ttet derde Deel. Het elfite Boeck. 



iicrgficnötoenutoftbegüacm ; iiptghcfonbert alleen bat 

 het De ranDrii oft hebben taan De ijotacn DcrCrupDt-bcmm- 

 iicrsplecgh tetoerricrenmet fijne ueffcljjt&e bloemen. 



BIIVOEGHSEL. 



LOBel noemt Dit (Tljttoaa in't latfin Vakriaria peregrina Bclna- 

 rum&Hcrbariorum oft Valeriana fpuria, Dat ia Baftaerdt-Va- 



leriaenc, tnOtDoojtoactfp tnia B&tenlop:ttt)ttmtBt-foojtc Dan Da* 

 (criante / als CoDonciia oocli gljtnotsU bcttjoont tjttft . to t DlaDc* 

 ttnfouOcn cenig^c gncDjtkcuiffc mtt De foottcn ban Dalcnacnc 

 fe onntn nebben; mact fp gljeljjCHtn beter Die ban Den Jlftragalufl oft 

 Eitje: tóant fp toaffcti bp een om bet miDBen ban een nftbclten / op 

 btpDt fnOtn güctncK plunmagien oft DcDeten ftactiDe : De bloemttt 

 sim licbtblanto/ Detlbp ten; int mtDDcrt berciert met uptftchenDe 

 ftoite goiiDt-gctle Djacphtno: fomtpDta-.ijnfeljtcltoit. 3ac'tcen 

 tact fal De felf De plantt litljt-blauüJC/ 't aiiDctc Djittc bloemen gbc* 

 Den.H3icaglKlijeI«3 falgncbtutcnban't faeBt. >t'it ia Ulcpn cnDc 

 ftcfatt/ btflotcnin Iangbtoojpiglte battloitcns ; ban gljcBactite tt 

 anDetc ©aletiacn faBcn loat gljtigtft . 



Ghebruyck. 33tt tmpDt tooiDt gbtbmpchtom D? Kamera te oc* 

 fttopen/ timlftma cnDebotPKena temnectten. «T-nlangija -yjnaer 

 nochtans fommigftt gljcüjetft Dxtbooi feltcc hoiiBtn/Dat ftrtfacBt 

 nntiatot.il't gljcneDatt BcDalctiacntntoe gyebmpcKt toojDen. 

 UPan DattalD.it moeptlücit te onDcrfotchen. 



HET XXVIII. CAP1TEL 

 Van Mee ende Mee-krappen. 



Gheflachten. 



O il) ejighcnthjcS te fegghen/foo en jijnber ghtcn bcr-- 

 frhepbctt ghcfiachtcn Dan Rubia oft JBec : ban aljS- 

 men alle öc trupbet!/ Die baer cenighe gliclnthcmffe ban 

 hlaberen ntebe hebben / booj mebe-foojte ban JDce fotibc 

 bullen teltenen/ foo foubemen baer fut Deel berfchepbm 

 ghcllacftten af bmben ; als 3tin be Apanne oft ïtlrcf- 

 StUpDt/ Mollugo, Gallium, Afperula,Cruciata, cnbe Otlbe- 

 re 5 be buelchcailc ban blabeien befe jBce ghclnchen / en? 

 bc baeront toilbe nicbc-foojtcii ban De feltte fchnncn te 

 toefen, itëaer Die fttlicn mpelcubnTonDcrin harrepghen 

 «iapitclcn bcfchiubcn / enbe m bit tegljcntajoojbigljlycli 

 ollecn ban be jtóce oft Rubia fpiehcn» 



57 1 



QVUco/t^OttO. 



f Ghcdaemc. tre tiitbiaoft jttrt Komt taooit mtt taicr« 

 Itantigc ranrlioltcns oft (ttclücns ' bic rouw m't acntaften 

 3tjn, gtjehnoopt / cnbe mhnicltciiö tacrDeplt. bitüct cnbe 

 grootcr ban bic ban her liicef-rrupbt : bc blabcrcn 311H 

 fuial/ langhVuoipirjhoocHrouto oftijarD m't acntaften ; 

 lijn clrli Smelten mccftcnDccI b rjf tuffens fpjuptciiDe/ alö 

 een ftraelciiDc ftcrrr mbe ronbe om bc ftcclcn fracnDc. 3De 

 blocnicn/Dic op 't fop ban Detatheftcns ftaen/ iijnlilcpn/ 

 Dan bevtoe bleccH-gccl. ï?ct facDt to yonb / lilcpn / cer|t 

 groen / bact nac iooDarhttgh/ cnbe reu lartfmi flrart. 

 ;Tc toojtrlcn 51111 fcer langlj /met ecu bmine jenuc oft pc3e 

 in 't imbben Dooircgijen/ ban bupren met ecu ghcinf birjtje 

 frhojffe oft fcheilc ucDecht ; De toclrfte foo roobtaaiibcrtee 

 ijs / hatnicnfe ober at plrcglj te gijebjupcuen / onibaec 

 mebe bebJollc eube allcii)anbc laucnrooötcbcrtoen. 



f Plactfe. JReetooiDtoiitfatpt cp ücclc plaetfcn ban 

 3 talicn/ êpacgnicu cnDc löjanrircgcfi/ cnae infgljfltjrbd 

 corft op ücclc gijctecficnbatiDcfc ^cbciDuptffijC lanDeu; 

 cnbe oorU msiicftngerlanbt; matt altuDtiS op betten cnbe 

 bj urljtbnerCn gronbr. ST.iofcojiöcs fcljfr.ft battcv cm fooi- 

 fe ban Jttcc ban felfs plecgjj boojt te liometi ; cnbe Darter, 

 een anberfoojte in •üjancfarurU omtrent Sijcbcn/ cnDc 

 in 3taiien omtrent Gabenucn/ cnDc infgljelijchB oocli tn 

 «laricn tuffrljcn DeOliiflioomé gtfaept plcegrj tetoojben. 



WalcriiiB "Jiojbuö frjjjiift oocli ' Dattcr cen foojtc ban 

 ilitt in l?oogl)DtiptffI}IanDt / nictberre ban jbykï / m't 

 toilDtbpbel)cggJjen enbe l)agl)cnplfcgl) te groepen: bc 

 bjclthe bed grootcr enbe gljcluf btgljcr toouclcu Ijccft ban 

 bcgljcnebie gljcfaept / enbe nut nccrftig'ocpbt onbrr()ous 

 ben tooibt ; niacr anbrrund in allrpmct De ^Tnniiue ban 

 gcljbacute enbe torfen ober ecu nomt. 



5 Tijde. 5jir JHcc bloept in ben s>omcr / enbe Incngljt 

 nlcDan Ijaer facbt oorn boojt. toe irjojtclen plegen, m ben 

 jfticp cnbe in beJ?jacr!uuaciiDt tipt oer aciDcngljerueüt 

 enbe betoaert te ütojben; cnbeDaernae g|jcbjoogl)t5i)nbe 

 enbegeftanipt/toojDcn fn tot gl)tb?uprli ban beöertocrü 

 enbe Jtootcbcrfi ober al gOefoubeu cnDeberliocljt. 



5 Nkem. g^u rnipbt ujojbt in 't jltbcroiiptfrlj Jllet 

 gfjcnocmt;cnbc be toojtclcn bie geftampt enbe gcüjonen/ 

 ofttotpoeber gljchjogljtjijn/ ijrtten .fDce-ltrappcn : be 

 ƒ ranfopfen noemen 't tn rum taelc Garancc : jn't a?ngclfc(j 

 Ijcct Ijet gj?«bfrcr •, m 't ï>oog()buptre!) Oiêtc ; in 't 3ta-- 

 Itacnffl) Rukbia cnbe fMu ; tn't eiparnïerj R«*'« , Roj » cnbe 

 Oar/.»^; in'tiLatijn Rubia cnbe Rubcia; bp be Jtpotciicra 



Rubia tinclorum; in't «JfziCCiiS Erytlirodanon t.'fjifi>iatir 

 rubc Ereuthedanon Epivbïïiaoii , alö foinmiijljc mcpticn. 

 ^aulttjj egtneta inliet 1. capitelban fijn 3. üocch fcliiiift 

 bat ïjrt oocUTliapfon q« -| w in'tiöjictbfi göeuocmt io gljc? 

 toccft/fcggI)enbt:ThapfonDatban DcWeraierp gebjupclit 

 toojDt/bJojDtbait dc uometuten Heiba Rubia gijefjeetcn. 

 l?pgljccft Ijet alDacroocb Den toenacm Chtyfizufa xwsrZ- 

 £«<re, alögoutbcrbiaf) incfcnbe. .porljtatiöijfercettahbcc 

 giictoao/'t toeiclt Thapfia jjeet/ cnbe onber De (Tficflacfitm 

 ban Ferula gljcrcfttnt toojbt / bat ban befe Rubia oft .{Bee 

 feer beel bcrfrl)ilt : oor ft iffer norlj een anber Ereutheda- 

 non bp 'STtjcopIjiafhto in het ?. boccö albuö befchjeben / 

 inbicn be boccuch ttiel gijefrlijeben entte niet ücbojben jtjn : 

 Ereuthedanon, fepbt hp/ iöban blabcrcn ben ©tpl gjje- 

 liieK ; het iö noeljtano ronbet : toaft op ber aerben alö het 

 <J5rajS/enbc grocpet geertte op fchabutoachtigljc oft bonc^ 

 Iiereplaetfen. 3Dan aengaenDehaerctooitel/ foo fcljjtjft 

 ftp albaer cnbe oocfi in't 7- boerfi Dat bie roob 10 : toacr in 

 fp metonfe jBcc ober ecu fcliijnt te hermen. IDooitö/ foo 

 3ijnbcr etteliiclse bic Dc ïBeeiu't «öjiecftö Dracar.os A f *'- 

 y.<w&- nonnen ; anDcre Cinnabaris vjnóiUfK nat haere roo= 

 bc üertoe/alë oft fp D*n€itmobcï oft l9ermil!oen gdcleecï 

 ftc. JDartelluSDcn ouben frijmbfr noemt Ijet ooca Poly. 

 gonon; ban ben fck'cti gheeft het Millefolium oft «©ertoe/ 

 tnbebe Sanguinalis,batiö het i3crclictts-gra«/ cnbcöe 

 Verbena of t @fcr-crupöt / ben feïben nacm Polygonort 

 ooch ; foo bat Dit acngaenöe op ftjn tooojben met ucel te 

 houteen oft te betroutocn en iö. 



5 Aerd. gnetoojtelettban JöcÉ /immers beghene bit 

 in be iV)cDieijneenDein bttócrtocrnmgijcbiupclit plegen 

 te tooiben/gljclijtfe fp een mtrcliclticue hracijt taan t'fatnm 

 te trechen 111 ijacr hebhen/ foo 3ijn fp ooch ban acrb enbe 

 tpghentheptboojfiOHbtcnbebjooglj tchoubcn: niet te 

 mm foo 5tjn baer fomniige bunne Dcclen tn/ mtt be Kracht 

 tenban bc toclchc haer bertot lichtchjeh boo?geDiotigjjcn 

 tnbt ober al geboert to ojbt enbe trctht/Tulehö Dat De ptffe 

 san ot ghene Dttfe in 't litljacm nemen tn ghcijnptlttn / 

 © b b 4 t>°ot 



