Het tweede Deel. 

 ^jjjopué, foo'fcie iy eetj otita 6oec8 



bat fp gfitmatfeeïijrten bolgfien enbe bob£ jjtt fpoutoen 

 upt-gljevjjojpcntoojben. 



$föp met runt-btaftl) oft offen-Meefrjji gefobtn/ toojbt 

 feet gotbt ban fmacrü gjjetoonben / om in fop oft pot agtc 

 als een ïDevmoto' gljegtten te Vu ojben; enbe ia ben monbt 

 tube magljt feer. aengtjenaem. 



'/arfelbe erupbt bottooc&bepiffe gJjemarMrjtft loffen/ 

 tnbe ig feet nut ben gijenen bit met De bjoppel-pifle glje= 

 mielt 3ijn. 



BIIVOÈGHSEL. 



HFffop tteeft Oiijüf rtianot fooitcn ban bloemen / btatuto / 

 roit tnDE rooö / bctjaltotn De fooite Dit ara bepde fgocn 

 Moept. Welrieckcnde Bcrgh-Hyflbp toa(t in Hftaum op Öe BbC* 

 Ilctqbten/enDeljeetin't latjjn Hyffopus montana odorata. ZHh 

 ïjpffop Diein't toilDt BebonOtntooiBt/ierttpgbacbtighcnOe routo* 

 otipigh/betl bitterer ban fmatek : Dan in bc fjoben bcrplant/tootbt 

 met bet tobt Den dammen Dpffop sbelijtb- Kleyne Hyflbp binft 

 altijDt tben blepn / anders ie De «Bioote «?hcmcpnc Ijcci gtjclgcl: , 

 50iergtjcit)chcn Ijpffop te ban Cltifiue bttmatnt / cnDe tooiDt in 

 J&paegnien r/öpa» gjtbttttri. Hyffopus comofus toafr in "Cngbej 

 landt/ enDt beeft De 'tfoppen ban De ficelkcue.mct btcle blaDettn 

 ïjetoaffen/ fcpDt <Clu(ïua. 23ellonius tjett Den ÏDilDcn .f flop Die in 

 Sfïtn toaff Hyllbpus campeftris.bat ia ÜelDt- Jffop/ tot onder fct)ll 

 ban ben «Cammen. 



Hyflbp met froallc bladeren ende aders-ghewijfe bloemen ia bat! 

 bmfeibcn<Cui(ïitB befthitbcn i enDt beeft blacuuic bloemen : enbe 

 be blabertn abctoieben/;nn bccltoelricthcndc. 



Witte Enghelfc'he Hyflbp ia een l&of-ïpffope oft'Cammegpf* 

 fope/fcpOt ïobel/ enbe heeft De tjaltoe blaDtre enbe tacbakena fon* 

 bet cemghe konftc ban oeffrnen foo uut Der maten tolt/ fondet tooi* 

 atbtigljtpat/Datfe Iiclpelijck ftireuto oft hrtjt fouDtn magen gtlijck 

 ?ijn/blsbenDe b' anbeee btlft gbehctl groen. 



Oprechte Hyflbp van deGriecken , nae be nftpninghe ban ló> 

 oei/ eniaanbetamttbanbe'ïFngljclftbe «Giobe iRarioIepne ; be 

 totltbe ten ronbt pepja-ghetotis kroortken heeft/ban becle ptirptt.-. 

 te brotmhena bergaottt / tt\De Dicötbp ten ftacnOe: enbe ala be 

 öloembene tflp tooiotn ; foo taoibcn be faepkena Dooj alle be 

 renen enDt t'famcn-bergaoeten ban De bellrbctiB oft hupaktna bp 

 tt»8heboegbt/ghclnckctncntroBbanbe;itnfaIa in De fBatioIcp* 

 ttey «jtiiaenbebitrBtielDcbettnpDfngbjenentooJDt, ©actomis 



Het neghcTifte Boeck. a6$ 



piiHmBbtDjogtngetoteft/mrptunDtDatDenï)rO-(.pbrtttnD!ocqb' 

 om Dat hp nut troffen oft corymbi bcfcb'.cbcn toao : toaut de co- 



L y ^« ?. ft "? ff,n plc8tjm Dc,,tu b0<m u «"'ensben/tnae Lckroon* 

 fcrna bicngbciifacdtboojt. 3J c bladeren ban öit crunbt { bocabt 

 Den fclbcn lobcl Date notb bp) bomen met Mi ban Den Hoffo» SS 

 oiiocra noth totl obte een/ als ooch De gcBacntc ban ' taamfch trt> 

 toaa. £.00 Dat Ijp niet en ttonfftlt/ oft De Cmbtlftbc o-.obe fRa-, 

 riolepnt ia Den «pitcbtcn ^pffoub.m De otiOt ^ruuDt btrclnn* 

 Bera. "enDtfootoajDtDCBtmtpntOiObe JHariolepnc ootlt boo» 

 Hyfiopus Diofcondis banfommigtje aengbefitn. 

 '. T ^? atc üt f D0!te ait J'abiuB Colttmna booi Den opietbttn 

 Hyffopus bet OUDera |»uDt / cnDe Hyffopus Apulus Diof.or.dls 

 & Seiapioms noemt/toa(i in Xpulitn feet btel/ tnDe booi allen tuf* 

 reben Uoomen enDt JSapele/ btelc frbeuten uut eetie tooitel efte* 

 benDc/ Oen beden tointet groen / niet boogjer Dan Oegbcmtpne 

 JiEattoItpne ; oe toclcht fp ban taeftabtna enDe blaDerhtna fee» 

 nat bp bomt ; maet fp pjn toat fmalltr / enoe om De santen ght> 

 ftcttclt : Oen faeDt-htana ia ooeh ala Dien ban De JRariolepnt/ 

 maet Dichter enDt ronDcr : felfa fomtóbte bjtngbt bp bc;itfetna 

 boo?t / btel t'famtn ineen faeDt-boofDchen bctgaDcrt/ anDera De 

 biucbten ban itntirrbmum oft «aperhena toat gbtlncft 33 it 

 Bbetoaa ia fert toelriechenoe / toaft tuffeben be rotfen beel ; en« 

 Be ia feet bitter / be <©jtga Date in betre te boben gaenOe. 53en 

 ftlbcn <Coliimna/ nae betle bttoija-rebtneu / boeslit Datr uotb 

 bpl Dat bet een foojte ban Polium ia ; enDt Dat alle De fooitcn 

 Die <Iuiüus boo? Volium beftljinft / mcDe-foojrtn ban het ■Sttit 

 tttljt ipffopua ?ijn ; maet Dat De Onitis oft nöitte -©jtga / Die 

 ïnguillara booi JJpffopua Det ouDeta ftouDt / enDe De anDece 

 ban iobcl bacr boo? acngbtficn/ al te totpnigb bitter 5bn/ om 

 Den <0p?trljteu üpffop te toefen . ©oojta foo noemen De Xra» 

 bèta Dit gljctoaa Zufa. ©nattamtua tjett Jet Onganum tettium 

 genuinum. 



Hyflbpoïdes ie een sbetoaa fonbet tetitlt / toat falpetracbtisö 

 banfmaech/ anDera Den Bbtmcpncn iipffop ban gbeoaente bi)« 

 nae gcluch/oocö mctfmallcr blaBcrcn. yet toafl in 33uptfttjlariDt 

 cnOe^talienbeelopbotötacbtigtplactfcn. 3nftcffrnlaiiottoo:bt 

 het ban fommige licf-bcbbera Halimusaquaticus Bljehctten. liet 

 facDtia hlepn/biupnacbtieb/tn langt)too?pige bupohena bcflot'cn. 



Hyffopus vmbellifera Diol'coridis ia (nae De mcpningc ban <3uil> 

 lanoinua; anbeta niet Dan be Lmaria aurca ban 'Craflua. 



Oeffcmnghe. jjien mag!) ben ijpffop facpen oft planten om* 

 errnr Jjalf jKcert : tnDe bp en besbeerr notb bette nocb Bbemcite 

 acroe ; Dantotlt toet ter foiinen flatn. 3Tn ■Oogftmactótmoctmer» 

 Die affnDDtn enDt Diooflben om ee Bbebrnpcben in Oe töinrct- 

 potaflien. öet facDt ban Jjpffop met fnecutoitte oft rooae bloe* 

 mtn biengijt metfterlDecl planten boon Dit blatutoc bloemen 

 tnagjKB, 



Kracht ende Werckinghe. Upffopt metBtjglitn/TDpnmpteen* 

 bc ItontBbin toatet gbcfoOrn enDe BbcDionchen/ia fecr BocDt in alle 

 De booifcpDt Bbebichcu ban btboifl / in fonDerbepDt Die eencnou» 

 Den quabcn boeft bebbcn ; Daerom ia bp feer nut De otiDe litOen Die 

 bctl tiocftcn cnDe lmtlitn : enDe Die moahtn Oen tobn ban üpffou 

 booi bunnen DaBbelÖchftbcn D'.anthfeertoclgbtbiunektn. 



ypffopc met êptopeban lirjiiinnbcnomcn / loflDttaept flijm> 

 atbtigbe thipmtn Dooi ben hamcr-Bnnsö/DooDet enDt iacaljt De 

 tooimtn af: 'tftlbcDoetfp ooebmet OpBbtn Bbcgtjttcri. 



"CfeIbetrupDtmct.t5ijn BbcfoDenberfoct ben tanDt-ftotet/ in 

 Den mondt gljcbouDen. 



ftpffopc in toatcr glicfoDen Doet fcbtpDcn/enDe berttttt bet bloeit 

 Dat onDtr De bupt gtjcronntn ia / enDt miDta Dictf bttoinf' alle 

 BlaeutoiBbept/Dacro^Bbclepotimettoiinban bupten opseltpot/ 

 ontboet De 8hefffli(len/en0e berfoct De ontflchtn ftotetingbtn. 



gpffop ia gotot om DematnOt-flonDtn te bettocehen/ alfmen een 

 fuppen Daetafmatcrit/omOatfmoigbtnanutbJtt te fttppen. 



©it crupDt tooiDt gotot gbtbonDen tegben De ballende (ïeeftref 

 Bbebjuptht bot mtn bcsbeett ; in fonbetjepot alfmtn Daet pillen 

 ban maccht : enbe ia oocot om 0c bupbetingbc Der boitftn te belet* 

 ten : enDe ie een toonoertneft oingij om OebietDc-DacBbfthe hoitfe 

 allengbaftene te bettoiunen. 



ÖpffopmetBonigbbetmmgbt/ enbe toat Nitrum , febctpt het 

 Btftcbt/enDc BöenccÜ De tretlfucbt/ iaeootb De miltfucl)t:'tfeIbedoct 

 ten plaeffet baet ban söematcht/ met Oijsbcn tnde' tfelbt N umnv 



tpffop met Dósbcn enDe «uptcin toatcr gbefoden / tntte baet 

 meDe BbeaoiBbtlt/ Doet Otflbeftoillen enDt apoftümaticn Der heclen 

 enDe bee monDta rnpen ende upt-bicben. 



^»enpletBb Den fepffop in Staken metbcrfcbeSijghcn te eten/ 

 eetft Bbeftampt wnDc / om Den bupek toecth temaken : 'ttoelck tm 

 nothghttoelDigbliJthet Doet/ allmen baet toat iiftboft 3tie cnDe 

 iierffc bp bott: cnDe foo Dottbp oock biaecktn/ oft obttgbcbcn. 



Cfelbe ttupDt mtt ^ont / Comijn tndt boiüsb in toatet grjt* 

 foDcn/cnDc Bbto?onthtn / sbenctft OeftekmbanDcfcnmiialieDie* 

 rtn; ala ootk ban bupten opBbtlepDt. 



'■artoatetDatr^pffopc in Bbïfobenie/gbmceltDernnDiBtitpbt/ 

 fcbojftc hoof Den/ lentkfcl tnDe quabe brautoagitn / alfmenfe baet 

 meoe toaft ht . 



33e 3taliaenen gbcbiuptktn beel liebtr Ben Sergtj-ïpffop/gtttf 

 «oobenbe Dat Dit beel btatljtiBlKtin'tbïtttktniB/Dan btn 3Tam? 

 men.-. De bioutoen acöten Du beel/ om Bat bp bacr ctn aotDe bet* 

 toe Doet Hrngbttt. 



^pioop ban^pffop ienittin alltbooifepdt Bbcbtebert/ m fon* 

 BttbtpDt om De tacpe flupmen Dtm enbe flatnDt te maken/ enDe De 

 bond te ontladen. 



W'i° yy Hyflbp, bp ©iofttuiDea oefcbietm/ enoe Hyffopi- 



tes gbtbeeteni toietotin tbOen ban «©iofcoiiDee Bbemaccftt met 



<a n ♦ 9pf* 



