Het vijfde Deel. 

 «Conroirunerö / bit bicü *ijn / tenen ïnitim *,„,.. ■. _«. 

 romtnbtp,. nacr Mbg/ „,1 ^SffiSSdSS^ 

 mctbcelconeffcnc frin&cns oft ^rfMfSw bS 

 bffpjaept/ eubc angijcbounncbücnbe/ rrrfl grot ban 

 ü a L m 2 tlö 8 fd , a J* f P «W 5» I! i m tu üjclrfac Joo rcn'iticn 



Het tNvcc-cn-twintighftc Bocck. icjc 



n* r 1 mfr 0l 'MiMrm om t run. v ""M»cn 



horin^i n .? f ^onrommct 3 looorühoubt h , 

 iwimn "»nb.iubr ü:utlit: rnbf ban Mmtaft 

 | " " m Q')r .ifoaalmibr berber'. 

 5ijn langhüJoipigl, cnbe ptat bSmwftidTtnbttottarf)' K,ÏÏ £' a " r ™ rrkfl1 : " cl 

 ttaö ban bertoe ©e toojtri iö rcbeli^cn lang!) U lonSc/Z L^ "; " 3 ? l,tll:, ' 1cm 0: » Bt t»:u off* 



hflurn fttiC! ' ut;inl ! 



^teöS alK,l ? 0tf n t,lbt * M *m* oPBrtcrt f 



foojtt bic langbnjojpisjljtbjunjtmbjargljt/rii&cfiilfha 



glictoojbcnirj cerfï boo? bernuft cnbe nonftban fommi- 

 gljc neerftigije {jobentcr^ / enbe batt nat foo gljcblcüm 

 w/ alfmcufrpbt: baant afebe tojucjjtcnmft glirfciiaufu 

 oft gljcfpcent üiaren/ üebben (v bit m een (jol biircUen 

 oft pijpten gteftritemcnbc bacr bocj jtjn bc biucljtcn foo 

 langljü)02pigb gheüJafTcn/gcmcrclu bat fp bc cnmglicnbt 

 ban bat bupsten Ijcel bcibult Iicbbcnbe/ cnbe met bicbct 

 fconnenbc toimbcn/ ailcn jjunnen baafbom m bclcngbc 

 rjc(teben moeftcmfelfö alömcn't toebt ban befe €onrom= 

 meien bact nat m b'acrbc gljcficücn (jreft; fou uk bact cen 

 gljcflarfjtban foobanigfie ïUngfie oft &langiic «."on. 

 ronimcren ban nomen / aio oft fp fulcfijï ban bunnen 

 epgljcn acrb/ cnbe niet booi HonfrcuJarctt. tOan al ifl liet 

 raeclit bat fp ban felfo foo ianglruioipigl) gcocticn ; borli 

 nochtans foo 51J11 fp ghrincrmliicft bun/ Hrom'cnbe gfic; 

 nronctelt/ gfjclncft gtjcbjjoughcn Slangljcii ; cnbe !)rb,- 

 benbacrommctterljt bennacm ban SlanghcContbm; 

 nieren beljoubcn. 



^ Plaetfe. ulonrommcten Voojben in be fioben glje= 

 facpt: enbebaaffen gecruc in bette U)tl gfjrmcftr plaetfcu/ 

 baer be &onnc uicl frfjnnt: ban bt êlangc-Coiiromnu- 

 ren bJozbcn fetc feiben gfjebonben. 



f Tijde: 3nbc$opmatiibtcnDcaPogrtmacnbttoei? 

 ben be «Toncommetcn bequacm om eten ; maet in bt 

 Hcrffrmaenbt 5ün fp rijp. 



^ Nacmcn. 5Dc jgeberbuptfeljcn noemen bc b?urf)ten 

 ban bit gljcbaaö Conrommcren; öc l?oogl)Biii>tfe|jeii iïh? 

 Cömcrn ; bc ƒ ranfopfen Concombre ; oe ^taliacnen ban 

 3Lomliarbi)cu tii baer omtrent cmmm; be èpacguincra 

 Cgmbro -, alltö nat btu ILatijnfeljen nacm Cucumis oft 

 Cucumcr, fooft be SpotCHcrö noemen ; biefe ooeb boo; 

 be familie Conconimcrsi oft Cucumis fatiuus Ijoubcn/ 

 bie in't<JBriecnp Sicys hemcros s«u? »>efOf genoemr tooj bt. 

 tpian «üalenuö noemt bit gfjttoac gbecnffmis Sicys oft 

 Cucumis, macr Meloptpon iAn\mWm\ gjjemerelitDatter 

 gjjeen fbojtt ban «Concommcrarljtigfic biurl;tcn een cet= 

 bacrbleefch oft binnen fte mergrj neeft/maer bat baojbt in 

 alle beanbtreUaegögetDojpcn/uptgefonbcrt alleen in befc 

 <C oHcoinmcrcn. ban bt boelcüe 't binnen fit mergii mitf - 

 gabcro^et facbt gfjegrten toojbt/aljï booifcpt io:'t ujcIch 

 <5aIcmiS ban fnncn Melopepo ffjuijft lib.z.deAIimcnt. 

 faculc.feggenbe/tlDe menfebeu en eten nininicrmccr't bin^ 

 ncnftc bleefci) ban bc bjueljtcn bitmen Pepones noemt; 

 ban bat banbt Melopepories eten fp bad. 3,n boegheti 

 bat ï\p mtt bien natm Melopepo anbers ghcen bjucljt 

 ban befe onfe «ContommtriB brruacn en fclwnt te Ijeblicn. 

 ©oojtö foo ?ün btft Concommcrjs in t ïeemfeö 23?o? 

 ftirfa gljcnoemtrbt Staliaenen omtrent flo?tnt3cn noe= 

 menft eünuh, ou't latijnfelj Citrulus; tnbe bat nat bt 

 gerit oft «Litrociiarjjtiglje bertoe bic befe b;uf i)t Ijctft als 

 fn nip ie. *>onimig!je wiüenfe ootfi Anguna noemen: 

 ban be Anguria iö cpgcntliicü cen gantfcij anocr gebaao. 



•©oojtö lbo 3tjn befe Coheoimnercn / foo fp gljcmenu-- 

 lijffe toafftn / engiicntlijcB Cucumis vul^ahs, bat is «PDcj 

 mtpnt Contonunttth oft Melopepon Galeni gfjenotnit: 

 moer bt foojte/ bie booj ftonftc cnbt oeffentngije nangu- 

 nlittorjfilangi) gljebaojbcn iö/l)cct ILangijc Conromme^ 

 ren oft £>langi)t Conroninitrcn / in'tlatiin Cucumis 

 an^uinus, Cucumis oblongus oft Cucumis longus. 



^ Aerd , Kracht ende Weickinghe. I>t Concommcrcil 

 5rin allcgabcr iioubt cnbt boe Ijt ban acrb tot in ben tmee» 

 ben gracb : ban beft «©(jemenne Concoinmeren/ bit bjp 

 teaJjenbaoojbiglijefe bcftDjcbcn fjebben/ jijntoclbe mmft 

 bochtigöe ban allen: tnbe Daerom alë Tp getcn tooibcn/ 

 ban en baojben fp foo Ijacftcliitu in bt magljc met beboj= 

 ben:baer-cn-bobcn foo gebenfp ootKintn ouaebt oft on- 

 rtbabeltjtEer fap banb'anber- q?orlj liet boebftf/bat fp 

 ben Wfbe bijbjengljen/is aoubt cnbe boe btigh/cn gantfrf) 

 totpniflö ; tnOt m toojbt geen goebt oft pjofclijcu Moebt. 



i m.ui a»rl 

 miiB flarfe 



ElIVOEGHSEL 



5?t hlotmnib.iittiri"oiitommfroai:pmr»n«c*M^tta* w. 

 b.m De lDinDt; rnbr brrlnclthrrn !)«».- tet (uDtit SXT>_ 

 JT)tIocn-(.uOt titöc Ijrrft onPtr r: 

 Oit f.irot htrftmi tott mclrli.ulitir.u 

 IMDt.lporchtiiUctlglKbMiittiit tuo:. : 



53t <.'onrom:mro motrn: ui . 

 bttoactt crgticn Om ïojft : men inoi 

 fcl)oon:t toojbrii .ilfftmtt empon ronoora h<„ 



; I>t < ontommrt ion ht botluialKpti i 

 bat foo toertt mtn ttutn pot uuttoatrto onDtt t>t ^oiusmmcVtn 

 fttlt/ mfnf.il'BaiiDtrm banjbo btUmatu o.ubtt D;u buijbira 

 Bbtfonditii i«./Ratr lirt luatct moet ara or too;tfl fttn !< . 

 bt Conrommtr te glKcarthni : tonnr fp foubt batr booj httarot . 

 ten : maet aio fp begint te tnpni i oan 13 Ben tcgben enCeanott 

 namgbcpOt Oaet gebee! unanDt: toam fp luo;Ot il.i»uct, oiilieltoe. 

 liet laeTonbet f-uanh. 



JU barenen bt <oneominet groot tnbe fcüaon toii hebben ' men 

 moet Bitplutlien mtt De bolle JBanr.toant Om toojOtfc Oifh oibt 

 opanDttttoDtiihlepittt. 



Tic ■Concommcc en magt) nitt gtoeptn aio baet etnlgtjc <0!ie 

 omtrent io: ftlfa al entuaett maet alleen bal begbent ouie oeffent 

 Olie BlKbanbtlt Ijabbt. 



•Contommtre binnen langb bttftb ift bat fp in bjotfftm ban 

 foetm lBun ggtlept toojocn / oft in Jftkel, oft bat fp In enen uot 

 Iwnjlieu aa« raat 3;im8 in i«. 



Concomenen van E^pitn , ban {Autptt Xlpnmt I 

 Acgypims oft Chaic fil)t()cttni > 10 ei:; fooite ban ioneommtr» 

 mtt hltpntr / roitftt / fattjrtr ntbe ronott blabtrtn b,m 

 mepne <ontommtc ■ Ulasertn ; boon bitnncnbt bed Ungit ii;u;li» 

 ten ban onfe Contommecs ; cnOe 001I1 gtonitr | mtt cen glabbc/ 

 tffcn;acl|)chc fcljon'banfmaeth foctct tnotlitbtctoni te bettttcn. 



Witic Concommers.in't latgn Cueumcics albi, tjn biet t< l.m > 

 bc gbcmtpn ghcrooibm/ cnbt xnei geel Out ban hupten cnbt binnen/ 

 nimmtcmcecgctl' fcet gotot banfmaedt . anbttn ban raaa tnDc 

 gljcoaratc De Orjcmepnt •Concommtten glicl'ick- 



Noch vanJt krachten. <8c gtocuc blabcren ban Omcommct- 

 mipbt mtt tPejn gejcftoottti/gbtiitfcn De beten ban bc boniicn caet 

 opgltelcpt. 5?t felDe blaoero met gonlgl) gljemtngt / gbenefen Dt 

 hcetc punHhcna oft ftotctiteiio ban bet aentirbt oft «en De Hupt. 



3? c bmehten oft be Concommcrcn ;gn fecc gotot ' ala T<wfcs« 

 rtDca benipggt / Booi Dtn Onpcfc tnbt magljt : tuattt fp Uethoelen 

 fonDtr bttcottingltc ■ oortt «p. fp mit booi be blafe : mbt Oarrom 

 Bhrru nfe fommtglrc booj fppfc Dt gtjtr.t bic in bt inagbe of; Dat» 

 mtnbettilttrjn. 



T)cfclüc iontommeto glietohtn/ Dom lotbttfot hnnfelacnBo 

 men bit in onmacht gticbaütu tnn- 



33t Contommttö ftijoongbcmatclittnat gütfcbclf.rinSt; tooi. 

 ben aio Oe Cttrullcn glKbmptltt/ enOt m Ounnttonft ftnirfhrao 

 Bbcfntbm / enDt tenen tfjDt langb tntoattt Bbttotptht mocbari 

 Dt Itojtfiglit mt nfttjen op bt tengbc gbtltnt 1 om bun Dtn boifl te 

 betflatii/ cnotom te btlerteiiDat mm ottongtKnotb tutgtiehe» 

 mclt nitt Dioogtj oft fhJart en tooibe: tn foo nonnen fp ben bianbt 

 ban be hoitfen eenigjrmB matlgtjtn / tnüc ben monDt mtt cm 

 rottttnOeatngtjmaemeboclrtigbcpDtbcrbcrü-lKn : tot Dun tpn» 

 Dt ptagttmenfc ooth mtt a-upthtt op te fic&tu. iR.in boo; fpn» 

 fe ban De httl fltttht tnbe bertbancije mtnrthcn ^nn be < ontom» 

 met« fttt fort omttrn; m fonDctbciibttoiibj. .(Bm iRloatrtfe 

 ooth roei in pehtl / alffc lonjh irjn. iXlm cetfe nutttlgtU mtt 

 fflcptt/ ©emhtc tnbe anDttt fptctrgm. fcommigtic rtcnfe mtt 

 ampn; aajagon/ KaScttt/ «tipte cnDt n«Dctt feer ticttc bin» 

 gtjen. SnbetB urn fp De Dappt houfit maggen tjtti fctjabtli ei; : 

 toaiit fp gantfetj onbttOontotlijtl! ujn:in fonDtthtpDt Dt giunc bit 

 in befc houbt lanbm toafftn : baet fp rurl groot tooibtn man 

 al re toatetattjtigh cnDt te houbt ƒ tnbe te hoitfathtigh :nn 1 ala 

 lobcl bttungbt. Stlfo in tjewt IsnDtn «)n fp ooth ongpeftab 

 toant «Gaitmio fclnijft batr alDuo ban/ Xtfmtn bt contom* 

 mtro te btti m fpoft gtjcbuiptht 1 foo btrtoullen fn De aBtaa 

 met bctl quatbc houbt boebtigbeoen: öc lockht/ toane f> in 1 ^J 

 OOtM bl«W Wraiibrrtn m ftonnm/ t:nlaet)ta ooa*« w" 



