Het tweede Deel. Het thienfte Boeck. 



t©eft gommt ia ootfc ftcr gocbt tegljcn alle btttn ban De fcnfl i 

 nigftt gtDiertcn cnatallt quttfucen Dan fUtfcn enDe pnlcn Die met 

 fenun bcficcltcn 5ijn / ban binnen slicbacms inghenomen/ enDe 

 Ban buuren op Sc ghcqucttthcpDt gbeftrehtn. 



3n alle üJonDtn/ ooch ban bcttootat tjonöcn oft anbetc rafenDt 

 Built Uteffen enDe dieren gbebcten/ ie befe gomme feet gocbt gbc* 

 bacn/cnDc op De (tenen ban De fcojpiotntn/ tonDom De toonDe met 

 c!tc gbefrrchen. 



lafcrmacchtooth 'tghtfichtc fcherp/ tnDc neemt af Dt bcgljin* 

 nrnDc fcbcllm/ met bonigi) op acooghen ghcltrchcn; tnDebetDjMft 

 'tbcgbimitusc loopen Det ooghen, 

 ais oefe gomrac in De gaten ban bt quabe bolle tnnDcn gtfttlttn 

 tBOiDt/foobcttntjftfpDtn tanDt-fibccr : 'tfelbe Doet fp ooch met 

 löiccooclt in een aocthshen ghcbonbtn ; tnDc aen bit tanben ght* 

 fepDt; oft met Dnghcn tnbt ümffope in IBatet cuoe «eaith ghcfo> 

 üm/enDt in Den monDt ghchouaen. 



tOcfe gommt gljenccft ooch Dt gupgh/met honighbatr aen glyct 

 ftofttn/cnDt De ©quinantic/metbsnigb-uiatct gbcgo'.ghtlt. 



Als cocfc iemanDt tchtlcn in fijn hccle tjteft / foo Doet öefc 

 gommt Du af ballen/ met «eaich gbcgufghelt mDt in Den monDt 

 gbthoutotn. 



SBepcftiïcmiactc npoftttmntien enDe elitten boet ooch beft gom* 

 me upt-bjclicn/mtt Hupte/ èalpetct tnDe tjonigl) bctmenght en* 

 te Date oo ghclcpot : m Bet fclber bocghen gDcb:upcht/trcckt fp 

 ooch De ctrer-oogtjenupt/ als fp te bo;cn met ten mts ronbfem* 

 me gbclitljt ?ijn. 



la'fetmct topet-roofe oft jbpaenfeh-gtoen bctmenght / neemt 

 sf alle quacat obcrblocbigb bltefcb Dat in Dt gaten ban Oen nciifc 

 tuaft/cnDe gijcncclt alle quaoe fttjoifthtpDt bet fclbct. 



''CfrlUcmctieDitn / peper enbc tBrjn bctmenght / ghmccftDe 

 qiiabc fcljoi » tiDljtbtn Des hoofts/ tnDc bet tonlD t biet; Dact op ghes 

 fttcltcn. 



lafte met De fc!)o:fft:t ban <G;anact-appcIcn in ï;ijn gefoDcn/ 

 bctDjjjft alle acmBaflmgtjtn tnDt ghcfbjilltn bes aersoatms : 

 item De qnaDe ftatk-htclcn banhoube brtftoooicn/bKnccn gene* 

 fen Doo) Dcft gommc/ met olie Date op gbtfiecken / als Die beest 

 tt boicn met gocDcntoijn ghcfibaft nm. 



ïDe bjojttl mtt olit ghemenght/ gbcncefï bt blaruto ghcflagben 

 plaiken; mate in een tetocn nöcoacn/ ghtneeftfe Dt hcuccgefunl* 

 ItncnDe apojteumien : De felfcc ghcbacn in een eecotnban 3rcos 

 oft €pperus;ia feet gocDt ttgtnbe ^tiafita. ©e tooucl met fout 

 oft met fpnft gfscmrngbt/isgocDt Bb'ctcn oft ghcejonthen regen 

 'tftnnn/cnbt mateftt ctiicn gotDen abtm. 



iafet mtt 3»ijn/t©«n enbc peper gljcnccft het uut-balltn ban 

 Dnthapie ban Den hoofac/Dact mcDc gbe(techtn. 



■ <tuio;Dt gljcDaen inDeboous-ctcnDc ftotctingbcn / bt toclcftc 

 ban te boien Inm ftrat bt benomen is. 



jsv treebt De Doornen upt / als fp ban tt boien los gbemaccht 

 tnn/oft bat biet ft ij mtt etn tetocn oft bltefcb ban ajoogüê Bijgbcn 

 facbtgfttmatchtis. 



33e gbene Die lafct ctcn/Ktrjghcn gocbt colcur oft btrtoe. 



Xafce metloogbegbcbtontlitn/btlpt tttflcnbt Dt gtjent Die ges 

 tojftcn ;ijn/tn0c tttthingbcn bet ?cnub3en ftcnbtn. 



'Cfap ban Dt blaDtts wgoeDttotDt felbt Dmrjbcn , matt'tcn 

 is foo hrachtiglj niet. 



iafet bjojbt met ijonigb-a^tjn gtHnatutot tnbt gegtttn/om bt 

 fiojfl tt ftipbtttn i tnot bjojbt mtt Eattoutct gljcbiuptKt in fteDe 

 ban Kachtttt. 



f >Oie anDctc ftincftenbe gomme Afla fcetidi ghenoemt is tot 

 ben bootgljcfcipebtn ghebichen ooch gotbt/macr niet foo bcquatiti 

 als battafetban Cpicneti. 



ïD an bobcn alltisDcfe ffincfechbt gommt feet gocbt ttghen l)tt 

 ophlimmtn ban Dt motbtt / gheroltcit oft op Oen nabel ghtfltthen. 



<De aifla fetiOa is mathhgb tt boiooen Detoerchen ban lafet 

 ban $pittn / itmtnitn cnDt aftijchen : toant men pltegö De 

 Octhtffc/gcmctight mtt Den £agapcnum/tt hoopt te Bocten:miDfs 

 bat Den tenth bcui Jbagnpcmim bghants Dien ban Afli fatida ge> 

 Iflch is : 'ttoclch fppltgljcntt mtnabtiimttDeniaftr/ ttt'tgbt* 

 Öccl Dtooghc toas / cnoe alfoo te bethoopen I als SDiofcoiibes 

 ft!)?Öft. soo Dat het blijtkt/Dat Afli (and* foubt inogl)«u toefen 

 Sm ghemcnBhacn Succus Cyrenaïcus : baant Den Succus Cyrcnaï- 

 cus uiajjit alleen boben alle oe anDcte gl)tpjefen/ om bat bp bt* 

 quaemet bp De fpijft ghtDacn bisibt / enDe mtt min teuth enDe 

 toalgbinghc obeahctcn/yietuptbolgljt/uat bc nupninght ban 

 lobel/Dat De itffa/Dic toei tiecRt/hct ongtjcmcngliclt laftt is/enbe 

 besitinthciibeAfla foobeclteghemengbaec is Ijotfp (HnchcnDet 

 tube ouiicffcijjchct ban ttuth is. 



H ET XXVII. CAPITEL 

 Van FerulaendeFerulago. 



Ghellachteri. 



DSfcfrojibfö tn bmiiacnt inaer toan toi foojtc ban 

 Ferula, tf töctcn Öe CttlEÜatt Ijtt Sagapenum UTitbCT' 

 Caöm»ircgi)teU:crcn : Ijoctod Ijp nori) befetnt/Dal :ljrt 

 Chaibanum tnbt l)Ct Ammoniacum hlfgl)cliicfe|8 OOtk fajjï 

 vm oft üotijtigljeöcn jtm öic upt bt ferula Gijenomen. 

 tEOjötn : matt oft bit ban öe anöcre fctula tjrarijib 

 !en bacr éagapttumt Uan fiomt / oft niet/ öat en gJjetft 

 Ijp niet tt bennen. 5?an net nan we» Vuefcn/trat upt ec= 

 iietfjauDc gljtnatïit ban jFentla bcrfcljtpaen fooiten ban 

 fan bergaotrt iilcgfjen te ffiojöen / nae Dt betftijcpDent= 



517 



Ijtpbt ban br ianöen baer tv grorpbcn. TDant nfieliïtliet* 

 tuiiö bet Hafer bat omtrnwCpjencnmJlfrnchcnujtcs/ 

 btvftijtpben teajj ban Dat iLafcrbatinj.lHbicnoft èp- 

 ïicn bcrgaDctt unctD i,alo Ujp betoont Ucbucn m litt beo' - 

 gaenDe Cauitd) fco iianljftooeIiUjelshcü!ecrt5nn/ bat 

 De j-cntla tn ijtt lanDtfrijap ban ïUcDini httèaaaunuun 

 booitbjorjdt ; enbe omtrent Cpjentn ijet Jlmmoiiia- 

 emr.; enbem spjtcn Jjct Cfjalbanuin. 



srijcoprjjaftuo frljtnft/ Dat Ijtt cDeflarljt ban ƒ ctula in 

 bctrrljcpDtn foojtEnnljtDtpltpIergi) te toefen /enDe Dat De 

 cent groot tó'enDe Ferula fpflbentlüekljctt; DeanDcrentet 

 foo groot/ Ferulago ijcuocmt. ^.tfc btpDc fullcn ban ons 

 Ijtct bcfeljjeürn toosben. 



(tfmita o/t </S>jootc <tftxu(a. 



i Ghedaente. 1. t©e ferula bjengfit eenen (teel 

 boo?t omtrent De feben oft arbt boeten ijoogjj on fcljtetcn* 

 be/geünoopt/ bieft/ tnDe in't laetfte ban Den fouter Ijazbt 

 enDe &outarï)tigh. toojbenbe/ enrliel enDe flerljt/ matt 

 omtrent bet tfop tn ettelncfte tacfien berDtplt enDe gnc= 

 fpjeubt. Wt btttn ftecl/tertoiilen Die tutti) berfrlj is/ enDe 

 ectft begbint upt te bottm/ pleghen fomntiglje Ijet uegtnrel 

 enDe bet upt-botfel oft ftljepfcl ban be blabercn enöc bloes 

 men te tretKtn enbe taicgtj te nemen/ 'ttoelth ban gtDaente 

 (immers ban grootte enDe btrtoe) eenen ghrfoöcn Dopec 

 baiietn«?pftiii1ntttgl)eliirften ; Dat foitunigficfict^ette 

 oft ïjertehen ban De ƒ ttuta/tn't JLatijn Corculum Femke, 

 ulegïjcn te noemen. 5?e blaoeren 3ijn groot/factjt/ut bee* 

 lengljcbcpltenDcgljefntppclt/ enbe bijnaclianjo-gcloufe 

 fpitöetiDcDunafgacnDc/ Doebbcel grooter / 'bttter enbe 

 öiefter ban be tacnrhel-blaDcten/ ober Den anberett nu Ijtec 

 een/ nuDaereen/ met beurten gïjeftlittltt (ItenDe. Ce 

 ftranfftn/Dtc op De 'tfoppen ban De fteclen enDe aen bc ttjö- 

 tarlten plegljen boojt te Somen/ ^ïin bjeebt enbe toiit urt- 

 gljcfpjcpbt : baer tn ftaen geelc bloemlienp ; nae be toelrfte 

 bolgljen platte bzceöe blabtathtigfit oft nafaclmglit fabrn. 

 Vt teojtel ie groot / wrljt enbc flerljt/ fccr Dtcu tn D'aerö* 

 ftntuenbe. 



IBt Dit mtpbt toojbtn berfrjjcPbenfairpenbctgaDcrt/ 

 fiiemen «3omti'en noemt: tn Ijet ten lattDt toejDt een fooi* 

 tt ban bat fap Sagapenum geijeeteiu in ïjet anDet lanDt Ijert 

 een foojtt ban t fetbe fap Ammoniacum : in een anDet 

 laitötiss een aubete bicrghrintUc gomme Chaibanum göe= 

 r -r tioeinV 



