5 66 Cruydt-Boeck Remberti Dodoncei. 



% Tijdt. 5ê!e foojten toan ©alcriacrie/ foo teel betüilbe 

 Mg öe Caranw/ bloepen iube fomcrfrljc maciiDcn/ als 

 inöcu ffiep/.Sjaecftiriacnbt enbe ïjopmacnbt. 



c Naemen. ;ccfc cnipben Wojben etier al in 't ILatfjn 

 Vaieriana gj)el)CCtcn/in't «©jicefts Phu *ï s bc JScDctbtlpt^ 

 fche nonnen 't nat 't Hatijnfr l) li>alcriaei;e. 



i . tdc er rite oft Camme foojte ban Bit getoast wojbt 

 in onfetaciegl)cm£piilric&<©roote©alcraenegl)el)ecten/ 

 oft ê>pccr-rrupbt / oft ootft £>mt 3ojijS-f runbf ; in 't 

 ijooghbuptfrl) Ö5tofe SJafOjfaii ; m't ^ranfcl) Valcriarre; 

 in't oigfjrlfeh ©etwol. 3fn bc Jtyoteficn is fp belteiit inct 

 ben naem Vaieriana bortenfis , Vaieriana maior , Vaieriana 

 faüua oft OOtft Valeriana domeftica : fomrmalje anbere noes 

 nienfcin'tlLatiinMarincllajAn^iwilk, Valentiana, Geni- 

 euiaris, Herba Benédi&a , nibc Theriacarix '3Cl)Copljja|tUi8 

 ^aracelfus Ijeetfe Terdina : san ©•ofroiibcsfrlnrslt ootft 

 Batfc fominiglje in 't <£>jicr6ó Nar dos agria n«j*J^- iypt* f 

 batiöTOilbcn #arbuiï / in't ILatnn Silueftrh Nardus- 

 oft Rulïica Nardus noemen. Bp^ümuö Wojbt lp mf; 

 Shelncfts ooeft Nardus Cretica gfccljcetcji . Hcngaenbe 

 ben naem Phu*f, foofrljnïitbttcntpbt mctbet>cfri)jrj- 

 fcingljc/bie grioicojtbcoban be Phu gijccft/ ghcnoegfj 

 ober een tefcomen/ niet tcgftcnftacnbe bat fp foo hlcpne 

 bloemen beeft/ cnbc ftlcpiiettöan bc Jiarciffef!. U&mtni 

 fêt faeefte bannen in bc boécacn ban ttDiofcojibefi gije* 

 fchiebeii birtbt/ bat Ijet Phu gtootct enbe terrcr bloemen 

 fjteft ban be fJarriiTeivge li;cli bic Vuocjben Jjebenobaegljji 

 m t <©?iet&c gl;cfrljirtjcn jnn / bat bomt bp/om bat ote 

 boeclsen ou bie jjlactfebeSO'.bcn cnbc qualijclsglicüanbelt 

 3nn ghetoceft : cnöe banom Talmen in bie «Cuiethfrlje 

 bccrncri (romeinen inftebt ban ftct tooojbt mcizoWf.,, 

 tjet toclcl; gtooter beteeeftent / bit anber Woozbt fo« oft 

 «™, bat ïsmiiiDet cft ftlepner/ fMen : 't Welen bt aht; 



!^ b ^°^ tc l ril L tb r m tottm n!0CtEn ' Ottlnrltbcnbïïs 

 maerbenSrupbt-bcrrb^cT öuelïiuslangljcn tijbt boot 

 ^^viK^ 1 '"*" **»«« Heeft. ï?et naeboli 

 gljenbc Woozbt triphotera Tf « órus , D « ,« tcecer oft flau- 



fj? 11 ^ °f '•«ïJ'i* Büwotob uut : mant men bebtnbt 

 flurniepnlötfe bat be bloemen bit nlepuer jnn b'ccn ban 



v^ser/ ootft meeftenbeeï teccrer enbe flapper 3 nn ban 

 S '. feittebflt öe Wotnim tom beft «aamnic ©alt- 

 b ?l£ n^mVritiibctcetct wefcube ban bc karaffen/ ooeft 



SmStot wnte oc ulactfeuan a?iofro?iöes/ fal 

 n««° omen toojo n pt Mfttetbcmfien bat beftonfe 



^^tmibercroojteban^nftriacncteojbtValerianafii- 

 iieft'rifïi t Kn ghcljcctca/ bat w WMe ©alcnaene; 

 hSöogljbS&iift VdbmrX«iawmi I «ujw 

 »itt«/21'cii6>»«t«cnbe£>ïnmaKf. 



7 g^bcrbcfooitepltegl) gljenrcmilnfri Jllbetfilernflc 

 ©aifriaentte Deeten/ in't itatnn Vaier.ana minima: 



« Acrd " »rt opeeljt Phu ( 't UJtlfli ; foo u;p bctfjoont 

 fiebben/'tfclüc ip batinen £nooteüaIcitntiie noemt } 13 

 ütttuarmenbe ban acib/ aio ©iofrojtbcsuctupgiit/ boel) 

 niftffcrg!JcU3clbigl)lt]tli;eiibc0oeUnictalpbeüJoitcluoclj 

 ijerfelienbeboeljtw/inacralp Tp bjoogö cnbc bojgij^ 

 luujbcn is : tcant bat fp nocl) tocrfrl) üjcfenbe Ijcel luttel 

 liittejs Ijeeft/bat id Itf Ijtelijek te acnmerehta ; maer bat fp 

 bioogljaeljtigö oft bot bjojbeube / warmer ban aerbin / 

 bat betijoont niet alleen ben fmaeelt / maer ootft ben 

 micft : bie alöban teel gfteteelbtghcrin bcfcvuojtelip/bau 

 hp map ter uitjlen bie nor 1) teerftö enbe bol Ujatcracljtigï)= 

 Jicpbtüiaö. , . . • ,. • . .. 



^ Kracht «hde Werckinghc. 1. TlcftOjlbCiS ftljjiift bat 

 bc luojtclbaniaiju oft<©rootclÊ>alcnacncb?oogi)5tinbc/ 

 liet luatcr boet rnfen mbegcinaeficlnclipi)Tcr.Oemacnbt; 

 ftonben Ucrmecftt ; be pijnt in bc fijbc oft pleunp berfoet ; 

 enbe ( bat nocö meer is) bn bc Jlntibota cnbc 'STlitriatlcn 

 bcrmcngljtUJOzbt / bicuiciitrgljenbaghift/ pcfiesi/ enbe 

 bierghflnrfte 1 efm'ttcnbe fi;e!iten bcrepöt. 



i. it;eU">ilbt lüalenaene ts / nat het feggften ban be 

 nieurue €rm'bt-befri)ji)Uerd/ fetr nut 0111 bc gijcfrliettrbc / 

 gfjcteolien/ ghcqiictftè/ üerhronipen enbe bcrftuDrhte foo 

 Uiel inluenbiglje als upttoenbiglje leben te g!)cnefen:bact- 

 oiti gljeeftmenfc bc gheuebic tianDoogljc gneballcu cnbc 

 ghcboifieiijijii. 



©eblaöcrenfcan bcfe lüilbe Idalcriacnc / ald ootft ban 

 bcSainme/^iin feer nut om be fUJccringljcn/oiitftclniigcit 

 cnbc jmpfien ban ben mmibt cnbc ban ijet tanbt-bleeftjt 

 f: ghcnefcn/alfmcn bicin water fitbt/cnbe met bat Water 

 D:n monbtfpoclt of go:ncit. 



fominiglje Willen ocrli berfcficrett bat be Woitclcn ban 

 %t ©aleriacne/ bjoogh gljcnoinen cnbc ftlcim gljcftampt 

 'Oftgljeflooten/enbebcfwacitc ban een titèrcubccl lootsf 

 met Wiiu te üjineften gljegijctim/ ben Imprft W ecefi macc 3 

 ften/ cribtbenmcnfeiie niet alleen tot itaincrganeft/niaec 

 oóefttotfpouWcnoftb?aet&eiibertocfben : bacromljou? 

 ben ft)fe toooj fttr goet om ben buprft cnbc bc magftc ban 

 alle onfupbcrijcöcn te ontlaftcn enbe rcpnigljen. 



j. Tse albe rlilcpiifte ©alenacnc frftiint be boo?gaenbe 

 tan fcrarfttcn Wel gljcltjeft te wefen ; maer bat en is notft 

 niet Wel onbrrbonbni oft üerfoeDt. 



f Verkicfinghe. ©e ^rammc©alcriacnc toojbt bootbe 

 ftrarhtigljfte irljcljouben / als met ben plm ban 5?iofca= 

 ribesmceft ober een üomenöc. 5?>au alfnieii be Wortelen 

 bnctban (als ootft ban bc löilbe ) stjcbtuprften wil / fal= 

 menfe nemen als fp bjooflljgljeWoiDcn^tjn : want uotö 

 W:rfel)Wcfcnbe/ Jgjn fpeHiflertüeromtc werrben. 



BIIVOEGHSEL. 



D<Slioogb-gl)cIcetoetoijtt)ttmattbe <rii!fu>a tnbe Hobtl mö{ 

 an6cvcnieurot«Irupat-bÉfrbii)B£ralttl)lic!i UnfcIjcpOtn fooi* 

 ttnl)an©alcriatntbtf£|)!cüm/ bfljalticnöcghrnt bit Ban 5>oD«« 

 n-uBtiittötrmattiraiti : 6e totlthc meefi alic cemghc glitmcpu* 

 fttjn^ Ban fatDt iirübrrt, tn!)t 0c bjoitclmBan .iIIe ttni lnngl)[rBen> 

 öc / licvajacrtBtnDe Btttoacrta hmiipmöt/ mat nltc tact ninilne 

 fpiiipmiopBttfcIjtpiirnpIiiHfeii uptghrBcntie / bth.UBcn «c in* 

 piacnfchr enne ^attlijthfcht fonu.-n Ban € liirma enöc icfalpiniut 

 bcfcft!cfctn.©jo::o ia bet te te«cn/t;at alle Otfe foo-tmfcer ghtctne 

 maffm in Bot litc ctiöc toel ghcmMc «eroe^ cnöe alfm.-nft in De ho* 

 BenDitktDijIotierp:atPtenötBtt!Bctl!ti3lhP0togi)ccft/bnnftiIIcit 

 fp bapgljrt ftcclcn Knjghm.èomtnigiiclicüutn Dcfc rnuiOtn Catrc- 

 miydt roidenhtetcn / om Dat De Katten De fdut / fonserlmwlie Dt 

 KIcpmfoimcüutBan/fao ghf trut eten. 33 f Camint foo;te oft 

 <6roorel&oof-ï>aleri*iie.h»tin't J>patnftl)r«T».,Am»,fat.>oftB«- 

 d>ta ■, m 1 3 taiiaenfcb vj»i m m «ggü„, üftCnghtireii Scwai. 33tfe 

 fooitebjotbtfomtoOta Dip Boettn rjoogh, cnöe Ot 'öionmn tMicrbati 



M, beeft Den rnicn Ban BatDim / met tentepniah nuatrót truck 

 Böemengj,: , - t tpelckteftStett teecfctn , 8/ Ztou Bbïioas bi pS 



