Het derdeDeel. Het viertienfteBoeck. 



tigft oft JJott r-blocmarfttigl)/ Itellcn ; cnbe ban fal be bt s 

 frhiijbingljc ^an 'Snjcopbjaltud/metbiJ.jhene bietopljiit 

 tan bit Stomtum gbcghebcn hebben/ heel tocl ober ten 

 bomen. ïDant het blaot nanbitghetoas bomt genoegd 

 farm obc r cen met ten foojtc ban UDilben aanuntulus. 



tE>anDctooo£bmban<&beobhtafhf.s/ aengaenbe bit 

 trupbt / lupbrn albus : Sconitum wa)i in Canbiin cnbe 

 Santi/foomen fepbt/ macr ljet meefw enbe het befte toaft 

 in ïjetatlcatoan $ontus :J)et heeft blaberen als^ancn- 

 uoet : bt toojtel iö taan gbebaente enbe bettóe een jSote 

 nfieliitu ( tnöe «3?iethfrhe boecben ftaet fomtbbts K« f v» 

 Karya, bat is een #otc/ fomtnbtd Ka f v>»7Karyce, Dat is een 

 ïE'ooghcBijghe •• ) inbtfetoojtelftbuult bie boobehjche 

 bracht ; maet het blabt enbe be tyucht óft bloeme en boen 

 ghecn quaebt/ foomentioojfcherhoubt. pan De bjucbt 

 is als ban ten nupbt/ niet alp ban een heeftcr. iBact Ijet 

 ts een bojt trupbt / niet obcrbloebighd oft aentoaffenDe 

 hebbenbe. ï^ct groent in beboojfepbe lanben allcflmd/ 

 enbe niet alleen m Acora, Daet bit trupbt ben naem 3lco= 

 nitum nat boert : toclchc Xtoneeenplaet&ofttóijtbeiö 

 ban Ijet lanbtfrftap Periandyni (.fommigeberanDercn Dat 

 tooojDt in Maryandyni.) ©an ï)tt toaft alDetlitfft op ftcc- 

 mghr cnDc rotfigbe getoeften. ^c*>el)apen/ notlj ooeft 

 remgh anber bet oft gtbierte/en fullen baer af niet tóepen 

 oft eten. TMt jijn De tooojDt n ban CbrophjaftuS- 



^ Aerd, Kracht, ende Hmdemiflé. ©an attD tnDt brat b= 

 ten is bit trupbt fetr ftljabeiijtb enbe bacfl DooDelncft/ foo 

 men alleffinjs gbelooft: foobanigljaW Cbeophiaftud fijn 

 ftconitiun ootb met tlaeretoooiben betupgöt te toefen; 

 in bocgben bat alle onrebtlnclit bieren Dooj Ijacren ep- 

 flhtn acrD't ftlbe feboutocn/enbe Dat nimmermeer (maco 

 hen en fullen/ aljs boo?fepbt is : *>clfs/ fcobt Ijp/ be rcine= 

 bicofttcgljenbactebanbit gfjetoas tnijS notjjban me 1 

 manbengljtbonben ghetoeeft. 



BIIVOEGHSEL. 



L ©bel noemt bit SDenjaaKleynWIntcrfch G«I Aconitum; in 't 

 lattin AcoDitum hiemale Belgarum , Oft OOtS Aconiium Ba- 

 irachioïdcselleboraceum i mat Aconimmluteum minos Thcophra- 

 ftij.atiDttBOOtllRanunculusnionophyllos I ttlüt Datmtct ie; Anc- 

 tnone Bononienfis. 



Acrd, Kracht cndcWerckinghe.'SitcntpDt 18 OOtft fetr fcbaDcs 

 löcfe/alaalle Oefoo(tcn uanlDolfa-ujoittl. Dan fommig.Sc qua» 

 De menfebtn ftonntn Dit ftlbt foo bcrepDcn / Dat fp Dat ingbtgtaebm 

 hcbbcnDe/ toeten toannccr DattottckmcnDeDen menfctjcombitngcn 

 fal; infulchct notgben nat het fomtpDtafoo langt» in'tlnf blbftccc 

 IjrtfnnquacDtopenbacrt/ Dat allcDtkraclitcit Beo Uttj.icir.B mt>e 

 ïn'.fonDcrhcPt ban t hettt btttoonnen ?nn ttrmtn ggetuact \vawt 

 OatmtntttBbift tngDcnomcn geeft: mot Dan plceggallcttghcn* 

 bactetelKtgbecfa gfitbjuptftt tetoofOeu. 53an bet befte Datmen 

 Daer toe Doen han iel alfmen toett Dat itmanDt oefeoingöcnin» 

 tjhenomtn beeft/ bcm gbeftaelDen toon te Djmthen gbeben/ nae Dat 

 tjp tDtlgtjfbiatcfitf.iUjtbbcn Dooi olie oft eemtrhc feer öetté Din» 

 cjben. SnDett piDfen Den lapiaSetaacboben allcn/anbere Ca(lo> 

 rium/anDete'Bhemtpnen'crbtriaHei. iRact alfmen te langljc ber? 

 toeft/ enbactOitalDicktfijlB niet /foo Dat Den menftbc m't ho:t 

 (lerbcnmoet/oftal qutlcnOetiecgatt / fottOer tcnigljc labeniffc oft 

 betttingbc te gljcboclcn. 'C nieleh ban mttft alle De gbcnacjitn 

 ban UDalfa-üio; tel toaecacgtigi) ia. 



HET XI. qAPITEL. 



Van andetegheflachtenvan Aconitum Lycoftomn 

 oft VVolis-wortel met peerfche ende blauvé 

 bloemen. 



Gheflachcen. 



D4? anbere feojten toanlBolfjs-toojteï oftlLptottonon ƒ 

 bic gfjeen gttle bloemen en ijebben/ jijn b}ijcrl)anbc : 

 enbe men foube ben J3aptlluö bacr onber ootU mogbeu 

 itheneni ban bit i# omtóettiglje cnbe gbetoicbtigljt oo^ 

 faetbcn brifonbcrlijtb ban ons bcfrf»eben. 



5 Ghcdaente. t. ^et eetftegljchacbttoanölautocoft 

 ^terftbe IDolfS-toojtd / bat ben totnaem nae be blonne 

 ban bc fiibbctfpojcu boert/ ftaet rctbt op met boogb* en- 

 be langljt fteclen alb ben jaapcllus: De blaDeren 3ijnUan 

 gbtlnthenootltinrccrbeele fnippclingben gbeDepït enbe 

 gbcberft: De bloemen bomen iangbö bc ftcelen nae boben- 

 toaerts als in een langljc aere gl)tft bicütelijtfe boojt/ upt 

 tien robbatbtigben enbe Dontberen toat ptcrftbatbtigl) 

 ban bettoe /De gbebaente ban be bloemen bet fiibbet- 

 fpoicn bebbtnbe/te toeten in een atbtettoaerts> ui»tft ebcu 1 

 be fpoojlicnoftljounbenepnDcnüe: bc bautobeiijs enbe 



7* 



be fabcn jijn «Itf °ie ban be c6rootc <0et1e TOolfis-toojtf I: 

 bc toojtelcn nm langbtooj piglj t Dub / bjp oft bier bv 

 cen , nebctfinrücnDc/ met luttel bap?e-gbctoijfe bcfelm- 

 Bbcnbcljangben. 



^©of/é-aoztef met fitocmey aiè 



. i. ^etanbergbeflatbtiöbanfringantftburttoenbigb 

 toeren benjaapellus gebjeb; te toeten aengaenbe fijn ftce^ 

 len/.fijn gbefneben oft gljefierf be fwartarhrigbe blabcccn / 

 tnDe fnn blanluc gapcuDe ban eben bed D'ctlcn gljcmacrut 

 enbeootli gcbocgljbc cnbe gbcfrbirutc bloemt; uifgcltjtuö 

 iö bet ootb aengaenbe fijn bautobcno cnbe TaeDt ben jia- 

 peïluiS gantftb gbcliirft. ;©e toojtel alleen bcrfrOilt ban 

 bie ban ben jüapellus:uiant Die io ban bcrlr baiiro-gctoiife 

 bcfclingcn tnbefafeïingtntupt/S-gctot)S gcblorbten/ cnbe 

 gccnfinsccn 0ape/alSDie ban ben fiapclfuö/gcüicaenbc. 



$. A. ^ct Derbe gljeflacbt bjengbt Dunner ftcclËens 

 boojt/boitet/ toat boogber ban ten fpanne ; blaberen aio 

 Die ban be 23otcr-bIoemen oft bie ban «Dtootc «3ecle 

 IBolfs-toojtel gbtbeplt/botb blejnicr. 33c bloembeno jijn 

 blincbcnDcblauto/toat blepnerbanDie ban ben j»ape[- 

 lud : bc bautobens cnbe raDcnjijnald Die ban bc anbere 

 foojten üanl©olf£J-too?tcl. ^De toojtcl id gcbcfclt/ftoart^ 

 flthtigb/met fommigbeblcpne hnobbclbcnd oft blifter^ 

 bendbacr fclben booitfettenDe/ enDc bit g&ctoaé feer lub' 

 telriclieii bermenigbbulbigbenbe. 



B. jBcnbiiibt Dit laetfte gbedatbt bp |5urcnbergb/ 

 ftbïüft 'STragud/ inet blcecb peerfebe bloemen. 



f Plaetfe. 5F»eftbjp foojtcn ban ïiSolfd-toojtel 3ijn t'tt 

 be jüebctlanbtfthebotoenuptbiemDe lanben gljcbfogfit- 

 banmen fepDtDatfe elDersopDcbergijen in'ttoilt toa& 

 fen- 3Se betbe foojte toaft omtrent jSurenbergb fom- 

 tijDtdmet blautoe/ fomtijMü met blcecb peerrcije bloei 

 inen/alSgljefcpMid. 



9 Tijdt. ^eteerfteenbeïjetberbetianDtfcD:ijgbenatfe 

 ten blocpenDichtoijld miDtdgaberjSDentfapcÜua/oftmet 

 beellacter: banbetttoetbe bloeptbeel fpaeber. 



f Nacm. gsatbefeöjp trüpDen ootb meöc-rooiten 

 tan Lycoaonon oft TBolfïi-toojtel wn / ist merrbclricfe 

 Hbtnoeglj. 3Saerom falmen De èer)te foojte Acoiünuri 

 LycoaononnoreDclphini>noemen/ Dat is J©olfs-too;trf 



