49 8 



Mm ö!)ri)2UPfBt Jjrt ootft om tgïjEfitBt te bcrltïitrptii/ 

 ïop De oogen gtftrctieu/ aHeen oft nut anbrre baer toe bie* 

 ncnbe tolipjienbetinengjvt. 



JBct tjontgij bermengijt / cftbartrcnplacfteraf gTjr? 

 maecut niet £• cru/ toojbt ferc nuttrlnru gelept op tre beten 

 ban be bulle nienfeljen/oft oorfi ban be bcruiocbe ïjonben. 



Verkicfinghe. ai i.c ijctfap batupt befen #anaeejs ijier 

 telanbe bloept ooebfeeriirarjjtigljï" be booniomibe gr= 

 lueften/ norfjtnuo falmen beter boennnbtss baer booj ben 

 Opopanax bic «ft airraubjicn gljcfonbcn tooibtte glje* 

 lijupriicn/ om bat Jjct teel Iirarfjtigtjrr/bat i$ ftrrrlicr. eiibe 

 frijrrprr ban rcutn enbc fmaeru ijs/ ban ijet fap ban 'tgenc 

 bat m btfclioube laubcn groef t. 



feilVOEGHS EL. 



A«?ngachac tjet fap bat upt Bcfccrüpficn blocpt/öat Opopaha* 

 glicgecttn ia/ Bat tooiat gljthrcsgcn/ fcpBt =DioftouOea / upt 

 OercottdcnOcbcrfcheupt-fpiupttnBe deden: a'tocIcktoitia/cnBt 

 nto't otjetl Djoogl) i0/üjo:DtlKtbaiHmpttnstcl0fliitfc èafftam. 

 ftrt itpt-blocpenBc fap prrfftn fp tipt in renen put in B'acrBc/Baer 

 blaacra in ghclcpbt ^ijju enBe ala't BiooBöe ia/tooiot het üpt-sc* 

 namen. 3nfselgcko m oen <©OBfï ftigBtmcit Den ftcdc/cuBc t'upt- 

 blotpenBc fap tooiBt shenomen. 



lobcl noemt befen ï^emBcn Panarban aSoBoneuabefdjic^ 

 btn/ Andere Panax van de Herbariften van onfe tijden, in't ila;> 

 tgn Panax altera recentiotum , biufatri aut Paftinaca: folio . jjp 

 bcfcb:i)ft Bat ghctoaa alBua : üDefe panar heeft tenen Ijolltn 

 rïcthatötigcn fred/bgf oftfea boeren hoogb/ bobcn in bcele tatka* 

 bcna upt-gheBeplt/ betoaffm met oneffcnefcbcrpacbrigbc blaacra/ 

 tltk biifonacr atn ccnflcelktn BeocpcnOt/ tnoe bfecfit/ geocpenae 

 Bgdijtït eenen fiotk met plupmeti ücfttt / gtjcrgthdgck san een 

 ftaenBc/ghdgch BicbauBepaftmakcn/bccic DlaBerhtna hebben* 

 Bc op etn laugljtooipigti freclften/ Bitn ban Bc ■STuma-bloemc 

 bgkanta gljtlnck./ a?c bloemen ?tjn bleeck-Beel / Btotptnoc op 

 Itcoonkcna Bic ban Be Paftinakc oft MSilBc .rtloo: tn niet onggo 

 Ineke; Be toclcke fiefc gttehtdeplante bgnac gi;clnc!i ia/Bie Bcftcc* 

 Ie Uut tnBc lMtiiaclitiBi) liteft / Bc tooitcl laughtoirachtinh. «Dit 

 Bbetoaa heeft cenen fpecergacbtightn bcttuatmenam tnBc ttcrtn* 

 Oen fmarch/gommaehtigöcnBcricthrnBcgcIgck Ben •Öpopanar. 



Veranderinghe oft ondciicheydt van de voergaende Panax. jÊltïl 



binot een Bicrshdgtk getoaa / Coflus fpurius ban JlRattliioItiagc^ 



tlttttn/cn ia Ctti Ander Panax. van de Herbariften. iet beeft tonBer/ 



routocr/mcer gerimpelde tnBc kootte blaBcra Ban Bic Ban Bc Pa* 

 fftnakc oft Ocmcpn Eiaphobofcum, matrbetet ban rcuck/anBera 

 Oc booisaenBc bed güdgck. 



33e 3taliacnfcl)c <;tupBt-befcI)inbet» fehgiicn boo; Bm Panax 

 Chironium een ccupBt te bettjoonra Bat ban anOctcFlos Solis Bhe* 

 betten toosBt/'enOc 'tfclfBt ia met Ben öcpBen- Jffop ban onabo* 

 ren nac Be fooitcn ban <£iftua beftljtebcn i tjebbenOe titnue tcete 

 fhclktne/ bcinaffen met langhveotpigdc blaBcteit; tjiBcop'tfop 

 ban Be fïcdkme een Bedt blotmc / grootcc Ban Bic ban ISnfbtn? 

 gbet-entpot ; met tosBatbtiallt Uiottcltn / iMtoattjtigli tnBt t'fa* 

 ïnen-trctktnBcban fmaeck. 



anBinlIata heuBt Bc Jltant-too'.ttl booi Ben Panax Chironium. 



Panax Chironium van Theophraftus ia / nat Be rmpuinsljc balt 

 fommigljc/Oat BkcVuaa Bat top nu Hctba Dona noemen/ oft <eul> 

 Bcn-ttttpEt ban iangucBotk. 



Crafltia biel booi het Panax Chironium'tgbtiieBattopBuplcu- 

 rum noemen oft Ijafcn-ooccn/cnBc cIBeca btftbinbcn. 



§iommiB!ie;ijn\)an BiJtoocltn/Bat BclBiloc SjccblaBiBc pafft^ 

 naiie ootk een fooit. ban Panax ie/ cnBcOactom betten fp Bit Pa- 

 nax quorumdam. 



Panax, Panazcndc Panafuvan Indien ia anBcta nictBanBC^a* 

 tfl/BietopoiiBee Bc 5nBift!)t ctupBen beftljitbtn licüücn. 



Boojte fon jnnBctbcclc anBcw ttitpOtn Bic ban fomnuglje booj 

 Ben panar ChvrCHUiim acnabtfitn »jjn grjeuiecff ; nacmcntlock het 

 BepBena-tBonBt-cnipBt/ Bc^epBcn- J ffop / yet >5joot 23alfem> 

 ccnpBt/ tnOcOc «O:oote ^antoiic/Bic alltcIBcea nittliBncpBötti 

 natmen bcftljitben %yn. 



Aerd, Kracht ende Wercfürghe. Panaï CI)ieonilim t)teft Üt 



ftlbe kratbttu Bic bet Iftfcpion tocBbtftbicbtntoO'.Bcn. ©anhet 

 Panar «hteonium ban Oc 3taliaenm bcefttr noch ertdntht an* 

 oerc Ban Be Bbeue Bic ban CoBoncua beemaent trjn; te toettn Be 

 natbOlaljtnBC. >Dc toOJtel ban Panax Chironium.UJotBtgcBiOntkCIt 

 tegötn't fcni)u ban Be Uanghen. iEen Bbtcft bet pocDtr ban Bit 

 enipat enBe ban Be roojtden feer nuttdntk mtt ecniBbtn Bianck 

 in/ ttBbcn Bet blotat-fpoutocn enBe ttgticii bet rooBmclijoen/enBe 

 ootk om Bc blocBcnBcc mcutotn tcfrelptn. 3n't koite BjJtfepBt/ 

 ia gocBt ober al/Baer centge licdinBbe/ fidpinBöecnBc berfieeckin» 

 Bfje ban nooOe ia; iacfootodalaccniBhe fooitt ban Symphytum 

 masb toefen. Ijet oppeeftc ban Bit htcle ccupBt toojBt nuttcljjcft 

 plaefttra-Bhttoöfe op Bc beten ban Bc fenijmabe Bieren gljdcpBt; 

 jet tjeclt Be betftht toonBtnfeerbaeff/ tnBtftt(ptootb'tblotBt/cn> 

 Oe gencefi Bc ;ctrcn ban Bc fcbamclgcke IcBcn/cnOe banBenmonti 

 re toeten alfmen fiat crtipot in togn ritBet/cnBe Be jceren Bacx mcOe 

 toafcht enBe repnigbt. 



5Tc befte tooitcl ban öpopanar { fcpÖt HDiofcotiBca) tgnBic 

 toit/ fiijf enBe Bbefpaimcn/ Bioogb enBe OHBbttooimftceckt / frcrtlj 

 ban reuek / enBe beet ban fmaeck tgn. 33e biucbt ban Oen miB; 

 fienfhn hollen fhel ia gocöt om eten/ ma er fiie ban Be fgO-tatka; 

 bttis ra onittffcigtk; m groutorinck om eten, fan get fap oft 



Cruyck-Roeck Remberti Dodonaci. 



Opopanax tootOt Böep«ftn Set alBct-bittcrfie / Bat binnen mit oft 

 Bceladitigb ia/ ban hupten faffeatn-bcrtoigb/Blat/ btt/ bicutkiKh/ 

 teer/ terftonfit in 't toatcr fmiltenBc / enBe fiertk ban teuek 

 '■artoojBt Bbebalfcbt met 2f,mmoniat oft H9aftb. iRact Bat tab' 

 men Ijtad Bbttoatt toojBen : toant btt ongbcbalfeljt / mffthen Oc 

 bingljcra in't toatet gbemojfdtignBc/fmilt tcrftonBt/ tnBc uioiot 

 mdckaebtigb' 



<©m Be dieren te gbcnefen enBe upt te Boen bleken / falmen ben 

 «Bpopanar in«GBick totpeben/ cnfiemtt|Seefoeetbtotrmengcn/cnp 

 Bc Baer op kggljen . 



«©popanar/ ala jïlefuc fcljifjft / een balf loot ftoatr oft min in? 

 Bbenomen/iatght af BoojBcn ftamcr-sangö Be taepc Bgmattitigi» 

 bodjtiBbeaen enBe Bupmtn / enBerretkt Be fdbe naer hem upt Be 

 bcrBc IcBtn/ala Upt Ben bopfBe; 5tnutn cnöc ioncturtn.tfi ia miBta 

 Dien fcer sotfit ttgbcn alle kcuBe gebleken Bcr berffenen enBe Otc 

 ;enucn/ala kramp/IammtghcpBt/enBè meetanOere. 



<Dc fdbe domme in Bcr fdber boeghen enBe gttotttitc mghetio - 

 men/ fnpbett oot k Bc bo?ff/cnBc ia gocBt in Bc kojtighepat enBe he; 

 hautbcpBt ban aficm/cnBe tegjen Ben bouBenbcrouBerBcnhoeff. 



ép gtjtnccfl ootk ac barBigljepBt enBe gehjeken Ber milten/en> 

 Bc bet toatcr loBcn/ ala fo in moftghetocpekt / tnfic natmada in* 

 Bbcnomen toojBt. 



«Spopanar is fcer gaeot gbcmcnBbt citb» gebatn in alle pUefte* 

 ten enBe falbcn Bic bermottocn/cnBe bcrepBttoojOtn om Be bouBe 

 gheftoillen tot rppigtjcpöt te Bicngljen. 



HET XV. CAPITEL. 



Van de Sermontaine oft oprecht 



LiguHicum. , 



Gheiiahhcen. 



W# fulich itiit mtt foojttri ban ben iRergfi- 5 

 S>iltt rjtfrijjnbcn ; ban be totlrac be eer|U §>ii' 

 montatne ïjttt / enbe (jet opjerfjt JLiguflitum i$; be an- 

 bere is cene toilbeoft battam mtbt-foojte ban 'tfelbe 

 «ii Ier : ban beljnlbrn btfc bcfrlijnuen lunnorlj tenberbe 

 foojtc/«ïngl)tlftj)e ^tembjene götnocmt. 



^etmontainc oft opzecf^t J2i0u/f iwtp. 



t. ^ermontame bjmgïjt boojt tjroote totjbe t'n berte 

 oerlcn berbeplbe tnbe gifncben blabtren ; toienö fnippe? 

 lhigen oft berlen clcft brifonberlijcB beel bjrtbrr jrjn ban be 

 Waberen ban #eurebanum / tnbc Ijangen altrjbt biv bp 

 ten acn een ftrelKen/afetgebturt in be blabtren ban <©eel 

 Steen-dtlabnen oft iHtliFotuö : fp 5fjn notötanfifma^ 

 ut enbe farfjtre/ ttnigfjen mitö ban önergfiebenbe/ foo 



wan* 



