51 é 



tightpbt itiöarr tn ficrft- ©anbe felbe bennaeut -Sljco-- 

 Pttfafïius oora : Dan hp fthmft/ batfeniet in AfttjcKen/ 

 matt m ;ë>p}teti toajt . 'SE gijene batmen JteagpDansl 

 noemt/fegljt t)p/ btrfrijilt Dan Ijct Silphium ; uiant Ijct is 

 trerer/ niet foo frljtrp Dan fmaerfe/ enDe tu heeft geen lap 

 juft % a ft r i n D c U) o? t t ! . _ , 



9 Plactfe. i. ^itrrupDtpIeegljbcflittoafFeninDat 

 lanbtfthap ban «fnra/ op bt hooge geutighttn tnbe toil= 

 Dermfftn omtnnt De ftaDt Cpjer.en : Uifltfe lanöt Cyrc- 

 ftaicagljefjceten luojöt : notljtans is het Oact btel rerbe* 

 sent gtjetoeeft/Dan De ftabtban Cpjtne ghebauuu toajï. 

 3Dan Dat getoas ijttft Dat rpgens ui htm/bat fjet nitt geer* 

 ne rn toaft op groiefien tnbe gt)e bautobcn gtonDt. jHacr 

 jjtt toaft ooth mei m aften : a(s 51)11 be lanben banat* 

 Himien/j&p^ifnenbe Jtóebien/ foo^ioftoiibtSbertjaelt. 

 i. $et anber toaft in ;ë>pjien> enbe op ben bergh, $ar= 

 tiaffuS' enbe oorn toelinafrtitlten. 



f Tijde, fjn'turgljmfel ban bt Urnte oft ©oojiacr 

 Ipjupt Ijctblabtbanbit getoas tcrflupt btr aerbeti;Daer 

 nae Bomt ben fhel boojt : jjtt fatbt toojDt afgljtftnuDt 

 enDe bertoaept m Dr ijoiiötsDaghen / nae bat Den ZttpDe= 

 lijtBentoinDt/ Aufter gjjejjeetett/ beghtntte toaepen; enbe 

 baer ban bermemghbiilDigijt Dit trupDt fp felbeivfonber 

 batmen Dat bejjoeft te faepen/ oft Daec booiber fojge booj 

 te bjagtje n. 



ïjet fap toojbt btrgabrrt betrtigfj Daghen in Den 5>o= 

 Mier. <Oan ben (teel enbe be toojttl ban bit trupbt m 

 blnbrti tui i mif mier r langjjer ban een iaet ober. 



9 Nacm. i. 3n't*?iftHs heet du ghttoas Silphion 

 ziww -, m't JLatijn ootfe Silphium - } ntaer meeft Lafcrpi- 

 tium. ^rtbIaDt/foo'a:i>ftipJ)japU!5rfl)?nft/pi[rgi)in't 

 <&;ietüs Mafpcton yuiirvmt te hettcn : ban 3T>ioftojiDtj8 

 berljaelt/bat benfietl Mafpeton heetifjoetoeïhp norjjtanjï 

 baer nae op een anDer plaetrebettcttijt/Dat fomi'uge ben" 

 (teel Silphion noemen/ be toojfrl Magudarisoft Magyda- 

 ris M*j*J , «f <f , enbe De blaberen Mafpeton oft Mafpeta. 



IJet fap ban Dit rrupDt Uio:ör m't 4&itttbe Opos oV©- 

 Bjjenoemt; in't ILatijn Lafet; m't arabtfrjj Afla : enbeban 

 bit fap/ 'tnfjnie Datupt.be fteclen bloept / toojbt m't 

 <5?itrIijB Caulias w*/»?, enbe ban -«ïfjeoDojuia dba^a in't 

 Latijn Scaparius gjjefteeten : jjet anDer/ Dat upt Dt toojte= 

 len Komt/ heet Rhiziasi>i£««,eiiDe bpbrnfelbtn "«Iheeboi 

 toss <6a3a int iLatun Radicarius. 



'^ gljtnc Dat De apotebrrs ban DefetijDen Affa fastida 

 normtn/ttoibtghelooft Jjet Lafet oft j)«fapbanii«1Laï- 

 terpüium ban &p?ten oft tian iEcbien te toefen. 



i. ^ettoeebrfoojttbanbitgljetoaeisibp^iofrojibeiS 

 Magydaris altera ge|)tetrn/enDe bp '3El3ttip|)jaflu!ö epgent- 

 Inrh Magydaris ; Dit oorli Ufogft/ bat Jjet ban fomnugjje 

 Silphion ghthetten toojDt^ JBênmoght j)et iLaferpitiiun 

 fonDer ILafer oft fonber fap noemen. 



9 Aerd. fc)ct fap ban liet opjerfjt ï-aferpitium/ foö 

 <5alenuö betupgijt / ijsgJjcbJelDigJjlnrBni jjeet : De blabc* 

 ren/ enDeinfgi)eliifHj5DtnfteeItnbeDetoo?tekn5ijn oorfe 

 (iert&tltirft glienoegh btrtoarmeiiDe ban ferarhten . ®an 

 gftemercBt / Dat Dit trupDt in alle fnn Deeltn/ enbe in fijn 

 tap roinbatfctigi) ban ftoffe tss / enbe baerom dnbequacm 

 tnbe motpeiijrlf cm te berboutoen/ baerom jijn fp bau 

 bupten opgöelepbt enbe gfjcbmpcBt beel bcQÜatinerom 

 toel te totrtHrn/ in roaDerjicpbt fyt fap; t toeita met een 

 feer fiertet nae jficm trecBenbeRratljt begaeft ijs. 



f Kracht ende Werckinghe. <©m ben boojfepDm 

 aerD Die top betoont fjebben bat bit trupbt tnbe in fon= 

 Derhcpbt pet fap bacr ban heeft / ijj Dat reer bequaem ora 

 alle upttoaffenbe bleefch, enbeoberblocDighe Hnobbclen/ 

 tojatten enbetotnDentt berteeren enbe te ontboen/ tnbe» 

 koen betbtoijuen. 



$et faarhtigljfteban bit trupbt ip; Jtt Tap/ foö 3»iofroi 

 ribrö betupghts baer nae bt blaberen ; tnDe ten laetftett 

 ben peel. t©an hp boeght Daer notl) meer anberebijfon^ 

 btreepghentljtben bp/ bit te langfjejijn om ttbtrhaelenr 

 mart lp 3nn nifeft ailcm be üoojfepbe üoztt tooojöen/ban 

 «? aleiiUB boben brrhatlt/ begrepen 



Cruydt-Boeck Rembcrti Dodonsi» 



ben baer rttht ttgfjen/feggöenbe/bat Ijtt gfieénfinsi Btarljt 

 en heeft oin te purgteren oft fupbtr te maetBen. 



iBen felbcn 'óTljtopljjaftuö bertclt ootfe ban poojett 

 fegghm / Dat De toojtelen ban Dit ghttoaBbciMj uptgljts 

 fucDtn /oft upt bet atrben getrothm/ met cbica giieghc ten 

 ttiDtgljeBnautottoofDcn. . 



TeaffafetiDa ijs weltenfoöjteban ILafer/ alöboo^ 

 fcpt ijs; Dan en is foo firatptigh met alfi Dat ban «frijtHriu 



f Verkiefinghe: grioftojtDejï hiel boo£ Jjet brfielLas 

 fer/ 't gene Dat Pan SfrijtHtu omtrent «pjenen ohebjogljt 

 toas ; iiaemetitlritB 'tgfjene DatrooDathttelitoaö/Doo^' 

 fthtjnenbe/bejBpjrbegijelijckenbe/reerrtetthbanreuti!/ 

 met aetbarhtigh / maerfoet banfniaerls; 'ttoeltfeghci 

 toaffrhen3nnDehacfielnrötoitatl)tiflh toierDt. J?etïLafci 

 ban JT?cDien enDe ban &pjien en is foo firachttgljmtt/ 

 enDeghetft ernen quaben en»e buplen onlienijtben rtutö 

 banljtm. 5Paeroinfegghfnfomnitgr/ batbe Afla fetida 

 banonfe3ïpotehen hetllaferban«>pjienoft banjü^ebien 

 i0/om Datfp onftertftei; is Dan jjet opjerht gotbt Êafet 

 ba'; De ouDrip toas / enDe bobenbieii om bat fp oiilicfirjci» 

 time quntDt ban reuttt is. 



BIIVOEGHSÉL. 



LAfcrpicium Silphium, nic de meyninge van Lobel, iS tftl iïtuk* 

 ■icfcttgt) BÖ<to«9 / in BjancSrijth nitt Uote bmt jSatfilicn 

 CtoeptnDti bet totüi; ttn ftrt ytoott teoucl Ijttft; bitmtuujit/bup* 

 ten nfttigvauto, bal fapei fat Ut ■ UitltttcRcnt»/ gtootet e on Die ban 

 bt 'ïapftaoft fetula. '©en (Jet! is ban IrngliDt enDe üttitre foo 

 Stoot «la Dien ban De ƒ trula. 19e blaüeta ;jjh Dieb.m be jfoffcou» 

 niattReaötltjeB/mflttOiefitc m6tfrr)bet. 3?t KroonhciiB nsngtoot 

 aio btt ban Lt .fmila / oft bjtebtt Dan Dit ban Dt 1?tlle : 't fatotu» 

 bl.iDtraerjngrt;cat banDt %ngelica aüelnefe/plat tonüi totittcchen» 

 De enDe blttch geel. 



lafet toojot gtjetroefien upt De gbeftclttn toojtclcn tnDtfhtltn: 

 btt ia ros/Elatr/Dt iRpjrbc ebtlrjcftenDt/nittboosoft gegaet/gott 

 ban wucft / enoe ooclt ban fmaei h . tnöe Da t tcoiDt boot 't beftt ggt' 

 botiDen/ 'th)HeKBlien3aiTc!)fn;cnDtIte!)ttIi)tftunttootDt.3a'tDat 

 umanDthtt Sjriacum piotft/ 't fal De humeuren metetnthfcttlttfo 

 ljcften mtelt btttoeefteiii infultltet bocgben/ DatDenmonDtbanDe 

 Bbtne bit Dat pjoeft niet Ban ftrt luttel Dart natfalrtceRtn. Ijtt 

 Synacum enat jjtt Medicum $n onfittcftetban htathttn/mocbeb* 

 ben etntn bupltrcn tctittt. 



3Mc Lafet ter Dat bet Djooal) ia tnoiDt ir.tt jëagaptmim oft 

 ISoout J^ttl glstbalftijt : totltlic balftbingbebtbonDen toojDt bn 

 Den fmaeth/teuth/BhelitbttnDt aftnaffthinsht. 



Nacm. Ijrt fap ban ïafetpitütm Datin<pjmtn BbttDafTen is/ 

 tnDt Ittflticlt bantcuth ia/ tnbtmctfcer bjetnit ban fmaccfc ; alfoo 

 Oatmm't bitt boojnjto nitt alieen in O» itpotthen mDt in Dt mtoi» 

 étjncn / mart ooth tn Dt hnicRcn tnDt in De fpufen / ala piinius 

 ftSüJft/Rhcbjuptfctheeft; htctin't eiietltsÖposCyrcnaïcos; in't 

 latjm SuccuS Cyrcnaïcns.oft Lafcr Cyrcnaïcum ; tnDt Jtpottlttlt 

 Gummi Benzüi , oft Gummi Bclzui ,enDe Afa odorata . ü3at «tlDct 

 fap ban JlüeDtentoo^Dtgbeljttttn OposMedicosj in't iatjjn Lafet 

 Mcdicum ,oft Succus Medicus. 3?at ban ^pfiin bJOjDtBÖtnotmt 

 Opos Synacos ; in't Iatjjn Lafcr Syriacum . <t?nDt UcpOt Dcft $htf 

 flaebten baiiiEcDttn enDe ê>p:imtoojDen om tiarrm (teresen fim* 

 ittnütn rtitthbjtlle ban Dt arabiftbe meejlera enDe in DtHpotcftett 

 glitbetttn Aflatauda; in't ÖOogbDuptftl) TuyfcbdrcckihicttC lan* 

 6e met rmrnfttrbjtmDcnnarmFierilonfonfa. 



Acrd , Kracht endc Werckinghe. tafet i» Ijrtt tnDt Djoogh tot 

 m Dtn OtrDrn gtarb / enDe satt met batte lutrrr.te De DlaOeren/ 

 ftttltn mDt tDOittitii ftrt bette tr boben . «Bc Utójttl bcrüiarmt/ 

 maet in fpnfen sbtDatn toojDt fp quaUjch bcrttctt/mDt is Dr blaft 

 IjmBtrlncR. Om Ijtt fap m Dtantfecn te abtbjupthen / bjoiOtDat 

 Bbtbiofttn met bitter floten/ oft lluptt/ oft toarm b;oot/ ala bo* 

 ten ban Dterghtlntliefapptn ootft Btftpt ia.©it ftibt fap oft«5um» 

 mtbani.afttpitium/fotibetltnBbtDttban<£pitnm/mtthiatcrBe* 

 bjohen mDt abtDjonilitn / Doet De bttobepDt Die JatftelncR Bötho» 

 mtn ts ttrftonDtbtrgatn. ©e ftibt «Gummc mtt ten rauto rn in* 

 Bljcfoptn/gbeBttfi ooclt Den Iioeft/ enDe mttanDerrboebrigbtfpnft 

 oft foppen uiBhenomtn/ ia Boet tot brtbtrouDttt pleureua. 



Laftr Böenctfi ooeft De gbtelfiietjt enbe btt toattr-iaoen / met 

 Djoogljebijgbeii ttiBbcnomcn. 



'«ftibclaferia ooth feer gordt Oen. gümenBie renm ffijbm 

 Bala ijcbbrn/oft trtngrj ItDt oft ?cnutBtn btthrompen oft gefpannt» 

 Jeboen/ten half ftrupel fmacr mBjmomtn i enbe in Der fclbtr mi» 

 meren sUcbjupeht bertoreftt De maenOtfionDtn / tnctiaeBbtafDt 

 nacBhtboojte enDt DooDt btutbt. »«w B sn«fw> 



<artgt)en be ballenOe fiechte ta taftr ootk feer gotbt/ mrtboniglt 



;©en fteel ban btt trupbt ip feer aoebt tnbe Iienuatm om r Dt l 0lth fi mtt fw"" , P bantoith tngt>tnomtnrenDe 'is bom &£* 



«öeopl){a|ïit,srcf) ? nft/ DatDcftljapen enbe anber toet/ 

 be blaberen ban Eaferpinum ettnbe / gljetotlbighlijtB 

 bet toojben;enbe bat haer bletfrh baerban eentn toonbtr= 

 Iijtsm goeben fmaetb orijght. 



Sommige berfefieren/batïjet bet baer mcbegjjcpur? 

 fltttt oft ban binnen jjfiefupbrtt toojütj raaer anbtte ftru^ 



33cfe «ttmme flrlpt oothrnDe gbtmtfi Den loop Des bupcfi*/ al* 

 BemaBtjt Defppfe nwt en bettctrt / met iRpjrga mbt «tper irigbw 

 nomen/ oft mtt ttpn-btarngBesöcten. p«i.««ii>!>» 



Lafcr btrbipft ooth De hoube tjupbtrachtigbe hojtfen ; rnbeban 

 het fclbt met peper/ <eencrbttr/mOehlaarttnban«tititcffamtn 

 met homgh gbemntBht / ttioiDt een «Uemariinn gtitrriaetftt/ Dat 

 Antidotum ei lucco CyrcnaïcoghenormttoOlDt/Dat ftcraocDtCTlDt 



ionOrrUnght is «Blwn O» MttDtDacjjgft ht fcoitfeti. awu " ,u "- 



94 



