634 



ir.cr. bc bjucht baer ban ent ben buncb tocctft te maccRen/ 

 enbe het licljacm te fupberen : enbe ren toepnighsften 

 beroer in't feitje boccfc bot ebt hp Bact noth meer bp;tc toe- 

 ten/ ï ur ban 9>iitupra r.cnun öt bjucht ban ben Hellc- 

 borus Scfamaceus, oft ocbjuchtbie ban gftebaentc nut 

 ben Setamum ober ent Komt. JïKttoclttietooojö en 'STheo- 

 pljjaftuo bebuicljtban J!ic$-crupbt het êefamum wel 

 ghclntK fr ijjiitt te toefen ; maer nochtans baerom en bet? 

 fcfcrrt hp met/ Bat het ttupbt felbe epgemïnrS oft befthep* 

 betitbitH Sefamoïdes Dan bt intooonöers ban Jlnticpra 

 ghenormt toierbf. 



c Acrd. DitonjséteartlStejS-rrtmBtrromtbanfiracJ- 

 ten met bet ghcuc Bat ban UPiofcotibês beft J»_cbcn ie ertje; 

 noeghfacm ober een: toant ferrtieeietoelctbaren enöefcer 

 gclcecbc mannen ban¥?oüghbuptff hlanbt bctupgften/bat 

 be toojtclen ban Bat crupBt alle ftoatte melane Dolycfie en* 

 be ooeft anbere bochtighebcnupt ben Itjfbciaghen tonnen; 

 gfjemettHt bat fp rthjiiben/met bctoojtclen ban 't felbe 

 ghctoasbcelcmenfchen ghenefente hebben /bit met ber* 

 rrijenben gebjefcen gijequclt toaren/bc toclcftc hacren ooj* 

 fpionrïi ban bt melanchoIricBe enbe bierghclncBcftoacre 

 bofljtighcbenghenomenhabOcn. 



Conrabus «JSefnenus/ bie bit trttpBt Aftrantia mgra oft 

 j&tljtoertj «frrent; noemt/ befcentin eenen bjief/ biehp 

 aen «bolplms $rc'o fepnbt/batftctcen Bracht ïjctft om 

 ben bupch tocreu te macciien/bnnae geitjes bet Ht>it ®it6- 

 frupbt/nlshpfclfsccritcrbonben enbe berforht fep&ttc 

 hebben : botij Bat (jet niet toel foo ftcrcnrlnrfi oft ghetocU 

 bigljlurli en toerefct/ moet Deel fachtcr is. 



<than al is't facthc Bat bit etupbt be anbere foojtcn ban 

 «>toart jjnrs-ciupbt gljcltjrtit / nochtans foo moetnien in 

 aüejsbeel Brachtigherenbebcnuaemct in 't toetenen hou= 

 ben 't gljnie bat top in 't boojgaenbe Cauittl be fchjeben 

 jjebben: 'ttoelcB/foohct te gclooben rhbetoaerfrhnnelijcR 

 tpvBeintooonbcrsbanHimciirameefrgOcbjupcaten ; bic 

 in ottbe tijben be eerfte enbe meefle eere / macht enbe ghei 

 loof habbcn om bet fhtsi-mtDBtalöcrbeft te bettpöen tn~ 

 be öeferancfie menu-hen in te gheben. 



BIIV.OEGHSÉL 



DlffcrtipDtta ban ïdbei cnOe ban mtet anDcre ootft boói ben 

 }btoarttn36ftrant;8M)Otit!tH' eiiDem'tgoogllDiiptlcb Mu- 

 trtvvorrzofrSchwartz Aftrcntzgljtnafmt ; cnDe OOCft Sanicula fc- 

 minaFachCj. 33e blaDcra Datr Dan / fcpDt Om fttocii lobel /.rijn 

 inbjfbtn gtrtDtpIt/ gtjelgth Die ban SnfbingtKr-crupatoftjba* 

 mliel I ronDommt gbrfcerft/ tnfit Donclter groen, ©e bloemen tpn 

 mofrfiatirttct)/ rrtocpence gbclgefi ten litoonhtn / oft gheliitK bie 

 ban De JRaegöDcIiebc oft 33mnjclB-bcrc ■, Os toclcUc uut %w I enDe 

 oocfi ten üJtpniflb rooft . 33e Bbeljetlc plantt gyttf t s«l fap / gftjljitlt 

 DeJ&ce|!ertoo;tcrc/ rmtn oocfc oïterupor met anötmcechcnen niet 

 fonDct reotn glitliicii gbtmaeth rooiot , ijoc tot! cat bet met 0e 

 JBicocmpbenttnigbe gljelfltftcniB tireft. 



AlpinfchcSanikcl, met «bcdarotc van Swane Nics-wortcl, ig 

 banïobel bcfclneben / enDe in't latijn Alpma Eitebotine Samcula 

 tnDcSaniculaEIIcborinigrifacicBbeljecten. <©cfcplantt; fepBtöp/ 

 ie Oe £«mihelenot ^ane-boct g^cüitfittaan oe 5>toatte Süas- 

 tooitel.nStftattetaojttl/ biefeet faftlaejjttgö ia/fr!jitttnbtelereeit/ 

 fcaeic cnDe bmigbelncbe fieclkmo . op b'oppcefte Dan oe tocltltt De 

 blaBeto groepen/ Oie in bijftcn gtjeOtpIt e not gljtfneoen t(jn / ooeh 

 tcnrDcpnigfjgljtlttrftygiielijth cicDanotn33npr)m-Tjotrt!iDt fea* 

 mkd. «Deblocmin (ïaeti flcrcta-gberoóB / ban fes bladeren gt)t> 

 mattht.<@tn fmattneniBmet onlicflrjth. matt Ot roojttliob^e» 

 ter DanDiebanêitoarte .■Riea-iooïttl: toatrom Dat (bmmtBttoiiltti 

 ftggtjtn Dat l)tt gitoartt JïtcB-rooitel ia. 



<©t (&toattt jtliebouiic / in't S.uttjnHelIeborinc nigra,if(/ natDf 

 wepntngric banfommigbt/ tpgrjentloch anDerenitt Dan l^oog!)* 

 Buprfcöimalirairt/Datrropm'tüooiBfttnDttapirtlafBbcfpioiitn 

 hebben: anocre feggijen Darfe De booibtfct)jtbtn aipinfctje sa* 

 mhtlia. 



Hcllcboros nigcr fcrulacfosThtophrafti.anDerai Hcllcborinum 

 ban aaltnncj <CoiDua/ia Detïuiita- ooghe oft lloe oogtje ban <èo* 

 Doncuatt Doien befclntiien: De rotlcht ban fommiBbt / ala Dan 

 JRattbulua/ booi Ot op:ccrjrc Confiltgo gbehouDcn ia / enbe ban 

 TJoDoncuBbooi bttopietbtSnpbttjalir.nm : tnDt be.n fommigbt 

 lÖoogljeïintfcbtn tooiDt DetBOitclDattban in fleot ban De opiccDte 

 ©biattt .füta-rüoittl glicbiuptht. 



Acrd, Kracht endc Wcrckindie. UBtftnSbiarttn aftrantjoft 



puiatt Js, CB . ral ptit ban ©ioftouDcs jteftalte De rtnubren bau 

 jBetfiCT-roomt / ai» forrvmigtje ghelooben : Dan boben alle fon 

 bratfettn/ foo isDatbooj tcnbpjtcr BstttoonDt-ertipOtgöeöoiiDcn. 



Cruydt-Boeck Remberti Dodonaei. 



HET XXXI. CA PI TEL. 



Vanhet Groot Sefamoïdes, uyc Diofcorides» 

 ende andere. 



GheAachteii. 



Wn jjebiifn in't boojgaenbe Capitel banbe foojtert 

 ban Sefamoïdes bcrmatnt ; bctocltkc bcjsicsi- 

 etupben ban brachten enbe toertbingije albcrnaeft bijbet: 

 men/ enbetoojöen ghercfcent onber 't ghctalbanbepuw 

 nerenBt mBt Ben buptfe toettb iiiacclirnbeöingötii: Batp 

 om lal 't ootft niet leghen reben enbeptbc toefen/ bebe- 

 ftli'ijbinglje ban bc felbt tipt 3DioftojiBtö enbe anbere 

 Cuipbi-bcfthjuberss te berljaclcn. ïPeft jnn ttoceberhan- 

 bc : liet een ië «èroot ê>cfamotbt!S / baer top in bit «tapt» 

 tel ban jjanbclen ; het anber iö ïslepii / baer top in 't nae- 

 boIrtl)enbc<üapittlaffpjeIicnfiilten. 



ï'Ghedaence. 3De ou&« Crupbt-bcftljjnberö en ftomen 

 niet toel oücr een in be befrhjnbinghe ban ljet«©root êcs 

 famoibcjs. ïE)ant $IimtiB in het 15. tavitei ban fijn 

 ü. uoeeft fthjiift/bat het een erupbtiëbtn Seneao oft 

 3ürupö-rrupBt ghcliicft.<©?tbafiu0 (immens foo fijne boet- 

 ften banönfariiiiS obergherct inljoubenl ftpöt/bat het met 

 Be (Sup e ban ghcösente meer ober een fiomt : <©root 

 écfamoiBejï/ fe huift htv ftteft blaberen bie ban Bt öupte 

 ghelijeft/laiigtjto'ojpigf): bcbloemeiötoit: betoojtclteet/ 

 onnut : het facbt is ben £>cfamnm gljchirft / bitter ban 

 fmaeeft. 3Te boceften ban JE io&ojiöeg bethoonen / bat hp 

 het <èroot ^tfamoibcji alfoo toel met be öupte alöintt 

 hetHrupss-tTupöt btrghelntftt. 5Titcrupöt/f(pbttip/tó 

 ghcltjcftljetïtriipss-trupöt / oft abs Be fiupte/hebbenbe 

 langlje blaberen / een ttitte bioeme / een bunne onnutte 

 toojtel: het facBtisSbrn^icfamum gljelntft/ bitter op Be 

 tongjje. 5r>an't5p5rioftojibe!8/'t3picmanbt anbergbie 

 be boojfenöt bcfetoribmgljc ban Bit gljetoas albacr glje^ 

 baen heeft / het fehiitit bat iyp het <©root ^tfamoibts 

 nopt met fijn epglitn oogen acngucftcn oft bcficnt en heeft; 

 maer bat Ijp alleen bic bcftljjijbinghe upt Ijet tjerljacl oft 

 boerften ban anöerebcrgabcrt yeeft ; enbe bat hp baerom 

 als ttoijffclachtig!) enbe Bes toaevhepts onfefter toefenbe/ 

 gljefcöjeben ijceft/BathetBe öupte oftUrups-tvupBt gfie» 

 Inrli is ; niet toaficlrjcH toetenbe met toeltft tan bepbe bit 

 cruuben Jjet <6root s>cfamoibcs beft te bergclrjtften raogft* 

 te toefen / nnementlijcft met het üititps-rrupbt oft met be 

 öupte. TBantfjet is bijnae onmogljèlijcft bat het bepbe 

 bit ttupbm gljclijcï! fotibc jijn ; gljemcrcfft bat ftetltrupü- 

 rrupbt enbe bc öupte (,'t ;p bc ghcmepne ftcrclirieclienbe/ 

 'tjpbeanberc öupte met blaberen torn ^ppcricon ) leer 

 toêel ban ben anberen berfehillenbe jijh, 



<©e nieutoc Crupbt-befthjijbcrs/ als 3oannts fiuct 

 liuö 'enbe fommight anbere nae Deiu/jnn ban gljcboclcn/ 

 bat Ijtt <6root «jtfamoibcö't felbe ghctoas is Bat 'ütljeo^ 

 pjjja|ttts booj «>toart jptcc-rrmiitt bcfrfunft : toant ftj» 

 giieeft bat ben toenacm Sefamaceum oft Sefamoïdes , bat 

 ismipbt'rtoelr« Ben S>cfammn gljelgcht / fègghenbe; 

 3?ieban Jlnticpra gljebjupcften be bjutht banljct Jucs- 

 trupbt bat ben ^cfattmm gljclijcftt. ©efc mcpiünglje bt- 

 bcftighni fp met bc tooojbeo banÓT-iofcojibcs/Bic fcfjjijft/ 

 bat <©root«)efamciDesbpöicban 2lnticprajSies-crupbt 

 oftEHeborongijcuocmttoierbt/tmuursbp feujberre bc 

 boetfienntet betojben/ maer toel ghefclijcbcujijii ; enbe 

 mfghcIijcHs" metbe tooojbenban êaïeiiusin öctbocrfi 

 ban bt ïtrarhtcn bcr onghemcitgclbe ahciues-BiiujOcn/ 

 toanneerrip fthjnft / bot het <6root *>tiamoitics auBerS 

 niet en is ban Anticyricum Veratmm , Bat is Jiies-cnmbt 

 ban bt ftabt oft lanbtfehap Jlnticpra- «Cnbc l)ct Vera- 

 ftum oft jlies-crupöt ban Suticpra /in't gljeuc öaet 

 ^tfjeophjaftus affp?cccftt/ ertoe bat top in't boojgacn&c 

 17. Capitel befthjijben. iüacr nochtans. en is batnorh 

 Jjctlirupé-crupbtnochöc öupte ban ghrbacutc ntttgc^ 

 Üjcft ; eribe bobenbicu foo is niet alleen bet facbt ban 't fel? 

 bt $ics-trupbt nut enbe Ilraxhtigh/ maer betoojtelw 

 ootafeer fterrft in'ttocrtficu : baer-en-tegbausörtoojttl 

 ban <JE>toot t>tramoiöcs, nae be bcojbetuaelöe bcfrljji;- 

 binghtn onnut / enbe onüe nuaem / foubcu ccniglu; lirach* 

 ten / enbe baerom nerghms in gljeb?upcfct. %n bocgüeri 

 battCHbeclefrtjanaheloobcfoube toefen/bat het «5roat 

 girfamoibcsiiofl) niet ghcbonöcu en te ; ci:Dt oiiiic ttcp^ 

 gtjeiiclbérebcnrnenbf Ucïctftleunict luntclijcft bcficnt til 

 talbonnen toojcen. 



f Plaetfe. 



