666 Cruydt-Boeck Rcmberti Do^ona-i. 



D<? fthtDaiwt ban Ou ncrn.io 10 alle man ftft btfttnt : toobt D» 

 blaDcccncnOe cangljahcnjff mojOcn ban De fcuiDettn cnDc ion> 

 flC matgböcn booitfroplcl müt cteract beel gefoebt enne gtbiupcftt: 

 enOt baer ban 10 Oen naem iBaegbOe-crttpOtcnöc jBaeghOcpalm 

 gbchomtn. 33cfe blaoeren homen oBcrblocOinljtucl.cn bcclt'famcn 

 booit/ enDe -.nn bon fmarcli bittcc/cnOe een uicpnig!) t'famcntrcc* 

 ftenüe/oe bolTtljcn enOe Ooiufccte plactfcn enüt Oe bagbtn enOe beo* 

 gen feet bctcietcnOe / foo loei beet OuptftblanBt enOt Ujantlitijcfi 

 als Stallen 000;. 3Dt trjoitcl is fafclachtigb enöe geel. llfmcn De 

 firelcn b:ccht/ Dan Bloept baer een melchigb tott fap upt ; Dat 

 nocbtnns niet foo feberp en febunt te bjefen als Dat ban De anDere 

 .fRtlch-crupDen gbcmcpnlpcft 10. 



Vcrandcnnghe van Macghdcpalm oft Vincoorde. i. T»e Cjcmrpue 

 foojtc ban BmcooiDc / fepOt £ lufiua / beeft inceftcnOcel blacntnc 

 bloemen : Dan fomtnota inn Die ooch toet tuit / oft ooeft toat nat 

 Oen peerfeben ttccltcnOc ; fulclio als omtctnt tofanne bttl toafr/ 

 Date (p ooch fomtrjots in bate miOOtn een anOcc bloemt begrnpr. 

 1. DcanOcw foojte ( Daer UoOoncua oottt af bermaent) beeft 

 ücel gtootet blaberen/ Dicftec vangbahene/ enOe gtuotet bloemen/ 

 oocii blaeuü) ban bertoe / fukho ala in £>pacgnicn enOe Bjanch* 

 róch / mot in fonoetbcpOt omtctnt jSRonryeltiera bttl maff/cnDt 



Peruinca maior (jt>i)CCt(II tOOlDC 



Maeghdepalm met dobbel biuyn pccrfchc bloemen toojOt in Oe 

 hoben ban .JieDtrlanDt ooch fomtDOtagbcBonOcn/fepOt lobel. 



Naem. fflebatBcn Oe booiftpOe nacmen liccft Dit ghctoaa in t 

 3tatiacnfcb Den naem ban tUmxide prim., , Dat ia «erefic Clematis; 



tn latijn Clematis prima Diolcondis; int .franfcbPcrucnchc.Ven- 

 chc tnDe Puccllage. lobel ttofiffelt oocfi/oft fp booj Om Ctntuncu- 

 lus ban piiniuo niet te bouOch tn ?p. 



Clematis io ooch Oen tocnacm ban ecu öofierluxre/cnDe btn ba» 

 ftaerOr naem ban bet «Ocpttnblaüt. 



Acid, Kracht ende Wcrckinghe. £>omir,ig!)C Ijcbbtn It ttllpbt 



al te ljeet cnDt bjanOenoe/ftlfa een afctenoe ftcattjt tot-gefcöiebrt: 



euoeghcloofOen,oar liet ban ftrarbrcu met Oe fooiten ban $ lam* 



mula oft ten minfïen met üe iroceDt'CIcmatia ober ten ftomt. 



jï)aer Dcfe en %in< göccnuns tt gclooBtn oft nat tt boigen/ala ©o* 



Bonctie gljenocgbfaem betoont, ünotre/al» fommigt3talïacnfche 



•Crupot-beftbinbtrs / bouOtn Dat booj ojoogb tnoe berhoefenoe 



banatrö. ï>tft en ?on ooch niet nat te bolgben. iBant/a(B iobci 



bttiipgljt / Den aecO ban Otft iRacgbOcpalm ia fulch / Oat fp et* 



motie toarmrc in bate ftbimt te ijcbbini toaec mtbe Oatft fupbttt 



enOe afiacgljt Oen tuitten blott ban Ot bioutotn- tube tocotrom een 

 r'famcnttccftingbe Date gbclatcn bcbbcuOc / enOe 'tlffbatm bet» 

 fftrcftt jjjnOt/Dcn fclbcn ftopt. 



«doch is groot toonbet / fcpOt Otn fclbcn lobel / bat alleen een 

 mcpf.cn oft hraneftcn ban Oefe iïlacgbDcpalm gheblocbten ; enüt 

 op't booft gbcOaen / 'tbloepcn npt Oen ncufc ffclpt. Om 'tfclbe te 

 Boen/uupbtn fommigc bc blaberen ban Dit trupBt reel hltpn/ enOe 

 fttfttnfc in Dtn neua/ oft binoenft cotiDom ben baia/ oft Icggbtnfi 

 enDtt tnbt op bt tongbe. 



feommigbe binDen oit ttupbtinDe tegbtniffe oft ücfcbtn/ enOe 

 tonaom Oe beupen ban bc tyoutocn/om foo be maenot-fronDtn op 

 tt DoenbouOcmiu Der fclbec bocgbeu uelet bet ooch Dat oe ïümu- 

 grjet ü'.oiittcu ban hütOe niet en mieballcu. yet gbrneeft ooch oc 

 pimc enOe htiinpingijt inoe batmtn. getfap bctfott ooch bt pgiie 

 Sec ooien. 



astnitimintulua toanPIiniue ;o,icr Hobclonfe tsincoojöc oft 

 jBaegbDepalm booi boubt) bttft ten upt-ntmcnO» ftt.icbt om btn 

 bhpcft-loop tt fioppen/mtt tggttighen togn ingcntmicn : cnüc fitipt 

 bet bloeöt/met mat jjomgli-fpioop tnghtnomen: mOeoip fccuptla 

 enOt ttn baff Oact ban/ met tien oneen toacm toarera geOjonchcn/ 

 ?nn fett goeot tot Ot fettmOinc oft naegbcbooitt ban Oe tyoumtn. 

 <©och btpltt Oe toonDtn/ enDe Doet matte maften, dommige ban 

 beft krachten tooiOen in onfe /Raegbocpalm ooch bebonöen. 



Ander ghebruyek. zsebalbcn bat Oit ctupDt met Oe fteelftcna 

 goeot ia om oact fttanffen enOe mtpen ban te maken/ enDe Oe fa« 

 len oaet mtoe te btfftopen/foo roo;ot bet ooch m OeU&nn-tonnen 

 göcbjoipen : mate in ettelócfte Dagbcn getoceft #ibe mawht Oen 

 ornggecoctOtn oft troubcltti tsgu loeoerora hlatc. 



HET XVIII. CAPITEL 



Van de Tweede Clematis. 



Ghedaente. 



HCtttupötbattotonbetlcücpDt tan öe ©incoojbe/ 

 in't Uatrjn Clematis altera , Dat 1B 'CUirebe Clematis, 

 toatiüe oube €tupbt-bertl)jrjvjetö gfjeljteten toofbt/ Ijtcft 

 fetr langfjc/ bunnc/ terie/ gljehnoopte/ roobatljtifjtje 

 raiigljabensi / toaec mebe bat tjet Jjtm Jjoubt mte toaft 

 matclit al omDaer't aen gfjenatien ban/ '13? bomiuw 

 Jtf ftf ren/ (lahen/ pjtttïtn enbe latten/'ts» anbere bingtn/ 

 be (tVot in be Ijoogljte behümmenbe mbe üartenbe. ëet 

 beeft \stt\t blaberen t gtjefneben enbe göeöepltals be bia^ 

 beren ban be Cetfte Flammula , bot J) grooter enbe b?tebtt 

 banbie/ feer ötttenbe ftbtrpbijttiibeopbetonglje. 5De 

 bloemen ?ijn brj(ler fratp enbe litffelijtn om fien /ban Ian- 

 güebunnetteel&eiis af Ijaugljenbe / be bloemen ban üin; 

 W0}beeenigt)finpatjtlyc6enbt/ raatrgrootettnbe alleen 



nantoierblaberfceniï gemaerftt/ biebooiüjaerrisoft boftetï 

 bjtebtr 5ijn ban beneben/ btrittijtjlsi blaeuto/ fanmjbt.ö 

 roopacljttgfj üan bttlpe / ban binnen eitelijt&e b^aepfeniï 

 Ijcbbenbc. 3?erabeii5rmplat/ bjeebt/ronö/ineenfpits 

 tonbt tootuen üerfamelt / enbebp e.cn bergaöcrt oft glje» 

 Ijoopt. ©c taiojtclcn 3ijn langfj/ bun/aen alle nanttn \\m 

 üjarrts enbe bertoaerta berfpjepbt. 



5 Plaetfe. ^itt trupbt üjaft ge trne op lotfjtigfie/tori ter 

 jonnen ftaenbe gljttueften/ borl) bie niet gantfrl) bjoogö 

 oft boj en 5i)it ; enbe op gotbt lanbt/ bat met gljecn lBater 

 befpjopt en üjojbt/ groepetbcel toeelbigljcr ban tlberji. 

 öet is Ijicrtelanbetjjcmbt / enbe en taioibt niet ban bp 

 l^mmigöe €rupbt-beminncT«i gfjebonben : maet tn 

 2>patgnicn enbe tttelijrae lanbcn tian ^tallen komt Ijet 

 pan Wfj Uoojt/ntffc n& be Dagen enbe tupnen/aen be nan^ 

 ten ban be üclben enbe bouujlanben. 



*u ] ^'-J^ n MofPtin^oBltniomM/ enbefomtijbW 

 oottt tn üe SopmaniDt: 'tfaebt üjoj bt in be Berf ftuxaenDt 

 bolnomen enbe rijp. 



f Naem. ggit tmpbt en feonnen tap geentn anberen 

 naem trfjetaen/ ban 'STtoeebe Clematiff; nae ben <©netH* 

 rrhen Clematis heten K.K n(MT h trip*, enbe benlLattinfchen 

 Clematis altera; j,et ïjeet notjjtanis oocii in't <6jitffifcft 

 lip loinmigljttpigens EV/>»T/ f ,in - t|LatrinAmbuxum > al& 

 men onber be ba(taerbt-naemen bp 33ioitojibro gheffljjes 

 benbmbt. ^e^>paegniaertgnoemen't cnmina ; alö of* 

 men m't Uatrjn Vomuoria, bat is 3&?aecft-crupbt/ ferbe. 



f Aerdt. gr-e blaberen banbitcrupbt3iinbiiftrrrcljfrp 

 enbe fetr bertoethenbeenbeontftrnenbctnbcbtliuptop* 

 r rit l! D L ,Jflnatr , ö/a,!ö(!5a,enu Sfti't)t;eiibe3rinbianben= 

 be enbe blrpnma&rnbe ban ftratl)tèn;tnbe bacrom moeten 

 bieonbtrbebertoarmenbe oft jjeete bmgen int btgliitifcï 

 ban ben bicrben gracb ghereöent enbe gheftelt taoibcn. 



5 Kracht endeWerckinghe. ^iofco?lbeobcrl)atIt/bnt 

 De blaberen ban De 'ïujeebe Clematis op bc iinpt aekvOU 

 oft baer ober gljetujebfn enbe ghe ftrclteii / alle nuabc biitte 

 itöojftfjebcn enbe melattoljcben boen brrgaen • enbe bat 

 be fclbe met S>om oft ^efiel ( mibts baer tócutr-rrupbt 

 oft jtktrebicHbpboenbc) btrepbtcnbc bcroaertüJOiöên/ 

 om g&egheten enbe booj fprjfe gljtbiuucat te taoibcn. 



$ct faeöt ban bit felbt tcupbt/ Wtpn geftootcn/enbe " t3» 



met 



