494 



gtt fap ban Dit trupot/atafommisy» g&ebmbtn / fepbt %obtii 

 rott ten tlpfteric aüebjupchtmiltticbanotit opjecbtcnAcamhus, 

 fijtnsjit ten tctffetüm stjcbotlen ban ten gtaatt fcotitoe; enöeöaw 

 nae etn ongjtboelisöepbt. 



astfltneoie ytrfatötban bit ttttpbt in fftöt balt gtfrmontaine- 

 facöt bet hoop ttt /co en gtoot ütojost). 



HET XII. C A PI TEL. 



Van de foorten van Panaces ; ende eerftvan 



Heraclium oft Tweede Spondjlium. 



Gheflachteri; 



D«B Panaces , foo -arrjtopJjzaftuB' betfjoent tn fn'nnc- 

 ghenfte boetB / 50» menirdjerlep s l©ant baer i.n een/ 

 fcpbt hp/ batinibPiientoaft; tnbebaer-en-bobenjrjnï 

 tier norfj typ anbere / tetoeten Chironium, Herachüm en= 

 be Afclepion; beljalben beft iffernorjitenbijfbe Panaces 

 metbjeebe blaberen/ enbe een fefte met fmaile blaberen: 

 fult&is Dat 6p in afleg feé fooien Dan ^anatess befeent 

 Ijteft. «Dan ^Fiofcojibejs en fieefrer maer bi» beftljje= 

 benmaementlijtfi Heraclium, Afclepiumenbc Chirontum: 

 iie toeftKe top alle in berftjjepben kapitelen fullen be= 

 rtjngbcn / fpjefienbe eerft in bit <£apitel ban Fanaces He- 

 ïacliuiTL 



l©ant aengdenbe Ijet «etfie Panaces Syiiacum ban . 

 ^ïjropljjafhia- / bat en toojbt ban fiern niet epgöentlgtS 

 beftfj?eben/oft mettooojben afgebeelbt. ^an^luüitjsin 

 fijn i i. boetR in ijet 16. tapittï fthiijft / bat fict fter grote 

 te ronbe blaberen geeft. JBaet itk buthte en ttojiffcle ftrr/ 

 bat fip bit toootben upt öebtftljiöbingt ban Panaces He- 

 faclium gfjeihaelt geeft. . , 



©ooitg 'tgfjene bat ben feltoen 'STfjeopbiafhiji $anar cö 

 metbjeebe blaberen noemt/ m'tflatnn Panaces Latifo- 

 lium, in't <6jicc6ftf) Panaces ptatyphyllon n««i( trtMri- 

 9UM.W, bat tootbt ban fommigöeaejjouben boojbe <©ïoo* 

 te g>antone : enbe 'tgticne bat Dp #anarrjs metfinairt 

 Mabereu noemt/ in't <©?ierWrö Panaces Leptophyllonn*- 

 Mtxtr Asa-T^i/AAir, in't SUtijn Panaces tenuifblium, bat ÏJ0U= 

 ten fp booj be Mepne éantojie ; enbe bat niet fonbeï 

 rjtoote rebenen: toant (roö£IwtU0"bcfupg!)t)bèl&ana~ 

 t e ban ben Centaur Cfiiton ggebonben / tnajs ban fom« 

 tntgge Centaurium toegöenoeint/ató top bjetbtr betooncu 

 tn fict elffte «tapitel tian onss elffte 33oetft. 



f Ghcdacmc van Panaces Heraclium. tDrcccftcfooite 

 ban¥>anaecis/ Heraclium totgljtnoemt/ Ö et ft (naeget 

 frggbenban ®ioftojibe!ï ) routoeblabertn/ groen ban 

 bettoe/ ban gljebaentt be ©ijgöc-blaberen feer nae tp 

 ïtoinenbc/ in biifben gfttbeplt/ teer groot enbe b%ttt>t / foo 

 /atfieopfeafhiiJftöiiift: ben fteelijSIjoI/booji/enbegantfcft 

 als bit tian be f erirta / met eene grnfe toolartjtigöepbt bt= 

 bttSt: ben blorm-fetansi iö afó bienban be 5Dtlle : be bloe- 

 men 3ijn geel: Ijet facbt ri«6t feer toel/enbe i$ bijtenbe oft 

 frlirrp ban fmaerfi. 33e tooitelèn toaffen bcel bp een/ upt 

 een Jjooft/brgöinfeï oft oojfpiongfi nomenbe/ tott/ ftoaer 

 ban reuen/meteen bitfie ftöojj8bebet6t/uittcraft)trgf) ban 

 fmaetfe: be totltne in frutïten ggefneben oft gtaerft jnnbe/ 

 een fap ban fjarr geben bat in jBatebomtn enbe afrijcfeen 

 Beel bergabert ulagf) te toeftn/roo ©iofrojibejabermaent. 

 ^0eop|)?afru(S fepbt bat be too^ttï eenen tongljet birn ijs/ 

 in ttoeeen oft in brijen gjjtbeplt/ toat bittcrarljtigö ban 

 fmattfe. 



jBet beft beft Djiibinge Somt feer toel ober een (upt-ge= 

 fonbert alleen be bertoe ban be bloenun ) ten trupbt bat in 

 be {joben ban jseberlanbt fomtijbw gebonben tooibt/mct 

 naeme ban Panaces Heraclium. 



gpan'fjetiö Ijet g>ponüplium oft 25eeren-alautoe foo 

 feer gelijcB/batmcn bat fcet toclboo? een groote oft ttoee- 

 be fooxte baer ban foube mogfjen fjoubeti : toant ïjtt 

 toennht boojt bidae/ göetoooptt/ ruogfjarrjtigöe fteelcn/ 

 Biatnoogfier ban bit ban 39uptftfje Bteren-ltlautoe/ens 

 fit btjnae ban hoogftbe be fteelen ban ƒ erula gfjeïtjCKenbe: 

 be btoberen jtjn ootfe routo/grooter ban üit ban gsuptftje 

 3&feren-Wautoe/;meeftenbrel ban bjrjen aen ten gemaett; 

 banbe toeUne eltft een btjfonber in brjben göebeplt ift/ 

 mbealfoobe©rjgöe-Waberenban gl)*b atn t e albernacft 

 bjiftomt. ©eWoemenftaenrnjjaerfcraniSBenïi/marr jrjn 

 toit ban bertoe. $et|TaebtisSbjeebt/ plat enbe bun/ als - 

 bat ban tDuptftöe ©eertn-ftlautoe. 3De toojtel is( toit/ 

 nae beneben-toamjt in btr&öepota affttftliS bttfpftpbt 

 cnbeg^ebtplt» 



Cruydt-Boeck Retnbeiti Dodonxl. 



tfanacté J$txactium,tft ej0f^eni(ijcRei 



^tïgottoasyabSbooifepbt tó/tooibtöebenjibatgriö fiite 

 te lanbe booj Fanaces Heraclium gfttjouben enbe ge toont/ 

 Ijoe toel bat be bloem niet geel en 10/ maer toit ban bet* 

 toe. 30an Hobel ftljii)ft/bat fip't oota toel metgreïc bloe» 

 men gl)cfien geeft : ttoelrft ban foo beel te beter met be be* 

 ftfntibmgöe ban $anatrjs heraclium ober een foube mos 

 glim Romen. 



jfBattljioluö Beeft ootfi een bfergljtït)tfc güstoaö boen 1 

 ftljüberen/ bat fipftfiiijft op be toppen banbe 2tpennin= 

 bergliente toaffen/ nibe ou ben bcrgij Srgtntario aen ben 

 Set-aantban jbienain Jltalitn/ enbe ban bacrgtbjogfif 

 3ijnbe/in be Ijoben ban ^tallen onbevbouben enbe geocf= 

 f ent toojbt. 33an Ijn en üan niet brefetertn/oft baer ban 

 eenen traen oft fap in gtalien bergabert toojbt/ oft niet. 

 IBant ben Opojianaxbie te "fêenerien tefeoopfl&tbjogBt 

 toojbt en toaltinStalicnniet/ maertoojbtuptJIilerans 

 bnen ban «?gppten gebjogljt; maer Ijoebomgftb.itbe #a* 

 nareiSban «?gpptm lucftn maglj/bat ijïonji onbeaent: tn 

 fftt i$ mifftljicn bit foojtc ban 1&anarcü ban «>pnrnbie 

 'STbeopfizaftuö bcfcluïjft; be totltUe berfrliepben iiS ban ben 

 Panaces Heraclium, baer top nu af fpjeften. 



9 Plaetfe. ©ioftonbejï berljatlt bat Panaces Heracliiim 

 feer beel pleegfj te toaffen in Ijet lanbtftöap ban 35eoticn/ 

 enbein#ljocif(b8n?trrabien; enbe ootfe m Cpjtnebaa 

 Stfnjfien / enbe in JDarebonitn; bat norljtaiio foo kvatip 

 tigfjntetenisi. 



f Naem. «flebefecrunbentoojbenmeteni'rttffljenwp* 

 uen nann in't <6jitcUftft Panaces nór*M; g Jeljeeten / in't 

 iatijn infgljeltjcfiis ootfc Panaces. 5Dan 'tgjjene bat top na 

 booi get terfrc geflacfit jjouben/ijs bp 5?ioft ojibcji met ben 

 nat" Panaces Heraclium rtóaaet Wfia.nn besent/ Ül't %&' 

 tap. Panaces Herculanum oft Herculeum. .fBacr top-litbeit/ 

 gfjnnettBt onjs notjj onbtfeent toaë/ oft y tgene bat top fliee 

 btftlneben fiebben enbe boen ftljilbeten / fjet opxetfiit Pa- 

 naces Heraclium ban be oubetjï «s/ oft niet/ fjtbben bat \if 

 bet gbetjabt '«Etoetbe 25eercn-Mautoe oft Spondylium al- 

 terumautmaius, batist 'Utoecbc gtpoabplium oft <!5iOOt 

 êponbpltum te noemen/ ban 'tfelüe al « licütbeerbig^ 

 lijdt Panaijes Heraclium t» fjertet», 



f Aer4- 



