boel) niet I)«I bojïe jriaetfen / ia bit gfottoapi gfttnotglj te 

 binbrn. 



ï Tijdt.>EitgljrtoajSblotptbengeïjeeIen;&omerbooï. 



«fNaem. gn t «©netBa noemtmen btt more-trupbt 

 LunpfaneAa/* s Uu>» ; in'tllatijn OOtli Lampfana : aiüJCtp: 

 gbecn noemen en 3i;n ons befieut. 3fan onberbebafïaert 

 oft onepghene nacinen binbtmen/bat het op 't Hatijnfrl) 

 Napium pleegt) te heeten j te loeten nae be gfoelijtfeeniffe 

 ban blabtren biebat metbetNapum, bat is met.be&tetB- 

 finuen/ Iierft. 



«f Aerd , Kracht ende Werckinghe. t&itmipbt fitefteen 

 berbjongbrnbr/ af baegbcnbe enbe een totpmghsBen ücr- 

 tetrenbe ferarbr. 



«Öalrnus fepbt /bat be Hampfana in rpijfe gbebjnptfit 

 ruiaebt rnbe grof bloet in 't lirbarm boet groepen i ban 

 STiofrojibrs fcbjjjftl/ batfe meer botbfelji ghteft / enbe be 

 magfje nutter is ban ben ^atith : baeroin/ fepbt hp/ 

 vleeghmcn be blaberen enbe be fieclen ban bit gijeuiajs 

 te fiebcn/enbe booj fpijfe tr gljebmpcuen. 



BI IVOEGHSEL. 

 Y*\ «eLampfancöaii ï.obtl berftijilt ban bc gbent bit SBoboneui 

 LJ i)itx btfelpijft Unbebtet in 't;f?ranfopaSanües Manches , in't 

 3taliaer.ftt) Di Landri enbt DiLafrna, Quairjsfc tOOl Eryfimum 

 ThcophraiH ggttjoubcn ) cnoc ia Oen HcbctitK in 't tooo;gacnbe 

 «tapirel btfcgitbtn/ oft een fooite boet ban. 33nn bt&pinagieiB 

 ban fommietie boot Dt Lampfana ijiicjonBcn gljctoee ft- ®t ïïomtp* 

 ntn jtclcnfc tcttrjbtB boo? een rootte' ban lBilfie S>tttk -Hape > enoe 

 Ot Lampfana fiact JOltnuiS tiati bttmatnt / 'tluckis rtn moefcrupbt 

 tnael bacc bunbt fttfjghfficbtnban Jiiiitis Cefat langbmtbeon; 

 bcrliiclen . 10 cm toilnrmotfcvupbttoaiicenenbótt tjoogii/titbbcube 

 tnpblabera als Ditbaabt £>tecft-lSapen met ujitttblocmtn. JlRaee 

 Oefe onfe lampfana (jetft geelt bloemen/ enbe obttblotbisliljjcit 

 bttle blaceta alBbitbnnce iEitoctfiroiepe / f btnctft gbelptH bet 

 Zj.ilnt rrtipti t> enbe en ia niet feer bcquaem om in moes te gcbiupe» 

 ben. l^ct fnect ia ftatbt enbe filepn. 53e ftcelcn enbe bc biabctftt 

 bcübeh'ttt mtlthacljtigt) fap.£pbeetin pjtipffen Herba papilla- 



ris.batieTcpel-cruydCim Jtalieil fOIMpbtB Cauk faluatin , Suft 

 filfo, (tlbe RipaJIrellit. 



Sclloniua bermaent/bat bt Sampfaha in «Stittfitnlanbt route 

 BlKjjeten/ fmattftt alBKabijfen; maetgtfoteiuyiibebitttttootbt; 

 eti batfe batt Lapfana beet; mqctViouwes.alafptlctltnbeBtmitte 

 tupiitjcn enbe te bloeptn. 



Lampfana van Apulien , m'tïattjn Lampfana Apula Plinii & 

 piofcotidis.tsm'tcerft aenfien bt ^ammeKanettegbcipclttnancï 

 fclaDttm umin Oefe fooiteöatbCE; enbeöt^tmitotn oft ribben ^n 

 aen btonberffe fjjbm roiitoct / alaooth ïipi Ocfietltn. ®ttoottel ia 

 tott/Dith/langlj/als bic ban IBilbenïvabijB/ftlittp banfmactB-53« 

 blabtttnliggbtnop b'aetbe/ tnbe^nöarbt/gtoen / toat tupglj/ 

 bctbcplt ala tïatploof / motfactjtiBöban fm.itch : btt beeft \>tc\t 

 fltelm: mart bt oppttftc blabettnbtt.fpD-flecIcntijn langbtc / on-- 

 Bbefnebtn: be bloemen op tfcpftaenbcfljntou/ mtt froactcflreptn/ 

 bangtoottttiibcfcbichtnsbe bt 'aTammt 'Satficttc bfotmtn gbi> 

 Jijtfi •. ban be bautotn wn langb tnbe bun / ala bit ban IDilBjn ïia« 

 bBB/botöminiinobbciacrjtigö/ enbe aengftcnaemer banfmatck: 

 ban be tooitti fmaecftt aleJSabjB.-Ècblabeiirn fmaetlttn tctmoea* 

 acljtigb bnnftberp» baetommagbrnenfebp t toirtmotfltocn / ala 

 bieban»pulrf!ipltgpen/ biefebebenabaegltaooch Lampfana btt< 

 ten: <?nbc booüoaet bit fetjtint bt rtcött lampfana bet oubtta te 

 toefen / fepbt j?abius «Tolumna: btt ons brntffttia üeft notb een 

 anb. -t lampfana btftbiijft/ fttt ftooglj op|tötttmot; bp btWabire- 

 ttupbtn bttmatnt. ■ 



Nr.:h van de /trachten 33c ttCbtnrBOO'.btgllt ïampfana tn is 

 foo üeqtiaem nittom üp Ijtt moea te satn ala btn Ucnciïcft. JBatr 

 Jet toir fap/Oat upt be frcclcn enbe blabttcn bloem ; ala fp ebequtrft 

 %t)W ie gotbt om bc bt rfuwen oft Ctt«trbt boifrtn enbe t eptla te 

 Bbcntfcn :tnbebattban beeft bit göcroaB btnnatm •Ttpel crupbt 

 BÖehttgbtn. 



33e foóftentoanïampfana boanbett berttjicbtn/ ?finbtt|tiatmtt 

 ombooimota tt fitttficn. iatbttoojttltnbanfommight fitiatchcn 

 alB Kaptn. 



Cruydt-Bocck Rembcrti Dodonari. 



* biocmftenö/elcli inbicrblaberBenrjberbepft : tnbe afó bie 

 gerefensnn/foo bolgen baerronbe/Ditbe/boojfpitfc/ban 

 binnen boo.'v (jauutiieniEl nae '•■ etibcbaer m liggben tluee 

 oft ön' f.iDrn / grocter ban lïaepfacbc oft l»oolfarbt. g. e 

 üjojtelip ban bupttn enbe ban binnen mccftcnbcelüjit/ 

 fomtntjsban bupten toat bjupn oft ftoartatötigjj/fcijerijï 

 ar ijtiglj ban fmaerb/ban tnaccbfel t>Uh enbe langii/aip beu 

 gronot goct ip; fon-.ti.btp ootlt toat bitber enbe tojter. 



&vwtey (Tammty ^«^ijé. 



HET V. CAPITEL. 



Van Radijs. 

 • 



Gheflacluen. 

 "T\ «?n fiaötjjÈi?sttoeeberitp/.3tain tnbe BMöt: tnbe ten 

 ±S Dtrben toojbrbaereni grocte foojte bp gljerebent / 

 biemcn jRttr-tSabriiS noemt, ©on btfe bin gbeOarljten 

 lullen topmbjp biironbrrefiapitelen ïjanbcléjtc toeten in 

 bit ttBtr.tooo?btgb€apiteIbanbe'a:an 1 mcrooite:be tocfc 

 f Oütcnanbtrbtranbrangije en ijttft/ ban alleen/bat fo 

 fomtiibtöcrootertoojbt/ enbefointnbtjSblepnerblgft. 



* Ghedaente. ®en dammen fiabijrj/ oatus ben ^Iie-- 

 mrpnen/Jjecf t .gtoote bjeebe routoe groene blaberen/ ober 

 btpbe rpben biep gefncben,be blabtren ban aapen niet ftet 

 oniTrlnrb/niatrgrooter.^eneeletnijnronbt/enbe inf b- 

 ftetlen btrfpjtpt : aibc batt ou toafffti beele ütöt peerf fie 



1T Platffc 53t <3TflmmeiaabrjTentoo^betimbe motts- 

 Dobcn göefaept; enbe groepen gfieerne in totï enbelangft 

 ongfieroeröe/ontlofiene enbe tamelijrBtn bette aerbe:ban 

 in fanbigfien oft rabclatïjtigjjen gronbt ftetinenfe fottu 

 tribts eotH met guaincfi aerben. 



J& Z!lf:it?r 3rmnme , °ft Ofifnicpne fiabtjfen tobben 

 iep enbe alierbemiacuulncfefte gtraeptin 25jaetBmaenM 

 enbe jDpmaenbt. ï©e gïjent/bte Ijeeï b^otgi) int©ooi= 

 J£*?3£ Jf 'l ^ ^«"/Ötraept toojben/en fttögöenfoo 

 ?2? °'* Ö«°" too^telen met/enbe 5ön mibw bicn om tre 

 tafelen gjhtbtent te tooien onbegnaem • t© ant fp fthieten 

 al te tjaeft pji/enbe firijgen ftulm/ enbe bloepen ban 't fel; 

 £. t, S£l n r J ? t 1 0f L? 5fn " fi,nfltnW f tn be SOK» baernae 

 bjatjfitnrp ; laebt. ^an begfiene/ Dit fpaebe ghtfatpt iüa/F 

 |rngijenbit6e langfje toojtelen / Die benaaem ?iin otnin 

 ben tomtre t eten : maer fp en bloepen oft en firrigenaeen 

 ttoftebt boo? be Eente ban fiet bolgfienbetaer. H 

 *X f? ^ m J' ,ant,c ** Wt Cöetoas/enöe tt: fonberfiept 

 be too?tel baerban / aabnsgöefterren/mmatrin Radi- 

 «na , te toeten be eene epgJjentlritH Radicula oft Radicuia 

 fatiua , btt : «i «hemepnen oft lammen aabriiS ; enbe be 

 anber/bie foo grobe btrfee tortelen niet en Brrigfit/ maec 

 latigDer nibe imallre / Radtcula fatiua minor, bat is Itlep* 

 nert 'STammen eattjö : in be «potenen fieet fjtt Rapha- 



gjelanbt CXa66.*be/oCtt*on ; m ©eöemirlanbtCXirtrtw. 

 'St&eopljjapiw/^iofrojibeti/ «Balenuj» enbe metraiberê 

 oube frljmberfi noemen bere toojtelen int (©rtetfts Rha- 

 phanis p«»<ey/ f ,enbebfre ^amme foo?te om batfoatfarpt 

 toojbt Rhaphanis hemcros ?•***,)< ifc,*©- : ban be nbrutoe 

 «©nerbrtbe meefterfi fitetenfe RhaphSn ™Z ■ ZTt 

 moube tnben/fepbt «Palenus/m fonberhept teatfienen/ 

 toterbt be iioote Raphanon in 't ®m*SSl 



£i\W0 



