Het vierde Deel. Het feftienfte Boeck. 



.815 



haere / te tdctcrt tifrt te (bete uotïj niet te bittere bieten/ 

 "1111 oorn ban Iiratijtcn tuffrljen 'tiinööen ban bc anbere 



° !, T5e aiiemengelbe Jöieren / bic beneffens ïjet Cojen enbe 

 beöouuc/ noen eeingfte anbere £mpben/15locmm/g>a= 

 brn/ üzurhtcn/ s>petcniim enbe bicrghelntHcüingfjen tn 

 ïiacr nebben betooneu oorfe berfrfjcpDen enbe gemengijbc/ 

 we fointiibts ooefi quabe enbe fcijabelijeue firarjjten enbe 

 Juetrhingen/ nae be brrrrtjepbcntfjepbt bet fetatijtenban 

 biebinoljenbiebartbpgijeiiienaljtsijn. 



3ongii oftbcrfrtj 0?ier/ bat nortj ntcttoeïgficgaen oft 

 nttcfen enbe gcfoncricn 1$/ boet ben Itrhaenie beel quaebts 

 enbe IjmbermffeS; gelneüertoijs ben JKoft plccgfj te been: 

 liet berooifarc&t opbtanngljen enbe toinben in Ijetingïjc; 

 toant eiï bannen/ liet beroert ben buptu/ boetljct grabrel 

 enbe ben fttcn in be blafc enbe nieren groepen /enbe is 

 biektonls oojfacrhcbanongeinacftelijtH piffen/ oftojup* 

 ncluiffc:' ban norljtansairmcntbanbuptenoplept/enbe 

 be 5enuüjatljtigl)ebeclen bes lirijaems DaermeDebetttijtt/ 

 oft nat marrfet/ban bctfoct ijet bc pijne ban be felbe/te toe* 

 ten als bat fclbe Bier nofhljceltoarm enbe Toet is. enbe 

 tot bien cpnbefal tiet befte enbe urarljtigljfte 23iet toefen 

 ■rgijcnebat fjcel üerftDW / enbe baer bc i?oppe notfj niet 

 mebcgljefoDmoftlangnbpgljetoccftcnis. 



£>un »icr is be ?enuujcn enbe be nieren fjtnbetltjtH/ 

 beroert bc magjjc/cnbe boet int litfiacni quabe borijtigI> 

 ijeöen groepen. ' 



OitB ban OMcr gljrmaerfit is onlttrr&cr ban ben Wijn 

 <?birh / enbe ootu foo fttjerp niet/ norfj ooch niet foo bun 

 ban bcelen alp ben felbcn ïï3nn-;tjö'n. 



ISIIVOEGHSEL. 



IA tic bottkrn banbt lanottoinninge ?ijnBccle tube gotbc am* 

 merthmgrn amgacnDe Ijtt Bitr bcfcbitbcn : Dan top fulltn Oen 

 lefer Daer toe fcpnDm / enbe alleen cen tocpnighskm Ban't ftlBe 

 upt lobcl cn3t anDttc tittmatnen. 



De maniere om Bier te brouwen uyt Lobel. „flttmt artjt «?ns> 



glitlftbt mtiilicng grof gljtmalcn /Kout : bare op gttt ftftoon 

 nmcr toattr l Dat fïcDmDt 10 ( tn 'ttotlthc ttttlgcke banbrbolltn 

 'Ctrtoc Remden gbcfoDm bebben) foo bed ala intcncatttel 

 BanOjlcana fouDe natu. 33it famtn totl Gbtrottt tnDe gtmengbt 

 «jjnDr/ falmcn totl toarm latten fram Dtn tpDt ban Dip uren / enbe 

 DanbanonDec af tretken Dooi etn kltpn gat/ cnDc Ooo: (Ivoa 

 latttn ioopen 1 oft mtt tentn Dobbelen boDcm Daer toe DienenDe. 

 'Cgbtut Dat alfoo afgbctrotbtn t* ( Dat in't iücDcrlantftb tnDe 

 •Gngtjclftt) Woone gbtnoemt taf ) toojBt toebtrom ttn jjalf ure oft 

 toat langtr/iat ooclt totl foinnnge ttrtn tijats gefoDtn/om bat bet 

 tt btttt fcuDt mogtn gocDt gbtbouDtn tootDtn ; bactbpboenDc 

 bitr ponben Ijoppc: Daet nat toojDtbct gljtuatn in ten grootten* 

 Dt bittOt lutppe / Die naeutoelijtk tenen boet boogb islam ftouDt 

 tt tootDtn. £>oo:to foo tootbt in atht oft tien ponotn ban bit foo 

 tocrftoelt Bier gljtDaru ctn ponDt oft anDtrljalf <6ift ban t)tt be* 

 (1c Sttr : al Dit totl onDet ten glttrotrt sjjnüe / Doctmtn in ten 

 toatmt plaetft : tnDt mm Dtcftt tiet mtt felttDtttn / ailcngljBlitna 

 Dcrtflebant Sitr Daer bp gittcnDt / om bat {jet tt betet gatn 

 fouoc. 'Ctotitlttool&iogbnDnDc/fooroojDtlictDoojgjjcgottn/ De 

 tountn Bbcbult: tnDe ttn lattffcn ala't al gtjtgaen tjttft/ toojOt Ijtt 

 fttrtotlgtltftopt. OpDat fdfOt iKout gietmen ban berftb tject 

 toatct : men Doet Dat Dooj / cnDe men mactKtet 3Dun oft tiltpn 

 ■Ziet af. 



Enghclfchen Aei toojbt alDua gljtmattht: JJttmt ttott honbttt 

 ponOtgbtfoDtn jiRout / Dat ib JBojte / ttotc tjanDtbolltn Moppt: 

 aut Dat famtn toel gtjtfoDtn Ijttft tnDt Doojgliégotcn is I falmtn't 

 allcngbsKtna t'famen mengbtn / al0 bobtn göcfepOtta / te toeren 

 «ift ban 25itr oft Kei Djp ponDtn/tnDe €ngtlfcb «5jaut/ bat top 

 J^atrbitt notmtn/ftB oft atht ponDtn. 



ffltlloniua ftpbt / Dat bet Zythum gbetn shelijtKtntn met ona 

 Bier en IjaDDc : maer btrfthttt ffotitelntft/Dat ött Zython üan De 

 «Sjiciftm Dt Pofca oft Pufca Der latgntn toaa : maer bp mifl : 

 toant bc Pofca tn toaa anDcra niet ban ttn mengingbe ban löa^ 

 ter eu <Gbith / Dit ban onft Cereuilia , Zythum oft Ster fttt bttl 

 btrftbilt / tnbt met De Beuuragie ban fommigbc ftbeepbacrtnöe 

 litDtn meer ober een ftomt : al ia't Dat tltlt Bdtb fijn ftbiplicDen 

 tentn btjfonbtrtn Djantfe op Stt mebe plteglj tt gheben / aia hier 

 minooDigb tt bttbachm ia . 



Kracht van't Bier. sierljttft betle ftratbttn/ niet alltcn binntn 

 maer ooch bttpten ben Ijjfbe. 



JOant ia't batnten Sier toatm maetftt / enbe beboeten baer 

 mcDe ftooft ban be gbenc bic moebe gbesaen ^ijn / ftetberbjnft 



'«ftbupmban't Sier mattkt het bel ban bet bioutoen aenfitlit 

 ityoontnOe effen. J 



Sitrgbemattfttban jiEout/batin ïoogbt Bbetoeptltt ie/ loont 

 fttr baefl in't booft / tnDe bttoojfaetftt bijnac tcnigbe bulliabtpDt/ 

 nat ten foett b?o!ath!jepbt. 



ICnbttDotn in plattfe ban Boppe 2ott oft IJott ban be ftljou* 

 toe tn t Ster ; enöe btt J!Rout totptlitn fp in't sout toattr /om 



fwtehtöfSn ÖW DatmcnIla " : mm af t, ! lMftt mtt *°lfi 



WacfttraghtmattHt ban JBotteljan't befte Öttr gljcnefenoe 

 pijnt tan De «tuitoen tnDe ItDtn mtt Ijatt btrfottcnDc berftcrhtii? 

 fit tnDe Btrttcrntoe bratljt: tnDe ?iin gocDt tegbtn 'tnerenn. 



3a't bat gbp gromt öoppt in't ©itr lact fttütn / tnDe bat m 

 btn monDt houot/'tfai Dm tanDtftoecr titrbjtjBcn. 



<ftn öinnt oft <£apocn lal !jat|t btt tooiotn / ia't batft m ftt* 

 be ban toattr Cttr Ofinttim/ oft batmm bun tttn mtt öicr 

 brflact. 



33c IJoogb mDc ^eDttDuptttljtn fitbm fomtijDta mtt bt Uop> 

 pt iStntiatnc/ Sabelacr; StDoar/ «agel/ 2iIanttoo;ttl / laötn> 

 btr/ giabit/ blotmm ban ïoiminuin / oft g5tUatltp/ <Cutu!tiB 

 5nDi/ oft etnigbt fooittn Ban 33ulmattfembe JBaftbatpt/ OtlDt- 

 <Cpp;ta/ cnDe anbere otergbclijthe triipDtn : tnbt Daer Ban tooi* 

 ben De Siertn foo betftbtpDtn Ban hratbtttt/ bat btt Oljtmtn? 

 gbtlDe Djanchtn / tnDe gjecn ©teren / te btettn ?5n/ ala 33oDoj 

 .nt ub gbcnocgb Bcrmamt beeft. 3Dan De Ijoppc allctn is gtnocgb 

 oih Ijet 3itr gljcfonBt tt maethtn : toant fp ftipbtct bet blotBt/tn? 

 bc matigbt De tjitre be» leBcra/ ala in Be bcfctj'.nbtngbc ban De 

 ïfappc in't laitgy btrfelatrt ia. 33atrom en btboo:tn Dt gbmtyBie 

 in Be UDiinlanBtn tooontn / btt Sier niet te Beraehttn/ ' ttocltft ona 

 lahgbee enbe gbefonDcr boet UBen / Dan Den tOijn bun boet. 

 <©uDt Sier/ bat in Dtn jj&cert gbebioutoen ujnBe nttt booi Dm 

 ^tomtc en pletglj gljeBjonthtn te tooibcn/ ia foo Maer ala ïOijn/ 

 cnDe bijnac foo (ïectft / iat fomtijDta mttr Kracbta IjtbbcnDt/ foa 

 batmtn bttl mttr lOijna biintfttn foube ban Ban bat Bier. ijet 

 toojDtbittttlaiiDt.booionttbtfonDt gheljouBtn / ala hrimpfcltn 

 inoenbuptltmattBtnbc. i^otytana btBinotmm Datbttmate* 

 ItjtK gljtDiontntn De gbefonDe licbaemen niet tn ftbaebt / tnDe De 

 ftlbt Bttl motts enBe ftratbta geeft/in fonDtrbtpbt Die ban gljcou* 

 rigb arbepDtn BcrmotDt ^tjn. 33an Dt gbcne Die berftb Bier gbe> 

 tornt -.ijn te Diincktn en ftonntn bic beranDeringb niet BtrDja? 

 gbtn ; tnibta bat bt ratttoigbepbt/ bic fp ban berftb Bier btrga* 

 bert btbbtn / in bun litbatm btrotrt toojbt / ala fp btttr oft 011* 

 btr moe hlatrtr Bitrbomtn te biintnen : enbe baer Banfcbönt 

 Ött bat bitoubt Bier bun ftljabt boet. 33 an bet meeftt tmatot Ban 

 ottbt Bier ia / bat bet be bttle tnDe «r.utecn enbe boifi-abtrtn 

 toat toiingbttnbe laftigtj Balt: mate bat ongtinatb Btcgaet öaeff- 

 <?nDc booitoatt / ala ot ijtrfftntn enDc be ^ntttocn Dooi al re beel 

 BitrDjintlitngthrtntht ^ijn/tnbe'tbloebtbttbianbt/ ban ftomtn 

 in't atnfitb tnDt op btn ncufe pupflftma oft pttchtlHtna/ gbtln'tn 

 be melaetlc btbbtn : Be toclthc göecn tttthtnm sin ban ttntgbe 

 quaebtbtpDt Dtr Bitten/ mate Ban gulfigbepDt ber gtner bic bate 

 te beel Ban biintittn. 



<©m tt beletten Dat u Bier nitt fuer m tooibt / toöjpt bate een 

 fatftalitn met gromt üojen-acten op / tnbt laet bit langbc baer 

 op Icggbcn. 



3«'t bat Ijtt Bitr btgbmt te berfcljalcn oft fijn fttatbt te bet* 

 Iitjen/bangtjt in't Bat ttott oft D?p gbtbetlt «Hntra : <anotrc boen 

 Bae» cm gtjcbcclc Kuctc oft UDaftbt isterfe in:) enbe Ia:t bat Biet 

 baer op tecren. 



©an btn «GBitfe / tnbt «Gbtbtanbtn IBijn / bic men ban 

 Bier mattïtcn ftan/ia't Ijitrgbtm plattfe Bttlt toooiDtn tt macc* 

 Iten ; aio oock ban Ot ©ifie : toant btt en kan in Dit Socck alle 

 nitt beftbicben tooibm. 



33jaf / oft JBout batt btt Bitr ban gbtfoDtn tagljttectfr/atmt 

 om in Dtn lldumc be Uotpcn tnBs bt ücrekena te rheftcn/ala fn 

 op ftal fiatn. 



HET XXIII. C APITE L. 



Van Hirs oft Milie. 



Ghedaente. 



H3rjs Beeft ötcle fcnooparfuïrjne ficeleit oft rja!^ 

 men/ met langfje/ groote rtttanjtigljc blaöeren: 

 op ö'opper(te Man ïoelt&e fteclcn een acre oft riet-plupme 

 lioottbotnt/ in betje ftrrim btifpjcpbt/ ató Hlcnnebef; 

 rcmlienö/ ncbertoaertjs gljcboogljt / geel toan brrtoe/ 

 fomWiilcn bjupn oft fvuartarijtiglj ; önct acn b.u Ijet 

 faebt toaft/ bat Klepn/lmrbt/piat enbe feer effen lö/falmr- 

 feenbe/ tube met luttel Dunne btilc&cnö bcfilecbt; tint be 

 vuelc&e bat feer lir Ijtcly tït balt. gt)c toojtd is nicnighüuU 

 bigij tube biep. 



f Plaetfe. i^irp bjaft gljccrne in flrjffiarfttigrje borlite 

 aerbe/bielortjt enbe uut feer baft en 3p : enbe komt boon 

 niet alleen in fabclacijttgtjen/macr ootn tn fanbarljtighen 

 rjtonbt/ als bt plaetft uiaterarljtiglj/ oft Jiet bieber cïiöc 

 Ijet tatr botljt enbe regijenatijtigtj is : buant Ijet en ban 

 g Ijccn bjoogljc firijtatljtigljc enbe bo?rc Ianbcii berbjaoen/ 

 als i «olmmlla trj»nft. ^ünius fepbt- bat «iro meèïïm' 

 ö"itntIanMbau3.taIttn «ampknta gheljceten plteglj 



f Tij*! jbcii 6an btn ^irp niet tori bequaemrintfi 

 b?ocgi)crban mbe lente faencn : toant lm brrljruaht hth 

 nutftm btlautote enbe mattlntBeljittt bes wers. êi iC o, 

 pijjaftus rtpbt/ bat bit Uojen booj frin DioogDte meer ba» 

 bpnbert taer goebt blijft/ upt ben touibt enbe lorbt gelept: 

 abj ©arco ooil» brtupgljt, 



f Niern. 



