477 



HET TWEEDE DEEL. 



Het tiende Boeck. 



Van de cruyden met Krans-ghevvijfe bloemem 

 VOOR-REDEN. 



fbt vijfde Boeck van dit tweede Deel , dat is het tienfte van ditgantfche Cruydt- Boeck, 

 ' hebben wy ghedocht te hefteden tot de befchrijvinghe van de cruyden die Krans-gewijfe 

 ' bloemen voort pleghen te brenghen : welcke befchrijvinghe met feer goede redenen nae 

 ) die van de Krans-cruyden ende welrieckende fpruyten volghen magh : want al is't faecke 

 dat defe cruyden tot de tuylkcns, meyen oft kranflen nietoftfeer luttel dienen, nochtans 

 komen haer bloemen op't hooghfte van de fteelen in de ronde voort , als fommighe kranflen oft kroo- 

 nenghefchicktehjckghevoeghtendegheftelt. Voorts foo hebben fommighe van defe oockwelriec- 

 kende faedt, ende daerom moghen fy nae de welrieckende cruyden befchreven wefen j als Eijn Anijsj 

 Venckel, Ammi, Carwi, ende veel meer andere. Sommigheanderégheven van haer een welrieckende 

 fap, alfmen fïet in de gedachten van Panax ende van Lafer. De wortelen van fommige andere mogen 

 oock wel onder dewelrieckende dingen gherekent wefen } als zijn die vande Angelica.Meefter-wortel 

 oft Aftrantia, ende van Meum. Maer nochtans wy en fullen in dit Boeck niet alle de cruyden belchrij- 

 ven die Krans-ghcwijfe bloemen draghen; want veele van die fullen wat bequaemer onderde Moes- 

 cruyden ghefteltende befchreven worden; waer onder fy met récht te rekenen zijn, ende behooren. 

 Dan wy hebben nu van de Venckel willen beghinnen , 't welck een feer ghemeyn ghewas is , ende 

 beter bekent dan eenigh ander van alle defe cruyden; want foo (al den wegh ende den voortganglt 

 tot de andere dierghelijcke lichtcr-ende ghemackelijcker vallen. 



HET I. CAPITEL. 

 Van Venckeh 



Gheflachtni. 



V<£ntbc] toojbt rjljcrrbent onDcr be gïicflarljten taait 

 rrupbtn trtc groote/Iitljte/boofe/hoog!) opfeiuctenbe 

 rjbele fteelen J)ebben/ Fcrulacea in't Hatnn gfjehecten. £>j» 

 iB bf nbcrhanbe : be <©bemepne/ nirt groene blabcren: een 

 anber met toobarbtighc blabcren; enbe bc *>oeteï)cne= 

 6cl : bclialticn be twee fooirrn ban TWtlbcn ©enend. 



f Ghedaente. i. 10rntftcl beeft ijoogft op frljtctcnlK 

 fretten / fomtijbtis langer ban een matig lenghöe iboiben= 

 be;ljtbbenaebtbitfitetoan ecnen taingbet/gljcfmoopi/bat 

 15 in lebefeeniS ofrbniefeenö berbephy met eeu cfftne, trlab« 

 be/ btmne enbe groene frjjelle oft ff ïjojffe bedleet enbe be* 

 beefct/ binnen m met VuittooojS enbe füjaminarrjttglj bol 

 mtrtfj grjebnlt 3ünbe / nae bobentoacrtiÉ in fommiglré 

 rrib-fcöeutfienjjberfwepbt. UDe blabcren/ foo teel begbe= 

 riebieiwtbe Wortelen fpmpten/ abs bic uut be lebeu oft 

 fcnoopfeetuö ban be fteelen bomen/ 3ijn toiitbcrfpjcpt/gc= 

 taefit/ mfjeelbunne fhipptUngften öftbecüngbengbefnc; 

 ben/ taan taertte groen/ uefliKU nibe aeuglKiiaem ban 

 rrutfi: elrfie fceelen oft blabe tarn» op Ijaer felbcti/ bat to be 

 tnr&cle blaöcrfte ne ïim ronbiban be uMcrfre jtin l)cel teer 

 rnbr fclcmi. bumicbjaenheno oft Ham knip gljcliirkcnbc* 

 <©p be troppen taan bc |rccl(;ens enbe fijb-tal-Blituo bcv, 

 tooneu ijaer mijt uptgljcfpjepbe enbe uptftekenbe roubi! 

 t nbe bir iitc nranffen oft broonen taan bleecfc-gfjcelc bloe- 

 men: betajclrbe baer nae bet faebttaertooncn/ bat langfc 

 ta>«pigl) is/ bloot/met gtjeen bttlclttn oft ff hojffe btbee üt 

 oftbetoonben : bctoojtcligtoit / rerftt enbe nerf)t/bicp 

 in bet aerben unckenbe/ een fioubtacljttge umie oft frarbe 

 toitte ribbe in'tvnibben hebbenbt. j&p ie feer langt) le> 

 benbe/ enbe blrjftmenigfje iaeren otaer/ alle iaetop ten 

 nieuta) uptfpjnptenbe/mbt toerftlje (ieelé taoojtbjengenbc/ 

 bit / mibtfgabcrg be blaberen/ taergaen/ maer bc Wojteleu 

 blntachin'tlctaen. 



i\ apaertjs een mebtfoo^te taan latnrBcl/taJtenöblabCï 

 ren taoat roobathrigfj jijn / borlj inat nae ben fruarren 

 tretfeenbc; «mbets en betfebilt [v taan öe taootgatnbt nerfj 

 m reutfc nocfj in fmaecfe. 



S0enc«ef» 



3. 35e 



