I04 S Cruydt-Bocck Remberti Dodonxi. 



*>p tett ooth alle fpanninghe enbe trccfiingtjc ton bè 

 ^Sflffrtm-rtppef (^lannc«ejj. göcquetlKoft flhefrehcn jcnutuen bcrgacn / bneropghc* 



^eu%fjfrbefe olicoorh feer/ om bat fp bc berbjanbt;* 

 ficpt/bie mettoarm toater oft bcrte olic/mct f en glcepen» 

 Öe ijfet/oft mctbjanocn.be holen gjjebacn iss/hantoerforï 

 ten enbe gjjenefen. , , „. , ' 



ftommighe acïjtcnfe ooeh booj. feer nut om be Iicfitf cc= 

 benen enbe platten tt bom bergaenyabs fp baer mttiz te- 

 llreben toojben. 



39e gMrheurthcrt/m fonberhept ban öe ïonglje hmbc= 

 ren/toojbt oocb bob? bit crupbtfeettortBbenefen/airmcn 

 hun't poeber ban be olaberen ettelijclïe bagijen achter ten 

 rnct totjn in gheeft / enbe be olie / baet befe Spar! in gjje* 

 tocprfit heeft/ op öe ghefcheurthept oftteewbebirhtoulcj 

 firrjeht. ...... .i- , ; ■ ' ' ; ; 



anbere gheloobcn/ batbe onbjuchtbaere oft nuetnatlV 

 tighe tooutoen/Die niet gchinöeren en bonnen/ bjucljtbact 

 enbe met hfnbe toojben fullen/ i$'t bat fp hacr fchamehicbe 

 enbe anbere ïeben omtrent be tojoutoehjr hhept ghcleghen 

 met befe olie fhijeben / nae bat fp in ten uabt baer toe bie- 

 nenbe geuabct/enbe het pocher t/tt biaöeren ban bit r ruimt 

 Bhebjoncben hebben ï entte ban met hun mans berfanres 

 Jen/ enbe jjettoereb b^fioütotlrjcltB^oIbjengïien. 



B 1 1 V Ó E G H $ E L. 



D€ tegfjentooojDigljefoojtt tian ghctoas i* alhier nac Be «ton* 

 commcrattjtigtjetrtipBenmet ccnighereOen nöeftelt / cnBebe* 

 fcbjtbcnghetoeeftttoantbacrblaacrencnBcftlautaiercngelijcRcnOie 

 ban De tonrommcren etnigbiuiB/maet norh fitter BtcöanDc a:pc« 

 nit (boctj fp ufn ftltpntt cnDe oocK betl blijer in 't aenfeboutoen: ) 

 enoe baer biucbten hebben ecnigbe gclDclieniffe met Be <ëfels- «Con* 

 rommcren, jiRtn nocmtfc in 't tyooghOuntrc!) Bainm opffel mcnlin. 

 Oft Balfamkraut; iri't jfrartfopB Merueillemafle.oft allemPommcs 

 des merueilles ; tn't Cnsliclfcj) Meruelous appels, and Ball'em applc ( 

 in't 3taliamfct) OOtR ÜJf I CaranTj, Oft Porno diGicruptlemme ; ni't £as 

 trjn/alBllobelfcpDt/BalfarmnacucumerHiaaiuciicumcrariapunicea, 

 Oft Bail'amina raas. iBen oeffentfebcei tn «BoftcntijCK cnDe injta» 

 Ken/ toant fp en toaft in 3!talitn fcifa ncrglicns in't totlDt: cnóc ijct 

 is een crtipDt bat 0e notiBc niet toe 1 bcrDiagbtn magij ; enbe bergact 

 alle iaet/ terftont nat Oat De biurtit rijp ia. «Se lief tjebbcra ban be 

 booifcpDc lanotn facpmfein gocDe Bette acröc; op een plaetfc o te toet 

 ter £>enntn fJact; enbe om Dat fp fcet gtjcctnc begoten toojDt/ ale't 

 heetmcDetis/btfp'.ocpenfpBe felücmetbctbjatet Dattmtn hoen* 

 Dera oft centgt) anDce blecfctj in gbttoaffcljctt oft gbtfpoclt beeft. 

 tiDitcniOfljten Baifamira: toant Dat ia Den naem ban Salfem- 

 ttnpDt/ ban ons in rjet 9 .Boecft btftljieben. 



Noch van de krachten . £.ommtgh,c fcggbcn /Dat JSalfam-appcl 

 JTlanncfctn toniTfl ia in Den eetficngracD/cnDc Oiooglj tot in Den 

 ttoeeotn. yac tjevis/ men bebinDt Datbe buichtcn cnDe De blaOete 

 fecr goet *.tin om te gbcneftn fie boclitc fmectingticn ban De bo;f}/ Dt 

 gefelietictljept/enDtDcfpenenoft acnbcptn/Daerop grjefepDt. «ènOc 

 OefelbeblaDetaghtbfoogbt / enDeghcpoeDtrt/ foo t«l ala cenen 

 Tepel bol/ mtt toatec/ Dastt©tct)bjec in gliefbüenia / gtjcDtoncben / 

 Bijtttefm alle Ktimpingtitii Dee bupeba/ alagljcfcpOt ia: cnDe too?< 

 Den ootft gljebouDcn boot eentn fouDectinghcu toonütDianck / felfa 

 in Dt outtfurenban De Darmen. 



'C felbt trtipDt bttDjöftoft bttfatljt alle ffceeftren / ptintn cnDe 

 toeeDommenban DctooutoenDit inatbepDt?i)n. 



'C fap ban Deblaberen gbentefi Den taiiDtftoeet/Datt atn gtffre* 

 ben : De appelen met OetanDen in fbieftcn gebeten cocn ootft 't felbc. 



<@e olieban Dit crupDt Doet licljtenrnDebooifpocDigjiineftcnat* 

 Bept Ijcbben/ op oeivbnpcbban De fmangcre biatitocn gBefireeftcn. 



tDe felbt olitbanatbtct metCattocningtjcfct/ gytntefl De fpc« 

 nen/enoe beneemt alle pijnt cnDe totcDomDerfelbtt. 



XBtn maeeftt Dtft olie ban Dt blaOettn/ oft ban Dt btucljtm : 

 maet fp ia fttactjtigtter als fp ban het facDt alleen gtjem.icclit ie ; 

 tnDt fp tooiDt Datcom ban fomraigijt epgb.entlnc& öalfem-olit 

 grjcliccten. 



ilnDtre biüillettnDitfatDt/mDtgijtbuipcbcnDatuiatct om alle 

 toonoen tiiDe^eerigbtDen Daec mtDe ttfnpbeten tnocüolftomentipeft 

 re gbcneftn : tnDe ot olie /DicopDatfclbttoattrOinbcnDegbcbon* 

 DentoofDt / boiiDenfpbooj Den beffen Salfem Dtemcnbmot. 



5©it ftlbtttupDt Dient fwctoel om bp Dtpiieelente planten/ oft 

 ttfecpen enOcamDact tiatgtjshenBU.m tematthin; fan toe! om 

 Dattjctacngbenacmomfienta Dooi fgnaetoigt) loof/ aleoocftom 

 DatDt tachabenabupgijfatm^gn/enDe liebttlueh langbB Dcflahen 

 banbe pjicclcn opftlimmcn. 



HET IX. CAPITEL. 



ftfiiebt: ban ïjier te Janbétoójbt fipfelben enbereerlangj; 

 faem rijp. 



9 Naemen. gnonfe tael toojbt btt gljetoasï 23alfam- 

 ayyel gljeïjtcten / enbe ©alfam-appel J^anneftcn / tot 

 onbetferjü »an Ijet BDijf 6en / bat top in 't naeüolgljenbe 

 «.auitci rjefcijjrjtjcn fulltn;in ^oogijbuptfcljlanbt PSalfam 

 Spjfel ; m't ƒ ranfopjs Memeille ; m't 3jtatacnftï) G»r»m.«. 

 Jöautifta s>arbussfteet net Momordtca ; anbere Viticella , 

 Baliamina,maet meefi Charantia; oft/nae ben f ranfefien / 

 Pomum mirabile^ aljS ofmtn 3luuel ban toouber ftpbe : 

 anbere fieeten 't oocn Pomum Hierofolymitanum , bat ifi 

 ■r^ietufalerojï-auurt. 



f Acrd , Kracht ende Wcrckinghe. 5Dj bjutfiten oft 

 appelen ban bit rrupbt/enbe oorfc be biabeten ban't felbe/ 

 Ijcbben een uptncmtnbe groote üracijt om te uertyoogen/ 

 mibtfgabcriS eenige mateigcise 6oeIigljept:in Boegijtn bat 

 fp baer boo? bnnae getempert nan aerb fthijnen te toefen. 

 <©e bïaberen nan bit getoajs t 't 3? groen geflooten/'t 3p 

 bjooot gepocbert / op be berftfie toonben gclcpbt/ gtnefen 

 enbe herten bit/ Toornen gelooft : be f clbe met torjn in gfje= 

 nomen/ herten enbe generen alle intoenbigetoonben/oorft 

 ban bebatmen ; enbe jijn feer goebt tcgtjen be bupcupijn 

 enbe tolijckc: iaefp boen bergaen alle fmert enbe toeebom 

 ban hupten enbe nan binnen $lirhaemsi/alffcr;eenige ïeben 

 lierbtompcn/ gefpannen/gfjequetp oftgeblutlt ?tjn:enbe 

 (lercben be brachten banbe gijene bicfe mneemt/alfoo bat 

 jun gijeen toeebom tichtelrjch toe bomen en ban. 



(©lie/baer ben rrjpen23altam-appel tegen be &onne in 

 rjetoepcht ig/naebat het faebt uptgenomeniji/oft biemct 

 ben felben 35alfam-appel in toarm toater gefobcn is / oft 

 onber #eerbcnmcft ge(ïaen heeft/brtett be ontfteumghe/ 

 btrhittinge enbe ftoceringtje ban alle toonben; enbe is nut 

 in al't ghenc bacrmen ben oprechten Balfam goebt booi 

 houöt:batrom iobit gfjetoas iSairamma/ enbe bcbiuchï 

 röalfam-appclgheheetcn : xnant befe olie heelt enbe (the-- 

 tiertl be toonben feer hacfï enbe feer licljtclrjcb. 



30e frtbe olie is oocb goebt totbe ftoeetmghe enbetoee= 

 bont ban be boifr.cn / enbe tot be pune enbe berhittinahe 

 oft ber3ecr«nglje enbe ontftehinge ban be mocber/ met een 

 bliftctic baer m gljcfpupt/ oft anberp in ahebaeu/ate fom= 

 mtfjtjebflftrttjcbghrtooben. ^««n/aisiom 



Van Balfam-appcl Wijfken. 



Gheftachccn. 



BICiram-appel ©rjfben is ban het baojberdtteben 

 jKmincben tn beele Dinghen enbe terthenen bcrfrOcp' 



w?ri.)SfJïS tt « ni i 6ïf,t 8(J ^" öu,,ne "ft ranc&acbriafje 

 blechtüate fterten/ matr rerht/bicb/nan onbrr afgetacln / 



glabt 



