Het derde Deel. Het tvaclfïte Bocck. 



bie taan ben ï?ppericon aft IBilbc fiupte nut blabcrcn 

 ban l?ppencon nliclijdienbc ; maer ulepner ; enbe nacbet 

 bn bie banbe Chama:iyce homcr.be. <©p't fop banbe 

 (leden bomen boojt nbrie tnbe niet fret biel)t betoaffen 

 hranpftenp oft iirooiiTtcnp/nirt bicrghdnclic fchote'Ucnp 

 ofr frbacIUeno , • 'alp am bc anbere looncn ban ïlDoIfp- 

 nielcfe;cnbe baer infant blcerfigcde bIoemhenp.;De faOcn 

 3jjn routoarhtigh enbe oneffen / typ bpeen toaffenbc / 

 ghcjhjrfeaenb'anbergheriarhtcn; maccfelepncr. UDetooj- 

 tel ip bnobclachtïgh enbe biinae be gebaente ban een#eere 

 ïjpïibenbe / nae benebcn ruïtfet oft {mallet afgaenbe: ban 

 hupten {toartathtighoftbjtupn/ ban binnen tuit. 



Wt bit ghttoapbloept oorh toit inelchachtigh fop / afp 

 bat ctghenp ghcfneben / ghequetft oft anberp ghetojeben 

 toojbt. 



griit taootbcfchieben gftctoap groent op fommige plaet= 

 ftn met langher ftrclhenp/ tnbt on fommigbe anten met 

 teetet enbe feojters enbe jjeeft fomtijtp grooter / fomtnbtp 

 felcpner toojtri. IBant mp ghebcnrht bat icfe ban ben 

 tontbermaerben hoogh-gheleerbcn 3iarobup Sntoniup 

 <£öjtufiip/ebclmanban^aboua/ttocepIantfeeupbanbit 

 ghetoap ober ettelijcfee iacren ontfanghen fjebbe : ban be 

 toelthe het een grooter enbe bichec toojtd habbc/ maer be 

 blabcrcn enbe tacfepfecnp toacren felepner: enbe het anber 

 habbc hlcpnettoojtel/macrsefteclbcnptoatten langer/ 

 enbe be blabcten toat grooter. 



«; Plaetfc. g?,it hnobbdarhtigh xPoIfpmcltfe boaft in bat 

 laiibtfrhapban 3talien/'t todcbftpulia oft tSouglia he- 

 benpbatghP ghenoemt toojbt / enbe nifghdwbd oorli m 

 <ë>?iecfecnlanbt enbe in beomliggenbe cplanben alp «lan - 

 bicn / UtmnojJ enbe meer anberr ; albacr epghentliirb op 

 benTiwrlirtgliegeUKfrenbooitboiuenbe. «?nbc ip fomtiitp 

 taerferjepben ban ghebacn tc/nae be plaetien baer bet pieegij 

 te groepen/ alpglicfepDt id. 



f Tijdt. ï|ct bloept met be anbere foojten ban ï©oifp- 

 mclcb m Den $omcr / maer in «Taiioten beel hjocghcr 

 ban clöcre. 



5 Nacm. 5?t «©jietfien fieBben bit gTieflarfit ban Tï- 

 thymaUus oft ï©olfp-melch m hun taele Apioj aVj©-^ 

 noemt/ om bat be tooitcl ban ban be ghebaente ban een 

 $>cerc heeft / bie fp Apion noemen. ï>et heet oocfe in 't 

 <6nccfi3 Ifchas ï'jfBf.oft / foo 'Eheobojup c©a3a bat in 't 

 SLatiin obergljefet heeft / Catica , om bat be felbe toojtd 

 een gbctooogijbe ©ijgbe eenfbeelp croelnriit/ bc toelrht ut 't 

 Üatnn Carica enbe in 't <©?iecfep Ifchas plrcrtfi te hecten. 

 *Pe fdtae aSneclic n noemen 't oocfe Ciumaebalaoos xatuu- 

 £ifj*&- , bat tp in 't Hattjn Glans terreftris , in onfe tael 

 C-cibiiore oft «Cretbeecfecl / oom nae bc ghebaente ban be 

 bamfcpbcujoncl. ©actjijn noehtano anbere Oerbncten 

 . oft Chamatbalani footocl in ÏJoogh alp j&ebetbupttchlant 

 gljemepn gheuoegh/ enbe goebt om t'etcn : banbetodrhe 

 top hanbelcn in het bierbe gpeel befep Crupbt-Bocckp on= 

 ber be gljeflarhtcn ban het Iïojc n. 23tl(oniup berijaclt bat 

 het nu ter tnbt Shamsepydia xa/xMmfmmbe gljemcpnc 

 ©jteebftlje taele / biemen hebenpbaeghü roieecËt/ gjje|)ee= 

 tcnU)o;bt: 'ttoetth foo beel betreeftent alp ofmenHceghe 

 oft <Cerbt-1&erre fepbe. 3n't ILattm cu toeten rup bat gees 

 urn anberen naem te gheben ban Apios oft Tittymallus 

 wberofus,batiüül onb jBeberbuptletje tacllsnobbclacu- 

 tigh Wolfp-mdrfe. 



«■ Acrd . a.pmp ip gïietoelbighliieüen toarm enbe b^oogh 

 bait aerö; enbcipbiep aengaenbe be anbere fooien ban 

 ^ithpinaUcn oft Wofö-inrltb gljdiiefi; cnbt isooeh bes 

 ïuenfc Ijcn lichaem alfoo moepelncu enbe lafugh alp etingtj 

 ban bie gheflaehten magf) toefen. 



^ Kracht ende Werckinghe. ©'opperfre ban be toojtel 

 banSpiop/ foo Ctofrofibepfeijjnft/inghtnomenlóftbe 

 beKonbe nrinuiel)ttghe flupmen/ enbe be heetegeele gal= 

 erhtighebochtigUcben/ booz het obergjjeben enbe ü;arc<; 

 ïieii; enbe bat onöcrftc ban bc felbe toojtcl boet bat boo; 

 ben hamerganch : maer heel mgljenomen / taeght fp bie 

 felbe borhtighcpbt ban onber enbe taanboben af. 



' ü fap ban be felbe toojttl/ bé ftoaerteban anbcrhaï? 

 ben obolup/ bat ip bip bterenbeelban een ftrupel inghe- 

 gheben / fupbert l)tt liehaem foo tori boo; bm namct= 

 gancfe alp booj het b^aecken. 



Iiniuö fchmf t 'bat be maet ban een paffdtjeft roomcr= 

 Bm/oft toat meet ban ttoee onan ban bit fap ban ïlpioP/ 

 be toaterfuehtighe menfrhen nuttelntS ghenoegh mghe- 

 gljebm magh toojben. 



% HindcmiHc. ;$« ghetoapbbet ben menfrge be feite 



607 



fchabc/ bie be anbere foojten bah tPclfp-melrfi plrgljen 

 tcboen'alpboojfepbttp; enbe moet oocUfco ohebttert 

 toojben alp bc anbere. 



BIIVOEGHSEL. 



■T\ 3tgörtDa« i»bp fommioSf nactit g^tbamtt ban tm pttre 

 . ' m ' t *-»tj)nPyr»riaBj)tnenntiin't«?nobrifc|)Sca Wanwuit-. 

 «1 Jtalicn ia üttopfommiBüt p\3txUnEjiUrm»tUQt)tb;ttm.1&tm 

 ocpiirgmtiDtltrattitDUacïno'.tcIUccft/ tnljoonttiatfp Uooiljtt 

 opicclit Apios te bouDm ia, immtta UttlUtttt Dan l)tt mipot 

 JKunftnmtt frctrttngljtnacmt/ bat ban fuctifiiia en»t anottc 

 o»ct langö booi Bm opitcijtrn apio0 gtKtiOiiDtntoaa; cnDt can<- 

 om Apios Fuchfij oft Apios quorumdam gétt. é>ommist)t anDtrC 

 licubti! öc Radix Chihabooj btn opitthtcn üpwaöan 3?iofco'töcB 

 BljthouOtn: ban ocnfmrtfcnfmacch ban üt Radix China betoont 

 Bljcnocgtj batfp batt gSccnt gtaclticfttnifl'c mtat m ijctft. 3Do0o> 

 ncuaiaooch mtl tttban mtpnitiBht gljraraft Bntbc B&eaathtcn 

 nm gootooitel iitt opjetftt Apioa ban IDiofcoiiDtBtoartn <?nDe 

 mm binbt noch ttn anbtt ctupDt bp rommiglw ccupötlicf hebbeep 

 tube Bbtlcctbt / bat baof Xpioa ghthouDen tooiOt i te tnefn bc 

 ülcpn «rerbnoten/ oft <ettbttchelcn/ oft Ounion / anbtra Boibo- 



caftanon: bit fommigljt OOth Pfcudoapios Gcrmanomm nomitn. 



■Cnbcfoo foubtmen alle ecupben mtt ftnobbtlacöttglit pettaght* 

 iunfctooitelm apioa moghen hecttn / om bat Apios cpghtntlnch 

 ttii JSttït bctctchmt. 3Dan rtorlj ot dtoott noclj bc iUcpnc >CccOt- 

 nottn m 5511 bet opicclit apio» ter ouOcts nut ; alaupt btt berge* 

 liicSen bantjetmattftfcl oft fatfom cnDt gbcDamtebnn bat cnrobt 

 ÈcÖefchiBbtnglie ban JCpioahirr BbcjicltoljmoesljblgcSt. 



Vrcmdl Knobbdachtigh Wolfs-mckkvan Plateau, fop ClUlïuO 

 ftljiijft / Ikhasalteia ghtlieeten / Ijetft ooch ten fenobfcelactjrigbe 

 toojtel/ maet Die ie niet pret» -ghcbjneghrmacclir/mactbnnae on» 

 btt tnbt bobentben bieb/ em oftrtottbupmbietbbenlangö/onbet 

 aen in biet anbtrt hlepncr cicfcc btftlinghen cpntcnDt / btt al» 

 IcnghelicnB Dunner tnDt fafclacl)tighcr too;r.en / bupmi biupn/ 

 binnmtoir/bolmtlcltalobitbinOtcttlrt fooirt. UDt Dtfe rooittl 

 fpmpten bpf oft fca tathahena / ttt atebm liggtimat / ren palm 

 l.mgh oft langbcr; onDcr bp Oe tooirtl roat pecr|.i).icntig5i/ bebiaf> 

 fm met groene niet gtoott blabtttn / tic ban Cc ghcmepnc fooiK 

 BbclDcfc: beft fteclliena tooiOen baet nat m dnbere ftlcpntt ma* 

 DunntttacNolteiia berDcplty oprjaet r<op trott toot ron^arliriBtit 

 rctbt ttgljm ober Btn anBcttn flatnDt blaBcctn btbbtn^empt mib» 

 btn ban Bt üjc It kc een bloemt fpiupt / upt ben ijccltn tooüactitigh 

 banbettue, Dacr nat bolggt tm b^hotchigb hnobbclaclitighflbcj 

 rimpelt fatbt-bnpalitn. 



Knobbelachtigh Wolfs-melcfc van CamcrSrius , m 't latpn Ti- 

 thymallus tuberWus aleer grjrljmtn / brrfchiltban Dm 3piëarran 

 JliattljioluB/mbtbttftttnt bjn-.fti alaDieban Be Scro h .hularia, 

 roobbanbertoe / tcttt ftctlliena, blaacnn a[a Die ban Bc Ijaa^n» 

 Duptfche laureola/ maet Kltpnec . yet mafl beel omtrent Inplug 

 in ba ftliactmsbt gljttbtftcn . 



Ifchias ia Be CarlmtoftLtucacantha. 



Ifchys roae Ben tocnacmbanDc Couyza. 



Aerd, Kracht ende Werckmghe. Siommiglje iKfightnbttgttoaa/ 

 bothmttbroalinghe/lnfltotb.in beopiccljtt Radix China, bic ooeft 

 Apios oft Apaos gbtnotmt bjoibt ƒ om bat fp Hop tnbt fmtta ban 

 fmatcKia. ïnOetmcpiiBciibatoit glictoao fcer gotBtia tcgtoenDe 

 poefttn/ glitlgch Bt Kaait Clnna : 't toelch nochtans •irrjar teghtn 

 Be mtptimgbtban ©iofcojiOca / Bic fchiijft Bat Bc hrorpcm ban 

 2tpios nitt bertt en stin an D ir nsn Dm laaotc oft BicrgbelycBt 

 truoBtn Die ban onBtr tnbt bobtn nptünjutn Bt tuattrarrjnglje 

 üotiingiieam. 33an htBtnaDatgha ia at tooitclban Btt gtjctoaa in 

 OuttHtnUnbtbthtnt.' enbe rpoifitban Bengbtmtpntn mat gut» 

 biupcRrom Bot biiuchcoccclitemacchm. 



Om bet fapbaritm ïpioatebergaotwn/fnlt BbPBtbjoitcl 

 ftoottn. enoc Ut ftlbtin emen arratn pot met roarer laren. darn / 

 cnbe't coatte ghtcoett ;nnbe fult gbp afnemen mtt ren plupmt 

 't flhtnt Batettft Batt bobtn op iafbjemmcnBe (roant omtcentemm 

 ftniptt Baer ban mghtnomtn pticgcctt ban onfler mat ban Uoüen. ) 

 cnee Bat felbe bttoaeren. 



HET XV. CAPITEL. 



Van Ez.hU oft Pitj/ufa. 



Gheflaehten. 



EEuIa ip ttoteterltp/ «©roote enbe IMepn. 

 f Ghexlacnte. 1. (©rooteCjulaipeenötcfteratfjtr'rrt 

 fpjupthcbbenbefeerbeele ronbe/ ftoogherban anberhak 

 ben boet rerht op fchieteube ftcelen ;belileebt met langij; 

 toojpighe fmaHe blaberen / felepner ban bie ban USolfp- 

 meldi mauncben. 5De feranpbenpoft broonbenp oob'on; 

 perfte ban be fterien ftaenbé v.\\\ oocfe fraaller. ©cbloe^ 

 men enbe be faben/ iM niet alleen in bat opperfte ban be 

 fteclen/ maerootbtoelfomtijbtp terfnbenaenbelkricn 

 boóftfeomtn / jtjn be bloemen enbe faben ban be -Citön- 

 mallen bft foottenban IBolfp-meltb gljelrjcfe. ®e too;tri 

 ip grof enbe groot /ghetatfet/ enbttn bede biebe fardm-- 

 gben berfpjept / met een bicfee fcljojffe bebecfet/bol mefcfi* 

 artjtigh fan: 'ttoritfe oocfe upt bit gantfrhe gfietoajr 

 42 e e 4 pleegt 



