8o<5 



&>j«të<-> 



Cruydt-Boeck Rembcrti Dodonaei. 



bert gracnen boojt: het bient ficfi felben booj. mcft. t©,i P 



fie Woojben ban $liniuflbermaent/ mercïicltjrn genotan 

 betoonen/bat onfe fiogflhc ratt be Secale banbcoubers 

 gantfcö ober een ftomt. 



«en. $othrati!S i$ be befte Óoggfie btgfietteb ie op goebe 

 bette arncrö ghewonnen Wojbt. f 



f Tijdt. :©e öogghe Wojbt in ben ^erfft gefaept/enbe 

 ban feomt lp Wcelbigher enbe beter oft gheWilltghlncïtcr 

 boojt; cnbebefeWojbtHDinter-i&oggijegheheetcn. JBen 

 faeptle oock Wel in ben lieert oft ©oojiaer/btemeu £>& 

 mer-aogghe noemt : ban beft en heeft fao beele halmen 

 niet alë be iBintet-fiogge/ enbe baer-en- bolien Ut fp bun; 

 nec/tcetet enbe fchjaclerban {jannen / enbe fcojter oft 

 bunner ban acten / enbe lichter ban gtaen ban be booj= 

 fepbe lüutt r t- üogghe. SDan bepbe W oiben t Tarnen in be 

 3£opmaent tjjp. 



f Naemen. ;©tt ïteen heet in onfe taeï 6ogge; enbe be 

 gljene/bie in ben ^eifft ghefaept Wojbt/ l©inter-0ogghe; 

 be anbet/ biemen in ben jlBcertfacpt/ £>omer-fioggbr; 

 int^ooghbuptfeh Otoefen ; tn't f ranfrfj Seigle oft Segle, 

 nae ben ouben fLatiinfchen naem Secale (hoe toe! batmen 

 'tfelbe <©jaen ooch Rogga nae ben 3")uptfchen oleeqh te 

 noemen / oin bat een icon; 'tfelbe boo?. gheen Sccale en 

 {joubtO tn't èpaenftfi cmmc-, tnt3taliaenfch se^i». 



^UniujS noemt bit Stoken Secale , foo t)et blticltt upt get 

 ifi-tapttei ban fijn i8. boecn; Waet hp aibujj Dart ban 

 frftuift : T&ct tö bjemt enbe feltfaem om feggen/ batter iet 

 foube toefen bat booj onacijtfacmljepöt bctbociDert 

 tooiöt : fulrfté is nochtans bk foojtc ban üoien bie Wp 

 Secale enbe Farrago noemen: 'tWticn anbero geen oeffe* 

 ningeban boen en heeft ban alle en bjat omgeroert oftbe= 

 beefct te Wojben met be Cgge oft UMle/als het gefaept i&. 

 ©efe Secale oft öogge Wojbt nu in 3talien omtrent '«Eu? 

 rtn bp be hooge ■JUpeobergen Afi» gcheeten ; 'tbjelcït het al= 

 berergfteofthet albetfwartfte enbe bjupnfte ban alle iio- 

 renen is { Want in bat bot rli ban $ ltmus moet bet toooj t 

 deterrimum oft albererghfie in aterrimum , bat ifl alter* 

 Iwartftc/ beranbett Wotbcn) enbe bijnae nergens toe bin 

 nenbe ban om ben hongher baet mebe te fliffrfjen / beele/ 

 maer bunne en teere halmen oft fioppelen boojtbjengl)en= 

 oe/bjoef enbe onbehacgljIijtK om firn booj rnnfwarttghs 

 ïjepbt/maer ban gewicht het anber ïïojen te boben gaen= 

 te, waerombathet nochtans be maglje oft ben lichaeme 

 oocfc brifter laftigh enbe ouaenghenaem balt. #ct maft 

 op allerhanbcn gronbt/enbe bieng&t boo? een gratn hon= 



1$tt heetoorKfointrjbtS Farrago, fcetupght ben felbm 

 $liniu0 : hoe Wel bat het epgentl heft geen opjerht Farrago 

 en ijs/maer alleen Farrago heet/ gljelntn fat/ <©erfte/l&a= 

 ber enbe ^TerVne hier boojtribtö ben naem Farrago oft Far- 

 raginespleghente boeren/ te boeten alfmenfe booj boetier 

 ban be #eerben/3üocpeii/ <©ffen enbe anber ©ce gebjuptt: 

 boant be Farrago , biemen in* t <©jietMcb Graftis zfa K 

 noemt/ issecnengljemtpnen naem/ begrnpenbe alle jttojen 

 bat norh groen ip/enbe in fijn <©?asS ftaet/ enbe grom g|e= 

 maept bjojöt / gljelticn het tot boebertnge ber heeften gije= 

 faeptijS. "®efe mierbt feer bicljt bp een ghefaept banöe 

 oberblrjbenbe enbe half onfupberegraenenban farenoe 

 êpelte / baer fomtiibtü wat ©itfen bp menghenbe. 3n 

 3tfrnthen faeutmenfe ban <Jr>er(te/ fepbt benfelbenfli; 

 mug. «Bnbe men beetfe Farrago,- t?p om batheti'ariSDat 

 met ijfer afgljefneben baojbt/ 'tjp om batmen be felbt eetft 

 in be belben/baer het f ar boaft/öeeft begoft te faepen/ al? 

 ©arro mepnt. 



Columella leert oms be Farrago albug ban «©erfte ma= 

 fien : 3E>e farrago (fepbt hP ) moet ghefaept tooien 09 

 een bjaetfce oft lebigtj liggenbe feer wel gtmefte ylaetfe: 

 om be felbe beft te boen booithomcn enbe uiaffen / neemt 

 men tien maten <j&erfte(Hordeum Cantherinum geftertett) 

 enbe mm bcfaept baer een heel bonber lanbtjS mebe ( tn't 

 llatijn iugerum.batisi/tbjee honbert enbe bicttigh boeten 

 in be lengtjbe/enbe half foo btelin be bjeebc) omtrent om 

 ^onnen-«)tilftanbban ben ^erfft ; te Weten alffetbed 

 regems in be lutht iö/ enbe batmen booj fther houöt / Dat; 

 ter haeft grooteflagö-regenen fttllen ballen/ opbat'tge* 

 ne bat gefaept iö/met regenen befp^oept/beüoten enütne; 

 goten 5tjnbe/tehacfietboonnomen enbeuptfp?tipten/mj 

 be eenigfje ftratht oft waebom hrtjghen magh/enbefoobe 

 ftrengighepbtban benDDintcrWeberftaenoft boojHomen 

 maglj. IBant in hoube tpbeu/ alffcr groot gebjeth ig ban 

 anber botber/ fnijbtmen be fe boojtgcftoinen farrago af/ 

 enbe men geeftfe be ÏSoepen enbe anbere bteren/iae het ©rc 

 felbe/fternutttlrjrht'etcn : eft al Woubn bc felbe feer btclfc 

 toijlö afWepmoftfnnbtn/nothtaniSfoubp bactghenocgjj 

 aen hebben tot be iBepmaent toe. JBaer Wilbp baer ootfi 

 faebt ban hebben/ban moet ghp be beefien en het ©ee baet 

 af b^tiben alfoo jjaeft aljS Oen Jföecrt bcgljint / enbe ghp 

 moetfe betoaeten enbe befrhutten ban alle letfel/ 0111 baer 

 een rechtfehoepen enbe bolftomen faebt oft Cojen ban te 

 hrtjghen. ©iergehjr&e faepinghe Wojbt m be ©aber ootfi 

 gijeplceght ; be Welrae in ben %erfft ghefaept ïïjnbe enifc 

 öêeljs afghefnebenoftgemaept Wojbt/ om baer ïjopban 

 te bergaberen/ oft afgtjcwepbt/ om boot berfrh bororr K 

 ftrcthm / te Wijl (p norlj grom «f : tensDcelo tot rgpigij= 

 hepbt ftomenbe/ met anber €o?enbergabert en&egöf 3 

 folbert oft beWaert Wojbt. 



"©an laitniusi betupgljt/ ooeft batmen Farrago ban oe 

 'iüerWe pltegh te matchen. 33acr isf in het ghtuatljtban 

 CerWe/fepbt hP/ooth een foojte üie booi boebcr \imW 

 enbe om ben Wille ban bc bierboettge heeften gefaept luojt/ 

 tthehjen be farrago. «bfpjtuë bermamt ooeft ban kib 

 Pyrine graftis Tlvftm ye*r:; , oft Triticea Farrago, bat IS> X"t- 

 rago ban be 'SerWe / bte hP feer p?tjft om be tongepen^ 

 henisoftboleftenist'etcnteghebcn: ban alfmen bte mt 

 m heeft/ ban fepbt Cumclua batmen be ftlbe ionge peeroe -- 

 fieuö/in ftebebau bien/be Cruhine graftis KpiSiV» >f*of>i»t 

 te be farrago ban be <6crfte/fal moeten booj ieggtyn. 



3n fulthet boeghen/ Tegghe tcfe/fal be fiogge oft Xf' 

 bp be ouberö ooclt Farraga geljecten jijngewcclt/tetttctfn 

 alfmen be felbe in ftebcoan anber boebcr bc btcrborttgp 

 beeftm fwintetö ttjbtö boojgljtlepbttnbe t'etcn gfjcgebcn 

 magh hebben. •*©ant(alsbli)rHeirjcuiS) beien naem »» 

 be Hogglje niet meer epgen ban Ijp be <J5erfte/ ^crwecrw« 

 anbere Co^enm/ tae be ©itfen felbe is / tsk bp be ouww 

 'tjp t'famm 5 t3p alleen ghefacpt^hnbe/booibocragt£ D n 

 heeften ftretfitm/enbcfomtrjbtji Farrago, alfoo welaU< Bli 

 fiogghe/ ghenocmt pleghen te Wtfen. -., 



®e nieuwe fch?t)bcrss hebbm tot nu toe be osm 

 göemepnhjeh in't Hattjn Siligo bertaclt : Wacr in lp »"; 

 bebjogen 5ijn / aijs Wp bojen ghenoegh betoont Wf} 

 boen Wp be 'üterWe befr hjeben. •uDant Siügo en »rtetr~j? 

 be bp be oubcrö niet anberö ban be Witftt enbe Dt nft i' 

 fie 'CïtWe; enbe wajs {jet uptghtlcfenfte oft lacSerfte »»» 



