Het derde Deel. Het viertienfte Boeck. 



755 



tmttoetrt / 6«t bmtttnt in tt totpm grncpcnbe : ban Oe toclchc 

 fommiBpc foo bctfcycpotn bcttoigp toatcn / ala gljtftpüt W f»n» 

 jtuggc fttjoon-rooot met tcitactjtïg^c aOtts in De ImgbDtoBcrtroc; 

 Ittn. tin foOJtegtet Colchicum vaiicgatuin pblyanihemum flbre 

 atro purpuranie, mitB Dat fp bCflt bloemen upt TO1C UJ0JttlS00.lt> 

 D;rngnr fmipii pcccfcp ghcfpichtit / oftbetfcyenOtn-bertttgy. 



Colchicum mee brecde bladeren van Bo.l'öt, in'tlarpn Colchi- 

 eum latilolmm Boilbti , ia ten rocBt-fooitt Ban pet pottugaclcfcb 

 oft ionflantmopttfsy ggtftocyt / nat 't ghttiotlm ban otn ftlbtn 

 xTuunio. 



6. Spaenlib Berch-Cokhlciini is De Sütpnt foojttban Coltgl» 

 tumbp lobcl: Dan ChlflllS notmt get Colchicum tenuifohum feu 

 monunum Hifpanicum. «Jet tictft in £tptembet Oft Bioegct em 

 fes blaoigbe /langde/ fmalle/ lipt oen pterfeben rdobc blotme: 

 Bncr nat bolglicn oirmft bier blaottcn tentn bingber langg / fetr 

 fm.U'maer BoarB-upctossuptgtKboolt/tct acrDenücrfpirpOt/ futr 

 ban fmacek ; biirpn / gtoen blmchtnOt ' Bate nae tofacgtigb \ De 

 tntlche Oen tjeslehtotMct obtt Ulrjbtn,' tot jKcp oft «iacckmacnOt 

 tot : moe oan tocuDt bet facor tijp i 'rtoclcli klcpn tonoacytigp is/ 

 glat ' mOc burpri tooDt. ©e toaitel ia ttn hlcpn bolichen / met 

 btile bitipn-toffe btllrhcno gbchlrcDt/ binnen tolt cnDe bafiV fott/ 

 met cenigpe tfamentreckingyc. yet toafl omtrent £>alamanca/ 

 tnDt heet Bare Mcrindnj). 50tn natm Colchicum montanum woiOt 

 ban fommiaht De fcjcirnoDacrpltn totgbccpgpcnt. 



7. Klcyn Colchicum met vcifcheydcn-vcrwighe bloemen , in 

 't latim Colchicum minm verücolotc ftore , ia Bt boojgatnDe 

 êpnertfebe foojte ghtintfc : Ban Die bloemen ign geel langy cnOe 

 fmalbanmatchfcl: Dcbiitmnfrt blaatten tgn Ijctltoit/ Bc uptttfle 

 balf groen / half nae Ben Inf-bctU)ightn trtchcnBe. Verandering 

 ghc. Cm mrBe-fooitt ban Bit gijetoaa ia Colchicum minimum 

 vcificoior ghtyrtteib 'ttocltk ban bupteu (yf-btttoigb ia/ Sctftbic; 

 tcnBt ban bcroic. 



Winter Colchicum met ghelloten bloemen.in't latrjttban la- 

 bel Colchicum brumale D.Ioannis Boifut,flore claulbpurpureo ru- 

 bcnte.ia ten hlcpn 'Colcyitiiiii mtt pnrput rooBr bloemen / in Ja- 

 nuanua bloepcnBc / cnot Dacrom mifcyirn Boot houoe Bc bloemen 

 tnetn qliclrochcn cnDchalf Bbtfloun yebbenbe. 



%. CoWhicum van Napels, oft Colchicum Neapolitanum, geeft 

 bltccftc oft b'.upn ptctfcljc blormtn als 't gbcrrupn «folcbitum: 

 Ban fp ign fomtgata langgtr/ enDt ttgbcn De lorbi ggeDouBtn iict- 

 mtnfc tupts-gyetoys Bpcfctjaikirrt / ala Bc blecch-rooDt jpri> 

 Mlaria. 



9. Beemd Colchicum van Sabmanca, oft Colchicum pracenfe 

 Salmanucum, is ooeh hlrpnrr Dnn 'rghtmepit/cnBe beert blrec- 

 fter tnOifomtyotarntltk-Bjittt blocmtn. «Bt blnbttcn fpruptm 

 in 't Uooiiacrc(t|iitpt. 



re Colchicum van Syrien oft van Aleiandrien, in't lattin Col- 

 chicum Synatgm vel Aleiandnnum, ia anBtra niet/ nat 't ggebOEJ 

 Icn Ban oen felbcn ■Clufiua ; Dan ttn fooitc bau Culipa / Bic op Be 

 Apmini bcrglitn groept, lobtt bcfebigft Bat boo: •colrliitum; 

 mCc notmt bet ooeh Colchicum oriëntale Matihioli. Uetor.tcl 

 flact baius bslacgtigti , fonBtc ctmgtic bo:ctcr fgDcn ; mr.tr Ben 

 ttcel BOoits-liomtnDt hlieft Benbol m 't miBben; enbeisban bnp* 

 ten moe binnen foiarttr Dan ban 't gbtne Bat biet groept : fit bla> 

 Beren «tin hlepncti ttiBc De blotm ia bietDt. 



Colchicum Illyricuni, oft Colchicum Griccum van An^uilbra, 

 tn ia ooeh nictfcngiiigl)/ fepDt lobcl/tnBe bctftblteth-gbetlcbloc- 

 inen. jöatt foiiDt miftfiim ooth met De foojttn ban s?paotn 

 .Oatttfa Bluften mDDlim tooiBtn . 



Witte ende Roode Hermoda&ylen, ban JflicotailS mBt 3Cttna> 

 rins Bithroiils bermatnt tnoe ggebiunelu / Be toelthe niet rn pnr> 

 Dtten / marre tjerre btr/rtrehen / cnbc tatby3atpm bertotthen/ 

 fouDtn liet IBit tnBt KoaBr Ecbenrorl mogtjen toefen/ fepBt lobtl. 



ii. Colchicum metdobbcle bloemen, oft Colchicum polyphyl- 

 lamhes, bomt upt 33uptftblanDt/ mbt ia in Dtn fttt hiftigben 

 llof bar. firn «3tabc ban 3.renbcrglj ctiefitn gbttott(i / mbe ban 

 •Cmfma brfctiicben. ©cbloimcinoirtoan't «5genicpn€oIt!nciim 

 ggelijeku.iiibettoe/ oft tolt cnDtbleecftpeertcb Dooi ecngperrieiigt/ 

 ban truintiBb oft meer / DitbtbpttnftattiacWaDetengbcmatcftf; 

 ban Be toclcbe bt fca buptenfie gtootrt ;nn Dan D'anDere / Doet) 

 (inallirbanDieban't abemepn. IJocDenbolouOec ib/ bot bp meer 

 mbt Doftbelcr bloemen booit-b;cngbt- 



Wil blol'cndc dubbel Colchicum , in 't latitn Colchicum album 

 fubrubci'cenie «ore duplici ggtStutn/ ia ttn mtot-fooitt ban BC 

 booigatnae. 



Hertïl-Colchicum metdobbeie pceifche bloemen, bon PetTUB 

 lionbiua bermatnt / cnDe Colchicum aurumAale mulnplici tiote 

 Obcljtcttn / bjengt upt ttnt toojttl ttote tnBt fomtnBts uitt bloc- 

 min/ trchbaiibpfcii-BtitiBt) gtoott blabrttnliufamelt/ait ttote 

 £iipm-b:ctDOen langu ?im/ m\ biettusetl barretn Dtrpm-b:ejBBe 

 biecDt: j mffcbeiiBetotlcfte nocbontaUncKcanDcttbitpncblaBeo 

 btns ftbuplcn/ ban btttot bgn.ic ala oe gljcmepne pcerft. 



ia. Colchicum daettveemael 'siaers bloeyt, In 't latgn Colchi- 

 cum bitiorum ban Dtn fclbtn <: liifuia Bpebrtten/ pteft Dooi gpebal 

 toictmatl in ttn latr gbtblotpt ; in anBctt iatttn Datr nat mate 

 ttiifl. ®atrom fcbnjfc Ben felbcn / Datmtn Dat boo? gbttn bpfotu 

 Bet ggcaatbt ban £olc!iiciim poiiBtn en mattü matt Dat hetttu 

 fjoitebaimolttfleum/i.3 Dicinot lente Uocpt <CoflcuafcoDt'Bat 

 l)cfCutc!)!titm,bcp,ilacn Be bloeme Oie'tinBtn 'yctffboit-bcngt/ 

 ac bloemt ban 4>afftacn gpelpcKenac/ fomtpDta in oe ien'te oft 

 *>oo;-intr ïmtl» ttn anott ala onbolm.itctnc tnBt gtaf-bctniirilie 

 bloemt pletglj boen te bicrrgben. ^ 



IJ.. Colchicum van de lente , oft Colchicum vernum.httft jr» 

 oe lente firn blocmtn/ ntfitoit/ batrnaeblcttft pwrftb/ |ts-bla> 



BiBÖ / hlepner tiiBe fmalltr Oan Bie ban't Cbtmepn. 5i?tft bloc; 

 me toafi mfftlirn orp biaoeren / Dit rjoors;gtp;totiB nptgt)rt)Oolt 

 ?gn cnbc malbanoeren ombatttn/fmaUs-: Oan ticban 't^oljcmcrm» 

 matr bitcDrr ban Die ban 't ^pacnftb Colcbitttm. <£cn fooite 

 beeft peerfepe bloemen/ fomtgDta ooeh rooot-f urpur/ Bat is meer 

 rsoOtban pettfeij/ in'tlfltDii Cokhicurh veinum üote puipuieo 

 Bptpceten. 



14. Geel Colchicum van de Lente, oft Colchicum fiauo flore, 

 Bjoibtftiotn Bbtfuii/ ftpDt ben felbcn <üifma- 



Geel Colchicum van den Herflt, in 't i-atgn ban tobt! Colchi- 

 cum lutcum iggtgtcrcn (met bate ItUpncmeBe i'oo;te ut feiftapen 

 toaflenbe) tnoe booi een mcoc-foaju ban Ephemtrum non vene- 

 natum Diolcohdis gtjebOUOtn; 'tuielkHinppacnftt) abaüinnAlho- 

 rar.» tnoe ^f»f«n««n/!r</UJp;ct/isban5t'oBc7uuamttnaorieBan 

 ftetft- J9at;ifs oft Jiaeciflc BanBen Ijtcf il ü k fcpitten. 



Nacmto. lobtl noemt Dit Bbjttoas Colchuum üue flbngulaio- 

 iium feu letale Ephcmeium, oft Ephemerum leiale.Crocifclium ;in 

 Ollfe tad Feni|ni»he Hetmodaiiylen 1 in 't ïJooggBuptfctj Wilt 

 Satfran; in't jftaliaeilfctj Stftiiu» falmtUc ; bp ailOCte N arciffus 

 purpureus Pliniji oft Narcilïus mgrr , oft Llrios melas van Theo- 

 phraliusi in 't £>pacnfc,U QuitamtjimiUt encc Viücrita ■ fommigbe 

 nocmen't Moly Tragi.umuatyttban Ijictanrirmto Cntguo t on« 

 rctyt booi bet iXiolp Dec oubers gbebouben is sbctoecfi. Oe toirtt 

 blocmtn jeetmen fomtijbts Nacöe nodvven. 



3Dt Ucrmooattpltn ban Oe apotehen ^pn ban fómmtgbc Ephe- 

 meron non letale gpetjetten/ aio onftgaOelock cnbc goeat >tpgc* 

 mcron/bananOeeeCóUhicummontanum , alabuicnbermaentio/ 

 Oft Bcrgh Colchicum: ahOtrt notmcilfc CpBt)tntl!;CH Htrmodaily- 

 lu^albusiom batbt ïulip.-banfommiullt Heimorfactyiusluteo 

 fioic gtjenotmt tooibt. Hcrmodaftylu» Matthioli 13 anüeia nltt 

 Oan btt t.nobbclarlnigt) tifelj. 



Aerd, Kracht enje Werchinghc. IJtt Sbcmepn Colcpitum ban 

 Beft lanDen / m gljcnomt 11 , is bgnnc fao fcyabtlyck als t' aperte Bat 

 ?? lofroiiücs omtrent i'olcpos fepüt tt maffen : tuant fcinuen Oen 

 tgfbe gyenomtn/ maccht tjtt litpaem bol icucfifcls/ apel.jeh cft tjet 

 btrnettlt toaer / toojgt mOt nppt De httlc / quet'i oe mtoenbigge 

 icoen / alfoo oat ttn laerftcn bloe&igytn bomtrganth bol.i, enOe 

 alfoo BooDtt Lm mtiiftpc. Oaerom als icmant 't frloc tnsge- 

 nomen pcefc / fal Oaec beel iRcIcho op Ountben / oft alle oe uw> 

 gljcn innemen oienicn tcsiicn 'ttiiiatBt tan Be «amptniorHtcn 

 ggcbiupeht. 



Üot h.tano toillcn fcinmlgpe ons boen gjtloob en ' Oat De tnoiro 

 leh ban •Solcgtcum in Oen Berffl ünt Dec ateoen gyetroctim / foct 

 ban fmacth tnBe götcntina biitec mate peel oufepaBclgcf; ?pn: 

 maet Dat mach in tjecre ianDtn mtfftpien toaerachrtgy toefen ; ban 

 bier te lanoteipbcnfp allet'iacrcooi butestnDt cninefit 



Niettemin toojöt oc tooitxl ban Bit <. olcbtsum ban tupttn op? 

 gtjcltpDl / gyeflOottn ipr.Be / om alle onlgoelgr&e fmerten / in fcru 

 BtryrpSt ban De *>pcnen oft JCnbcucn / tt gBeneftn. ^iacrira- 

 Bbctops met ©oniabtnDt <<Bttt(tc meel opgfttlcpBr/ treeht Oc Boj> 

 ntn .nae alU fithelingliru iiptDt hupt : me: öoniag cn3c üconcn 

 Jïlccl macthife alle ghef bullen tnbe CarCigpcBen inaito : ia gort 

 om Be berftuptktc tnbt upt 't liBt gfetoane lcDtn te gbtncjVn : met 

 «JBith enflc faeot ban J^cttlen fupsttt De «upt. «Sc felbc tooittl 

 met jiitrum niacchc Bc froarte yapjen ban Be pttcOcti geel fflit. 



3Ban om al' t boaifépBc re Boen / ideDcn iiteefi alle Oe ggclecroe 

 fiatmen Be germobactplra Banbe «potenen liebtr B!)tü;iiBr!tc: 

 biaiit Be ftlbe met JBdch btflagpeii / aft metOopcr» ban «enerrn/ 

 totctftm-mtcl/ enbe toat Lrupmen UiooDts Bbemenapt/ cnBe ban 

 op gyclepot / honmn De gbcfnillcn ban 't tkrcyn toónDtriyckcn 

 toeltnDe fcec pafhlgch gyenefen/ enoe alle Bc pijne bttfoctcn. 



<Cot Dien epnoc moiocn Bacc oock laillen ban gpemaecht ( boe 

 wel Oat fommigbe ataliacntn öset Oe «kpue /öatitouc booi ne» 

 mcnipilulc Oe ÖcrmoBattplOBbcptMcn:i:ptOetoeitkL'61yrlttnoe 

 krarptigp Dat Dit gpctoaa is : toaut De öcrmooattplcn berrtcren 

 mattlijeh/ fepbt lobtl/ mKgbremoft feerkitpne m«e/ mbt met 

 ecnigljc tfamen ■ttetkniBbe / enbe oo:h met ecniabc foctc flaypcnoc 

 fttactjt / fit IcOrn patc ingptboitne pitte bctoarertoe oft üjcdccs. 

 BycbeuDc. ©aer btucffcnB ^ijn fp ftcrtkclgcn' ptirBtrmbe tnse 

 Oen bupcbtotwfe nwccftcnBe. 53an alfnien begyeert oat fn fanre 

 tematje berorrfe toereken / cnDe gantfey gyren guatot en oaen/ -'al; 

 men patr «Gember/ lantk Peper/ Ings-faeOt oft Comyn/ cnot 

 toat XBafiitha öö oaen/ cnbe foo mgyrben. 



©en IjctmoOactplus / fepot iBefue / mattki: bet / beimeett bet 

 fatOt 1 tnoe 10 gocot booi ouSc buple fmterm 1 toaut bp neemt ot 

 bnplityepBt totgp tnoe bpt yet quaeot Wttfty af. 



ï P "er?aU,?n. t0mn iaf * K """ *"*»*S5» S2 SlSmM^ 

 ' C ayetoialjt ban innemen is ban ttn biagmt rot ttote : enOc fn 



bwiDen goeot shegouoen oen tjjt bsn Dtp mn m mot r? 



« ggcmepnboi:k ban XlctonBcicn gycbuipthttjctcoleiufum 



Bai ■ötebMit/om ae pochen te gtjcntftr,. ©acrom aotn fommiS 



enbe ooeh in .•motet mebicynen/ oie Boen fscertn - m;t r-i foïS 

 imgge Ucrhs^tmggtban tpot/ btrnj gbt itot" n ,otl<!,t ' 



