tijöt toojbt bit fop geel onftrrtft enbe Krarhtclooji enbe 

 nerghcuo toe nut ; bate het boojgaenbe fap altybt iet 

 taan fi)n Uear jjten plccglj te bchoubrn. 



3&ehalbcubc boozfcpbe ttoecfappen Woittr ootu 10111= 

 ttjötp tenen ttacn ghebonben tonöoni be fteelcii cnbc bj> 

 be toottclcn ban bit eUeVnajö haft hantjhenbt, Die fttt turt 

 in een ghebjongen ip/ enbe be heerueu oft bioppelcn uau 

 IPicroorft ccntghftnis ghehjch/foo ïuoftoiibcö frljtijtt. 



Vcranderinglic. ©p fommtge plaetfen hrught bit rrupor 

 bichttt bp een (iaeiibc blaberen/ enbtbe hrauffen ban be 

 bloemen iim hr.allct : op anbet plaetfen hetft het ïjbeM 

 enbe Wnbcc ban een flaenbe blaberen; ban be Welrue eicu 

 lujfonbcr bcel oft fiuppehuge langhWoj pigh # enbe fmal' 

 Ier ; enbe be bloemhranffe i)5 bjecbec enbe tijgbee uptglje- 



« piattfe ï9crcRen6-19encHeltoafr op bergharhtighe 

 plattfen / bithtoyls ootk in bet lanbt / enbe bat U)tl ter 

 Jonnen (tact- JReu bmbt Ijct m Staten/ Hangucbotlt/ 

 ïjoogl)ötirtftl)lanbt / enbe ooth in meer anbere ianboui 

 veen jaliBip Ijct lanbt êarbonia ghebecten enbe «jaiuo; 

 thiarc in <JE>jicrnenlanDt enbe Slficn. 



'f Tijde. ï>it reurbt blotpt in be herten ban J5cber= 

 lanbt enbe ban UeogijBuptfrhlanbt gtmcpnlncu omtrent 

 be ^ormaenbt : ban Ijtt nip faeöt tooibt bergaoert in 

 be .©oghfhiiacr.Dt enbe September . 3Se wojtel bluft 

 bes Winterc ober/ enbebjeiifjbt alltiaer nitwüje blaberen 

 enbe ft neuten boa». , ^^ 



f Naem. src'iirrupbtbeminncrïS ban JSjabanbt noe- 

 men bit cgi)>btrjcmtpnluffili>ercuenB-©encfKl;bet}oogI)= 

 bnptffhen £««ï|ftang/@tb>»eMwunjel/©eivfcnctc[;Dc3ta - 

 ftaenen rmwUno / eubt be f ranfopfen Peucedanne ; be 



*)paegniatrW Habmm>, Lrvtnm Oft leniÊimii OOtU Rat» i Fe- 



m\a it p«mo; be «?ngtlfthe •fceyeftrange : int <JE»?ifflifi beet 

 het Peuccdanos xituiiïcu©- \ m'tHatijn infghchitKö ootli 

 Peucedanos , Peucedanus , Peucedanum enbe Pinaftellum. 

 |Bce|t alle be jtpoteiicro/ enbe ooth ben gbemepnen man 

 leunen bat met ben naem Fceniculum porcinum , öat ijs 

 33errf;enjK-li)cntIscI. êommigbe nonnen het in't <©jietHci 

 Agrion A'j.ffoc enbe Agriophyllon A\fiieu>.\or,aWmtn onber 

 öelmltaert-naemen bint: be ^opheten enbe ïBacrfrggcrö 

 ban <©jietHenlanbt noeniDtii het in't <J3?ietho Agaihos 

 DarmonA' > a6JiAo;^ai'; in't ILatnn Bonus Genius . oatlö 

 Cocben «enghel oft «©heeft. 



Oorfaecke des naems. tprn OOlfp?Oligh batt ben ghCi 

 mepnrn <6iicclifcben naem Peucedanos, enbe ben 1Latijn= 

 ftljtn Pinaftellum, liomt ban l)tt WOOjbt n vn& Peuce; om 

 bat bc blaberen ban bit ghewaj» ben pijnboom rentgh- 

 fmjj ban gbebaente gbchirli 3ün -, bie in't «©jietlia Peuce 

 ghenoemt Wojbt/in t Hatun Pinus. 



^ Aerd. pet fap oft ben traen bit ban bit trupbt 

 blorpt/biemen in't <&iitthg Opos oV®- plcegh te noemen/ 

 10 berbjooghenbe enbe btrbjaniienbe ban aerb / felfós in 

 ben berben graeb. Tc Vu o: tel en verwarmt foo fecr niet/ 

 marrberbjooght firachtigblijcfi ; enbe baerom toojbt fp 

 glirliouOcii boot bei'WarmcubcmbciitWeeben graeb heel 

 bolSomentltjrB / enbe berbjooghenbe in't begljtufel ban 

 ben berben/ alö ü5alemusbetupgl)t. 



^ Kracht endeWerckinghe. qrsefen traen oft fap ban 

 IDetCBeus-'&eiicuel met roirU enbe olie ban tioüfcn bet; 

 mengljt/enbeban hupten ghtbjupcHt/oft baetmebegöe= 

 |trchen/io feer nut ( nae het Mnjiben ban ©tofrojibeo) 

 om be nacbolgljenbe ghehjefien te ghenefen; naementhich. 

 be flapenbe fiechte/ be rafenbe fitchte/ be ö wcpmglic enbe 

 bcrouberbe fwijmelingen örc Ijoof DtG De ballenbe iictbte/ 

 bcnlanghbiirighen hoofbtfWcet / be fwaere beBommer- 

 ïtjtlte ongeruftt bjoontcn/ beberocrtljepbt enbe geraetht= 

 Ijepbt ber lebcn/bcn f «ramp, lamnugljcpDt enbe fpanninge 

 bet ;enuen / enbe met eenen wooibc begrepen/ alle oube 

 Uouöe gljebjeften bie aen be ^enuen/ pefen eube jenuaei)- 

 tighc leben beö litljaemö moshen fiomen ; eube fonberliiu 

 ghni bc prine ban bet heupen/ binnen «>tiatita heet. 



'<& fclbe fap booj ben neufe ghchouben enbe gherohen/ 

 somt feer te bate bc bjoubien bie ban öaer felben ghebak 

 len ;rinbooj be opftijgljinglje bes moebersf i enbe maerEt 

 ooth teacher al be gent bit met een fwaere flapnibe fieehte 

 bfbangljcn 3tjn. 



' € fap ban ftcut ebanum op gloepenbe holen gebj anbt/ 



enbe bacr ban een berootfeingöe ghemaetht/ betbjnft bc 



flanghen enbe allerljanbe bergljiftight hnmpenbt bieren. 



j*>en bmpt bat fclbe fap met ebich benntnght in be 



oojen/enbe men bmbt baer groote Batte bp/ »in öt fmette 



Cruvdt-Bocck Rembcrti Dodon^i. 



- JL r. raf htcIoo fi enbe bact ban te boen W^g** «»* fict ootB met olie 

 banöoofcnbacrmghrbjuppt. 



Slnbere ftehen bit ft Ibc fap m bc hclhgftcbt n ^ m Dt (, ua . 

 be bebojben enbebtrrotte tanben/ om be pijne bate bait 

 te berfoeten. & . r , 



Titfap met ten motto ep ingenomen oft gebjontfien/ 

 tö tor goebt tegljen ben ijoeft/ hojtigljepbt oft engighept 

 op be boift/enbe bet ongemachtïijch enbe mocpchirh her» 

 iiarlcn beo abcmS : in ber fclbcr boeghen gljcbmpcht ijl 

 oorli feer goebt om bc rommelmghe enbe hrimpingljc m 

 be barmen te gljenefcn/cnbe alle opblafmghen cnbt tomb* 

 arhtighcben te btrbjnbtn/ bie ban birhhepbt/grobighepDt 

 oft taepigljtpbt btr borhttgheben Jjacrcn oo?fp?onglj hcu= 

 ben/fthjnftbcnfelbcnöüalenusi. 



23obenbicn foo is bit fapbeguacm om benbuprfi tocetn 

 te maerheii/cnbe renen farhten hamcrganglj te boen 6eij= 

 gljcn j enbe wegljt batrboojafbe tacpehoubefiupmtn/ 

 enbe be heetc gcelc rolertjehe botljtighcben. 



i|et fclbe bcrnimbcrt be oberblocbighlijrlt toaffenbe 

 fRilte/ te weten boo? fijn fmjbenbc/ berttcrenbeenbe alle 

 'biclit botjjtigljcbcn buiimaetfieubc hrarfjt. 



T.it fap toojbt ooth boo? fecr hrarhtigh gejjouben booj 

 be bjouwen bie ban fiinbe fwaerïnn: toant het maeeftt 

 feer lirjjtcn eube bcerbigen aerbepbt/opent bcmocbcr/cnbe 

 iaeght af be ftconbüie oft naegljtboojte/ enbe be boobe 

 bjucljtcn. 



<0m be fmerte enbe toecbom ber jüiercn enbe ban be 

 ©lafe te berfoeten/ wo?bt bit fap ooth fccrnuttchjctt ges 

 bionchcn-,enbcljet boet ooth Water maerucn. 



5Df toojtei ban ©crcfeenjS-Benrhel to tot alle be fclbe 

 gtbjc&en ooth feer nut: ban fp io bcel flapper enbe onftcre* 

 her ban hratljten aan het fap. ïJüe ftlbe ghebjooght en tot 

 pocber oft meel gtbïoght/enbtgcbjupfht/fupbcrtie bet* 

 buplbe ftoceringhen enquabc 3tcrcn cnbcoiibcwonben; 

 enbr/ foo «BalcnüiS bacr nor h meer tot feght/ io feer goebt 

 om het bieeft h in bc Wonben / opene gatm enbe 5ccren te 

 boen waffen/ enbe om bc oube toonben toe te heelcn enbe 

 met hirliteetfiencntcbcbcchcn/bacr ingheftropt3nnbr. 



'1 ftlbe meel ban bcfe toojtel tretht ftcr Ijacft af tn boet 

 frht Pbcn alle guabc berbuplbe fthclferingijrn ban ccniglj 

 grgiietft oft bcbojben gtbccntt; tiï geneeft banbe toonben. 



jföcn mtnght btfttoo^tel/ totpotbcr oft meel gtbjogtjt 

 3ijnbe/aljSbob?ftpt iiS/bp allcrhanbr rtroenen/placjtcrcn 

 enbebicrgehielie falbenbiemen berepbttotbertoerminge 

 ban ecnirth lïöt btu liröanuje- 



^ Verkiefïnghe. 3lengaenbcI)ttfapbaiibcfc©ertficn!S- 

 ©encftel/oftPeucedanus, footóhct befte bobtn alle ( nae 

 het fegghenban 3Diofrojibc.d) J tghcncbatuptbeIanbtn 

 éarboma enbe «jarnotljiare ghtbjoght tootbt ; 't toeïtè 

 ftoacrbanreuriti.B/rofafjjttgh ban bertoe/enbebfanben* 

 be oft frljcrp enbe bhtenbc ban fmaerh. 



JBaer om be toojtclcn te berüicfen/fegljt ben fclbcn^io;» 

 fcojtbfjö/ falmen beft boen / mibrg bienemenbeter toijlen 

 fp nocfj berfrh jijn/enbe gheenfins bcrmcluwet/oft booj 

 oubthepbt te feer ghcrimpelt oft boojboojt / macr baft 

 eube bol reuthjs. 



BIIVOEGHSEl. 



V' «erthcna-Oentltel ie t tn foojte Dan ftrula/ lnaer af be tooitrf 

 enüetfap ttnen gommae&tigfttn titrilacljtiocn eft pet(tacl)tiacn 

 (lanth Orefi/cnöeoaerom Ben naem Pcuccdanum boert. a3tftt»o?* 

 ttl istsaii binnen orotnatDriB!)- Sobtn aen De tfoppmbanöe fïee* 

 len tnDt fijD-tatftahtns groepen bttl bmnne blaOtra / gttclrjttt oc 

 Otnthtl/ mbjpblaattagötOtpIt/tnifematlUjttDtr/ langjjer/ mate 

 ntetfoo Bick/ nla Bic ban Be .tfetula. •<£ f at Bt ie Bat ban Hngtlita 

 niet ongtieltjttt /matt onlitHoth- 'S» iSeOetlauBtte plegbm Bat 

 OOth Hayrftranghc ftitt Verckcns- fleert te llOtmcni CtlBe Be Jftan> 

 fqpfen OOth Fenoil potcin. 



Ilaliacnfch Verekens- Vcnckeljsinallt fjin Betlen bitrmatl groo> 

 tet Ban Bit ban langiicBoth. 33tft groent obetblotBiglj op Beljtu* 

 btle ban iojtttt tnBt ISomanie ; enBe io int latijti Peucedanunt 

 mamsltalicum gl)Cl)ttttn. 



Ooftentijckfch Verekens-Vcnckel ig ban «lufitia beftlpebtn/ 

 tnBe Peucedanum Pannömeumgehtttcn; tnBetoaft bttlHI <©o(bn> 

 rijth tft öungatrjen/atDaetinBt gonmnttiBt tnBtfomtpBtefpaeBtr 

 bloeptnBe . ©e toojtel ia ttmn Bnpm Bith/oft toat Buftnet/(ómti)ot0 

 ooth betl Bithet/langti/mct ten Bichefttjoiffe bcaetht/Bic fomttiBta 

 toitattjtigö / fomtiiata biupn enoe ftoartatljtigl) ia/banfmacth 

 tetfi Be l9a(Hrrahen gbclgchniBt/ Batt nat toat ftlierpathtiglj/ met 

 fommtghe Btotttft enBe hrommt beftlingStn btgaeft / boben atn 

 Jictl tupgh tnBt tjapjigh : Batt upt fp?upten bpf oft meet blaBe* 

 ten ala Bie ban ggtmtpn ©ecthme-Benthtl / matt httpntt enoe 

 hoitrt / lint Ben groenen nae Ben blautoen tttthenae ( niet 

 faiattatrjtigl) ) bttteiatBtigb ban finaech / onffttth ban teutlu 

 «nö« b»liana nttjj&tna nae ritthmBe: Oatr tHfftncn fpiupt Ben 



ftett/ 



