10S 8 Ciruydt-Bocck Remberti Dodonaei. 



SacriiiiiutncmriiDc goebt ia. Kabno bcttotcltr ootft Oe matnbr* £aDi)ö;nt^opgljÖuptlcgianDt-UWest jwwn,m l£janck= 

 ftonbtri mbe/" ló tflmma fcpbt ! bott bt botjftrs brei mtldw cnbe „ tl! Raifort fauuage ; m èpaegmen x««».g. i m ^talren 

 fotfia Urijgljni. 3?c ftlbt mtt £>pioop oft $omgt> ban «njningo *;„,;„„; . tnDt foo rifttril't fonurwjht Op t ILatimftJ) Ar- 

 iiomtn/ofr Hcbtt bt afgbtfdv.apic fdjoiffen ban bt fdbe / plegben morac j a . mün mtt jt Radicula filueftns ; tn't «SjiccBfch 

 btclc tacpe flupmtn tnbt aiimrrigcbodjtiglicbcnupt BetWubecnbt p hapnan j s a om fafcakijt'*- 



m Aerd, Kracht endc Werckinghe. ©e DMbt foo?tt ba» 

 fiaoij* ijs ban hrarljten alfon ftertfe als bt -STamme magjj 

 tot fen : felfp fp «s Warmer tnbt bjoogfttr / om bat fp oocfc 



upt cm tioofbc re balen i enbt bc finnen tnbt 'rbtrftanbt tt fcher* 



ntn/Benmmftbr tot biaedicn bertocelunbe. <©c fanghcra ttcn bt 



Ikabnfcn ooeft bttl/ om bar fp bc fttm ftipbet enBe üdbet mact* 



hen ©och tt bttl gftebmncKt / macthcn bc menfeben inaghcr/ 



fictao'.fatclitn ttncti ftincHcnben abcm / bom bt ftoanghet biou* 



totn raieballtn/btrfntttn 'tblotbt/bocn lupfcngtocpcn/?ön bt tan* 



btn tnbt oogben fchabtltfdi, enbt bom bet mtlttt in bt magbc tin? 



tttn : Battom tn mottmtn booi oft nac oft met bc Kaogfrn gbeen »!)»••■• """" h 7 h :"t"h7toDiteIm fïeTobtn ?tinbetreaeteiï iïiri?- 



mcleh eten liet gütbifhllcerttoartr ia noctrrane goebt om beoo* Wojbtn,mDCDatDtiuoittitiiuiiu'Ji»3H»uiö«u(ifn ujdj- 



Xn te funberen / enDc 'tg&cfitht tt bnfehttpen: mbe bt \mmim ben/tnbt btrtoarmenbe ban aerb pn/bt piffe bertoctlttn/ 



ftlbe ban fiuptcn opghelcpBt mtt ïionigh betmengbt ; btbtoingljcn £n j, c jjjtte int lic hatin bttOOJiatCBtn. 



Be boojtsnenbt fhjcctingben > tnbt ghtntfen bt tmabc fcboifrftebcn 



fr licruf r ba» fmaerfe ip . 



iriofcojibrisrrl)?rift/bat bt blabtren ban befe Wilbt &a? 

 biïftn onber be morsr-rrupben gherefeent enbe ghebjuprbt 



tnbt uptballingbtn bce Ijap'.a ban btn hoofbe 



»et fatt ban bit trupbt ia ftewher ban bt toonden oft b« etupt : 

 tnbc ala bet met yoniglj cnbt 3t?yn gcbioncfttn toaibt / foo boooct 

 bt toaimcn/oft tacgbtfe af. "I ftlbe fatbt mtt £>p:oop ban «bit ft 

 oft Otpmtl gtfobtn/ ia gotbt rtgtn oc £>qiiinantic enOegüebjeBen 

 ban bc ftcde / alfmtn biclttonfa bact mebe ejoigbdt. iKet toutcn 



BilVOEGHSÊL. 

 , «? teglitntbooibiBiic fooitt ban tBilben Uabija tjttt oóeft Ra 



L) phanus rufticus , bat t» Boeren Radijs ; om bat b.p be gtobt 



tDtttft-titbtn beft Dcltomr/foo totl.in't,Iatr(re ala in't btgtnnftl 

 banbe maeltÖbt : bact foo tot! Oefen ala btn grjtmepnm ISabpa 



U3rjn gbcfobtn/booigtebacn tnbc gljtbjoncften/ oencc(r be pcfl/al» nac oen £tm gebniptftt bc bwttfit mcnfcrjtn mttfl fcljaticljjtlt balt. 



biefttoïtó bttfotbt fe : tnbt gbtnttft bt beren oft ftefttn ban be ^ommigt gtbcnljtm ben natm ban Water Radijs.WaflerRmicfi, 



*>lanatn.<Gnbe ben ivabija nutbrertn gücgetcn/betoaert btn men» Rafan, Raphan.Raifort d'eaue, enbt Raphanus paiuftns; hot tod bat 



fthtbanalltfcnijn. .. anbtre bit natmtn btn /Kttt-ffiabija tnbt ooift tjet Ibcpct-ttnpbt 



-Ctgötn alle bttbmnbtbcpbt ban btn bittt nctmt toatetBatt rntDtbttlen. «nbttt betten tjtm Raphanus filueftns.m'r 3italiatnftJ 



ISabnain gbcfobtniametï.oog!icbanongr)tbluftiiraltft. Xhhmmccm enbt Radkt fal<uuiu. 



ISabiiO fap bttb;j)ft be ma?cn ban't aenfieht / tnbc gftcmtft bt Raphanus Theophrafti, tnbt btn Raphanus antiquorum (ala ®o* 



iïtatmtn oft blaubje p lachen bic mcr biifftn oft toeben Btaagc «irt. t, onalB up t ©altnufl tenaDttla bctmatnt öteft) fctiDitt anbeta niet 



jHaet bobtn al tn iffcr gten fcfctrct bactc regen bc pont ban bt aan onfcgbtmepne tartte toefen, 



lenbeiitn/flctn/gtabeel cnbe bioppclpifft/ban 'aabont tnbc 'amaii Raphanus filueftris id nat bt mtpningljc ban fommighc be i3tn> 



Dben/alfmcn op/tact tnbt flapcn gact/ te biintfttn omttent ttott oft ninrft-blotm: anbetc btcten liet ^tpet-crupbt alfoo 



bip btnghttcn bittbt laiitom toitttn B3rjn / batt m bat Ben «jDt 

 banatht nten gbelcgften 8«bbcn ferjoifTcn banKabna. Cothct 

 felbe / enbt in fonbetbepbt om btn (teen tetjjefttn/maghmen eenttt 

 royii btttpben om langtje te befighen / baer in bar eenigften rjbt 

 poeper ban gbebiooghbcn ïtabija beeft gjtclegtjen.. 



Bcrfcbtn Kabna hlenn gehapt/ mot met fnpbtrcn toitrtnUBnn 

 btfrr.otpt/in tm panne bcrtoatmr/tnbc boben Ot ft&amelhepbt 6«> 

 bonbtn/ bott Bt gbtne/bie fecr qualrjcft b«n toaret bonnen maec* 

 ftcn/ghtmatfttltitlt piffen. "Ctott ontw fap banKaïba mtt Mak 

 befept gbebioneftcn/bott Ijet fclfbe. 



«Een ontc fthtllcnbanl^abne/tnbt foo bede blabctabsn Smgel- 

 ttupbt/bitt greprren g>afftatn/tnt bittenbetl loota labenbtrftnbc 

 een tjalf loot fap ban S>abtlboom/ al t'famtn in tenen mojtier fcet 

 totl gljtffoottn/ tnbt in ttn boetftaftcn gbtbonbtn / ia ttn fonOct* 

 Imghc tnilpe bt bjoutocn bit in atbcpbt gsen / in bt tooulndgtk? 

 btpbt ebefteftttt. 



jbap ban tïaB«e frtjtllm mtt ©lit ban ïStSctfcn gljemtngbf / oft 

 mtt <©lit ban j&oete oft Sittct 2lmanbtlen / tnbc een luttel goebtn 

 toitttn TBiSri ; mtt ttn toepnigb «oloquint ; at t' famtn op gtt biet 

 toatmgbemaetbt/ tnbt uptgtjepcrfr / batt nat in b'oo« sbébitipt/ 

 btcbiiifr Bc rupftbingt tnBt toinBt Btt ooien/ cnbe bet ftöf tjooftm 

 mact mtt Jjoragtj-toattr gbc0jontftfn/ghcnce(t bc gttlfutgt. 



asiabtra ban TSabija booi portagit gtjeten in tttBt ban tóoottn/ 

 betBigtien be bcrffoptrjtpbt ban bt i-tbec enbt JEtltc: 'tfclbc boet 

 (et toattt bact fp in gtjefobcn ton. 



<öm te beteren of r te bttminbeten be gbtbteiten/ bic ben Kabjla 

 bttft/falmtn Jtm mtt •Olie eten/ oft tctjtonbt batt nae etaige rfop> 

 fcrtio ban |jij fopt oftCbÓm oft «fregatten; mact nimmtrmect 

 sijefafien : toant touto boot be maelrijbt gftctm / mauftt luft om 

 tren/enbe gbefobtn simce boet bitn gautfeh betgatn. 



bafina gelcpBt in beboibenlBgn/gctfr rjem fijnen aubett fmactft 

 tnBt trnclt toebcrom:enBe ten toater/boefiintftenbt bat ia,tD't bat* 

 ttt KabDB m gbefoben boft/'tfal goebt tooifltn. 



HET VI. CAPITEL 



Van Wilde Radijs. 



Ghedaente. 



DC ©iïbc rooi te ban fiao. i s iiteft 6ojttr/faiaïïtt mi» 

 meer gjjeöctf Dt oft gbebtnelbe tnbt bitste boojfnt- 

 btnblabtren banbe '«lamme/ tubebeaatente bla&trtn 

 bönaegfjtltjtltenbe/öotijbeel gtooter. ^aer peefttniö jgn 

 bun/etnen boet öooglj oft pogfjtr. 5Dt bloemltenjs 3'rjri 

 i\tm\ / geel ban bertte : be Danüj&ens oft fatorfjups^ 



Noch van de krachten, jfectft alle Be htad)tcn ban befen Ka* 

 B()ö;i)n in Bt ft'jclle gbtltgljtn : bt totltftt gt)tboubcn toojbenboo} 

 toatm in btn Btrbtn/tnbc bjoogb in ben ttottben gtatb. 



jrötn fepOt/ bat be £>toipioncn tctflonBt fictbcn alfmtnfe mtt 

 befe tooittl matt eens aen tn tactftt. 



^ommightfcggtjcn/Batbe ghtnc WcbimnebanBen mtt bit fap 

 tnjijbrn/Be &langljtn bip aenraetften mogben. 



3San Be boojfientigge iRcBicijna en raertn nitmanBtn toe Befe 

 ÏBilbe UaBBfenbccIteghcbmpcfttn/ Ban alleen Be fcec frercRt 

 enBe htttbatigbe mtnftbtn/ enBe Bat ftibe tn ftoube tfiBen . 3.nBcr* 

 ;im fp fcet goeot om re boen btaecntn enbe obrtggtben. ïOatct 

 Bott ban gbebifïuïeert/ia Botbt tegben 'tgtabeel. 



3? tfe tooi telen }ijn ooth goebt gljcbïupcfït tegben be biontken> 

 fettap. 



iïlen maetlit btt Fbooj mtt beft tooitclen fcöocn enbe fupbet. 



HET VII. CAPITEL. 



Van Meer-Radijs. 



Ghedaente. 



D«2 berbe foo>;te ban Raphanis, biemen SHeer-'öabtjsi 

 noemt/ tjeeft gtootetrieebe langïjt/booj fpitfe bom- 

 kcr-groene blaberen/ bt blaberen ban ©ater-^attthoft 

 «Bjoottn ^terbitK gelijcfetnbe/botl) grooter enbt touujer 

 om aen te tafttti. ©en (letl / ab» fp etntn boojtbjengbt/ 

 ie bun enbe tter : enbt baer aen toaffen Blepne bJitacbti= 

 nfjebloemfienö/ enbe baer nae Blepne fjautobenö baert 

 faebtmboojtbomt. 3J)e toojtel ijj groot enOelangö/ ^an 

 bertne biit / ban fmatt» feer ftjjtrp enbe op be tongö» 

 bijtenbe. 



f Plaetfe. ©efe groote foojte ban fiabnjjb)aftgö«ïne 

 op bebotbtt enbe toaterathtighe plattfen ban be bobtn/ 

 enbe aerbet baer beel beter ban op öoiren oft bjoogijen 

 gronbt- ^urljfiHjs fepbt/ batfe oor.» in fommight toepen 

 enbe borbte beemöen gfiebonben bjojbt. 



«[ Tijdt. ©e bloemen ban befen JBeer-fiabgiS bomen 

 IbmtrjbtiSteboojrcBnn inapïiloft jfBtp; enbeftojts baer 

 nae bofgen tn fjauujoenji/enbe jjet faebt roojbt boJbomen 

 enbe rijp. 5*>an bat felbe ghtbturt foo felben / bat ^ttru? 

 Crcfttntiufigfjefflrieben heeft/ bat bit geboasgeen faebt en 



heriö 3ijn ootB Blepn : enbe baer in lepbt oocb feer Wtpn bjaegjjt ; feggjenbe batmtn be ftutfiofietiö ban btftïooj« 



fabentn. ©ebJojteliïifomtrjbtjS foo bitB aldtenenbnv telen in jSobember/5?ffember/^anuariuj(/ febiuanup/ 



gljer/langljbJojpiglj/ttitban btrtoe/ ftflerpenbebtjtï oft oorJB in flSeert in b'aerbe fieben fal/ enbe bat m betten 



atbtigöban fmatrii; bebjeltfienietfjaeftenbergaet/maer toelopnitn enbe ontlobenen oft ongeroerbtn gronbt; enot 



langftm't leben Wtjft. bat baet ban feet groote enbe bicUe tooittlen feer lirnte= 

 f Plaetfe. gDefetooitebanfiabiifentoafibanfdf^ntf:: 



ftnjsbegratfitenenbeauplenbaertoatermis; enbe blijft 

 me nitrhe taren leben baer fp eens beoitghefcomen ijï. 



f Tijdt. 5Dit ghttonsbloept metft m Bjaetlimaenbt: 

 jnöe be toojtelen toojbtn tonuitbts in |>pjobclle oft 

 JBcert uptghtgraben / tnbe in fltbt ban be -«ïammt n>a>> 

 biifm op be taftien gt)eb;oght/mbe gtjeten. 



Iijtfitnbe totelDigljltjt& fullen groepen. 



5 Naem. 3n ©}abanbt iö bit gbetoajs mtelt Jnaplja^ 

 nuö ghenoemt / oft iBter-aabijjs nat tm $ooa|)bupt- 

 fr hai naem CO?erret(ct>; ftoe wel bat fttt m ^oogf)buptuü- 

 Innbt ootfi totl Statnoft irm genetten toojbWn ©lantfe^ 

 trjtK Grind Rafain. oft Grand Raifort ; fn 3&ttmerlanbt 



«r)e«n. 3!n't ÏLatijn toojbt ött gpenMimliJtö Riph» 1 " 1 * 



magou; 



