/it CruVdt-Boeck Remberti Dodohaci. 



v ■ 7 , ^ r n «ff«cknkt lncoc!OT!ttIfefo«ï>«f tb ' e,; S e, S tkcftt «Ö' : httnt 



mcbe beft iMbt ContommttHcnsf gljecn gl;tuitnrnifie m f^™^ trtat Sacdit factft/ maer fjoosbt htatfttiBöw. 



hcubcm 33e 3t«liacnen notmtnfe nu »t tribt c««m«r« /»/- 

 «-.««s oe èyaegmaettjs c»*««»irifl<> «<»*•*<> \ ot flebetbupt' 

 ffljcnTOilDc Courominnen/ oftoocu <Cfrls-€oiuomm£i 

 tra/ nae Den fcatimfrli? n ; bc ïjooöfibui'tfcljen sa/Ut 1 £ u(i 

 CumtrjbcfrailfoprmConcombrermuagc. 



l?ct fan/öat upt beft <eoiifoinmeiutiisbloept/bJ0jbtm 

 bc Jlpotcüen met eenen bebozbeu tuum Eladtermm gljet)ee= 

 ten : toaut ben omccljten ILatfjnftijen naero «J Elaterium; 

 ben (Siterfiftljcn Elaterion fw^. 



c Aerd , Kracht endeWetctunghc. <J5alcnu.3 bctupgtjt/ 

 bat Ijet Tap ban bcfe IBilbt «Toncommet&aw/ Elaterion 

 gljejicften/ gljebjoogijt tnbe öicfe gbebJoiben jnnbe tjeel 

 bun bah bcelen enbc fijn ban ftofFe ijs/ enbe in bent\»ee= 

 ben fli-aeb ücrtoarmcnbe etiöe betbtooghenbe/ cnbebo* 

 benbien afbargljcnbc/ tnbe fr (jepbcnbe oft berttetenbe ban 

 ftratljten» . " ,. r 



®e Waberen ban bft rjetoas/fce teöjtefcn tnbe bc frijoju 

 reu baer ban / alp ogrft btjfter bitf et ban ftnaeeft tóefenbc/ 

 jijn Daerom inrgljclijtltsi ootHbctwarmenbeenbeafbac' 

 gïjcnbe ban Hiatljten/ norfjtams foo fier niet als$ net lau 

 bWocbfütfjten, oft fjet Elaterium fclf. 



iSoojts foo iacgljt bit «eiatemtm tipt ben Infbe bc gecie 

 fieete botrjtigfjebtti/eubcoociiöe uoube flijmengfje/en mi* 

 gïielii t&iS be toatrrarljtige obetbloebigheben bcrJ licijaèmft 

 enbe bat leer. fiercfecliitR' enbe met groot gljebjeltv niet al* 

 leen booj ben uamergangf) ban onbet/ maer fomrnbt$f 

 bJri ban bobcn boo: yet bjaerften oft obttgtjeben. 



tDan /nae Ijet fcggtn banUT ioftojtbejs/ra pleegömtn ban 

 bit «Jïaterium fefftnjö niet meet in te ghebenbanbanbe 

 fcjS tot Be tuiaelf gtepnen toe/ nae bat be feratljitnban ben 

 «tan rom groot oft 6lcpn jnn. 



(Clatctium met cenen peffaug ban onbet mgcfett/ bet* 

 toteftt be maenbtftoiibcnbanbebjoutoen. 



3Dit Terne lap oft Elaterium met loet jlBeltfi betmtngïj. 

 enbe booj ben neufe ongjjefjaclr / boet be guabe betuie 

 Dan beoogen^ bie ban be getlfurtjt gj>ebltbenenbtati)ter* 

 gjielatcn is/bergacn. , 



f Hindernifle. tDit fa» bJettfit foo ftertlielijtfi/enbe balt 

 Ijet lirljaem foo laftigfj/ batmen bat ninunermeet feffens 

 tn groottr menigötein gfjebtntnmagijbanbeftoaette 

 ban tenen halben frtuueï / ate boojfepüt ij*: matt bc bla* 

 éetén enbe frfjojffen ban be toottclen en 3tju foo getoclbiglj 

 niet; ftoe tori fp ootfe niet onbtbat&ttlrjtEt te gljcbjupcfcen 

 tn 3gti/ ban infeer {jatöt mbt (hrt&cmenfcfien. 



BIIVOEGHSEL. 

 "pilt ctuptit Ijcct fomtSOta Ijterte (nnöc ooch Veldt Goncoro- 

 l^mtisi in't «JnBÖtlfctJ Noli me tangere mbt Wilde Spiit.ngh 

 Cucumlw ><aii fommtggC in onft tacl Cruydcfcen en roert my met, 

 om bat Bt •Comommct» matt ttna acnagnaecfit lönoc / ala tjrt 

 farttrgp is/open fjjjmgtti. '■CfacDt is tinipn oft öoiithrtgcatau/ 

 fiat Dan Otn ©umt-anptl nfrt ongtlijcfi/matc hlcpnrr. '^mwgt) 

 bnn't facDt is tuit/ tuoc niet foo onlUfFtitjth «te tic ömclit oft bla* 

 Dcca: 'naclthc/iiifonDetljtpDtinDc fonne rjIjtDioogljt ;nnöt tiiac 

 ftcn Oe Ulamme glicgouDen / bianot / ctific niet Dan cen nlamnu 

 toosot. B3acc Dooi eat lobel cttft sftclccw jjceft ( foo Ijp fcÖ'Dft) 

 Ü!K Ijet uprtDiJltn ban ïairnina/ Dat liet opjctljt C-latctium moet 

 ietwat tnot Qtjcmaccht IdoiDch upt feer betl Dan Dtt mergt) / tntre 

 ttn tiwpnigl) bette IpmigljtpDt Die öatt am Ijangl^t / enbe niet upt 

 De •Concommcthena. C-nöe Scllonuto herft öit Clatttium in 

 alicn enOt eiiechtnlanot fien maften . Dat fect licöt tnot tuit 

 ia/ tuoc foo bet / fiat bet in't biet gljeftctien oft in De IsetrfTe gljts 

 Upuocn / fmilt tnbe bjanot gbeliftfe fmect. 'CJcoBoiua öa^a 

 beeft Ijet feootot Elaterion obetfettmOt / bit fap in't iatijn Agi- 

 tatoiiom geljetteti/ ala ofmtn ftoet-erupbt fepbe. 33 an Sen nacm 

 Elaterion ftp i^ippottatta bttcechtnt niet alteen 'tfap upt öit gte* 

 toaa Bbtomtfet/ matt ootlt al 'tgbent Dat een fttaebt bteft om Den 

 bupttt mtèctt te matten / enDt ban cr.Dct af te iaglitn : toantbat 

 toooiDt rn hmbt in't «ö'.iccl; fel) anDctu niet Dan een Dingt) bat bc» 

 ttcttt oft tammclins'j; maceftt. 



Acrd , Kracht ende Werckinghe. ''Cfap toail Dt blobctcnin D« 

 oo^en gliebiuppt/Doct De pone tnbe toteOom bergacn. 



!ïtc fatbcbanoitgöcVDaetietft foettt hcactjt/ al-tbctt «tna gjjt* 

 Irjtk Qmnt- appel. 



tDc iBcbitgna ban inontpe(Utt« gbeBmptRtrt fttt Beet De 

 toottcl ban Dit ctupDC: roitna tttatji te mttthtn ia / fepot lobel/ 

 lint tjtt Vnguentum Agrippa:, Vngucntum Cyclaminis , in betf 

 ftbcpfich intombigtje sjtbfthcn/ ala ;i)n Be gbtflattjten ban lEa* 

 tetfuctit- 



'■•Efap ban Dt^ tooictl etnbiettnDeel ban cm Oiagbmc/oft om* 

 ttent ecu tjalf onct ban Die fttjoifTc / ingbenomen ƒ raegljt af De 

 galactmgijc enfit oottt Dt toatetatbtigt botfttigljcocn/ (biiDctlinnjc 

 in bc bjatccfuctjtigc/ fonDct binbet oft tetfri ban De magftc. 



'ÏTftlbrfaH/fetiDtOalcnuaf'gljctgttt ooclt 'tfap ban Dt Mastcs/ 

 ai ia't Dat net ot fttaebt tjeeftban fict Elatenü,foo tn ia'tnocjjtana 



^ ërrcmVbwtcto'g"^icöoten/ tnbe öp't tjooft BttelepDt/gtjcntfm 



"^tamtcl ban ISiiDc .f rmcommcren in «Dieft moitae gcfoDtn / 

 b»rfort Tt pijilccnDcDoet UctfltfbJilbau'tficrciiii ifttjepDcn/oact op 

 nnttoDtwnat : cnBc Den epicn Dacc Dtfe tooitcl tn gbefoücn ia/ 

 iutWmonBtotjcbouDen/BctfoctDentanBtivoect. 



S" ftftó tooitcl met JBoitc oft. i^leel ban <Ocr(ltn-mout bet» 

 mcnsüOTSrt fdièpbcn alle ouDeftouDe facljte gtjcfunllcn: mctCcw 

 taentrm betfnciiuDt/DDCt DC óubc tietDc gbcuoillcn uptbicftcn. 



©« bioitc! ban aefc concommtcitctia gcDiooebt/gtpocDctt/enOe 

 met henicth nctnicnght/têpntgijt/gücneeii cnDc bccD?ijft alle quabé 

 ciaeüioagicn/ omloop; icuclifcl/mafen/ fp?occcn;litteecRtntn/ enDt 

 alle blatltcn enbc placftcn Dca mcnfctjcn(ici)aema. 



K."achtva n Elater.um. Claictium/ fciiDt 3?tctfcouDes/banth;tt 

 iaetcii tot tbicn iattcn ouDt ctjnDt / isfcctmic om Den buptlt te 

 «nniptien oft tbcerfc te maften : cmttttlt De tien oft ttoacif gtcp* 

 ncn fajact «wjicgljcbcn / ia fttt gotbt Dt toat«fue!)tigljc/ cubc Dit 

 ttoitüahaDcmiiin. , . ■ .. . ■.. , . 



yait fclbt fap met foct melcft betmengtjt; enbc m Den ncufe gtje* 

 Dacn oft opglicftacit / als booifepOt is / bccDjijft De pönc bnn och 

 Uoofac/cuac fupbect Dt tjetfftnen. .... - „ 



'Cfclbt met fotttii bccfoocn bomglj-bjun mtt tenen pcffacia 

 ban onDet in gtjitften/ttccftt De Doopt bjucljten enDt qoeft De nac? 

 gftebooitcn af/iie Döoatt. fomtgDta ot bjucjit. 



«Clatcriuni mtt ouDc «Wü/ oft tjenigb/ oft gaïle ban echen Os/ 

 gtjcncefl De 5>quinantic/cnDc be fbjilfinae ban be heelt / ban bup* 

 tenOaecopgtjelcpDt. . „ ,■ 



eiatttium ten tjalf fcrupd / met een fctiipcl foute/cnDe foo beel 

 amimonium ala gtjenocgö ia Om bctwt te gljcbtn / Datt af een 

 ballcltcn oftpilichen gtjemaecftt tnöc met biatctingDcnomtn/eiiDe 

 bacr natttoct oneen iaenbjtoaKt BDeDtontlïcn/Doct fcet tocltcfca* 

 mergacn. A .,. , „..„ 



©m totbjiiceBchtt bccbjecftcn/foo ötflrtjcftt mtt cen (tDfbebctt 

 biel Diep oc nebtecfie Deden ban Dt congtje; mettoatet Bact in Dat 

 het <eiatctium ghcuiaiTctjcn ia. <enbt is't Dat itmanDt «iualiicft 

 obctgbcbcnftnn/ foobictcKtDicinoiicoft falbcbanStcoa/ enDt 

 bctbiet te Oapen. . 4 



©c<e:ieclscn befigben Dit meeft teghen Dt miltfucljt. 



ÖcDcnsbacgba tooiDt bet «Clatttium fclDtii meet Dan biet (rttp> 

 ncn jcffctie ingljcgcben/felfs De ttüiDcrcn mact ten gtcpn. 'Cmcc* 

 fit Datmcn Dacc ban gtjeeft/ ia eenen yalbcit fcrupel ; mtet « gbt* 

 ben taact al tt fbigtjclncK. ècifa Cafio? ^ucar.te fthjnft/Dat Ijp 

 te Koomtn bccfctjcpOcn njatetfuctjtigtjc mtnftbtu ghcntftn beeft/ 

 miDta tjun niet meet Dan D?p gwpnen «^latction fmoigbcna 

 biocgtj ingbcbeuDc / met ten Diagbme fupritet bah Hoofcn/ fonDcc 

 bact op te llapen. 



Wt-treclunghc oft bereydinghc van Elaterium, uyt Lobel. ©cfe 



giiefcljicDt alDtia / nae De lectingtjc ban '«Ctjcoptjmlhts/ aBiofcojif 

 Den cnDc pluuua : f£ia\ Dott ettmi fett grooten (joop <Conc8mi> 

 meeftena plucltcn; enDe upt De felbt/ op een fifte gbtfncDtn iijnztl 

 tuoc 'tfaeDt gljcftootcn enDe Dichbinla met De tjauDen glicDoutuct/ 

 tooiDt ttn bctticjbepBt oft mctgtj ontfangtjen/ Dat ban Den ülop* 

 ctupDt Büelj)tft/Booi Dt fifte gljeDacc/Dact 6p gictcnOcban'ttöm* 

 acljtigt) (ap ban De fclbt «Concommetttcna/ciiBt toat fontcpn-toa» 

 tcra / om bac Oe IjraicljcpBt oft bcttigtjcpDt te bctct booi Ot fifte 

 fouBe ttccltcn : enbe alfmcn Dat in Dt fonnt oft onoct Den blat«> 

 bjtn bcmel te Ojooscn ftclt/tran teoiot bet ftuaitacljtish'mattatf»» 

 men't op't bitt oft onbtc D'afftbtn D'.oogtjt/oan tooiDt tjtt tuit cnoc 

 Btacuto, iioclitana alle bepDe acn Dt blammt ban Dt keerfle gfto - 

 tiati.icn; gljcbcn een biammc ; tnDt bianDcn Doo; bate bcttifltjiepDt. 

 •Oaerom in Dit De opjtctjtc betcpOinBtjt. 



Vcrkiefinghe. ' , 5bcftc<ij?lacccinm toan hiecboonöDta tjttlitbt* 

 fït/niet toms/noch fmaet/maet bjit/enDt mtt Ooi/ fect bitter/ enDe 

 acu De liectfi't gbebouDtn lictjctljjcH blammenoe. 



HindcrnilTe endc betcringhe van de felvc< «Êlatctium qilCtfl De 

 intecnOtglK IcDtn ; enbe opent Ot ttltpnt Dunne aBerttens Dca 

 licbaemaicnDc maccltt fttimpfel enOe gtootc bctoctte in frjne btetc* 

 ftihgtjt. «elaterium/ fepDt «Öaltnus / OooDct De bmebe/ gbclBCK 

 alle anDctt Bicfte Bingbcn Bit ban Bunnt ftofft jijn / fonBctlingb 

 ia't Oatft ttniBbfina bctt ?rjn- <E>att Dt gbenc Die Oact te (ttt 

 ban putgttcn / falmen allcnctn IDyn enDt Olie te OtintKcn g$e» 

 btn: toant Oacr meDefai't gtjtDatn Tim. 3a't Dat bet obetgheben: 

 niet op tn tjouDt / foo moetmtn bun gbeben ftouBt toatct/ appe* 

 Icn enDt Dictghtlncftt Dingbtn Dit DichmaltcnDe Oe magbc (f m* 

 ften. <©ft om bit bmDttnifft te beletten / falmen bet «eiarttium 

 met iBecDe ingbebcn/oft mtt foet iI*clcft/cnBenMt i&outatnDe 

 'Xurja-fatOt; oft mtt «öomme 'Ciagacantti/cnDttBat.tnija-faeta' 

 tnDc S'oiitB' t'famcn gtpotDttt. JiRatt booi alltn motmttn bent 

 tnacljtcu ban't fap Dat upt De enpebtuebten fpunglK:rnant bet ia 

 te JXoomen Bbebcutt / bat ban ttott Dit malttanacccn Oit fap al 

 fptlenbt i;i Ot oogtjen gtjcfpuit baDOcn/ Den cenen een oogbe upt» 

 gefnjojen ia/enbt Den anOeten in gcoottn noot gbebjeeft ia om ftj» 

 gbxficbt teberliefcn. 



HET XXVI. GAPITEL. 



Van Coloquintida. 



Ghcflacht. 



D«» Cologuinttba ip ten Uiilöe footte ban CittuHen; 

 maet om ijatr purgttenbe oft btn birptfe totectt-ma* 

 henbj fitatijt/ moet Tp öier Up &ï anbm Uxtrgtjtlntite pur- 



Strenbt 



