44° 



Migï)t toojbt ; macttegïjtnaiïtrerötraör reben : toant 

 boo? l)tt gljebjupr fc'tnn burbamghc Ijcctc bmgen/ bic boo* 

 Ijacvcn epgijen ucrb ïjer Ijaofbt tocrtoullen tnbc Twèc r mat u 

 Hm/ toozbt bc ficrlite feet bennet tOnt/ tnbc ben btancbrn 

 tooibtirinoobt toanfim Icbcn gbcbzogbt ; in fonbcrt)epbt 

 nis batr gl)tcn bcjjccjlijrfce abcrlatiügbc oft fupbermacts 

 Lmgtjt booj et mge purgatie booj gljrgacncnip:'tti:clrK 

 itk ijtet Ijcbbe toillen bermacnen / enbe te bennen gijcbcu/ 

 om bat ober al feer brei onghclctrbe jfècbirtjns enDe font? 

 ihiflhe ai te (ioute enbe onbtbaefite Sljjottbeiie, enbe anbere 

 bette cnbencujs-gheuJijfe tyoutora / firarfcs Diergrjelrjcfce 

 Compolïttm ( Dit fp ben naem tan Extracten pleghtu te 

 gijcbrn ).«nbe anbere foobanigbe binghen niet alleen be 

 menfeben bie met be uoptlfije üt banghen 5ijn / maer oorb 

 bc gïjciic bic be fieehtt catochus met gbrbungfce hojtfr ljcb= 

 ben / met gtjctoclt boen gtbmprbtn/ me in ben monbt git s 

 ten ; batrjjun nocjjtanjj niet öbacbelijthet ghegbcücnen 

 ban toojben / gbemcrebt bat lp het gftenefen leer btran> 

 tcren/enbe fomtritö/ iat bicbtoijls/ Dra brancfitn bet lebcn 

 benemen oft berfiojtcn. 



3111c bcfe tooo£bcn en 5üh norljtawgöeTnung te berftam 

 tot lafïeringlje ban be iabenber / bie era feer goebt enbe 

 nut crupbt is / alö het ruc! gI)tb?upcSt toojbt ; maer tot 

 bermocninfföe ban be ongcleerbe/ enbe tot bcrifyinge enbe 

 beteringïje ban bc ftoutc enbê onbebachte menfeben/ bie 

 bat gljebiupctot/ baer enbe toannter bat gfjeen plactfe en 

 grijpt/ raWgbcenuitjS ra belioojtgDfbjupelitteiuojben. 



BIIVOÈGHSEL. 



D<e fooiteii ban ïabtiiBtt toojotn met bic ban Be Stichas buk* 

 toijlB bettorttcti cniJtbatalIccuomOirBtoillt/fiat beïaboibce 

 In bc apotehenmtt btn ïatnnftljc» naem Spica fiehent ia; 't rocltb 

 foo bttl betttthent ala btn <ö:ittkftl)tn nacm Stichas . g>p ^tjfi 

 noclpansban btn anBtrrnbcrfthipOtn/alsuptgttnacboiglu'noc 

 «üapitcl bhjehen fal. JJtt IBijf htn pleegt) roti fttt gljcmcpnfrc te rot* 

 fen ; ban jet jitëaiintKen toojbt in Be <CrupOt-bcminntrs Ijobcn 

 ónacr-botibtii. 



g>ommight matchen rrocr bctfcrjtpBeh gtflatgtcn ban ben £pie 

 enbe ban Ben iabenbet ; maer nottjtana motttn fp onbec ten b!)c* 

 flathty nat Bc letcinaötban a?o0oiieua/&f8rcpcn toojBcn. aöan 6e 

 •Bcoore foomoft iabtiioet iRannehcn bjoiBrmctftSpic, oftm't 

 Jtaliatnfct) Nardofpka ittliant gljtbecttn,' bah Jfiitbfuio tnbc iRat* 

 thiolue Pfeudonardus; in't .f ranfopo Atpic; tube ia Be StcechaS 



Arabica ban jKcfut mtt aiwten ban tvoggbc / ggclijcb fommigtje 



BÖttoobtn, m't «enghelfclj Frenfche Spiek Nardt. 



: <Deanaerehlepne (Boitr óft tavèndcrWijfkco is be Stachis batt 

 ïngmlUira / felvgft lobtl/ mat Preudonardas IBgfhtn ban Si&au 



rliioluft ill'tllOOeljOuptfcÜ Lavcnderi in'tjtanfops Lavande; in't 

 3taIiatnfthS^(£0£éi/»;s, óftSlKtNard» Italiant faifififtLavmdti in't 

 «JnglltlfCt) Lavendel. 



Ander Lavendcrmct feer geltctteldc bladerS.bail CttllïÜB Stftjpts 

 ben rr.tt nasm ban Lavendula multifido folio , ia fttt bjemt tnbc 

 ftiOfatm; bwntfp tjeeft atn nc (tctirn bctlc fiJD-ftjitntlttnB/bitrhanj 

 ttgl) mat tonm/ ttntn beet langö/ btftltct mttbtrp Böthttfbc aftt)- 

 btttotgbt blabtta / bie ban' Btn «Tojianbtt / J^igtllt oft jUatbua 

 BljcIijtK/ ala upt hnoopltcnsboojtHomcnCt. 3ac aOctcbanBe blot» 

 mm ban Dcfc labenbtr is een totpmgt) glKfcogtitn / tnCc gbciptS 

 met biet tcfttnbtfet/ fpniptraBtfomtjjbt» B'ccnnpt B'anü«/boo;t« 

 bitngbcriBtblautocbJtitittkcnBc blotmcn. sscfcljecft «ülurniBBe* 

 UonBtn blotptnae in JrebiUattua in gipaegnicn op eentn ijotbtl 

 Bljtleglltn bp iJÜalaga/ enBe in iïJettt bp j|Etn:tia; tnöe netgena 

 elBci3 : ooth tooiBt Btfc UabtnOtt gtittjouBen nitt foo Kratötigjj 

 ala ttnigb ban B'anBtt/ fegöt lobtl. 



Lavendel niet Ainen-bloemen.in'tJtatijn Lavahdula florc Abfin- 

 thij, rooiBtbp Bt JtlflTtn beftöitbcn. 



Wilde Lavende) , in'tï.at!inLavandula ElueftriSjisoertlSaftacCt- 

 lïJtBttith metblaitotolotmtn. 



CafiavandePoëcen. JlengatnBe bat <0eBoncnal)itc banBeCa- 

 Ca btemaent/foa httft ïobtl ten sfittoa» booi be Cafia beftlptben/ 

 nat Be meimtngebanBie banjlaontpellitrB.'Oit trupat/fttpijftljp/ 

 Stotpt feer abetbloebigy in Komanit tnbt in iangutBothi Jjtbütnbe 

 oen ftttl Oitn ban Btn Jbpatnfrrjen B:tm ghtlijtft/ Böefictept / tnat 

 banbttbje Btn©üpftnt-htat!it oft Polemoma gtjelgctt s maecBe 

 WaactB gbcIijtHen Bitban bc Thymclaca oft gMittjas oft labtnOer. 

 JJtt beeft Bttle bedien/ Bim ban BenCneorum oft xtt-liojatl crupbt 

 BöelijcliCHBe; Beroeltnefeee liimathtiglj jijn / groepctibe atn ffetlen 

 ban anOcetialbtn boet hoogli oft öoogte . ©e mrnighbulBigt bloem* 

 Htns :i>i Bie ban ben «Dltjf-boom sbêlgtK /ban bttlot bkI upt Btn 

 Btoentn.ftct blotpt intEeoemr.cnt/tnBe't faept iatooo in Ooglj(l> 

 maenOt. 



OefFeninge. labtnBet/foobjeliBanntfttn alatOiifbtn/begtcrt 

 öjoogUcntnotfictnacljtiglitn gtono / bicmeltte fomicn flaet. j&p 

 mot: gtitftrjoien «Jn eet fp bloemen ferijgljt / enBc roei sbeftwbctt 

 hiO'.Ben. ^omniiglje Jtaliamftjc Ijobenicta fitnclten be ptrtfttje 

 blotmcn ban labtnbtt rattoe blaBeeen bau £iteta oft <?trotcn/ 

 enBeban bjojBcnfptoob. iRenplantfebantathafecna. 



Aerd.KfachiendeWerclcinghe. iabmbtriauptetmattn gotOt 

 om Bcbetmoeot ^nntn te ftcttken/oft Bieosth anberftna upt ftoii'- 

 Btooifattlttqiialtjcligtjcfltltjgn. >Dattom sgnootli oebabtncnB* 



Cruydt>Boeck Rémbeiti Dodonaeï. 



ftobmgijtnbanbeïabenBtt gDtmattbt fect cocBtreghtnBt sitiit/ 

 btrhromptn IcOtn/poptlfttt/ ciioe atiBcrtBictghclntkeucihtrn. 



33itmip0t ia ooth fetc gccDtttgnmoe btblngbc enoc ötcaetftt» 

 htpBt. 



3De bloemen ban ïabcnBct ailttn / Oft mtt Ontc! / .19oten- 

 JEiiftöaten/tn£c«3jcffelB-nagi)tltnBhtmctiB!!t/c!)tneftnbchtw» 

 hloppmghtftnBtttgljttlfHtbt; tnbe^ijnfttt BOtBttccytnBt po> 

 ptlfnt/tnOt tcgbtu Bt pijnc tnbc frosmtlinaDt in' t IjoofBt. 



3De <ronletbeb(Ul labtnBtt-lJlotmcn mtt fuptfttt Bötmactftt/ ia 

 oock tot Btnbooighefttjitbtn ghtbitfce ftet floebt/ 'smojghensectt 

 boon groot inglitnómtn. 



ODatct ban labenBer-blocnien ghtBiffilltcet gStnttff Btn Jjooft- 

 froect tnBc atn tanatfroctt /.ciiBe Bt lamme IcBcn / ala fp Batt mtBe 

 gbtfhthcn cnOt Bcmaftbtn toofbtn. Croee Itptla ban *t ftlbt ingw 

 nomtn/ BotnBcbtrtojtnfpjaecKtotBtrhomcn/ tnBtBÖentfen Btbt» 

 froumrhtptt tnBt fiaurobepBtban betten. 



labcnBtt jjBanntfceii ia roat litflntfitc tnBt metc tietfitnöt; 

 batrom jnn Bt blaBtta enBe 't faebt tt mttt B!)cp?tftn tot Be glicbje* 

 htn ban Bt motOee / foo totl in frobinflljtn enbe toafftliingljcn / ala 

 ooth 't pocOet banBienmtttoatet ingljtnomtn ttgbtn B'opftijgljtrt 

 ban Be moeste/ Btn oojfpjongtj JtbbtnBtupt tottt Bomptn/ enBe 

 ooth om Ben actbcpatban batten te fpoeBentnOc te bcciitjiten. 



a?e ftlbt HabtnBtt iRanmntn Bott ftJtpBtn enbe betojnft be 

 fiuilliuscn tnBt pijntn ban Bemagbc/ttiBtbatBticpBtbah BtmotBtc 

 enBe miltt : bet opent ootb otbttffoptytp&t ban Btltbtt/ tnBe go 

 nttfi Be bmppe(-pi|fc/mbtBcpiintbanmattttemattlten. 



- tabtnBtr in roljn gljefoBtit tnBt gt|tO;ont)ttn lofi ocpiffc / bet* 

 totth t Be matnbtftonotn / enbe wcgtit Bt nacgijebooite tr.Bc Boooe 

 buitijten af. 



<öm Btnactbepatbahbatmtcbeclicljtcn / enbe be pjmeban bit» 

 re btctbisütn / Jjttft Btn fetc ggtltttacn IRonOtltt een potfltt ban't 

 facat ban Jtaliacnfclj JSatBi:a boen bettpBen : Jütemt etn half 

 Bjagftmc Jtaliacnfcl) Jïiaröua fatct; facBt ban JBttljlBt enDe «?n* 

 Bnbit/banelthatbJttftttiptlBiPtpttttr; fttuptl^ fïobtbtfe Binghcn 

 t'famcn tot poeBet/ enbe BÜxbct m mtt rostet ban xnamuhena- 

 tttipbt/oft «Slaa-teupDt/tnot ban enBJbie/ ban elclta Bip onctn. 

 3£obeI befttuijft notb een anDtc beouatmtt potBtt tot be booifepae 

 ghcbjtfttn : 33tn ptfttith/ fcght tjo/mtt fijnttottbiJBfjtbotgtjDtba» 

 ten roofbt Böetoafttjtn met roitttn rojn / cnöt Ban in Btn obtn sht» 

 bianBtin ttunicuto aetocn pottchtn: teniaetfrtiibjojbtüie tetDtt» 

 om Bötroafttjtnmét «EnDijbit/ bjatre tnBt tojin; Bt bjtlthe alfoo beo 

 toattt niotBt/tot Botmtn Bit toil beugben • >©an neemt afjcljcn ba» 

 Btn boojfepbtn ptfttitit een tjalf loot / <£anetl ecu tjaff Bihalimt; 

 langlj ptptt tnBt «Galigatn/ ban tltha een bicvcuBcel loota ; fatfic 

 ban lBctljbie enBe «3nBgbieanBetljaIfBjagrat;factbnn jtaltacnftji 

 ^acBua bier ftntptla; floot l)tt ai t'famcn in poeBet / enDe ghtbcr ut 

 met Bc boojftpBc coatetcn/ enBcroittcu roijn/ foo betre ala Batt gttit 

 ftoitfetnie. 



9p hefttpfjft notb cm anflec ftet htatbrigb potber/ om be nauroe 

 enbe Boobcb;titI)tm af tt iacgm.£ctmt<£(>nfertie3lll!crmcs/enBe 

 Dan'tboojftpBcpoeBer ban tltha tü)ttftruptl3/SoiatliBcnBc<£to* 

 thifetnban iüipirlje / ban delta anocthalf fcrupel; Sebtrftjncen 

 fccuptl. aaefe Bingljtnal t'famcn gljeltoorni falmtninfiötbenmcc 

 tuattt ban Sugloffe/ üijbotj moe tuitten rotm . 



Spie- Olie. ©cSIicban labtnOer roofBt Bbtmecniijth #>pit- 

 <5Iit g|jtt)ftten/mBt ia fttefhrtU enBe eocItitchcnBc/tnOe Cnoögftt Be 

 hatatttn;matrinBtncth BbeftrchcniaaiefettfonOtelingetCBhen 

 Bebcrhrompen mbebtrBoofoe^tnum. èprooibtmttmtnigbttui 

 ©janthrjith Bötmactht/ enBeban Bate inanBcte lanBenghcfonBtn. 

 53it foojfc ban labmatc mtt ftcrgehtttelBcblaBtra/ BaetCIn* 

 fius af ftljjFft/ iabetifoctee baiauicft; enbe gl:«nüna foofuiatt oft 

 boofeigt) ala Be anaetc HabtnBet / in fonBtrhcpot ala labcnbec 

 lönf hm/ oft Bie ftoucr aocrtnbet blotmcn heeft; Batrom ie het te 

 Bhcloobm/Oat fp foo Itratjjtigb, tnBt BÖcrotlBighnitt mfalpjnala 

 Bit/ oft immers foo tnarm nitt / enbe bctboiBiiena bttlfottet enbe 

 facbttcin'troettlten. 



Ander ghebruyck, ïabmbcc bimt fect roti om te Icggljm onBe» 

 IQnmactenochleebeta / Bie Bate af tcucngocBtn ttuth hengen/ enbe 

 Booi Bc mottcnötmacrt ;gn. 



<Qt C-iit ban labtnott btcroint alle auBerc roeltitthenBeBingtri 

 baetfp bp ggcBacn VaoiBt ; enBe bccBooft Btn eeuch banbtfelbe; 

 CnBc is bcquacm omhanotfcljocncn enBe anaetc OinghcnccniBilcrt 

 ttuth te Bhtbcn; maer mm moet Bacc niet bed ban nemen. «Se 

 fchiyntocrchcta plesben aitooch te ggcbHipchcn om Jtmne Haffen 

 enoc hiflcn oaec mebe te ftrijtittnsroant Ban en fulltn Bie nitt yaeft 

 btcmtlnrocn; nott) bt nietten bitmen bacc in icggtjcn fal / en fulltn 

 niet lie tjtclych ban Bt motten cnac febieteca bcfthaOigtit toojBtn. 



HET VII. C AP I TE U 



Van Scichas-cruydt. 



Gheflachten. 



IjS bit «rapiteï rullm top ttoteberltp £ticfia$r-'mip&t 

 btrcrjjijUen; hetttnemet ongfjefcertelbr/ het aubete met 

 gbebtrtelbe oft ghtfebaerbe fianten. 



^ Ghedaente. i. «>tirhajS ftttft een bojtt firuptfi/ 

 als be ILabenber / oorb jjoutaclitigh / maer ounnet ; beu 

 toclcbcn in bttle bunnc tcerc tatböbcnis oft roepbensi tiet^ 

 öeplttoojbt / in bc ronbe btüjafjcn metlangljtoOHngö^ 

 finallt/toitatljtigheoft grgrtblabmn/ Itltpn«öajtoi« 



ban 



