Cmydt-Boeck Rembcrti Dodonxu 



$2.8 



frftjtbfii enbe rjrjtfccrt tao;bt : enbe ban gftclncftcn iffct 

 in onfe tnöen ober al ghr en b:url)t beel ghemcpncr ban 

 onfc <!3rcotc JOooncn. 



Oift up mortntcn norf) bocghrn'bat bc bjut ht ban be 

 Ulcime r-ootwn / öc Ijautoc ban De heefter ban öcu Spar- 

 tum oft Sparcium ; 'ttoclclt ren mebc-foojte taan oen 

 ©ïtmoftiitmilaiöjtoan grootte/ gljcbacnte enbe torn- 

 tnbtsoorh ban bertoc albernaeft gljchjcbt: baet;Oiofro* 

 nbtoftlmift/bat beV>auweubantjct.s»partium bePha* 

 fcli oft Phafeoli tjeel toel gtjrlrirften- 



JBare mDicn onfe Itlepne öoonen PhaGoli oft Phafeh 

 3hn/aIo blacdncft uptljetboojfepbebhicht/ foocnfuilcn 

 onfc <!3hcmcpnc <©rootc Jöooncn ooch in gliccn anbet 

 gheflarht ban in bat ban bc Phafeh mogen gtjeftf It tooj- 

 beir toantban fteelen/ blaberen/bloemen/bautocn/enbe 

 ban bc fwartc placht/ bie op 'tfop ban be mutbt ftaet / 

 gbclnrftcn fp bc Itlepne iöoonen Ijetl totl ; enbe en ber* 

 frhülenbanbe felbe nerghens eibers 111/ ban alleen in het 

 ghene bat fp grootct jijn ban be fclbe ïilepne J3oonen 

 pleghcn te toefen. 



T>an be Phafioli , knier mebe be bjurljren oft hautoen 

 JjanSpartumop Diofcoiibcs berghelehcn tóoiDen/jnn 

 tencrhnnbe gijetoas met bc PhafeE bacr öalcnus 111 hit 

 boerft E)e alimait. facultar. ban bermaent. 1©ant 3Dto- 

 frojiDcs onDerfchepDt ben Phafiolos ban ben Smilax hor= 

 tenfis, bic anbers ooch Dolichos, bat is öoomfdje Jdooii? 

 heno/ ghcljcrtcu toojbt : niatr men bmbt nergenp gijeen 

 berbe gheflarht ban pluch-ghetoap oft haubJ-bjucbten 

 brtctacbeti Dat Dicrghelnrhen narm boert. «?nbe baerom 

 en San ben Phafiolos *<Wd*o« oft Phafilos tia-ihas ban be 

 <j3rierten/ban Den Phafclos «ia uA»f ban Defdbe/nacono' 

 ghcboelen/ nerghens 111 bcrfrhillrn. 



(üTot bt befHnghc ban alle befe rebenen ftan oor ft fircrs 

 ben bat «©alenus (in het i.Dcahment.facultat. ) onber 

 6e rooiten ban facbtbie int water foo langbe güctoeprftt 

 too?Dcn/tot bat fp beginnen upt te botten oft toojtelftens 

 tfftrrigijcii/rnbe ban gheten toojDen/ De Phafeh oorh re- 

 ïient: enbe bat m befe tijbtn onfc ghcmcpneJSoouen in 

 toatrr ghetorprftt 31111DC ooeft pleghen ghegheten te tooj= 

 öm/ m fonbcrljcpbt ban be Jtiöniftcn ban ben bergfj 

 Stthou in .©nechrnlaiiDt / alSBcllonms in't 58. enbe 48. 

 rapitcl ban fijn 1 • boerft Singuhrtum berhatlt: be totltbe/ 

 foo het te gfjelooben is / be ghetooonte ban hun ouDerS 

 tot oubers aehterghelaeten beftoitbcn hebben : foo bat 

 ' lucr upt oorft tcbefluptcnis/Dat Jnerboojtijbts Phafeli 

 ghrheeten boierben befe luuchten/ bie top nu in onfe tyDm 

 23ooncn cnDe qualnchen Fabae noemen : maer aengacnbe 

 Dcfacbcn/ bie in toatcr gljctoeprht enbe Dan ghegheten 

 Vuoiücn / befe jrju De bier nacbolgenbe / als «Safenus bie 

 bcrtjaclt; te toeten De faeben ban j'enigrtrrh/ ban Phafe- 

 li,ban EruUia oft <]5ftcmepne «ertoten/ enDt ban De Eu* 

 puien. iDan brfc bier en iffcr geen Die inet onfe JSoonen 

 ober een nomen oft tcniglje gljeltjcbcniffe hebben han / 

 ban Den Phafelus alleen.3E>acruptberbolghtootftftlaetï 

 ïnrft nljtnoeglj/bat be Jöooncn anbers niet en jyn ban Den 

 Phafelus uaii De ouDcrss. 



<©otb foo gfjeeft ,£>imcon Cctfji mtrtfteïrirft gïjcnoegïj 

 te hennen/ Dat bc «©roote^oonenPhafoulijtjn/ toaiu 

 neerljpttoce foojten ban be felbe Phafouli uerijaelt/ een 

 roobe/ eni toitte. HDant fulcfts toojben onfe «©roote 

 OSoonen oorh bcbonben te jijn : gftemercut bat fp fom? 

 tubts roobacijtiglj jijn/ macr ootfetocï fomtobts enbe 

 gjicmcpnlijrit toit ban brrtoe. 



Cm laetfien bient tot meerbeï bebeftingfje ban onfe 

 Inepningfje/ bat be «Öroote 25oonen alle be ferntljtcn 

 Rebben bie ban ©iofcojibes ben Phafiolus toegfjtffhjfi 

 ben 3ijn : toant befe 23oonen / noth btrfcfj enbe onrijp 

 ghegljcten / maethen toinben enbe opblafinghen in ben 

 bupch / cnDe toojDen foo qualncu enbe tracgoelutK bcc= 

 boutot oft bcrtctrt/Dat fp DtcntoijljS mrt Dt anDete ober; 

 bloeDigtjeDenoft meeft ban onber af gatn: ooeft beroe= 

 ren fp Den Buprfe/ tae maeeften Dien fomttjDts toteeft enDe 

 farljt : het toelrft ©ïofcojibejS btn Phafiolus oorft iocj 

 frhjnft: ©1 Phafioli.fcpbthp/matrftenbJinDen/ betoog 

 ratcUenopblafmgtjcn/ toojben trargijeltjrft berboutot/ 

 enbe norlj groen oftbcrfxlj gljcgrten/ maeebenbenbupeft 

 \sm\i/ enbe 3nn bequann tot het bjaeeften. 



M'ttoclffte tfamen enDe ghcIncfteUjcft f 00 metftriijtfi 

 Iiftoonen cnDe te hennen gtbcn ftan/Dat onfc JSoonen ben 

 Phafelus t«i>« ban De ouDe45rieeftfche enbeïatijnfetic 

 fthjgbcrs/ enbe oorft ben Phafiolos ♦«•£*« ban 5Diofco- 



nDtö ïiin/ battergfjeen oojfaccric oft rebene ban ttoijfft- 

 hnctbe meer en fclitint ober te bhiben. -fflant mcnbmc* 

 nenthens niet bermaent ban ben Fafelus , bat met befe 

 onfc <©i)cmei>ne <tëroote-J5ooncn met gantlthclijcft enbe 

 nlieheehif f> ouet een en bomt. 

 • «r Acid , Kracht ende Werckmghe. ©e 25ooncu / foo 

 bcci ljacr brachten belangt / ghelncb anbere fooncn ban 

 v>auU)-biurf)ten/bjoogh ;i)nbc gcfobcn/ enbe booj fpnfc 

 genoten/ ;nn gheenftnsbooj btt flcchtfic/ macr eer booi 

 ren matclffrften goebt boebfel te Ijonben. ©an als fp norh 

 berfch 5hn enbe onrijp / macchen fp toinben/ tnDebec- 

 ooifaer'bcn opblaftngljcn in Den lijf be/ enbe bjenghen al 

 bai ongljerief bp/ bat top boben bermaent Ijebben. 



5Baer bc Booncn gljcbjooght enbe Doj ?nnbc/cnbe bacr 

 nae toel enbe bolftomenthitu ghcfobcn/ 3ijn mm oft hert 

 luttel toinbigh/ enDe gftcben ben lijfbe een matehjeb enbe 

 rcbclncb boebfel : enbe als baer be rebellen oft flitpir.en 

 noch bp 3jjn / ban en bomen fp ban onber langhs be bar; 

 men niet wel gfjcmacficlijch enbe ooeft niet feet hac|tclncfc 

 boojt : maer als fp fonber flupmeu gfjegheten too?Den/ 

 ftoppen fp Den buptft / cnDe maccfien hem IjatDt ; maer 

 boo; allen enDe albcrfterrbehjcblt De roobe Soonrn. 



jtJcelban onfe <Êljemcpne<S>roote2&oonentoojbt/tn 

 gebjefie ban bat ban De opjeeftte Faba ber oubers/ hcDcns? 

 Dacgljö met onbequacmelijcft bermengfjt bp De plac(tcrcn 

 enDe pappen Diemcn ban buptcn gljcbjupcftt/ in ronber* 

 gtpbt om tfamen te treeften/ te berbjoogen enbe alle bord? 

 tigheDen toeglj te nemen. t©ant gljehjrft bt ghcftalteniffe 

 ban be fclbe een toepnigfjsften ban bc mibDchnatigïjepbt 

 togebt/ foo 5ijn fp ooeft tot betfrhepbeu bingljen nut cnbc 

 bequacmgliebonben ; aengljeficn Dat fooDantghe Dingen/ 

 atócöalenus beturght/met bccleanbere bmgtn bermengt 

 toojben/ oin be felbe booj ftoffc te ftrecftcn/enbe om Jjim 

 gcliifbightpbt te bermcerbereti .©an bie afbagenbebrarht; 

 bie in het JBeel ban bc Faba bcr ouDercn tons/ en biojöt 

 in ons «öhtmcpn JSoonen JIBccl niet gljebonbct:. 



<6alcnus in't i.boecftban be ürarftten bcr boebfekn 

 frïjjijft baer albus »an : phafelus ( fcpDtt)p ) isbrjnae 

 mibbelmatiglnrb ghcftdt tuffdjen be bingiien bie gocöt 

 enbe be ghene bic qnaebt Tap/ gijl oft bloct in ben luftic 

 boen groepen; tuffchen be gljcne bic jjarbt enbe bt ghene bic 

 lirftt om berboutotn 5ün ; tuffrfjen be ghene bie haeft enbe 

 traegfjchjrft booj gacn ; tuffrhen be toinbtghe enbe niet 

 toinbigljt ; enbe ten laetfien tufffhen be ghene bic luttel 

 enbe be ghene bie bcel bocbfels bp bjeugfjen. ï©ant booj= 

 -toaer hp en heeft gheenc merefteltjcbe oft tociTftelijcbe 

 ftrarht enbe epgentftepbt/ als fommige anbere bingen fjeb= 

 ben/ bie eenighe ftherpe/ oft faïpe/ oft tojange/ oft foute/ 

 oft bittere/ oft foete fmaerben op be tonglje bertooncn- 



BIIVOEGHSEL. 



D<G Böwc bit bc Boom ti in ttnet BÖrilaciitcn bcrOf^Im re tocmi 

 mot 'Camriiccndc lSilöc Booncii' tjauDm Bcfc «érootc Boo; 

 ncn booitjttcttflcgrjcnacrjtban nt^ammc Sooncn/mOElitttciift 

 Fafelus Tatiuus maior ; enüt bt tiicpttt Sooncn/ Die top tli 't nat* 

 boIglttnOt Capittlfjtfcljujbcn; tirttcn fp Fafelas fuiuus mnor oft 

 liltpnt 'SCamrac Boomn.xRtnfouDtft/om h« gbt mtpn etbmptft 

 nitt i)tcl tt toetrooipcny Faba vuigi oft «iigafis mbgjtn öetttti/oft/ 

 om oit San tit tóltjme Sooncn tt onberfebtpben / Faba vulgaris 

 maior. Dan iDoboncuo öttftft ötpbt bjinatalfoo Htf m'ttanjn 

 Bana als Fafelus ghtljettm / om bat htt toel ttn ttbtt btfttnt ia/ 

 Dat fp in onfttatl Rooncn htttm / mntt niet foo fetc / Dat fv booj 

 fctn Fafelus ban bt oitbtts te tioubcn xfm : 't totieft bp notjjtans 

 met foo bttlt tooibtn bttoont iittft / bat tou nictmttt motpten m 

 tiotbtn tt matefttn om bat ftlbt tt btthlatên. «©otbfoo iittft 33o* 

 Dontna ttett latnnftöt Bsitbtu atn Juliiia ïlttanbiinus atiu 

 gaenbe btft Boontn gfttftliitbtn; mate in Ijp bt felbe fattfie nocll 

 tnabec betftlattt beeft, ©an gbtmtrtitt/ bate nitt bttl ht tn ftatt 

 batmm upt btt gbtnt/bat in bit booigatnbt «Tapittl gtjtftpt ia/ 

 nitt en foubt feonntn btgtjjptn oft gljttamtn / rjtbbtn top Bt ftlbt 

 rtort Biitbcn in btfen Cniubt-Botch nitt Unlltn ütUtii oftbtt* 

 tj-Tltn : rjtt is ghtnotgd.'bat btt uibouót ban bt felbe ban ons in 

 Ijct ftoit berltlaett is gtitiueeft . 



Dooits foo bomt btn natm Fafelus nut bt giitüacntc ban ten 

 afiatnftlj oft jayafeliftb fchiphtn/ bat langijüwjpigl) toas als 

 ten Ooon-hmitor. 



Boomachtighe Boone , ,nt' ïat|jn Faba arborefcen?, mttnOtp 

 bttftljtpbtn anbtrt hanin-o^töten als Boonrn / «ijn bp bt ©10* 

 Btjeii hier naemals bcftlj'.tbtn i mits Datft mttft nlItgaDtt bitmt 

 tnb» upt U3t)ï oft <©ofi-3nbitn ghtbmgbt ;rjn : als ooth lijn bt 

 gtjtnt bit Fab.-e puigatrices tjcetttii bt votltbt nitt en boebtn / maet 

 btn buptf; toettf! mattfttn. 



Aerdj Kracht ende Werckinghe. 3Dt gtOfnt Oftbtrfdjt Z3d0> 



ntn teotbtn gbtbotiDen ödoj houbt enbe bariitiql) ban nnxui 

 ten / tnbt tembiaö- 33aetom «tn fommigbt St fettit gytmepn? 



ijjcfe 



