ioo8 



enbe met gotben nnarcR / ató lp routo tt/ met H^n/ 



<©lir/ enbe een UicmtgljcHcn ê>outa. 30an ate fp m lua* 



ter ghtrobeu iovban ijs fp cetötröoiitut oft bcrtetrt/rtibe 



boebt meer- *_*.». 



IBeH bjmgt be HottciiüJc cjhcmcrmliicH op tafel in t bc* 



Oinfel banOemaeltnbt/ enDeinen ettfebooj alle anDere 



fufjfc:'t roeltti ben port jTCartialta ooelt betupgt in ou- 



beii tube gebjuptficliirlt rjcüjecft te jfjti/ feggenbe in fijne 



bithten/ bat bc Uattoiuue/ bie in fnn booj-babero tqben 



in't laetfte banbe maeltiibt tot beflupt toon het cetmael 



on tafel gebjoght bnerbt/ in frine tnben m t beginfel ban 



be maeltrbt/ enbe bom alle anber fpufc gegeten toierot. 



«Dnnmru maghfe foo boel in't beginfel als nvt laetlte 



banbe maeltrjbt feer beqttaeinclneh gbebjuprbrn : want 



nooi anber fptjfe ghegeten pleegt fp fomttjbtö ben tier; 



loje» lufl om eten oft appetijt te berteecuen / enbe be 



flappe mage te berquitftrn.'macrin't lactfte/enbe nacalle 



anber fpijfc boet fp be n joncbenfrbap/bie booj ontnatigcn 



bjanrh ban ÏDun ghebomen 107 bergaem booj bien bat 



fp bebompen enbe toaejSbommen banben felben UDijn 



ten Ijoofbetoaertp bele tt te hUmiiien enbe op te ftijgcn. 



ïPcn gul oft fap / enbe baer nae Ijet bloet bat banbe 



Uattoubien mbe abere groept/ bs biel bothtigh enbe 



feoubt/ enbt bjcmigf)/ ban nochtans niet quaebt/ maer 



n ercbelncfien beter ban het gene bat bon anber* moea- 



rrupben in ben IfjfW groept; gemercht bat ö" bloet/ bat 



ban anberemoep-rrUPbengnnaerüt ruotbf/gantTch tun- 



niabtjovcnbcbatfclbe oorfe quaebt/ ahStöalcmió bctupgt. 



©e iLattontoe / nae be lecringrje ban ben felben ©ale? 



mitf en flopt Oen bupru niet/ noch en maeeftt ijem oorli 



niet bieecft : tuant fp en Ijeeft met farpö oft bJjangjs m 



fiaer/ baer booj benbupcBharbt gemactbtfoubrniogljrn 



Ujoiben : noclj ootft fp en heeft niet foutjï oft frljerpp in 



naer / booj 'nuelrh fp ferarht foube ijebben om ben bupra 



tot loffmafje te berbiecben/ enbe ben felben te fitpbcrcii. 



5Dan al ia ijet faecfce Oat <©alenuö Ijet fclbe met eenigije 



reben frhjuft/rnbe bat ijetbennelnrlup/batbellattoutoje 



be boojfepbebJjangeoft feherpeepgentheben in fjaerniet 



en heeft) noehtanjs bs ijet booj langtje erbarentijepbt be? 



bonben enbeberforijt/ bat fp tot be weecbmauinglje bes 



hupeftjs / in fonberhepbt oftl fp ghefobeu ipv feer bed boen 



lian : toont booj bien bat fp ben bupeft borhtigh maetbt/ 



baer booj bcrbJCtbt fp hein oocb tot IotTinghe enbe tot 



fiet uptbjijben ber oberbloebigfjebcn / oft boet hem ten 



minftcn lithtettn bamerganeb hebben: 'tïBclcb jiDar? 



tialtö ootft voel beftent us getoeefi ; xoawt Jjp frhjijft baer 



albiusbanin Ijet xi. J5oceft ban fijne <£pigrammata/ 



aen 3uliug Cerealis frhjijbenbe/iaooj allen fal b booj- 



gljetet bjojben lattoubjc/ bte feer goebt u$ om ben bupcb 



bocetlttcinaerben. 



©anbupten gcbjuprfit/rjceft beHattoutoeooeficenige 

 nuttigfjept: taant beblabcren enbe be ft celen banHattou= 

 toe groen geftooten/jrin goebt gelept op alle berhtttinge/ 

 blcpnepupften entoilbtbirr. ï cfeïbe met Uiat fout» op 

 be berfehe berbjanbthcpbt gtkpt/tei be blcpnen boojt» bo? 

 men/berfoeten be fiutite/enbe genefen be berbjanbtijept, 

 '■5T fatbtban be HattoubJe/bed enbe langhen tijbtgc? 

 biupcfit, bcrbiooght bat mannelntb racbt/enbebcrbjnft 

 ben hifi ban bpflapen. 



''üftlbe fatbtmet eenighe bjaneften oftruppenj5tnge= 

 nomen/ is feer goebt om beinenfthen te boen ruften/ enbe 

 rjheinacUelijrli te boen napen. 



BI1VOEGHSEL. 



D<* ïnttoutot / an&tt* Lattuwe oft Lattich ohtnotmt/ is een 

 foo btftcnDni moce-ttiipDt / Oatmrn baer niet bcclt koooitm 

 meer Dan en bdjooitcti te matchen. JDan De ■Tammt lattou» 

 tot noemt iobtl Hof-Lattouwc; in't ï-atljn Laiftuca fatma folo 

 Scaiiolx i in 't ^paenfeö Leutig* ■, m yoogtiCupffetjlanDt Ijccrft 

 fbmttjDfB Der Lafluck : tnDt £top-jaIarDt l)ttt Oatt Grofl'ci 

 Lattich ,tnÖt Weiflcr Lattich; in't dittho Maroulla oft Maroul- 

 lia: in'tJlatijn bettfe bp fommnbêootlt Laftuca pnlyccphalos; 

 tn Statiën laitwm Cappuccino -, Ijitc te lanDt Gefloten Lattuwe 

 entte Crop Lattuwe. 33t CtfttotDe iattoutot noemt iobel in't 

 lattin Ladluca ciifpa non capitata,in J2eüteBliptrt!) Gekrolde cnOt 

 GhekronckeldeLattouwc onghcfloten. 



Rooirifche Lattouwe, in't i.atj)n LaSuca Romara , feprst Bt» 

 ftlBrn tobcl / tooiot meer BebonDtii in Jtalien Dan in <Duptfcljs 

 lanDt oft ^itOwlanDt l mate mteft tt Koomru / toatr Dooi Batfe 

 Koomfcljt süenotmt tooibt i De totlcftt Bonrfttcct DlaDeta heeft 

 ban Be götmrpnt/tnDe niet foo oneffen: ooeft foo is 't faeot fmatt. 

 'Cfttele tttipDt ia roalfcytt/fottei tnöt licffriSthtt Dan fmattft Oan 

 Bc sbemepne. 



Cruvdt-Boeck Remberti Dodonjeü 



©e onnöcflottn ïattotiVoe Heet in Jtaliett ^""i" T"»«fi- 

 T,,,f uwc mVtlan»" bl.deren is in tjette lanDtn rtemtpn / bi> 

 ..«fooi^nhrülafimnlicftucnDtaloDc <Cico:ep BlaDcren l cnoe 



SftfSSSI SKlSSsg S'ncetcn" """ ' mmik '- 



«SuanStm/banSiiiffel ( fepBt ISetruo Ijonbtus ) 

 rae" faeot Ban ïïop &alaeBt WWW »aer een «Lattoutot Ban 

 nuam^it bce cooDt Ban DlaDettn toao /cnDe Baerom Laöaca ca- 

 ?,? a[ T utra maahheetcn 3?efe Lattoutot toaa bjeeDtBan blafieten 

 toot upt gbefpiepM / met neHtoncrteltj ' nocötans met fcec gehtopt/ 

 BYn Btttot rooat nat Den ftoattetl tttcfttnOe/ Datrtoat pettfeDa bp 

 Bhcmmaijt toae: atiBsta toaa fp Bc nöcmtpttc lattotttoe ban upt* 

 tocno ghe aheoaentt cnBe toit faeDt Dtcl BÖdOch ; Beet) Beel buip* 

 M t %faiattet Dan Bte RooBe «top-lattoutoe Die hlTett lanoe 

 QBccIansIjmBeboBtngcocffcntissbetotcft. __',,. 



Bo«w foo ? nnoet notb Btele anBtte foojten Ban g.al«t Booj 

 otfftningbe fulclto gljetooiDen: maet Bic «n alle meert mBitc foo;* 

 ten bcgrepen/BicBan titatljttn met en bcrfcijiilen / macc ;tjn batt 

 fmacert Hef (iitlicc b'een Ban B'nnOet / tt totten Be Bbthconcltcl* 

 óe/De Sliiptlitappen/ De BÖtmepnt/ cnDe De feltpnt. ©e ©lupc 

 firouucii tooiDcu ailtcn BetpiaiiBticnDe Btfc hebben tolt fncBt: cnoe 

 fp too'Bcn arootetcnot feljoonec Booj ftet Bctplanten / cnBc ooeft 

 foctcc ban fmaetft. UDilBt BÖP Bic BJ" ' nBi ftboon hebben / foo 

 bmDt boben Ijet oppcritc t|amcn ttoce Daghen cec Dat ghtJJc upt 

 treeht om te bctplanten Ban D'ctnpfact|e op D'anCcr/cnBe fttoptcc 

 janBtop.öm De lattoutot BoeBtenBctoclciechtnBctcmaetfetn/ftc* 

 hen fommigbe &tt faefit Ban De fclbe in « ittoen-facutoft ©tansit- 

 faeot. «am tjacc grootet te Boen groepen / leptmcn op öactoerte 

 een felepn (ttenhen. jBacc .ttiflortnua ban lipctnen begoot Be 

 lattoutot niet youigtjtoflttr/ op Batfc Btooter enoe lief Inttiec ban 

 fmaetlt fouDe tooiDtti.©an ban Defe enDe auDetc Dinghen öe iat- 

 toutocn bclanghcnüe falmcnoc boceften ban Be iUtiOfUmuungbe 

 moghen lefttü Die Laec int langh Ban banBticn. 



Erandt-Lattouwe tn ia geen fooite ban Deft Lattoutoe / macc ia 

 6t Tuffilagooft Ijocf-blaOettn. 



Noch van de krachten van Lattouwe. J©C!l IJOltOt Bc ïattOU* 

 tot booi KouBt cnBe Bochiieb in Den cctftcii oft ttoceteii geaeat: 

 enDe Lobel feput/oat oeïattouïwccn faojte Man «SfnDiBic ia/ maer 

 Ladtuca gijciiocmt ia/ om Dat fp meet mclcfea ban haet sceft Dan 

 Be Cnaibicn Doen. 53at De iattoutae houbt ie I blijcltt ljicr upt/ 

 Dat het fap/'ttoelcU upt De ouDc oft boltoaffcn fiteltn enDe biaDcrtrt 

 ban iattoiiloe shcooiitot tootfitenDe bctoattt/ a!e Oyimu oft 

 gculfap oft iEeconüim/ bnnac alle De itcatbttn ban >Optum heeft/ 

 ooth met foo fcbaBcIijcn en ia. 



lattoutoc BhcfoBcn in <eetfïe toattc / enbe Bat flbeBtontfitn/ 

 bctmtccBett het melch ban Bc bocficta ƒ is Datmen oaet nae Be 

 bojficn met De hanot toiijft. 



ïattoutoe gljtfoBtii cnDcmct Ooom-olic semensbt/ iafect socDt 

 Bhttcn ban Den BecIfiKbnsbHi- 



Hartoutot BecbetïthtBct hctte/'tiptouto't w BöefoDenienDe ia 

 BOtBt teghen hrt toalgötn enDe optooipen ban De masbr. 



iattoutoe-faeDt/ ala jaiiniiia febinft/ ia goeDt tegen oe ftcRcn 

 ban De fetoipiotncii/ met toon inghenomen. '■Cfelbe facDtgije* 

 flooten met faeDt ban Witten geul becDióft De hitte enDe fmette 

 banoe piffc : macc tfelbe ooch gbtfiooten / enBemet fogh ghe* 

 nuught ban een B;outoe Bit een Docljtct heeft gcBiasen / enDe toie 

 ban een <£rp/ia feec goeDt om op't Boojhooft te bmBtn/ om te Boen 

 flapen. ^et ftlbe lattoutoe faeot Bhcüieptht mtoatcr/Oaetftael 

 in Bhcbluf'cht ia / Btjcmensljt met cen tocinisb poeBet ban .^boit/ 

 ia een fanBcrlmghe bulpe tegen Ben tuitten blocDt banDe biouujcn. 

 Wt Bit faeDt met Koofen toatetfccrmenBht / tooiDt ten ©lic ghe* 

 mactht ; ban De toclchc een toeitiighsfttn met Bleefchfop oft toiin 

 fmoisena gljcBioncltcn ettcliiclte Daghen aclitce een/ fecc rjocBtia 

 booj oe shene Die het faeDt ontgaet oft Djuppt. 



•èe toottcicn tooiDtn Ban btele booj een lecftetnijc gbegetcn/ 

 ala fp stoot entt malfeh vJ" / enbe eer oat het ceupBt sltefcbatett 

 is oft bloemen rr!;thrcgeii heeft. 



Uet ttcop-falaet too;Dt Booj h« alDctlitfliitltfte enDe alDct* 

 tDelfte ban alle «De foojten ban j&alaet gtjttjoiiDnt . jBacr De 

 Uoomfthe iattotitot is becmacmet om Ben hamcrganBh te bet* 

 tocchni, fepDt ioüei; Dan De anDctc. 



T* tecee enDe toeeefte menfehen moeten Be lattoutoe eer she* 

 foDen tran touw eten ; oft ten minften touto met Kacftette ttcn/ 

 om De itoiiBe Ban Be felbe te matigen/of t met eenighe anbercliccte 

 ctüpocn/ als iRuntc oft Kup'tt. üRact hiec tot Bicnt fp b:ft ett 

 fp opgljefthotcn is.i©ant als Btnficcl beamt te toaffcn/footoojDt 

 bc Lattoutoe bitter/ enoe en is niet beqttacm om booj fpnfc oft 

 ani'crlino inBiJcnamcn te toojben. sommiglje houBenBooi Beft/ 

 Botmcn Be lattoutot/ 1 Die men couto eet/ niet en toafebt/ feggtnoe 

 Bat fp Ban Bhtcn ftbaDe met allen Doen en fal/ infouBetbepDt 

 alfmen Baet itecclien tonn op Bitnetst. 



JBm bttoaett re BlaOeccn Ban lattouwe noctj malfcb #1* 

 Be in 3ü;nn oft pclul, enDe foo ;tjti fp fmacchclnch. «T-lstroWoi* 

 Ben Be lottouWcn/ alsfp Bbefchotmtrjn/ in jOekcI shelcpDt : cnac 

 baec DooikcDgcu fp eenighe Itcacht/het fap oft intlclt ban HDilcc 

 lattoutoe gljelijtltenBc. 



jDact Be gljtiic Ou longhctfuchtigb ^fln / Sloct-fpottWtn / ftoit 

 ban aeDem 5iju/ eule fciiiOeccn bcaecten te hciJaljen/ en bchorBtn 

 BÖten lattoutoe te eten. IPant De lattoutoe bctl BÖctcn/ maeeftt 

 toinoen/uerbupflctthct Bbcfitht/ maecht Btmaohcflap/ enDe Docc 

 toojmtn stoepen/ euot rmcclitbci lictjaemtcaegh. 



lattoutoe bau buptenghebmockt/^a nut tegjien alle Ijeete apo* 

 fhimtn/ cnae blepne oft lichte puplien cnBe opa:achtiflhCL.tii: 



macc 



