9 8S Cruydt-Bocck Rembem Dodorm 



rapitel ban fgn ii.boctH. Boupleuror, b,W,« , fepbt h P / ILattoutot biabcreii i niet tod »naïtW|J / "» ^JffiJ 



uiotK ban t» «jierten cercbent toon ren ban bc rrupbtn een ucpnirtuftm rt*Eg^«fflPJ2L^Ï5SSS 



bic ban fclfs grotrtn ; met cenen ftcel ban Djp botten 

 ftooglj; met bede lange blabcren/enbc ten hooft oft broonc 

 alöDitbanbeïUllt. 3?t nncebe fooite/ te Vutten bic.met 

 bjeeöer blabtttn/nocnu iDalcriuo Cojbus lfophyllon; ban 

 Uiitn ban btoube fthinbers Irp üatt in ghtbolglit magh 

 hebben/ bat iö m» onbebtnt. ©tel nonnen't Eïaphobof- 

 cum, anbete GratiaDei; bauvun hebben tlbttsrcnanbcr 

 opjerhtcr Elaphobofcam, enbe norh tlbtrö ttn anber Gra- 

 tia Dei befrhjeben ; be tteltht ban bit trupbt Deel Bet; 

 frhillen. 



«f Aerd. $ct fatbt ban 23uplcurum iö bjoogh enbe 

 toarm tot in ben troetben gtaeb/ foo Ijet febjint. 



% Kracht ende V/erckinghe. JUen pnjft ljet faebt ban 

 2?npleuruin (eer tegen beftehentnbe beten ban be 5>lan; 

 BÖen/ aliB^liniussbttnpght/ enbe Jüitanber in fijn botcfi 

 <3Tl)enata. 



ÏBrn tuafcljt oft batpt btroonbm tnbt quetfuren met 

 be ghtfobtn blaberen ban bit gcuias/miDts baeittiat <©je j 

 ga oft JBorrbtjirn blabcrtn bv boenbe. 



T* ftlbe blaberen 3nn goebt tot bc nacgeboojte oft nat* 

 tocebanbe bjoutoni/ oft bttfapbanbefelbemetlBnn 

 ncrmrnght/enbcbaiibnpteiiopgOelepbt oft sheftreuen. 



<©p be mieren rnbe bropfuiecrcnbJojbenbefelbeblabeï 

 ren oodt nuttclnrb gnelfpbt/met&outbennengljtjtinbe/ 

 als ^hnuia bacruaiifcfniïft : bie oocb bcrljaruv bat ijet 

 23ut>leuron ban ^ipporratcpfeer ghepicfcnteaöommbt 

 fptjfe te gbebjupcJien. 



BIIVOEGHSEL. 



DJt Bhetoas h"ft tcnigftt gbelijcfttniffrmfrbtt Heptapleurum 

 Date pimma af Btrmacm/ fepDt lobtl / entt tooiot tn tan'- 

 gutDocft otjt c al grotptnDt gljcbonBtu : San Dt Ujoittl Ban Be tecs 

 ftt fooitt is omtctnt tentn ftlenntn Bingcc Dieft/ ftoartr.rbtigft/Ban 

 fmaceft tnbt troeft Die Ban't Dtrcfiens- Utntfttl fjftcItjefttnOf ; al» 

 OOtft'tfatDtiS. $p noemt Ött JSuplcurum van Montpeliiers ende 

 van de Herbariften. 



«De tUittDt fooiK/ ftp&f Eobtl/ tooiDt Ban fommiggt Hafen-oo- 

 i-en gfttnotmt / om Bat Dt bjttDt boBtn ftöetjjt oft fpitft blaDtrtn 

 tni totpnigb bal oft gtBtatpt ftatn/ iu't iatjjn Auricula Leporma; 

 aan (jet sjtojpiomo ttnpDt is Ban fommigöt foo eftcnotmt : fp 

 h«t OOtft Panai Chironmm Tragi ; in't ^oogftöiiptfti) Wundt- 

 Kraut. ©it is Ijet Elaphobofcum van Montpeliiers; tnOt en i» an« 

 Otcs niet Ban ten fpnft Ban Ot fttrten / ftpüt lobel/Betl Ban Ijtt 

 «tlaplioboftum ©ioftouBio BttftljtlltnDt. 



Allcrlckynfte Buplcurum, in't Iatijn Buplcurum tettium mini- 

 mum Ban f afiius iolumna gluöceten/ httft em dtmm/ftltpnt;gt* 

 btftlöt/ gtclatljtinöt ;tjoutigl)e foêtt Bjoucl/BooitbitngljtnBt ctnnt 

 Bunntn Ban otiöct af glittatftttn fttt I / ten Ijooghihn anbet^alBtn 

 Bott langh ; betoafftn hp btuttcn met blaBeten Bic ttntn BttljcBen 

 rugb hebben; boa: fpits/bocb niet frtftcnDc / binntn ijol/ afcbBtr» 

 totgli; Dtp Bmgbcrs btee&Btn laitgb / Bccl fmüilcr Ban i !aa ala* 

 öettn: upt De fcSooten Btr fcIBer ftointn Itoitc fya-fttclftejis/ Dja* 

 oljcnct op tnin tfop ftlcpnr fttansfttns Bun Bier oft Bjjf blaDttü 

 hnio/ mtt birrjtc ftlepnt geelt ulotmfttns/ tnre tatt nat ttocebouü 

 Oigjl biiipn (acDt nis Siiijs. i)ct blotpt etifi Ban bobtn / als Be 

 fttans-ct'iipBcn plcgbtn i Batt nac gatt bet allmgljsluns tot bt* 

 ntOtn tot : mat biotpt foo Ben heden fomet Cooi. ©r blaüttcn/ 

 bloemtn enDt ratDt/gheHnauhJt ?pnDt/ vjn toat Bitttt/fptttrgath* 

 tigh/ tnBt ftttt Ban fmattft. 3C( 10 fttt ttn ftltpnBÖctBaa/nocötans 

 foo is htttoonBerlniften ftcr gelaotn mtt fatt. Veranderingc. S&tn 

 Bmor fttt ootft mttttnen tncfttltn ttttl/fon&tr tatfttn. 



Se.lum Petratum, met bladeren oft bloemen van Buplcurum.ia in 

 btt Otrtwsbftl Ban SJtDum bcftlütBtn / al is't Dat ött in fommij 

 gljtöéngftcn bet Supltuium ghtiijtHt. 



Bryconhyes van Candien ftaetrt onbttfotcfttn/ oft Dat De foot> 

 ten Ban Supltunim oft /ntfantftinm bcli Bötlptftt. 



Noch van de trachten. |}tt Supltutum/ ftpbt Jgitanbtt / tn 



is in Dt mtDiennt nitt onbtqnaem : toatit Batt ims Ben fmateft 

 moe ttntft ttnigtjfins Ban Dtn tynptriton / bit mtt ttn martlijtfte 

 toatmtt toat Djoogftatbtigh is. Ctagus ftpbt Dat Ot ttottflt fooi* 

 tt nut is tot al 'tghtnt Datt fttt Panat i liitotuum in oiibe ruBtn 

 gotDt toe statftt toittDt:tnBe ftouDtft Boot ttn gocot toonDttrupBt. 

 Ött toattt/Batt Bit tcupst in ghefoDtn is / toojOt nutttlgclt gbe* 

 D;ontfttn ttgfttnbtnfhtntnDt 'tgcaBttl. 



HET XV. CAPITEL 

 Van Endivie ende Cichoreye. 



Gheüachten. 



D<& «Cnbibit enbe be Ctcljojtpc 3tjn in etnerlep ghe* 

 flatfit begrepen : ban be <Cnbibie iö tam/ enbe bt <&b 

 rtjojepe Vuilbt: bit ootït hatr bgfonberc beranbermgen oft 

 fooittn beeft. 



9 Gfw( } a ™ K - *• 'P«'&»bibitbïengl)tIangl)toojpigljt/ 

 6^etr« / stobbe enbe fatjjtt toitgroetu; blaberen ttooj t / be 



ftact ttntn ftcelep, bieronbt W/ijbel oftbol/ inmtcrrob- 

 tar ben nlitbtplti BenVutltbeii BiKquttftsnnbt/teiuiitkfc; 

 nclitigl) wat bttterarrjtigh uptbloepenbe fap geeft: angtjjl 

 befen ficd enbe fnö-ficeltn tonfff" frboone bccl-blabigi;e 

 oft bobbelt bloemen/ ban berVct ïneeft blauVo/ rointijDts 

 ooc& wit. T e tooitcl na Iangljtnojptfl!)/ b)U/met ronöct 

 arntoaffenbe btfelmgöni; beïoeltSt btrb?oofll)t tnbt btï* 

 fjatt/nat bat l)tt faebt rnptf. 



^tmtpti o/t fTCammc 



f Veranderinghe. qprfc «?nbibtt ÜJojbt in bt fiototn fffü 

 fatpt : enöc als lp bjoegtr/ bat iö in be Hentt gbefatpr iö/ 

 b.nt fr biet fp fnelliirh jjoogö op: enbe in btn fclben j&oniee 

 geblotpt ciibcnip faebt boojtgfiebjogljt ftebbenbe/btrgatt 

 fp eer ben IBmteracn bomt: marralfft inbtï^opmatnbt 

 gcfaept ujojbt/ban blnftfc burenbe tot in btn 1©inttr: enbe 

 in êtptembet oft «©rtobtr Voojbt fp ban bt jjtbeniers nwt 

 fabel oft aerbt be betbt/ nac bat be blaberen tetfi bobtn toe 

 gljebonben 31111: baer booj üio?ben bit blaberen jjeel fnetu* 

 Vuit/ tnbt ruojben tnbe TOinterftlje maenben met <©Ke 

 tnbt a^ijn göcgbttcn/ gfielntriinen boet bede anbert g>& 

 latt-trupbcn. J '3CïotItb ^Imntö ootb ghtVuettnijeeft/foo 

 ïjtt fr Ipint: taant Ijp ftpbt in't 8 .rap.ban fijn lo.boetfi/bat 

 be Sens troccbcrhanbc gl)cflari)ten beeft; een fto art/ bat in 

 ben g>omtr ujaft/ enbe Ijet flechtfte iö; tnbt ten tuit / bat 

 m btn TDinter bomt. 



i. ï£t€iröojepcisttottbrtlep. A. ^ctenfoojtefieefr 

 b: eiber ertbe min grjtfcöaerbc oft gbebertelbtblaberen/alsJ 

 be Cnbibie blaberen/ bod) nlctmttbanbie/enbe niet f00 

 bad oft gl£bt/ macr met ecnige hanjbensi oft rupgigDepbt 

 brbtrfit. B. 3?tanbcr beeft fmallegljcfnippelbc blaberen/ 

 felfc tot bc niibbelnbbe toe boojfneben. 3Dtn ftttl ban 

 bepbt iö als bicn ban ix €nbibit. 3?r bloemen 3ijn ootfc 

 biergbclntb/ blauVo ban btrtot. ï^tt faebt iö ïnitadjtiglj. 

 «De Voo?teI is langbtoojpigh/ tuit/ mtnigftt iatrtn obtr* 

 blnbenbe. T&t bik rrupben biotpt oorü ttn luit tnbebit* 

 ter fap/alö fp in ftcrlen/ blabtrö oft Voojtd g&rtjuetfi ujo?' 

 ben: iatbe blaberen fclbe tnbtbetooitd 3tin bitter ban 

 [mafdi/aUinen bic eet oft bnoutut. 



5. 35eftalbcnbe «7nbibitenbtbrboo?fctibttnjet fooittn 

 ban €ifljo?cpe iffcr norfj ren auber '<6eelt TOtlbe €i* 

 tüojtpt/ be boojbcfrfj}tben Cirjjojcpe ban blabtren göt? 



