5i 8 Cruydt-Boeck Remberti Dodonaei 



(tfctuts.yo o/t JZifgnt (tftxuia. 



noemt/ als boojfepbt ijs. lTt>rïtüctijji foojtrn in 6e ffltbU 

 njue toeel gfjearljt enbe gfiebiupcftt tóojben. 



i. Mcpne J=erula oft ƒ erulago is Blcpnrr enbe leegfter 

 banbe«3f)emepne;ferula ; anbersisrpberclbebangije* 

 öaente gljehjcü: ben (teel is oorb eeniglj oft entkel/enbe be 

 nlaberen jtjn oort. als bic ban be bootgaeube. jaochs 

 tans 5pnbct foiumiglic/ fepbt -3Ti)f opljjaftus / bie gtjcIoo= 

 toen/ bat fp ban be Cvoote oft «©ijtmcpne f erala ncr* 

 gljcno anberjs m bcrfcrjillenbe lé/ban in be grootte. 



5 Plietfe. ^e ferïila met tjarr mebe-foo?te boa): in 

 toecle lanben ban ftfrijrlicn enbe 3tficn : menbhibtre oor» 

 toel m europa : toant in (jet IanMfrfjau ban Statiën $ous 

 glia gcijectcn / enbe m l0iancfirijea/ te toeten in Hangue= 

 botb/ isTpoocü gijcnoeghjaem befient. 3De ghene bie in 

 afrnr&en omtrent «Cpjenen toies / bjoglit Ijet ammonia? 

 rum boo?t ; bie ban êpjien/ ijeKSüjatuanum; bie ban 

 jBrbicn/jjet .êagapenum. 



f Tijdt, 55efc rrupben bloepen in Bjaetfimaenbt enbe 

 ï?opmaenbt / enbe ootti toe! tojocgïjer in be fjrete ianben • 

 enbe rjet faebt toojbt jjeel onlangfos baer nae rijp : baet 

 nae bergaet ben (teel; toant ijp en blijft ggcmepnljjrft maer 

 eeiuaeriangljtntieben. 



rl Naem. i. $rt «Sjootfte enbe gijemepnjtc ban beft 

 ttoce erupbentoo?btm'taatnnFeruIag[jeijeeten : in onfe 

 taele en Ijeeft Ijet oor 8 geenen anberen naem ban <6emep= 



KJK? (?l l ^ ot l fm[U : Dc «©?i"f«n noemen't 

 Nanhex N«f 9» f ; be atanaenen FmU-, be SpaegniaertjS c«- 



*. get ftbmfre J&ert fo't ïatijn Ferulago •. bien naem 

 Derft öet oorfi in onfe tael; tctt toaer batmen't ïilepnc ft- 

 rula tooube noemer.; m't «©nccüfefj Narthecyia n^b»»?». 



'«gjljene bat m t imbben ban ben eerft upt-fmuptens 

 ben (teel gtjebonben too?bt/ eenen boepcr bancen Vngtr 

 Inrfienbe ( als tor 'boojfepbt fjebben ) toap ban bestier* 

 Km Encenone tottNarthecos ttty&iïï N«9,m©- pMlce* 

 ten / ban beHatijnfrije <©toerfctteris Medulh , öat tg tiet 

 ÏZ^$L b ï?r ^ Ic 1 utoE I , €r ""6t-btfri)jiibersl)ebben't lte= 

 toer gfjefjabt Corculum Ferute te nonnen/ bat ie het Bcr-- 

 te&en ban befemla/alg boojfepbt is. 

 6.' ui ^? mnrr Ö ban De fmtfo/oft beter/fiet öerte* 

 Lr'V'Vl?™ tt«</ »/nae ijet feggi,en ban «Oalenus, beek 

 acijtigöbanecm8öetefamen-trccgenbe.Brar!)t > Dan Jet 



faebt ban be f erula bertoannt/enbe mactat bun oft fijn. 

 5 Kracht ende Werckinghe. Brt ©ertetienbanbejrerur 

 la/ oft Ijet inerri) uptbe groene (tcelcn gijenomen / is feer 

 nut ben gijenen bie bloebt-rpoutoen enbe met eenigfjen 

 blorbt-gangö oft bjaerftingbe bes bloebtggtjequcltsnn/ 

 Dftecnigljrn anDcren buprhloop Ijebbcn. 



53iofrojibti6 frij?rjft/bat 'tfelbe geftooten oft geto jebcn/ 

 enbe in be neus-gaten gfjefteiten/bet bloebt bat baer upt 

 fpjingtjt boet oplumben/ enbe feer tjat ft ftelpt : bobenbien 

 gj)etupgijtiji) oorn/bat 'tfelbe feer nuttelijrumettonnte 

 öiinrlitn goègtjtben tooj bt trgljcn be beten ban be abbe& 

 nnngljcn. 



l|et faebt ban bitrrupötijelptbegjjenebiemetKrimr 

 pinglje enbe rommelingijc tn ben buprh gljequtlt jtjn. 



''Sfelbe faebt mrt<©llebermeng!)t/ enbe ban bupteit 

 ober het gantfrlje lirijaem gije{irelien/ boet l)et f totet ober 

 al uut-birRcn. 



%n orife tijben toojbt fjet ^erteften ban beren (teel / ivi 

 foiiberjjepbt in Jet Janbtfrljap ban 3;talien/iaouglia gtjo 

 Ijeeten/ ban fommiglje onber b'a ffclien gebiabrn/te to ttcii 

 eerjimetblabrren oft eenigtjen Innen ofttooïlen Iapom^ 

 toonben enbe bebetkt 3ijnbe/ enbe foo booj een ler6er enbe 

 fmaetfieljjrBe fpijfe gijegljcten/ mibts baer ^éepcr cub« 

 5»out bp boenbe: felfs öet too?bt gbehonben booj een 

 bmgf) bat tjeel bequaem is om benlujtbanbijflapente 

 bertoeelien/ enbe be aracfit enbe bequaemljcpbt baer toe te 

 bermeerberen. 



©e Iteelen ban bit getoet; tootbrn in be ISefteï gjjjrfou; 

 ten oft met «>out betoacrt/al.a ï ioftojibes brtupgijt:l)oe 

 toel Ijjj baer af befeent/bat fi> gfiegljtteii sunbcljct hoeft 

 oiitftellen enbe feranrh maften. 



Sagapenumj Chalbanum, enbeAmtaoniacumjb'ieootfe 

 ban bit rrupt/borl) in berfrijepben lanben bergabert tooi» 

 ben/Ijebben oorft ijaer epgtjen ferarijten. 



BIIVOEGHSEL. 



D<e lDWttlbantiejPtrulawDitRtDijlBfoo ba(i tnDcnicpütfce 

 ftlmitcn mot fpletcn ban Bt fhtntbtfm aötlunffm/Oat fo feer 

 qualDcft om upt tt trttftm is : etiüc ia toit/ bolme Itftatlitiaö tn* 

 Jctoctfap/ Bijcüeitot Dan Ijacr tenen (tmfcenrcuclt. iDtfttoon* 

 ftena ?i)n Die twn Be 5DilIe selijcft . ' 'CfaeBt ia lanBlinioipigötonO/ 

 Bat ban Bt ilngtlicauBhanta gelijth/matt tüitemael gtoottc. 33e 

 OuBt JStBccIanötftÖt natmtri ?pn Perck-woncl oft Palmirory- 

 wortel.tEe Jrtanfopftn noemtnfc ooch Ferula.üSt «eiiecften ettnoe 

 iongtupt-fpmptftlcnofteisa-BtnitjftUetttKnia ootU bttl/tiingnt 

 JStllomiw/ cnBt bttttn btt trupBt ftlf Arcica: tnBt een fooftc Baet 

 Dan gett Dcnaicta. gp noemt betin't tatfin Fctula fua oua edulia 

 terens, ttt toiiltn Batljtt noen iongh ia. 



Fctula van Tragus en ghtlncftt beft triipBcn nitt; mate ia anBcra 

 met Ban BtnaitRetbjem. 



Gheflachten van Ferula ende Ferulago. ®eft rtbtjntn alltcn tt 

 bttftljillcn inDt otffenmshe/fepat lobcl/ tnBt ooeft in Be hoogliBc/ 

 attBigticpBt cnBt obtrtlotBightpat ban fnp / nae flat Be tooitela 

 tenen ooucn oft gotBcn gronB ftebben / cnoe onBet ttn ftlattt oft 

 hcerc lotht (lacn / ghclucR in JiBeBicn/ aftjjthen/ «Cpjtnen/ enBe 

 tlDcra . IBaetom Bat oorft min te toertoonottc» ia / Bat üDtofroji;" 

 Bt» fee» luttel tfiBoncfterc teteftenen ban Bt foo'.ttn ban fttula/ 

 ala ?gn Sagapenum, Galbanum , Ammoniacum tnBc bctl nieeran* 

 Bcre sommt-BjagbtnBe planten/ atftter ghtlattn Beeft. Niette» 

 mm/op fchijnt tt btktnntn Bat feagaptnum tnBt fttula erntt* 

 Uanoc crupBt ia: Ban htt Blncftt gtnotgtj/ Bat hem Bt fapptn be* 

 ttrbcftenttoatrenBan Be ctupBcn felbe Baer Bit upt gljtnomm 

 BJIttBcn. Fcrula die het Sapagenum voortbrenght. t©t fttula 

 ( fepat acn ftlbtn ïobrl ) luenght BitfttDijla boo-.t flctltn ban Biu 

 tunitUB hooght:Be blaBttsjtjnBieöanfit ©entfttl gijtlDtft/matc 

 Deel fchctptt tnBt InetBtt : upt Betocltfte Sagapenum Blotpt/ ala 

 BiebtntBtn glltftcftcn oftgbtfneBeiunn. Feiuladiehet Galbanum 

 voortbrenght wem aetBighmipBt/fepBtBen felbtn lobel/Booitaü 

 0|tngbenBe fttt btcl BiteB/ BlaBetatljtigh tnBt toelrucltcnOt fatBt/ 

 gnttoonntn bant fatflt Bat tot 3tnttotrpen in Ben ealbanumglie* 

 BonBm trjoiBt. ïjet w Bt fttula ban gtjtBatnre fttt ghtlntft : Be 



S^mlï^?^! 1 : i c J&lcsmliens groepen °P l"(hfle fttoonfcmai 

 Be tooittl ia Bitft/cnot Ijolfapa. 



*„?.?,!! rf Ü"^"! ömi öct ©«saptnum/Xmmomanim mBt «Sal* 

 Sf ^? m ' ullm top 5x lt / '!'" mtK bo'SBcnBe Otrmaninghe bittBtt 

 8 »r f nmatv «rft fulltn top Ban Bt Ihapfia fpiefttn. 



Belchn,vinghe van Thapfia ende haer ghellachtcn. OmBatBe 



taaplia ban fommiBbt booi Bt Ferulago oft HDiiae fttula nht* 

 H?,'r «1 to0? ÏJi i an, iP\ mm top 0t öefcftübinghe ban Be felbe 

 Klh^L' c!l ? ï utft J , SL n Dtn «tupBt-boetft ban ©oao.icua 

 h«r Z™ ii n r f °ï™ öpboegtitn ■tabene Bat ïobel cnBt <C!uuu* 

 Baet ban gbtftlj-eben hebben. Ghedaente van Thapfia. Thap- 

 «i'i aIa ^'ofrauflta ftbujft / ia Bt ftruia ghtlötftfmatt haere 

 |tttlm?gnBtuintt.enöe heeft BlaBettn gelytft ©encfttl. ©tbloe* 

 mtii jgn gctl/tnBe toaffen op fttoonfttna ala atu Be 33 iile ' CfaeBt 

 ün« ^^Üï^'^^^ ' 1 " 'fë'Otton fttula. ©e'toouelioi 

 üthhtat/ bol tolt fap / mBe ftherp ban fmattft, 33e(c Thapfia 



ban 



