S 4 i 



Cmydt-Boeck Reraberti Dodonael. 



£><i;<lotcUtcft Aantikt Ciceté. 



B II V O E G H S E L. 



T f) btele Spotcftcn enbe ooch tori eibers fijn Beft «Cittratp» 

 I olimtlötft C.ccr BM«ttn/ tnBe Mo? De felbt alleen fcefttnt : 

 £ef tt Snoc noemtmenfe oock Cieocn i m ©janefcrscfc Po« 

 c"«, tnot bp fommigbe Cccs de ■ behe» in SSuptfchlanbt Z v . 

 ftrn vnd Zyfcrn Erwcyïen i in't laten Geer fanuum Oft C.ccr 

 vuloarc ; m't fjpatnfch G««4»f« oft Gmtuniui Itl t Jtallacnfth 



c«7mbcc<«n ( mtt eencn naem/DicBefranfopfcn/ Be toclcktöcn 

 felbcn niet lucl iiptipjcften en boften op Bc 3taltacnfche togfe/ 

 in onfc booi-baocra tyotn allegabcc m &icilicn op eencn abonöt 

 öeoc het lebcn betliefen/ miota bat fp befen fepBen / ettDe niet 

 Ciccim; ) in't «engbtlfcg Cicc; m't «Sjtecfcftg enbe •Cutehfeb Et- 



"'ci'ccr van Guinca'ia in't boojgaenbe SflbotBbfel bcfrb:tbc n . 



Acrd Krachc ende Werckinghe. 33e «Ciceren/tC toeten Dt «Ggc* 

 hoechte/bertctren/ fupberen/ enBemaecbcn ounenbt fijn alle koiiOc 

 tnacstobcbochtiBheBtn : fp ?gn toarmenBe Bjoosh in Bcnect* 

 rtenBMCB/mcttttiigbefouttghepBtei.Be bitterhepbt. 



3n3ftalien/ é>ttilitn / «CanBiro entte anBere «Gjitcrifcge «Cp* 

 lanbcn toojoen bcfe .Cicero ocel ghebjuptSt/ in fbnBerhcpDt De 

 JSirte : Bit fp in ben beert (alfmtn Bc «ertotcn tour te ianbe plttgii 

 te Boen ) oft in bt obcna rooften : enbefoo tooiBcn fp ban Benin* 

 net» betl 8beten:cnbt in ■gcutcfctjtn tfjnDet ober al btelt toincKcIs 

 Oaet Dtfe «Citeren in toijDe ftopere pannen Bhcrooft tooiBcn / tnBe 

 bcrlior hr aen Be söme Bit ten langhe repfe op hanotn hebben: Ban 

 Bt jbitilaenen bctftoopen Be haere / Bie in Ben otocn BSnooft ^im/ 

 tnBe ceccri caglUti liccten/ailccnlnch aeti Bt (tinBtta. ©e ftibe mae* 

 Icnfe ootit / cnBt matchen Baer tioceften / ïtcrfteüngtjenenBe lira» 

 hclinjhenban. 



^p ?jjn gocBt fltbmpcftt tot alle rupBighcpbt tnBe qtiaBc cratt* 

 toaflicn; tnBe Befgtltjcns ooch tot bc fuxcringhen achtte B'ooicn. 



'Croarcr/Bacc Dtfc Citcre met Kofmarg'n in gticfoDtn hebben; 

 Bhccftmcn mirrelijcR Bc gccliuchtiglic f nBc Bc toater(uchtighe. 



jSüccl ban «Ciccrs met «enDibic toatct ghcfoDen/ontBoet Bt chc» 

 fünllen. '<5rfcIbeJÏ5ecIban-Cicttaggtnec(i Bc beten ban Be gjlan» 

 gbcn/met yppericon ghtfobtn. 



;è>ommighe berfeftccen / Bat Bt «Cicero ttoebt ;imin al 'tghtnc 

 Baer Bc «.'tinten in ghebmpcltt tooiBen/.iac beter. 



<ticeren?nnBoeBtBhcbjiipclubanBeghtnc Die htm met BtjOa» 

 pen betmoept gebbcm cnDc fonoerlmgen goebt booj Delongetfuch» 

 tighe/cnBC Die hfcpn ban ffemme ?sjn. 



£bp #i ooch gocBt boot Bc ftoaetmoeBiggc menfehen/ enBt bet* 

 lofTcn bic ban alle qucllight ggepepfen / maecnen Bc felbe bjolijcft 



toojbcnbefeCicers ober alm bc belbcngefaept : beb?ar= 

 bigltepbt enbe filtiyljtiiCt ban ben gronbt \s Ijacr nut: 

 baant ïjaerenaerb/ als ^fjeopfj^iftuöfept/isutltBs/ bat 

 fp met een bzaclugljepbt vnafltn; baevtjm bianöcn enbe 

 nntflctjenfpbeaetbebaetfp groepen : enbe om bicGteiIIe 

 en fatptmcnfe anbero niet ban nis fp eetft eencn bagb 

 fangl) inüJatet gtjetoepekt jrjn/ alg ^lituug betupgöt. 



€[ Naem. %n onfe tacl lieten bcfe Ciectjj gfjemepnltieft 

 <©üeih,oecBteoftltanttgh,e üüceren ; tn'tlLatnn Cicet Arie- 

 tinum , als ofinen fiamö €tceten fepbe -, in't 4Bjietfifrfj 

 Erebinthos crios E'fiJ/nBof xf/«. 5De foojte/ bie ban tierttJe 

 uptben uttrfcljen wobtatljtmf) is / f)eetin't ILatiin Ciccr 

 nigrum, enbe in beJUpotenen Cicerrubrum,batiö ^Uiatte 

 CirfKii oft laoobc «ticcïen : be anber fjeet Cicer album 

 oft Cicer candidum, Dat té IBitte Citeren. 



f Aerd,Kracht ende Werckinghe. ©e Citerjö ( fepbt <&Sn 

 lenitc in't boecg ban be Uratijten bet boebtfelen ) te Vueten 

 bt <©j)cöoet6te/ baet ttip nu ban fujeuen/ alö een fpijfe in= 

 8()enomeu/ inactfecn alfoo beele te tuben enbe opblafiugen 

 até be faba oft 25oone ban be ouberö ; maer fp boebcn 

 'tlithaem beel meer enbe ftertfieiijtHcr. é>P geben ïuft tot 

 bijflapcn: men plag!) oatk te gelooben/ bat f» ijcr facbt brr= 

 meerberen: baerom jjebben fommige bc felb e be 3^entrften 

 t'tten gljegöcben/ eer fp Ue jfêettïen befp?ongi)cn. 



jaotft hebben befe Citeren meer nratljtö om af te baegett 

 öan be Fabs oft 35oonen ban be ouberö ; fultEö bat fp isen 

 (leen enbe 'tgrabeel in be nieren enbe blafe bjehen enbe 

 öoenriifen/ te bieten bc öoobe oft f>ü3arte Citeren/ bie 

 ootfi blepnet jijn ban bc iBitte. JXlatt tot bien cpubeit/t 

 Jbetet batmtn 'tfap oft baatér baer fp in göefoben jijn 

 b:ineltt/bau batmen bc Citers felbe inneemt. 



spioftojibes feftiijft/bat btpbe bc l"oo?tcn ban «Stgottfc 

 te Citeren bepiffe boen booithomcn; enbe openen beber^ 

 ftoptrjepbt ban be milte / ILcbet / galülafen enbe nieren: 

 baerom gljeeftmcn Ijet toatct/ baer fp met Aofinarnn tn 

 gljcroacntjebbni/be toatcrfucljtigfjete b^ineften. 



f Hmdernifle. JBeneffens bat bc Ciccrjï beele toinben cn= 

 bt oplilafmgcn maetben/ jrjn fp quaebt gebjuprht ban be 

 gene bie in be nieren oft blafe cenigije fboeeringc oft anbere 

 jecriglicpbt f)ebben:bJant fp openen te feer/ boen Ijet ïoa= 

 ter te ftercli biojbeii; enbe guctfen be felbe leben meer. 



fop. Jtnbere fieBenfe met fioltpc enbe «lanccl ; ■ anbete metgeül- 

 facBt; om Bc bootftpBc sUcbicKen te ghencfen. 



HET XV. CAPITEL. 



Van Wilde Ciceren. 



Ghcüacht. 



D«2 tBilbe Citeren gljclgcftcn bc €t|mint/ fepbt &ia> 

 ftOMbes/ enbe ïijn (lertn oft fcljcrp ban rtutb : ban 

 !)et onberfcjpepbt iö 'in (jet faebt aljelegljcn. x<t msubjc 

 Crupbt-befcljïijbtia (jebbcn bne'r etttlntöe foojtcn ban 

 flcngbetcecfient. 



ï Ghedaente. i. ^etcerfte gbcflatïjt ban ©iïbeCt* 

 teren öeeft bcclc gljctacbte ter aerben liggfjenbe ftcelnené ; 

 aen bc tórlcfac blabcten baaffen als bic ban be «ötjeljocthtc 

 Ciccrs/macr niet gtbettclt oft göeftljaerbtcmbcfianten/ 

 enbe baerom be bïaberen ban be éieturibata beter g!)t= 

 Iijcbenbc/ beel te gabcr aen een miübel-jcnue oft ribbe 

 grocpenbe. He bloemen bomen op Ijaer epgljeii fleelbend 

 ncffens be fijb-frljcutbeiis boojt / enbe ;ijn bleecb geel 

 banbertue/ aeiö-gljebJijs gljeboegïjt. g^acrnaebolgöen 

 blcpncblaeebcnöopronbe ffautiafienfi/ ban grootte enbe 

 g!jcbacntebcb?utI)tbanbe«J5()c!)occbte Citeren gclrjcüen- 

 be/ ftoart / enbe biat rupgh oft öap^afi •* baer in fchnplt 

 bltpn/ Ijarb/plat/blinrbtnbe facbt/taan fmaetfi be fioortt: 

 ft}je35oonKcns g&flijr&enbe. 5Sebaojtel fmebt tameïrjc- 

 benbicpin b'acrbe/ cnbc is met ettelytbe fafclingljenbcs 

 beftigDt. 



i. ï?ct tbJeebe geflarijt bant©ilbe Citeren bjengöt ootft 

 fecr beele ter aerben betfp^epbt Uggenbe (Icclbcns boo?t; 

 bebjaffen met facljte/ mat toolatljtigfje/ cubcbjatbJit; 

 arljtigljc bïaberen / berfamelt ban typ oft biif bijfoitbere 

 blaberhens / aen bepbc fijbcn ban een mibbel-ribbeften 

 tegljcn ben anberen ober (laenbe;bau be UJelrlte / bf göcne 

 bie naeftljetfteelben^ijn/ beblepnite 31111/ maerjjetupt* 

 ttr(le oft ongljclijrit blabt ig Ijet grootfte ban alle. «©e 

 bloemen fpjuptcn upt ben oojfpjongf) ban be bïaberen/ 

 enbe bomen beel bp een / geel ban berbae : baer nae bol* 

 gen langfibjojpigtje blaeöKens/ facbt enbe to at rupgfiatjj* 

 tiglj: elrfe een ban be toelcüc een bijfonber ülepu baübibeu 



"bcgtn'pt/ 



