4?<S Cruyck-Boeck Rcrhbefti Dodonsii* 



f Aerd. tóanaccB^rclcptoncntïSfooDeetofttoarmban fr&ietenDe / nae bobentoaerrrj m meet füb-fteeïert üf« 



gaenbe Capitcl bc ft fnetaen hebben. 



f Kracht endeWerekinge. <£ntlcnu<ï fcfjmft/ batbeb!oe= 

 mm mbc het faebttaan #anacess«fclepionmcthonig8 

 flemenght/ban roinmige rjebmprht plee gh te toeren tegen 

 De qiiaebepupften/bioe&t-ftoccrcn/enbc boojtpürnppenbe 

 enbe in-cteitbe ^crigheben/enbe harbe gheftoillcn. 



'<qrfeibe fchiijft ^iofrotibcg baer ban oocfc: ban hp lept 

 baer noctj meer toe/ batinm be fcltae bloemen enbe faben 

 rjljebjuptfit teghen het tacrgfft enbe (tenen oft beten ban 

 Hangen/ en bicrgcïijrl. nuaebtgebjoght; te toeten het facüt 

 fiootenbe en met taiiijn te biinclien ghcbenbe/ cft met ©Ite 

 ban buptcn op be beten enbe ghcquetfte leben ftriiclunbc* 



BIIVOEGHSEL. 



DJt ©annr ia Be tfetula foo Bpelflcft / bat bet bate om ban 

 fommiaöe boo: ten (boite ban .f ttiila ggepouBentooiot/enOe 

 10 bat» lOÖCl Panai Afclepium Ferula: facie om De fclbc OOtfaKC 

 gljcijttttn. ïöant booitoact Bit gpctoas / foo Bat upt Tfflrtcn ban 

 omtrent anmlegien gcbtogljt io/mBe hier te lanat ott m ©nutcR * 

 rticU gljefaent / ie batt gpeBaeute Be .ntula fut gpelpcft / moer 

 bed hlcpner. ' CfacDt ttii0 Bat banBeDeiicIicltuct gelattt/ macc 

 btetBt / gbtltjcn öafban Be .ffcrula: Be MaBcts moe bloemen en 

 *§n Bicn ooeft niet ongljtïijett; mate Ben iletl cnbtta toojtel w ban 

 BbeBaentt enBe grootte Bic ban Be ©illespcluelt/ enbe toclciec* 



'panax Afclepium Diofcoridis & aliorum , gummiftrum , nat 

 De mcunitutlie ban •faOitta «Eolttmna/iaeen ttupOt m spuiten 

 toaffen to cm. toottcl bitter ban fmaecn ia / Bun/ langt)/ mate 

 « iet. amim Oieft / met een Btchc geelacljtigöe ftljota / bmntn tott 

 en booa obtc btoecta peel Bpcrimpelt / bol Opmcrigij i Klam tolt 

 mtltR/ala gommt/'ttotlclt fetc paflt (tolt/ban fmactfi .bitter / on* 

 aenghenaan/ macc fpeceri)athtisl) = bet metep oft omnenff eb tt 

 is h!ctm / houtig!) / toit/ Batt ooch gomme m ia / ban fmaetK en 

 mttftató lOierootft/matt brei bitter, ©e blaoeten tontttm 

 ben bcrfpiepbt/tjapia-stjctoij* ghcfmppt t/ als öertoe-blaBeren/ 

 lupgh/grooter oanOciuKcl-ulabtrm : elcft blabtta m f bet rib* 

 ben b cBtplt / te toeten in bof gtoore enBe ttoei : k lepne / foo bat 

 riek blabtbanbt toottcl afbegbinncnae / anDetpa ben boet totgb 

 is -eieftt bctBepImglje ia feer klcpn/ boitcr Ban HDilBcöcticfcef. 

 Wt 'tmtBBtti Det blaBetcn fpiupt tenen öerakeiachtighcn (teel/ 

 ttoce oft Dip boeten Ijooglj / Bun / met tocpmgpe Knoopeti/ (onDcr 

 blaberen; biaghenBcop fijn 'tfop ten oft to.ee/ felDcn Dip/bloem* 

 firaiiffcii fonDer blaDeren/ ro bc yopmacnbt ghclaBm nut gccle 

 bloemen / totl een fpannt bteebt/ plat/matt ronDt. ft (aDttt »g» 

 blaacrathrigljMtoecbouDigh/ fomtgbta met stele toelneckenbc 

 comme bcDeckt : tltb faebt upt ftjn bel ghtnomen/ w latigljtoo?* 

 uigh; bitttr/rtlictp/tnDt riechenDtsclceh DtrooiK .aisuit ttupot 

 ouBt iB/BantootBtBttootnlftet Ditbó tnbt alaDit inKbijbcnge* 

 fneBcn tooïDt/Banblotpt Baer ten gomme upt/Die ban De aten |ecr 

 bcsDtctt tooiDt/ pot totl Die peel bittct fmaetht / cnDc ruxlit ala 

 IBictoocb: De toelthe in't toater snetooipen ontBatn toojbt / oocb 



■"15I 1 "£"£ endeWerckinghe. éommigbegöefeerBt mannen 

 ban jtalitn bfbbtn BitttupBt / Bat fp upt 3ftiitn plegtttn te otjt* 

 f angljtn/ feer gtjettnt gtbtuptht in alle 'tgljtne baer alle be anBew 

 foo'.tenban^anargocBtgbtljouBentootBcn. „ hiymi . 



ftttfatDtban i&anatltfcltpiontnDeDt bloemen met ftomgl) btt* 

 mengftt/vjnfttrgotot gtbmpthttcgenalie bittigbtDenoftbootto- 

 «cnDt ;cctcn Bie omtttnt Bc fc bamtlijtbc IeDtn/enBe in fonDerüepbt 

 omtrent liet hoofbcRcn banbe mannelnchbcpbt bomen. 



©cbioutocnban Jdriencnbe ©labonnen bouDcnbat boor een 

 toonbt-ènipbt. 



HET XIV. C A P ITE L. 



Yan een uytlandtfch Panaces , ende van 



Fanaces cbironium. 



Gheflacht. 



Ifi bit Capifeï Tullen top een tyernoe rooïteuan^anaï 

 teö befrhmbenjljoe totl ons norfjtami niet ftfeerlrjrK be* 

 •bent en tsy oft fp met tentge ban alle be aeaacljté/me De ou^ 

 tt tmpbt-beftninberö btfefjictjen Ijcbbtn/obct ma ififlrot/ 

 oft met : ban/hneonsgoebt-buntben/gelrjtbtrpöct^a-' 

 nateö ban ë>viitn teel beter ban eemglj ban alle bc anöe* 

 re; ttoeltHtop met f)atrbcftIjmbingljebetl)oonenruIIen/ 

 bcmneliïcfmiDe bc fclbe enbe obertoeghenbe met het f ana- 

 cesChironium enbe meer anbere tomben. 



f Ghedaente. 5Dtfe bjemöe enbe uptlanbtfr|e Toojte 

 ban ©anares heeft grooteblaberen/ ban bcclcblabcren 

 tooa6««nbeaenrtnoerafl«d«t/tnttotwiBW|mn«P«* 

 enbe routo om acn te taflen : ban be toclcBC elch blabt al* 

 leeti Sitoojptglj iö/Otoot/bjeebt/enbe nanbo?cnfmtsi/ 

 oft f mal aftaenbc / be blabcten ban ^attct) bnnae ghchje* 

 Sn»/ nothtani» Wepner ban bit. tDen flcel i* geünoopt/ 

 £ u£ wï«»te Cftelycfe/ tojf oft fe^ boeten Doosst) o 5 - 



boojt in groote toijt-upt-ghefpjcpbe Hianffen. i?tt facbt 

 ijjlntcbt/plat/tnbegeelact)tigb ban bettoe. ^etoojtelijs 

 langlj enbe toit. -, . „^^ , 



Wt ben fteel ban bit trupbt / m fonbcrfitpbt baer fit> »t 

 tooitel albernacft iö/als5 bie gecsuetft oft göeitcnen toojbt/ 

 bloept in be fomerfchc maenben een fap / bat ban felfs 

 Dicnenbe harbt oft fmf toojbt / ben Opopanaxbanbcttoc 

 feergfielricit/niet feer fleren ban reuen/ macrbertoatmen= 

 bebanfmaetln 



tyuwite -ijiflMrteeè ó|t panacee 



f Plaetfe. ©tt trupbt Bomt uptbjembelanben; enbe 

 too^bt in 3talienenbtanberef)ectegetocfteninbelioben 

 gefacvet enbe onberljouben / enöefointijtsf ooch in jBebet= 

 lanbt: toant bit ghetoa^ ijs tainttoerpen cerft boojtgöeKO? 

 men uanettelncHe faben bie onber het fap oft ben traenban 

 Panaces , bat ij3 bp ben Opopanax, ghebonben toaren taan 

 ben feer neer(hgen SïpoteHer tot «nttoerpeu #ietet €oits 

 öcnüerg!)/enbe taan hem eerft gfiefaebt. ©oojts foo gheeft 

 ftct ftm fap upt ben jtcel aljs üie sfiequetfi; i(S oft gheficf-.cn/ 

 met alleen in Stalien enbe anbete Ijeete lanbcn/inact oöttt 

 ftier in jSebcrbuptftljlanbt/ foo toanncer ben é»omcr toat 

 fjecter iss ban bie öiet göeinepnlijrK pleegt) te toefen. USacr 

 upt eer jtlgeblclien heeft/bat bit trupbt taoo} ten foojte taan 

 Panaces te fiouben toasi. 



^ Naem. gjit trupbt cnfiebbeitK met ghccnenDcauae^ 

 meren naem toeten te noemen /ban met ben naem taan 

 Panaces petegrinum, batisBjembt oft ïDtlanbtfcfj $a= 

 nates. ^et ijs fonbtr ttoijf el een foojte ban Panaces , aljs 

 tipt bebefrljmtaingficmbcljet Tap blöcfit: ban gljemcrrtit 

 batter taeele foojten taan Panaces 3gn/ foo (tact ons* alleen 

 te otaertoeghen toooj toelcftcröanbe foojte taan Panaces 

 bit te Ijouben magö toefen. 5Dat net nheen Hcracliam 

 Panaces en ijS/nocl) OOtK gfjeen Panaces Afclepion, ijs opeiw» 

 bacrgïjenocgftuptbe tmtt taoojgaenbe Capitelcn ; foo 

 moetbolgcn/ batljct f fonber ttotjffel eenfoojtetaan^a* 

 naeejS toefenbe ) oft Panaces Chironium jp / oft Panacee 

 Syriacnm i 'ttoeltü upt be taolghenDe ttoëe bcfrl)jrjtain=' 

 gljen / naeinentlrjtïitaan nepbe bte «upben / taan onsS be» 

 tjjoont faltoöiben» 



