Het vijfde Deel. 



ÜpfepDt Echidnion E'W^rfnbtThaioriton « " ,"?. ~. 

 uennt te Mefcn ; int Eatijn Serpentani möf Radffie' 

 domca; 60fl,tofp ; «cl.t Dart Ban een anb "trupbt enDc 

 met ban i,ct Echiumjwict üm liter nu af Ijauöclcn 



f Aerd, Kracht ende Werckinghe. 4tttm$fa öe »h< 

 tljuia/ tnacc fonöcrltngïje öc tvuecöc cnbc Deörröe / ban 

 cerb cnbc urarljtcn göchjcö. 



<Dc ■ ttJOjttl twn bttcrupDtm %'n gïjcfoöcn cnbegfie-- 

 Djoncficn/ komt met alleen te futlue üt gljcncbicbanbe 

 jpten&a geitenen oft gebeten «jn/matt betoaert oocu en= 

 öc btfcljcrmt Den nunrnj bat Ijp ban bien niet ghebrten en 

 liimöt airmenfetcboojtntn Derer bocglicn ghebitmciit 



«t'icrgcltirfcem-acljtenüebjercbmscljebbenooch bc Was- 

 beren enbe ört faebt/ aljs tFiofrottbcp Darr ban frlmjft 



JïtranDcr in fijn boeen Cljrnara gfjenoemt nftent liet 

 «JcljiiimoocüonDcr tgeflaebt ban bc rn^bcn bic De beren 

 ban bc flangflen/macr meeft ban be acbevcn/ bJeöctfratu/ 

 enDc be felbe btrbjyben. 



B II VO E G H S E L. 



OiltbathctfacbtbanBcfccrupbrnccu feungljcn hoofbektn 

 gbrlnckt/ cnbc oock in fommtrrhc lanOm Den rupgcii ftccl Pan 

 Bc felbe gbeplackt ia al3 6c Ipipt ban De Hanghen/ Bacrom grloo» 

 ben fommigftc bat Ijrt bc booifcpDe nacmen Echion,Vipenna,si.in- 



ghen-cruydt , Slanghen-hooft enbe Herbe aux Vjperes belJOUBCU 

 liccft > hoe bjrl bat bc nacmtit Vipeïinj cnbc Vipcraria De écoi;o> 

 iicra oock Bljcgljcbcn toojacn : ciiDcacfcgijcujiliciiiffe ta ooi|.W> 

 l;c ghctoccfr Datmcn be felbe mipDcn tegh.cn bc beten ban Bt dan* 

 BUtn Ijcfft beftacn te gebmpeben: oft bit tnipbt beeft fijntii nacm 

 Alcibium cnbc Alnbiadion , nac ben bjomeii ïlcibuts / bic alleen 

 f erft batte cnbc boete aen Dit trnpDt reghen De bcttn ban Bc flan> 

 Bbcn gljebonbcn beeft : toant/ als ben oiibcn .fiicauoct fclmjft/ 

 boen aicibiuo dapcnbcbaii ten (Iangljc sticrtchcn toaa/ onttoarc* 

 kenoe/ cnbc Dit ttupBr binbenbe/bceft tjet felbe in ben monDt gljc» 

 iiomtn enbe ghcknatitot/cnSe tfap boa: gbcftaolgbtn 'cnbc bet go 

 bnautoae ecupbt op Bctoonbc ghtlcpDr.teaet Booj hp tot gijcfout* 

 bepbt gtjctiomtn ia. SDoojte fob 5fjn btfe crupBcn / Wilde Oflcn- 

 tonghe ghClJCetrn / Oft Bugloffum liiiicrtrc , m't «Pntjbclfct) Vipcrs 



Uugioffe i om Batfc in bet gljclïacUt ba* bt Etigloffcn ghcboiibm 

 tnbt in ghcbiclie ban bt fcitoe gljcUmpcüt mocljcn tooiDcn : ftlfo 

 be ttocebt fcbilberijc biet ban SDoBoncua gtjtgcbtn/ betccehent bp 

 lobel ten foortc ban 'Cngbclfcbtl.ptöpliB/in'r Latijn Lycopfis al- 

 t«a Anglica ; De tot lekt bojm ban oiia in ljct ZMjboeghfcl ban be 

 Sugloffc bermaent iel Boe tod fp Ban faebt cnbc andere gtjtBacn* 

 temetbe befctnilbmgöt ban't «rchium gljciiocgl) ober renhomt. 

 t9cn googljgljtltctacn CUiriualiteftone Dicrgtjclijche fooucn ban 

 <£?tl)ium ooth btftyitben/ bcbalbcn bc glitmepnc mctblautaart)ti« 

 B!)c/ cnbt fomtiibtaafetibttttigtic/ fomtnDts ootk becltoittc bloc« 

 men. i. <?enfoo!tt ban bicn noemt lip Echium pullo flore , jebs 

 benbt icnen flcclban ttntn boet tjaontj/ gfjcjlrcept/ ongljcfcyichto 

 lïjtït bctoavTcn met biabertn als bic ban «Mjcmcrm «Jcöium / met 

 fneiite too!acl)tig!)cpbt beDctttt / op fijn tfop in beclc tartten bcr* 

 tcj.lt/ bjagBtnDc btcle bolle bfaemhena in bijf herf !;cna ggcbcply 

 ftaart oft biupn pttrftb ban bertoc / npt facbtt roolaclttigc ytipa* 

 l'.ena IUtppcr.Be : 'tfaebt ia als een Gangben liooft. üDc toojtcl ia 

 langBybithacljttgti/.bntpn. Bc blabcrcn Ijcbbtn m't laetfte cenigbe 

 frtltrpifjbcpbt. J)ptoaftin<Co(tnirncft. i.5DcttottDt foojtcScct 

 Echium rubro floie , om Bat bc bloemen bitipn oft lirljt tooot tpn.' 

 cp omgijcboogtiDe tacbsiscnB booitohomciiDc , Bicnacft bc fltclcn 

 trtfï open gacn. lïtt fatbt is klcpnct ban bat ban't tooo;gacnbe. 

 33t tooitel ia langöatljtiub/ bjitpn/ljarbt enbe DtcK: tipt bt totleht 

 blabcrcn fpiupttn ala bic ban gljcmtpn C-cJium/ macr toat bicc> 

 ter. ~®ti\ (ïecl/batt bt bloemen op ftatn/ia boogtj/ghcfhccpt/tnbt 

 met reerfebt plathcn GJjwttctltciir/ met DitrgbclBtht matr fmallct 

 blabcrcn bctoatTen. §>ptta(t beelin ijemgarijen / enbe oochtocl 

 tlbcra. 5 . 'Ct, btrbc (bo;te noemt ben fclöen Cbifnia in't latijn 

 Echium Cicticum primum; Le tocltlte ban ^aliDiotfttj faebt boou^ 

 phfftomcii is mcr Bt nacbolghcnbc fooitt in btn bof ban 3 . 3an 

 ban HcoglitlanBc. «3c blabcrcn ;yn groot/ ala SiiglofTc blaDc; 

 ren/ur atrben Bcrfpjcpbt: btnfrcelio nipgh/mrrfmallerblaDercn 

 betaafen/mbe Darr nat feftoone litljtvoobe bloemhcns Diaggeiibc/ 

 tn bijfbcn eeDcplt/met bcr tijot ptcrl'tlj teoiDcnDc/m't miDDcn roo; 

 Bc pecrfclic Diacpbcna btbbcnDc mtt blcctfit noppen / enDt etiicn 

 ttoccboutislicit ratBBtlpiicm. Poort» iffc bet götmcpn ectjion 

 Blielijcli. 4- ~C BltrDC fooitt/ Echium Crcticum lecundum gjc? 

 noemt/ ijteftreutott (IttlmBMi bcbooigactibt/metlUcpneroobe 

 pfacKSHciia gycttcrltcnt/mct blabcrcn tsit ctntn bupm biccDr am/ 

 bier cft biif DupmbiccbaLn Iangb/mtt bltcthcrrooDcplatRcn gbt> 

 fpithflt- 3?c btotmtn :ijn rcoDt/ciibtblijbcnfulcho tot oatfp ber> 

 nam/ in bun mibbcn trbee groots cnDe Bjp ftlepnc b'.acpfiena !)tü* 

 benbt met toittc nopbena. anbtra gljcbjcht fp be boojgatnbe 



fOOrtCItnbcljCCttpGbrntigth Echium rubrumCrencum. 



Alvflon Germanicum Echirfdcs, oft Apanne Pllmj facie Mollu- 



«.inis'hcrbanorum , ia een crupbt ban fmaecli cnbc gbebatntc bet 

 ^•tUiiimteatEbtlBtb/ fcjAtiobrt; rnatt w 6c Aparme noth m* 



Hetcen-en-twintighiteBocck. * 985 



USX f D f mm " rbbt " to " iJi'm'i ^nborslrfci ban n*ih. *r 



Ir-', Am ,u r. ?, trD:00 Bt)tnut. T>t nateot 



placheni biagljcnbe ecmii blocm-hr.ir.obanv 



bert enot gbetacUt/ ctn bitrtnDttlHorts bmtth 



mm/ lanjbtooipigli' gttl. met een Bi;n piiulitn htttofbni EI : ' 



frcrrro-gbttoiiBoprngatnOe: aio bic gijtrtfcii i 



BroiiDtbitrroiiDc faDcn mtthrommc bcclitu; etr ör boatel toS! 



bcftmBDanbenangljm IjoofBektno giitliKlitnoc ■ 



Öttft Dit Bbttoao een cetiitinc bloemt Hooi allcDcuiB.'rt i iut óm 



ooifpionglj Der flceltn fpüiptniDe. SMiltho fount iwfTdpm mo> 



Bljc>!tt>cfriiDielilcniicfoo!trban<."c!iiunt'fcie üotlma 



uo Hoie bert/ Dat IS Echium ma «eek Wormen. 



Ban «hifitio beeft beft ttupDcii oocli fomtoOto rooDetiiDtipu» 

 te bloemen (itn Iiebbcn. 



Noch van de Krachten van ! chion. 'Jn Jtalint 10 Het «Miiotl 

 iii btelcrlianDc glicüieken booi een rooiiScrb.Tcrlnrh trupDt re-ioti* 

 ben : fommiglie ftgglitn Dat liet toarm 10 i Oorij fonOct oroot» 

 bioogtt/om bat bit bet mcltli ui Debioiioicn boirten aoet groenen/ 

 te Ircttn Ijtt faebt met lOjjii oft aiiDtra uigiimomen lui p 

 ffillecrt toatcr ban't felbe / niet allttn giDioraktn.' m.vr Mi h u,m 

 Biintcu opgliclcnbt, Helpt De g'inie bic ban ot flatiam grü.cen tan; 

 tube Br Bbme Bit met litctc fmrkni •en op r>c oa ifttn 



3?e blaflercn/Vooitcleu en;e M.Bt c ljr(Tcou:i o.i in tl 

 bcii/cnfc toarm opgbelcnbtbtrfottiri cuoc betfachti . 

 tocebom ban De Iriinenen. 



' Cfcliic gbtbiftillccrt toater cnbc bt «Confcrbeban fijn Warmen 

 Bbcmactht. berfterrut net bette/ bcrBinft bc fuiacrmc. . 

 (iipbert liet blotot /niDtucrfuct ben bianbt bcr koulcn. Be ftibc 

 kracht beeft ooek Den £ipjoop Die in \ • 

 tnipbt semacclit luoibt, tcuictcn rrit fLiicfroorcn 



ti»iDc cencn nacljt op een koele plactfe gbcfttt tao:9t enb» 

 DacgliB Dat fap Bacr upt ghcDoiiUir enDc met ton ban tprrtn ebt» 

 fupbert tooibt/tnbc Dan Den oploop bacr ban ghjfoom tooiBt 'n« 

 bc honrtcbanbelpotckcii. 



Iht Ucct IMangbcn-trupbt/ om bat iUibius (als booiftvDt io> 

 ban cen (langl)c slieBctcii sijnbe/ Dat trupDt olithnaurot tube op ft 

 tooitGC gijclcnct bebbcube. oacr kan gijtncfiu ia gtietuctit . 



HET XIII. C A P I T EL. 



Van het ctuydt Maru. 



Ghcflachr. 



H<£t rtupöt .ïMarti / miffrliien «frrintfjt oft Uenro= 

 rjrapjiiö gijerjectcii is tttirfarrijanbr; ten met bjeeöe 

 tube evi met (maller blabccrn. 



r Ghcdaente. i . © r biabcrg ban bit rrupbt jgn b;cebt ' 

 langlitoojpigt)/ npt ben groenen nac ben blauwen tree? 

 6enDc/inct ettcltitfeétóitaeljrigfjcplaelien getetfbent/fom= 

 tnötp ucbcrUiatrt» gijcboogljt oft omgcflaocn . toe fteeltn 

 3tjn ronbtenbcgctarlit/bclilccbt met trirrgrliirlie Dorrj al= 

 léngfjebens fmallertoojbenbcblnberen : arnbetfoppen 

 ban be toelrHe ülcpne bloemen Ijangljen / bit ronbt ban 

 maerfifcl5ipi/Iangöü'0}piglj/Wnncnl)ol/geelbanbertoe/ 

 bp Jjaer fteclücns fotntnt» met cm Ulcpn piirpur ranbciicn 

 toetnert:nat bctoclrbeüolgljcn hantiglje fuinttatljtigt fa^ 

 ben. Tttoojtel ib laugiiVunipigl) enbctamelijtlicnbirb. 



2. T>tmebrfoo;te ban bit gtjctuap ie blcpncr cnbc beeft 

 fmalier blaberni / boe!) oochlangbirjoiuigljbaii mactb; 

 fel: öe|tcelktns 3gn tcerer: anbcr.s is fp De bnojgacubt 

 nialleogljcltjtfi. 



f Plarife. jvïcntoinbt ört getoas in be bette grafaentige 

 Drubelbcns oft bergbsficns/ cnbc ooeli neffeng De Ujegijcn 

 enbe fianten ban be belben in Seemerlanbt/ <©oftrnrntfe/ 

 ïjongarijen/ enbeinbenaefte fiüehnt enbe lanboutocnv 

 foo Vbrt aen b'een als aen b'anDtr fiibc ban beu tOanoirtB. 



1 Tijdt. fjrt groept tnbt blotpt ban Jlkp af tot ijftl 

 bitpinbenêomer. 



^ Nacm. pii ter tijbttiS bit rrupbt Mam gefleetcn: an* 

 btrjS gljttn nnciren en ^iin mp beisent : Dacrom nonn* 

 1CH Deccne foone Mam riiaius , Dat tjj d5;oot i Karl .'L* 

 ar.Ötr Maru njjnv* Cftüitru fftam. Xmgaetioe twitw 

 «Do»» m ' 



