Het vijfde Deel. 



Het t%vcc en-twmtighftc Bocck. 1045 



BI1VOEGHSEL. 



©en oSricrfcfcfitn naemban allen ig Colocymhi Kt\Uvr- 

 »*, enbe Colocynthaedodimos KoAeWte 4W//u«,oft ooeft 

 Colocyntha hemeros Ko*óxw3« n^ttfor; oft/ alfl auDf re frfji jjs 

 Jjtn/ Colocynta koku'ku»t«; oft OOt6 Sicyonia Xixumia. 



f Aerd , Kracht ende Wcrckinghe. l|ct Ulftfrl) oft bin* 

 nenfie mergij nan be Cautooojben is faouDt enbe bocljt 

 ban nero / banbepDtjt tot in ben rtureben grarö. 



'Cfapbanbc€aubJoojbrn ifiet olie ban fioofen bcr- 

 inenght/ berfoet be pijne cnbe ontfteftinghc oft berf toee- 

 ringheban beoojen/baet in ghcbjiippr. 



ïjiet felbe rauto blecfrhban Cautaioojbenghefrooten/ 

 enbe paps-ghetiJtiS ghelepbtop alle heete apofruinatien 

 cnbe gftef ttrtlltn / berfoet be pijne •* in berfelber boeghen 

 ghebjupcfet berfottcn fp ben hooftfbJeer ban be ionge Wn= 

 beren; cnbe berfcoclen benbjanbt ban be ontfte&en cnbe 

 toobe ooghen. 



JUfmenneffenö eeniongljfeinotbatbe 6o{tfe heefteen 

 <£aubJoojbc ; oft oorfe een «Contommec /ban befelfbe 

 Iengöbealjf het&inbtio'ïegötoft hanght/ ter toijlen bat 

 ïjcticpbt en flaept/ foo Tal bat ftradi.s banbe öojtfc bc- 

 bjijbt toojben. 



3?it felbe blecfeh oft mtrgh ban be Canto oojben plrcgh 

 cocft ban fommighc ghefoben/ ghebacficn/ oft anbvrfmö 

 bcwpbt jijnbe / ghegeten te toojsen : ban bat gfjeeft ben 

 ïijfbe heel luttel boebfelö / enbe bat felbe 10 fioubt cnbe 

 bocht. «©aec-etHboben foo finc&en enbe flibberenbe Cau« 

 tóoojbenghcmacfielijcB nae beneben/in fonbethept aljSfp 

 tjefoben jgtu cnbe ban maechen fp ben buprfi oocb Weecn/ 

 tnbc boen lichten feamergancfi hebben / foo boel om be 

 grootc glabcighept banhaer (toffe/ afes oot& upt reben / 

 bat alle bothte furifen t felbe boeivte toeten bie fonbtr tfa> 

 mentrechinghe fulcfiss jijn. 



JBaer aljf befe Cautooojben / te torten hun rauto 

 blecftlj/fooin flucfien gfjtfneben 3tinbe/ in be panne gfte* 

 rooft oft gfjefyaben 31311 / ban legghtn fp bed af ban hun 

 cpgIjenbortjtigi)ept;ctibebaeromcnfint&en fpban foo 

 hae|te1tjtK oft Too ghemachcujcö niet nae beneben/ noch 

 en maecfimben bupchfoo fjaefhuet toeeeft. 



■®et faebt ban be Cautooojben berfoet enbe bcr&oelt 

 bc frherpighept oftbjanDt ban De piffe / enbe boet bie ta^ 

 ntdjjclten Ijaeft boojt&omcn. 



d: 



alin 1 h r r^ m "' , " tf "" ,ch mrtorrhirfri.n.iii i fatbrmmulpbomm 

 nmMiJ a V!V {,mtlt Ut6t ï ' 00 '-' Jla >»P Öicr nat b.roo, 

 rtc bet S, . <">» ' mMt groot' ftrrrta gbrtono nhrOrplr rnrr. 

 Smal ta 'h,ri'? t S"" i l " rt! oft ttttlmiMiatl »■"' btrat/ wrl m t 



^ Bct / t !? ,B!,t^ ' 1tft, *» bsn fommiofit PUttc oft Br«dc Cm. 

 ^ h«S?5 n ""*? utu ,b.u 6«ll»u 1 öanlobrl CuotcbiuUg».- 



c^bit/bV.f^ 08 " t,tfM8 8rnot,c ">•"' »■«<«»« ' "«mm C? 

 Si. ^iil 8 .? T ^ r notmt ' öat " ü " w,c ndA-Cmmmm ■ 

 Srk n^,Ü» 0th ? 1J ™ c P""J ch h "P»« 'o ban bt tjrnbt ( tnbe 

 ,„•,»?£" " f «nHÖKTairtaboiotn/ tnbt bat ram Caonbiu minor 



orrfooirt ban flrfcb^aiibjooioc magb tï>ut)tmli)rh foo tittttn/ 

 0ft/a!8 tobtlftpOt/ Cucurbita lagtnam minot.bat wKtcy nc I k u h - 

 Cauvvoorde: Ct totlrlit ljtt btftr fatrotn ban ten fltlcb httft. • 

 'Cfatbf/OtblaOtro tnbtoi ülotmrn 5ijti alab'aubtr mattttltc 

 tnbt ttticr . 



htt mittDt fftjtflncöt tBbjrrbrr/bu-hrr tnbt rbnbrr Dan Dr flrfcli- 

 «Cautoboibt i tnbt 10 Darrom bitt bao?tnbtB Gtootc Cwvrootda 

 C&tnormt gbttotttt/ in 't latnnCacuibiu pemcaiis aut Cimerari* 

 nuior.oftCucutbitamagna, m't taoagljbuy.rfcl) GtofiRuibs , m't 

 ^tanfopa GrandeCourgc. 



ÏJtt btrbt gtjetlactjr örtt tpaUtntliicfi Lanjhc Cauwoordc oft 

 Slanghe CauwoorJe in SjaUanbt/ nat ftatr ahfbaturt, in'r larnn 

 Cucurbita anguina, oft /aio ÜObtl ftpbt' Cucurbita (luc Zuccha 

 omnium maxima, Oft Cucurbitaoblonna; m BiantllrijchCilahaffcs 

 oftCourgc longue ; in't öoogübuptfci) Lang Kuibi.m Cngijrlanbt 

 Gourde. 



JRtn binbt norli anbtrt bitmbt <TauUiooibtn/ bithnlhltpiU 

 ronot Xpptla-gbtmóa ;Dii/tnbt anbttt bit plat tnbt blatk ?mi/ altr 

 frljiIbtfltnff.oft'Campttnotlitn/Cucutbita capitata.tnOttn't ijoogljj 

 Öuptfcl) XLopffKurbs gbtnotmt. 



Wtlde Cauwoordcn ;pn in'tboI(!lltnoc «Tapittl btfrlrtbm : ban 

 Btn opttttittn «Toloqinnt toojbt oom foa BSKlJKtrn ; m'tiarpn 

 Cucuibita filueftrisoft Cucutbita barbara. 



Bittete Cauwoordc,m'tï.att)n Cuturbitaamara caihartica, ia brn 

 CoIoquint-apptl/tl&ttabanonsbtftDitbtn / tuDt in'tbolgbmDe 

 OpitrltBcDrroin betmatnt. 



Zce-Cauwoorde tabtn natm ban Bc Citnillt/ tnbtooch ban bi 

 <0l0(ininti in't tatjn Cucutbita manna. 



Indirchc Cauwootdcn, in 't latnn Cucutbita Indici , ?j)n bojtll 

 in't Sjbotgljftl ban bt^&tpotntn btftjitbtn : ban btntftna btft 

 ?jjnbtt nott) anbnt Jnbiatnftljt nubt-foojttn ban CauUioojOtn/ 

 Budiccas tnbt Comotangc gtjtt)ttttn/ tlbttabcti)atlt. 

 Cucutbitulaiis ia Dtn tiatmban ü>tlöt-<Ipp;iO- 

 OcflFeninghc van de Cauwootdcn. ©t <£auü)00J0ttt tn ftonntn 

 fjact ftlbtn niet oprttbttn 1 tnbe fonbtt btbulp ban etnigyt ftaftcn 

 oftlatttntti ftonntn fp niet ftlimmtn/ mattbüjbtti langlja btc 

 attben bliöbttmbe ; enbe m ftonntn Dan ooclt gljtr n biucbttn boo:t 

 b:eng!)tn : riiör bctftbiütn Dita «tngatnbt ban Cc £omommc- 

 tmi bituitl atrDm al liggbtn fa m actbcn. ©atrom tn falmtn 

 nttghtnagttetn <;.iuujco:b£n plantin fonber Dattfiafttnoftanbtt 

 btytiip bptefftttn. 



atie Dtugbt tnbe ftljoonlitpbt ban Dt CautooOïDtn (a ghtltgen 

 in htt fatBt teel tt ftiefen : toant ban 't faebt/Dat omtttitt Otn liala 

 banbt ^aiiteoo?Dtn ligbt / groepen Dt langbe; ban 't gliriicD.it ui 

 be miDbtn ligbt/ grotpcnDt Dt tonDe i tnDt ban bet anDtr-Oat inbt 

 tijbrn ligbt 1 ftomen Dt fto:tt tnbe Dicht. ^Dati om frer groots 

 «autooojotn tt btbben / ntmen fommiglit fttt f.itDt Dat in Dt mib> 

 bel ia 1 tnbt (hlttn Dat met btt fthctp bmtbtHWetta in b'attbt. 

 <De -CauüjaojDtn/Ditmtn bebjaen om Datt fatbt ban te b'bben / 

 falmenin't Koitnraogtjcngiabtn : toant banfiilltn fp tijp fatbt 

 ftrngbtn / tnbe gljttnfma rotttn. 33e gftene/Ditmtn .- .1 eten 1 tnoe- 

 ttn ghtplucftt jnnala fptBP ïDn- ''•T fatDt/Datin 't toatet ggttoo!* 

 ptntjnot tcgtonbtgaet/ia gotbt om facptn ; 'tgbenc/DatDacr 

 op blot / ia onnut. iBatt men moet tucl gabt Haen Dat Dacc 

 Btttn bjoubjtn bp oft omttent ra ftomrn Datr fp gbtfatpr ^gn/ oft 

 btgijiniirn tt gtocptn / in fonbctncpDi bie lwtc fionben btbben: 

 toant fp foiiocn i)titt btn maebom bmtmtn ƒ oft toen ffetben •. 

 oft ttn minfttn bitter Dom toojbtn. Sla bt «autoooibt gijc> 

 fpetnt ia / falmtn baet ttn ttplt met toatet bp fetten / omttent ten 

 fpanttt bette ban Dart , cnbe Dacc fcooi falmtn bebinbtn Datfe 

 iiptutmtnDc langft fullen toojDen / iac fomtjibta op tenen natlit biel 

 Deltng9Btban«nmbalbmtmrtrttnnemc'.ifiilltti. 3n3nbitnan> 

 OrnDtlanghe Caubjoojbtn foototl/ 'tsp coo;Beu aerbt ban Ctn 

 gtonbt enbe locgt / 'ttp boot tenigtjt oefftningljt Die fp Dacc tot 

 botn / Datfe Daer in; bgf-tn-ftointigg Daggtn nat Dat fp gbcfarpt 

 ^jn/ rijpt bsutbttn D jagbtn/ als bttnpgptn bt ggtnt Die Dt ftlbt lan* 

 teu btfcgfilbtn. ï)itr boo'.tóDta ; botn mtti bt imnfctirn Detb:snae 

 in BeDeban tt begtabcn/ fatpotn TommtgUt De «autjooiam mot 

 afftljtnaban bemrnftbtn btcnDcta / tnbe btgottnfc DicbaijW mrr 

 olie i tnbt Datt Dooi Uttgften fp in om tDDt ban ntgbrn oegtitn 

 gcoote tnDc UQli»omtnb:ucgtcii. ^ Ckl 



