Cmpöt ©oecft 



REMBERTI DODON^I 



MEDICIINS VANDE KEYSERLIICKE MAIESTEYT. 



HET VIERDE DEEL, 



Inhoudende de hefchrijvinghe van 't Koren ende Graen s Pluck- 

 vruchten ende Hauv v-vruchten ; endeoockvandecruydendie 

 invochtighe ende vvaterachtighe plaetfen , oft oock in't water 

 felve vvalTen, ende van meer ander dierghelijck ghevvas , begrij- 

 pende de 1 6. 1 7. 1 8 . 1 9. ende 20. Boecken defes Cruydt-Boecks» 



Het feftienfte Boeck. 



Van de gheflachten van Koren oft Graen. 

 VOOR-REDEN. 



o t nu toe hebben wy de gheflachten der cruyden, die in het ghencfen oft in dë 

 Apotekennut ende ghcbruyckclijck zijn , in 't langh befchreven : ende daerom is 

 hec nu tijdt dat wy komen tot de beichrijvinghe van de ghene, die het lichaem 

 onderhouden, ende onder 't ghetal van de Vocdfelenende Spijten gherekent wor- 

 den -, namcntlijck van de gheflachten van Graen , ende andere Voedende faedeiij 

 ende van de Moes-cruyden. 



Dan met den nacm van Voedende faeden oft Prttges worden begrepen alle de 

 fborcen van 't Koren, ende de Hauvv-cruyden, dat is de! Pluck-vruchten oft Leguminu, d\c men mee 

 de handt leeft ende pluclct: wclcke bcyde gheflachten van ghewas in't Latijn Cerealia femina. , in 't 

 Griccks SiterafiermatAottDemctriaJjiermatii gheheeten zijn. Defe willen wy nu alle befchnjven, met 

 het ghene dat haer foude moghen aengaen , mitfgaders noch fommighe andere cruyden , die dacr 

 eenigheghelijckenis oft ghemeynfehap mede hebben, ende daerom by de felve oock met recht ghe- 

 voeght behoorden te weien. 



Want by de beichrijvinge van dit Voedende ghewas moet oock ghehandelt worden van alle dingen 

 die men uyt het Korenwerck pleeg te maecken.te weten van het Far oft Gort, Chondrus, Halica,Tra- 

 gus, Amydonck oft Stijffel, Ptifana, Gepelde Gerfte, Polenta, Wurr,Maza,Byne, Mout, Zythum,Bier, 

 ende meer andere dierghclijcke dinghcu:de welcke wel gheen cruyden en ziju,maer uyt defe Voedende 

 cruyden met des men(chen handen ghemaeckt ende bereydt worden. 



Tot de fclvc befchrijvinghe hooren oock veele andere faeden,die Theophraftus in fijn achtfte Boeck 

 onder het derde ghcflacht van de Frugesoft Voedende faeden rekent s de welcke van Gdenus in 't 

 eerfte boeck van de Krachten der voediélen onder de eetwaren gbeftelt ende ghetelt zijn: als zijn de 

 faedenvanSefamum.Moftaertfaedt, Lijnfaedt, Kempiaedt, Femgneck, ende andere dierohelijcke.als 

 Boeckweyt : de wclcke hedens-daeghs ghebruyckelijck zijn ende ghegheten oft anders ghenoten wor- 

 den, oft in oude tijden onder de fpijfen ghebruyekt pleghen te wefen. 



Voorts oock foo fullen wy hier befchnjven tneeftallc de foorten van Koren-brandt, onvolwaflen 

 ende ghebreckelijcke graenen, die hunnen edelen aerd ende goedtheydt allengskeus afgheleydt ende 

 verloren hebben, het zy door ongefteltheydt des lochts, hetzy door onbequaemheydt des aerdrrijeks 

 het zy oock door het achterlaten en verfuymenifle van de oeffeninge die 't felve Koren behoorlijck was' 

 Daer beneffens fullen wy oock de onernyden ende moeyelijcke gheflachten van ghewas flellen dié 

 het Koren laftïghvallen,oft het felve verdrucken-.want voorwaer men foude de felve met gheene goe- 

 de reden moghen achterlaten oft elders dan met het Koren befchnjven. 

 ' By de felve fullen oock niet onbtllighliick de quade,onnutte oft o vertollighe cruyden, de welcke de 



Weven 



