Het vijfde Deel. 



maet met foafpua cnatftgf : bactemiB buggttoaoban fommi> 



Bbt Lapathum latifoltum.bailauBctr Lapathum rotunJiluliumnhc; 

 peten . Sacctooitdislangbcc/ oetlct / enbe ban finactU enbe 

 banfacbtmatcKcirtCRracbtbiebanBcnKhobarbccCctfliomcRcn 

 Blielncli i cnbeBacromtooiDt fp ooch gtjeiiocmt Rheum Barbarum 

 Monachotum! cnBcjoannca C?cc«8nocmtft ootk Khabatbct : 

 tnOe fomnüebtfcggütn Batfc al 't fclbe becmagli bat bc Kbabar» 

 ter/ alfmcnbacrtlnecmaclfoobcdban inneemt al» banbt KfeM 

 batbec. Groot Water- Patich homtboojts in'ttoattt / enbenct» 

 ghtna eiber» ; baeromtooiottjct sbtnocmt Hvdrobpathum , bat 

 ia roatet-paticlj; cnBcgrcftfu)arrcc lilabeten ban bc pattcntlc; 

 matr bt tooittl is hoitet/ fafdacbtiBbcr /ban bnptcn fmartcr/ ban 

 binnen rooBcï ; enbc too;ot booi Benen rubrum ban bc bebnc* 

 gbcts Utrhocht -. tnbe beft yeet ootk Rh.ibarber der Monickén , ala 

 «EJoDonctlB cnDC anbetC fcblljbcn. Valfch Rhabarber van de ionghe 

 Herbaiiitcn , in 't latijn Hippolapathum rotundifolium enbc 

 Plcudo-Rha recentiorum , tooibt ban fontmigbc tot Snttotrptn 

 gtieocfftnt/ fepbt lobcl , cn&ci» touDcrbau blabcts / bobcn niet 

 fpitB / Ban grootte enbc gljcbaentc De blabcts ban «Sroote pcfli» 

 kniir-toojttlBÖtlbtnac.briBb'. mnccen heeft ggccngcootcc oft fetr 

 anber toojtclban De p.iticmic s enbc 10 ooch ban Ce fclfOe hratbt 

 mbe nature. 3n ©ofccnrgch/fcpBt >Cliinua/acnDcbccch3hen8/aie 

 tmbcr'tggcbcrghtc blocpcit / maft ben drosten patich met heel 

 xonDeblabcrtn : ban fijne Uiojtrl tn tïriclit niet Bicp in D'aerbc / 

 foomenfe ggcmcpnlgtft fcljilBttt / matr hmppt boojt langgs 

 öettttfcgcnBc t'opperfiebanber aerben / alebc moitci ban .ïto< 

 ruscnDclifcb:cnOeisfomtnMstocIccncnarmolth7 onbee Bbt' 

 befelt/ bahbiimcnu.pt ben gcclcn pcerfchaclmgb ban bettoe ■' 0c 

 bjelthe glicBjoosht ttjnDc Den oprechten Uliabarücr glicbjtft t / enbc 

 ooch geel berbjt. Clulïua en gtjeefter ohren afucelbmgbe bon ; 

 enbc be gbent bic lobcl gbecf t en i» niet tori gtjetroffe n i bed beter 

 mis ooch bt ghene niet bic anbttc abtgbeben hebben / onberben 

 natin OUantfupS ban Rha verum vetcrum. Kleyn Water-Patten , 

 in't Hatöti Hydiolapathum «nmiis , groept iri natte tnbe boebtt 

 grouDcn omtrent ICnttoerpcn / fepbt lobd i enbe i» ban sbt> 

 fiaente enbe sbcbnipck ben £>chcepen pattdj flbelflch > maet De 

 ölabcr» #i (maller enbe ïilcpnrr ; enbc bc toojtcl heeft meet 

 faftülightil. Klcyn Fonreyn-Patich , in 't ï.atgn ruullum Fonti- 

 Lap'aihum, en groept netgbens ban in clacr. fontcpn toater / upt 

 ben gronbt booitbjcnghtnbe tcere flappe tnbe bunnc öcdlicnB / 

 lonbomme bc tooitel bangbenbe / met bunnc lachte blaber» / op 't 

 bjatec fujcmmcnOe/ bed fmallcr ban bic ban .ffontepn crupBt. 

 t©efc blaBcrcntooiDenbanfommiggcïpotthersiu Djanchrgch 

 in bc bctcpaiugye ban Vnguentum Mamatum ghcDacmüJantfp 

 ïwuDcn Dit Booj De belle fooirc ban pattth / ala ben fdben loütl 



©ooits foo tooibt ben paticb ban bt .feanfopftn mccU Parelle 

 Oliehcctcn; bmTBatet-Patitb Parelle d'cane-, hier tt lanbt Groot 

 Patich oft Water-Patich, in'tgoogh0ttptfcbWafferampfter.53m 

 leiibtn patich heet Parelle fauuagc in't jrtanfopa. 



4 <Shcmepnstüdttr heeft tioch befenacmen»ttoetcnLapathum 

 Oxa'lidajin't franfopaSaktte, V.nette, Agrctte, Aceteule; in't 

 aaalfcü Surcttc; in't3taUacnfe!i -rf«t»/ï m*g£<mt ; m t 3itt>st> 

 BuntfchSulckcr, SurindcCIlDC Suurick. 



ïSieban sulelter-faeDt toil hebben / Diemoctfe bolhomenlijtlj 

 laetcn arotuenenDc b?oogl|cn.ê>penbjte»lnot!)honbenachbOifl/ 

 nochfctrbccltoattra;tnbétot!tomBroot wtooibcn Dipoftbtco 

 mael 'aiacrsgljcfdjojen^n- 



< 3Dc imobbcladitighe eitrcftel/ in t latgn Oxahs tuberofa.i» 

 terfitliicft upt ^talién ghcfonücn gbctoceftV fepbt lobel. 



«Koomfclfti&nlchcria ban 'iobclOialtsfar.ua Franea rorun- 

 difoiare P cn S gbeS«ttn.ff»ptafecrmalfch rnbt McBscft m'tmoea; 

 tuucgron.t beef in Sianchtutli ronbom Pat»» enbe Oditna/ense 



""f ifhMpt "lurentlgroept oberbtoebigftlö* op bc fanOaegti* 

 „htarVnbenban »abanbt/ Picarbu/ jfeoimanOtc tnbe jCngljc* 

 fanbt / B'aetbtróch btbechenDc met be biupuroobe bertee Ban 't 

 üat blaber n tnbe fleelen / fepbt ïobcl. W nomttfe Oi>l>uc- 

 Slafi™u"u,vnuecinatn't latpn. Jflt j ; ranfopa beetfe ■■»*■ 

 "tS i' brcbis.enaePetttc Saletteiin/t^aliacnfcö^*- 

 rSacnbe s M n«ioU, fomtgota ooeh /«>*»»»" »f« "fi^f^- 



Aiaer D rooi o Oofttnnjch ; enbe 



^ ^SS?« / bat atnbc hnoopliena oft ftttlhena fomtnDta urn-, 

 °S t ^^fifernB toaffen " toaer upt öt blabcrcn haer fdben tn t 



Bhtnnicijtotplaiitcnbooit. TStOnbl in'tiatgn 



Boom-Sutckcl ia ben »««» og ^ t/ maet „ n uoomhen &. 



Oxalis«bo«a,ttotltKB3«n "»"'*, Africana fucculeo.a 



Bt Ijoben gic. te lanot »»''~r y^ M tn0e oirótttrcnbe : foo bat* 

 Maarren boojtghcbjoBh ' ta "' m *^m fouDe / om Ijaee scoote 

 mt, , l fff Sf«Cabrrtt^»^SKnl»in« heeftfe albn» bc, 

 malffr BU^lnrSiBhrpDt . oan v" bicliatbtigh/ met 



^^J^h^mcXl^ upt ben roffen grom : 

 X Saeï . P flfrn Se^elftm» / omtrrnt ten fcanmoftboer 



Hetecn-cn twintighftcBocck. roij 

 » tpiughtpbtbt.tooitdB : "•■ '- "rrTTTli 



hr,\? ''"""» l-»iBlltu' bioofcn , bunicnuBcrutKUOMll 



*?. L, i' 01,ar " f"' boet laat eoootatbngb tg : Dun mctkfcti» 



O" blabran fcobrn bjtrbt.irbiiBH moe olfoo «f gomt*/ a*rc 



n?taSÏ , ,£!if man: . fmD, S l,n,ot0nrll,fmBn aU,ot '"" ";oo», 

 £ . w nM J«""P'8littomDtu»50t tngrootmobtrtir 

 ISnïSS n f ,m »'"n, : ft biaberen, bieop't bossbttt t. 

 ï "SUtoOipuijetenbefmaüer banbanbtt. 3?tn frïar* t »3iS 

 oei Bhtrr.epne surthtl; nier ttrl foo fnrr als be rentr r /«nih-je 

 2S-„Ï ^" Dlotmt " banDbenar nbclorn ttt te-tt m.rt 

 Btootct , cnac hanahm loffer tnoe teagabtttn meert enöc bet. 

 '? . » l" °" l \ a,mo * fartsr bupêteno / elth matr tuxtfaStn 

 miwubmbe/ atghatmailij oonthtctoobt. 'ötotut Bra httltn tb* 

 mcr booi. pet mott gbcïatpt too:I)tn | imat» Dat Cc bjaittl Ore 

 lUmtctB ftcrit. Vltt ib ttn b-.oos tnoe malfrti tiupbt tn .rrtlen 

 blaberin cnbeurupch/boai (r,n Uoifappt jbipt bttiuatni omin bettt 

 tgoen Out bojfttttietlltittt. 



Surcket vanltahen 10 bgf bethanbe ban Colttmna bermamt Ut 

 etrfre fooite geeft rjroott blaDtro ala Vatntl l bort) bmtOnt m 

 ttoeteu ghcBeplr/ ala Bic ban Inim. ^t tinertm» Uttmtrr mot 

 hrrfttrn bulbaetittgljt tootttl / met ronbee tnSthlepnrt bl -.arren 

 T>t BeeBegeee Acetol'a oamifolia-, enbe heeft blaoerm ainbtpDi fa. 

 ben als Salilrcon / fcrjtrp / langbnraipigt) | inrt macn«.rrte)Bi)« 

 uptghctjoolt. 3j»t bnrbc 10 ronbrr/mtt een attipnatttnatic\DKttl: 

 totenaeerfte biaberen bgnarnls Btpl-blabtmi in bigtn cUeorplt 

 ton. ©e bgfbeta bc fmalltc ban allen/ tn fmallcr meniggiMiiDirjin 

 Licphtno bcrbcplt / tpglienttijth alaOicb.iit^cimiim;anbtti»!»c 

 bupmbjetbbt bieebt / gjielufbtgh / tto nlKUno, aen i 

 fteelhtnbafl/ alomct falptttracUiiogpoci'rtbripiaept, fucr. Ct 

 bloemen flaen attB-gbehnia / l;lej»n/ mo/rbiitbtiBll ardacouab/ 

 upt bijf lilennc blanerhciiB fpüiptcnbe : barr n.ic bolglirn blaber» 

 atgtight bitichtcti gl)t lm htnbcecn Offett- gooi i : oaerom clitcf t bute 

 DCtl tocuacm Acetolaocirmfolia bacephaliphon. £>plsaft bp Pau* 

 filppo omttent .€aptlo. 



, Surckelvan Candicn.ln't tatgn AceroCa Cretica frrnine aculea- 

 to.en beeftBheenootlicnooftljphciiBoiifcct arnbi blaatten, cnac 

 Die ülaBcrcn ftaen op langlic (ftrltn : get forse ftgupll in firhcU' 

 ghc hupohtn» i eube ia ftlf» fteheligg cnac ftgctp om oru te 

 rahcu. 



Surdtcl tan Zante, in't Iat0n Acetofa pirua Zacytirhia,bwnbt in 

 Be Jporrhrn ban httepl.iiiot aatirrglicfcnptht / enpgiit pioiptt 

 Slpinua: merm fccthUpn/rncraichclaiigbtBOipiBhrbl.iOrrtn.ate 

 ban Be doutoe ghclnthtnOe/ anaecobcrl uier aio oaTc f>urekd. 



Surrkel mcr dry bladeren la eIBeca licfcli:cbtu mei n.irrnr t)tn 

 fiOCCHOCchfl-blOObt : bit OOthOiys Plimana nibt Oiiinph)IPon 



lieer : ban is berfthtpben ban bte grooie fooitt ban ülabenn bic 

 anbere Oiytriphyllon noemen. 



Surcket met «eele bloemen oft Surckel met hauwkenf , in't 

 iatim Oiys corniculata lutea , loernfooitc ban 't booifcpDe liotc» 

 hoech»-b;oobt. _ 



8 . 33t acbtftc cnbelaetftc foojttbanbefe ttupbm ban «JoBontna 

 befchjeben' ts banloücl Lapathum faojutneum gbcgetttn / tptc tt 

 lanot Dtaken-Woet , nat bet blocOiBD fap battttm to. Attent» 

 Bbctn Limonium, maet etn fooitt ban patitt/tuaiicnOtbtd mbt 

 BCcbetBhtcnomtcent'Cudn. .. .; _ ,. . 



Noch van de Krachten. ïllc befc tntpotn / te tottcn Patltg / 

 Paticnrit enbc .éutckcl ; hebben fulchtn hratbt in haer blabcrcn / 

 faeottnflctoojtdrn/ batfp Btn bupdi BjeccU maeefttn, alioace e 

 faeeftc Datmcn anaers met (n en naem aan het taart» bate fp n gt)c> 

 fobni tnn glietocefi. IBar.t get gbtnt bat top licttcn monfe tact Oen 

 bupthtoeeehmaechencnBc gaden/ Bat hcciniaeOciethcnUua- 

 rhein,a!»i.obd ooch acugljetecchcnt heeft: wactnae Bat alle btfc 

 crupoen Lapathum , enae/nl» fommigbe mepnen / Alapatiia utjclicer* 

 ten roojben. patith I fepBt <6alcmu) / geeft een miabdmatight 

 bettttreiiae hracgti macr H3attt-Patithi»mctc ftopptnBe Ban 

 bcanbeee foouen, iat geeft een ggcmenggochtatut/inbuaöertet» 

 renbeenbc mcber mnatnbtbannanimi : cnac aooi Beft tfamen» 

 trtthcnbt ktaegt geeft het faeBt madjt om De macnDeftonOcn tt 

 feoppen. T>c blabcra ban Patitg ghcflooten mti 'meti fepot apu> 

 leiua/ enBcgtldijth ten falbe op eentn Igiicii botch gbebiepbt / enBe 

 ouóiielcpBt/aotn fchepOtnalleggcfroillcn / tnDt openen Be ftoeeein* 

 nlicn. Oen felbtti "fepbt / Bat patich mtt Otetheno-fmeer: oft 

 ètliaeuB-tuct ggtflooten/ enbc met gupa'jathm biupn t.:ooat 

 nh Uten plaelter baer af gbcmaecht/ ftrt toet gbcmcu alltbat» 

 bnricpt I baet op Bt*«P&t ■!)»"' • «"öt brrbinft Bc hlKKti / hUp> 

 ooTmtnStTObereBÖttoulen/ met ccncnlntie.i botehBateopBbt, 

 SÏÏ™«1W™ oft fctbtrptn P««h Dtfli lecetmcn 

 ten mater / Bat alU pupfttn/ fpiotttn / plathtn nibt malen ban t 

 atnficht toegh neemt- m facDt ban beft ttnpbtn acu Beu flinchen 

 fm BtenauBbrny too:at gbdooft tttt floeot tt toefen om be btoii* 

 tombHCbtbatr tcmaethtn. ©e too.tclcnban patulj «nmfanv^ 

 S ght Spattheu foo fttt ggtb:upehelgth om Oen bupth toeteh tt 

 maukrn f ató Bt WaOrrs i tn myn gljefoben Boen fp toater maeo 

 Sin i boen Ben flttn tnBt't grabctl hithtntnbttnfcn/ enbe beo 

 toccKcn Bt macnattt-onaert / fegggenfommighe: Bic fn met *MJ"op* 

 aiiclcnBt tnnBeleopptnenbe acgtcc boen blgbrii :ma:gn BbcfoBett 

 nhenefen Bt febojfte naggetó im bc plaetfe cerft Bbctoitbci» 

 met a;on etibt ê>alpette mbt ftonnt: in Ittgn alleen ggttoeptht 

 Sm-rtmen om lansb / etrft tod ghdtooten :gnbt / enBe aan art* 

 agenorarn/ B9tnrftn-,p het totlbt bittcnOe Bt ^omaopenoe^ 

 ?rri?Sr\or!(upiba«mebt fttijcht. Tr felbrtoojrelBJW*»; 

 © tiflq 4 



