4«8 



bt gmWeftll»; mactt'famm-ttecbcnBe/ enbe met onlicfftlnck. 

 <?nDc BcllomuB fchiijft/ Datfe op Ben betgh 3Ba foo bctl appel* 

 jtcna booitbicngijr / Bntfc De (anot-lieDeii ban «lanDicn met bolle 

 facltcn müefteDcn tt koop bjcngcn. t)p fctitiift oock Datfe in'tlie* 

 ghinfcl ban oen JÊcp mcefl gljtbotiDtn tooiDtn / acn De blaücra 

 baft hlcbenDt : tube Datfe Dan foet tii&e actigtjenacm ban fmaetlt 

 ?nn. 



Ander Savie valt Candieh met fmalltblidMcri ijl ban Clllfüia 

 BCfctJieben/ enDe Saiuia CretcnfisanguftifoliaghchecteiU £>Fghccft 

 upt bate toojttlbeclc houtigiic tacksktns/ uptDcngtautoentooD* 

 actttigh / bttoaffen met beuttcn met ttoce tcghen obet malkanBes> 

 ten flaenDe blabcten / btcl fmaUet ban in cenighc" ban De boo:> 

 fepbe fooiten ban ;&abic / atn bc ftanten nochtans fomtojiltn toat 

 gtiehcrft cnbe gtjchtonckclti hpt Den oojfpjongl) ban ee tocicbè an* 

 Betcklepnc tatkBkeiu!fpmpteri:DehmtBBcn-ftcel heeft op fyntfop 

 een putputbcttoiglic aDere ban bloemen / fenBtt ecntgftc Blaatten 

 Bact tuffchen loopcnBt. .«■«■. 



Vergiftigheoft Vcniinighe Savie ia Die heel toobe ala talammi* 

 nc enOe ban bietlghcpDtontftcfcenblaBcten heeft/ tnBtgantft&Boi 

 «nbe betbianbt fctjnnt te toefen. |9ateuatnbeanDertbetmatnm 

 ban een j&abie-boomhtn/onBct 'ttoeicfi een ï>aBBc langhcn töat 

 ghtfchuplt öebbenbe/'tfelbefoobctgiftiglightmaetBthEttt/OatDe 

 glttnc Die Daet ban gljeghtten haBOen/ Daet Dooi gheftojben ?nrt. 



Saiuia Vita en ia ggeen fooitc ban Defe jbtüsic-l matt iape 

 £>ttcn-13Uptc/Bact top elBet&af fullrn fptefceri; anDet» Salaia Vi- 

 txgljtnocmt. ... i. 



Salnia Komana beeft metütfe föOMTnnict btel ghcmepnfchapa: 

 ban ia Dennaemban ecnfoo?tebans>mal(ciRuntc/cnoebaiiBen 

 lïltpnen Ko(l oft öalfcm-cnipBtJ . _• ; ■ 



Oeffeninghc. jïiceft alle bc gpelïacbtth ban £>abre konntn Be 

 boutoc BesïlDiiitcte tamcsijchcn toel becBjagben; npt-glicfonBcrt 

 De H3c!nctltcnDe gipacnfcht giabie / cnOc Dit met toitte bloemen. 

 j&P tootot ghemeft met doek/ 'ttoclek niet a.ietfc oft fitont bet* 

 mengbt ia/ enDeniet mtt bet meft. aioetbanBc £>abit tooiatban 

 tackakena ghtplaht/ Bic OnBetghctojonghen cnbe ghefupbctt?nn/ 

 ftiBe oock ban nwtcl/ footoclinbc lente ala in Ben yetfft/ tnDe 

 toojbtoock opBefelbetijBcnghcfafpt. ©enwjtclbethcughtUact/ 

 ale fp tonDom befett ia met affchtri Daet tooghe meac gemaeckt ia. 

 feommighefcgghttiOatmenüe&flbicómtwntDei^upfemoctfct* 

 itn/am Dit tebcbinBcnbansilangljen/aihetifren cnDe J>aDBcn/Bie 

 tjjjetooohe tijn glm tegfjet te maken Omttent De £>abic / gpcljjck 

 mtn magii fien acn De blaOcta / Die De punten Biehtogla Dojte en» 

 ie Dmogbchcbbtn/ooot BatflebttgiftighcbeeftenOtfclbcucaBcmt 

 hebben/ oft Daet acn gbetoceft ,;i)n. i&abit stoept foo totl m koit« 

 Bc ala toatme lecht/ hoe toti Dat fp upt batten epghen actO op 

 Bonen ftecnathtighen cnDe quaBen gtonDt toafl. <©m fect ftboonc 

 S>abie te hebben / moet Die tonDommt toel ghettietBc actBehcü* 

 ben/ cnDe toél gjjefnpbett tooiBcn ban Be tacRaktna tnbe blaacta 

 DicbeBOfbcnajn. , . .,-■-:. i ,_ ... . ,. <„ ., , 



Naenien. ©ommigljt notmen be ©abic in t ïaftjn èotft Corral- 

 uium: ban oen ©{ittkfthcn naem Eielifphacos , a(a lobtl fchttjft/ 

 ia foo beel te fegghen ala ban bt fonne ghttaetkt/ghcDostet oft ge> 

 daghen; omDatDt^abitiinfonBetUcpOtDicopDoJtchmbela ge* 

 giocpet ia/aft bbtttoight bltctkc oneffen blaBete heeft/ait ghelgtk 

 5jjn De bttDiooggtnDt tnDt onjcughBigpe Dinghen: hot totl Batft 

 met alfoo tjeiot ttDtn Ditn nacm CouDc moghtn h>bben ban tt ghe* 

 itefen BeleDtn Dit bijkanta ütrftoiben ;ijn. !Den latijnfcbch liatirt 

 Saiuia ia ootk ghtfeomen/-om Datfe iiptermatenbeelmcnfctJtngt^ 

 fonDttuDctotibaceriDtmattbt. . . „ . . 



33c «Siobe £>abie toojbt ban fommigc eoeft Salon agreftns ghe? 

 htctcn : (fpionochtanabctfcIjepotnbanBB fooittBie epghentipeft 

 !BilBc;&abiehcct:) in'tÖoogljDuptfctJ htet fj) GrofsSalbey.Bréic 

 Salbey; in't -ftanfopB Grande Saulge 0ftGrofleSaulge;in't3ta> 

 tiatnfosalmamiggkrc; in't ^ipaenfcJSrt»» oft Saltto -, m't<en> 

 gbelfct) Grcat Sage. , 



53e «GDele ^>abit heet itf t latim Saiuia riobihs, öp foinmigt S al- 



uia vfttalis ; in't toOOghDuptftÖ Spitz Salbey , Klem Salbei, enbt 

 Creutz-Salbey ; Sltt te (anOc ÖOtK Edele Savie , Kniys-Savie, enOt 

 Oorkcns Savie; in't Jrtanfopa'SaulgcFranche. JLobcl hOuDtfebOOJ 

 Den SphacelusbanDtOuDtta. 3n't «cngötlfcö htet fpFrankc Sa- 

 ge tnDtLittel Sage; in't3ïtaIiacnftJ)S<i/iiMm>iwrf. 



Aeid , Kracht ende Werekinghc. iDen Ijetft in alle tijbtn foo 



btel ban be é>abitghthonDen / Dat baetom DitouDt kiupptl-gtje* 

 Bitbt fpnen ooifpiongh lltcft;te totten/Cut moriatur homó,cui Sal- 

 nia crelcit inhortoPalaoftOt ^5abie alle gebleken ^enbc fietfttcn/i'ae 

 bt DooDt fclbt/ fouDt honnengentfeni ombatfp niet alleen ttn fon* 

 Betlüigljc btatht heeft om be ktantht tnbt giieplettetbe ^nuen te 

 ftctthen / cnBt 'tljtn tt bctquitken ; matt oock Dt toatmtt te bet; 

 mcctDtten Die ona in 'tleben tjouBt . 



èabit in tonn ghtfonDen enDe geDiontbtn/ia fect nut om httgta* 

 bttl tt ghtrafen/enot Den gbcbiohenflxen te Dotn tgfen. 



Savie-\ViintoofDtgemaecktomDe?cnutntc)tetckcn/enbtbtma> 

 ghe toel te Doen bctDontoen/tnOt ban fltjm tt ontlaften. 



gjabie mattbtbebjoutotnftetbiiuhtbatt ; tnDt Daetom hitt 

 booïfijta in egnpten/natt gtootcftetfttn/htbbenDc bioutotn'tfap 

 ban j&abitmcctcn D:tntktn / op Bat fp bjnttitbatc toojben / tnDt 

 betre kmDcrm Booitlncnghen fouBtn/fonBet tt mifballcn. 



'<Cfap ban giaDtt ttote ktoefen bol met JJonigh ( fchjgft «?* 

 pheuB) ingtjenomtn/iafeet goeDt Ben genen BtcbloeOt-fpontoenen» 

 Be obttghtbctt: 'mant het fhlpt Dtn blotDt-gangt) ttt(lonDt . 



$tt ghcmepfibolch gelooft bafitlijcb/ Bat Ben genen Bic Bjphta* 

 Btten êabic met £out inghenomen heeft / Dien gantfehtn Bagg 

 baftghttn bctgift bcfthaBiggt en kantoojBcn. 



' Cfelbc ctupBt bctlitt» Dt pgne ban Den boofBt/cnbe fupbttt het 



Cruydt-Boeck Rcmberti Dodonsei. 



tanDt-bletfcöeiiDe taiiDen/enDematcftt gbeben aBtm/ intoijnggc* 



f0Ö ^a'bie mtt JtllTtn gbefoBen ftclpr Bat tooBmeHtoch. 



*.abuietoont!etlijckcngocDtinallekouBcgeb;ckcnbcahoofta/ 

 tnoëbanBc leteti/foo totl banbtjintn inghenomen /ala banbnp* 

 ten ou-ghelepDt ;i)nDe : Dattom ia fp gotSt in oc ballcnoc fitck* 

 te/ aapenbc uecUwuetoctthcpDt/ lammighcpDt tnDe QappigljcpBt/ 

 tnar ootk ui alle kouDe anmetigt fmtkingcii i tnDt malle giitbic* 

 ken ban Bc boifi Bic ban kouDe bochtigtjcBcn bcroo'.faetkt ttjn. 



éommighc gtoote geetcn plcghen g>abie-blaDettn met Htm* 

 tt oft alleen in htm Duntk-bckcta te Boen : enbt Dan tn kan Ijiin 

 ghten betgift/Dat in Ijunntn Ojantk gljtBatn maglnün / hmbctj 

 Igtb toefen. , , , . 



èabiefapbett Btbuplc?eetighebcn cnbcnttaBtmcclathnghtpbt 



ban Be hupt. 



«ohfttbt bahBcbloemthban jfeabte ia gatDt «1 alle bc booifcp» 

 Beglicüiehen. . .. . 



pillen ban £>abie teaiBtri bttepDt bbot De gljcnt bic upt-tectcn : 

 53cemt jöpich/ JiJatDiia/ «pembtc/bantlckattoeeDjaghmenifaeBt 

 ban j&abic gbctooff/gbtftoottntnBegefift/ athtosaghmtn/ Dat ie 

 cenonce; langhpeptt ttoatlf Djaghmen; toeiiglit Bitt'famtnmtt 

 fap ban j&abie. ©aet ban moetmeu fmoigbciia euBe fabonDta 

 ten Oiagyme fefitna itlnemtn : enD» men Djinckt Baet toat toa» 

 teta öp. .,....,... 



KlaBéten bari ê>abte tnbe jüttcieii t' fnmen in cemn bijfev ghe» 

 ftampt/enBepapa-gljctonftop Dcghtftoillcn achtet D'oojcnko^ 

 menDt ghelepBt/gliencftilBie. 



IDatcr ghcDiflilïcttt ban De j&abie/ató fp flatt tn bloept oftban 

 Bc bloemen allccn/fmoigljcns enne fabonbtaghcBiomkcn/Bctfigö 

 Daajen achtet cen/ggcrietjt Be 0htü:ckcn ban at icbet/ Bnjf t Dt Doo* 

 Btbmcht af/ ghtnteft Ben hoeft / ijet fittcyn / tnDe b2ectkt oft ontf 

 Doet De intotnBiggt apofietmien oft gbtftoillcn / cnBc bcrfitttbtDt 

 hetffcnen/enDe De maglie/tnDc bcttoctkt Ben appetijt, yet ia ootk, 

 fect goeDt teggen Bt bebinghcBtt IcDtn/ tnDe in De betgiftighc oft 

 ftnijnightfltknt enDe bctcn/Baet op nftciepatmctiaautucn-Bitck: 

 in Bet fclbct bocggeni cnDe met jftcfchtncc katoen op bc toonBch 

 ghelenBt/ftelpt het bloeBtban Be toonBcn. 



33cb!0iitoen Bic hare hinBcttn niet bolBiagkcn en konnttt/tnoe 

 6oo! klepnc ooifakcmifballcn/ bchoo;tufcct Bitktonia fenigc gva* 

 bie-blabtta fmojgena ftten: toant fp houDt /Doei Itbtu enOt (ïcttkt 

 De bjucljt/ tnBe maeckt oock bebiouujtnfeetbutchtbact / 't$p 

 betftö't?p Bjoogh ahcbjuptht/als boojfepDt ie. 



Om Den appetgt cnDe Infl om te eten te bectottkcn/cnDc De mage 

 fe ftrobeten/ Oieb3latiaBC0nmetighcDtnia/ moctmen Citktoöia 

 g>abicinfnnpotagicngebiupckcn;cnBcoockanBetfms/'t?ijbetftg/ 

 't;? ghebjoogljt enac gljtpotaett ;ijnBe. 



«ïDdt *>aöit heeft een kcattjt om te geneftn De IcDcn Dicbctfïjjft/ 

 bctDjooggt / fonüct Boctfel enDe bukana bctftoibtnïijn: Ben toelc* 

 fte fp Bt natuctlntkc toatmtt ( ala loötlfctoiiftj enBc ingljcBoscn 

 fttatht Boet totBtt-kcmcn: toekhe btatht fp epghen heeft / Die fett 

 ionftigh ia 'tbcgijinfel ban ona Ictoen. 



>©m het Sap? ftoatttc maken / falmen Bat BiebtoglB mtt ghtbt* 

 flilltctt £>abic-toatct toafjehen cnDe netten. 



HET XXIII. CAPITEL. 



Van Wilde Savie. 



Ghedaentc 



W3Ibe éfltoie atljt op torüantigfie (leelBenji / te» 

 ümmïoljshm rurglj oft Ijcirjigi) ; nr n bc luclfhe 

 ïuafTcn biaörrcii Hit bmt Dt £aninir ^ntoiclutlgliclnrit 

 ijangïjcbflEnte/ maetfeojtrr/ bjetbrrenbe fatfjter. 3Se, 

 biot nibniB bomen boojt lim beerue fijbe ban fjet nn&Stn- 

 ftrclfitn/ cnbc ban befi)b-rarKsuciifi/ lutit opftaenbccnbe 

 5ijnban gI)tbacntcoorftfir{)tüï-gl)cbJt)fc/ aio bic banbe 

 3Boobe lattejen/inaer ölepner ban bic / enbe upt ben b)it» 

 atljtigfjcnbjatblcetftarijtigïjban beitoc : bacrnaebol^ 

 gtjtn ïbjartatljtigïje oft bonc&ec bjupnc faben/ gjeniepn* 

 liicb bier te fanien in een bijfonber {jupolitn oft belleken 

 bcfloten. ^)e toojtel iö faftlacï)tigl); maetbie en blijft niet 

 Jangljtobcr/maerbergact alle iaer. 



5üeft1»iibe5>abieeni!SfoorbjaeEOftfiercft ban mttft 

 niet als De üïamin»; maet fp ftfjijnt eet eenen bJijnacljtigm 

 rciirhtel)fbbcn. 



5 Plaetfe. jDen binbt bit crupbt fetr bicntoüfó tn be 

 boffr Den/ cnöc ntff eno be tijupnen oft (jacgljcu/ cnbe aen be 

 batiten ban be belben oft boubilanbeti. t?ct toaft lief fte in 

 tenen magïjeracljtigen gronbt / bie norfitanjj niet ïjceï on* 

 b^UcRtbaccoft bojen ii8. 



9 Tijdt. 3O0iIbe5)nbittooïbtinfijnbolBcmienBcrbï 

 mtt bloemen enbe faebt gfjtbonben in ®jaeckmatnbt/ 

 ^opmaenbt tnbe «Oogftmatnbt ; enbe aljïban moctincn- 

 fe bergabenn enbe tot onfen gljcbuwche bebaacren enbe 

 toegïj leggfjen. 



9 Nacm. 33» nieutoe €mpbt-befrlj}ijbet!3 noemen 

 bit trupbt BlumtpnlDtft Saiuia agteftis 5 be ©jaban* 

 btre ItiilDe 5»abie ; be 9oogI)DuPtfch.eu 2X?oJbt ©al* 

 ttf ; rommigö» öecten't oocf Ambtofain't lUtijn; 



macs 



