Jüaer aldbrtfattpernojto gln-fobe n giieïuec ft i , o.m 

 ij fn beter / oft muneto buniacmcr cnbc mm fnjaocliirH 

 om eten : toant iv heeft booj |)et fifbtn ecu groot Dtcl 

 Dan iinct frbcrptghrpDt afgljcicpt cnbc bcrlojcm l>ot uicl 

 fp ban rtottitaiiB oorti notlj gren gucbr bloct te Ben liifbe 

 en martW. T>an nlo bc parepe met eenmee hoube nioeu- 

 rrupben bctmenghttootbt' ban bott fp iet gecfcris nuts 

 bat fp bc I-.oube crgciitljcpDttnn bt felbe toat mangljt rn 

 tcmi; tnbe felfc oorlibjatgctcmt oftbcbïuongciivuojbt. 



V>attpc met «öerfte toatet oft OcpcIDr &tr|tc gcfobcn 

 cr.tc glietrn, brrtcert bc flnpmcn cnbc unmrttglie taepe 

 bochtighebcii bic op bc bo?|t Itggjjcn/ enbc bottft rnfen/ 

 oftbooüUomcn. Jboinmujljc fclvtijbcn ooeft ban bc $a- 

 icpc/ bat l)tt fap baer ban. oft bt tfarepc fclbe/met $0= 

 nfgh oft ccr.igijcn èproopbermengt cnbc birliïutitjjgDc-' 

 lectit bc bo;ft fupbert/ cnbe ben bcroubctbcn hoeft., bc 

 heefhtrbt cnbt toutoigijcpbt ban bt iieelc ghenerft. 



'•'S fop ban parepe met Domgli gljcbjonrlien/i« goebt 

 rrghen be beten enbe frehen ban alle fcnnnighcgljebict- 

 tcn; cnbc mfghcliicfcis oocltbc blaberen fdbe gl;cftooteit 

 enbc ou be toonbe ghelcnr. 



'<® feibc fnp met itsim cnbe fiin pocbrr ban lüicroorli 

 enbe met jDcltfa oft <êlic ban üoofen betmenght enbe tn 

 bc ooien ot)fö:iiPut< betbiiift alle fmrvtcn enbe tuptcn 

 oft lupffthrn ban bc felbe. 



^Daicw-faebt vs goebt tcgljen ben obctblocbigfjen ber? 

 oubctben bfocötgangl)/ altmcn twee bjaghmen / bat ij» 

 een Half loot/ ban bit faebt tfeffenjs met ebcn foo beel 

 ffipttnfl bjut hten te bjinefcen gjjeeft. 



''St felbe ftateo-faebt in ben Wijn ghetoojpcn/nioccKt 

 bat hp niet fuet inojben oft in Hjtin betanberen en fal: 

 enbe betert hem als tn> alreebt fucr ijs bcgoft te roojben/ 

 ghelijCB fomntighe becfebetcn. 



BIIVOEGHSEL. 



OJI» bat Dcparepc/Dic DicRtotjls gbcfclioicn cnbc ftfgbefncBcrt 

 ia gbttoecft/fclücn blotmen enBcfaeDthrnglit/BarromBrbbcn 

 fommigbe gbcmcpnt / flat De Parepe nimmermeer gtjeen bloemen 

 oft facot en Oioea h ; Jet ruclch noebtana ontoncracbtigb is : taant 

 parepe' Die met afgbcfntOcn en tooibt/ bitnght (leden / bloemen 

 enbe Dolkomtn rilp facot boOjt/ maer mcefrenOccl het bcrBc laer 

 nae bat fp gtjefaept is gbttowfi ; enbc ooeh totl latttt; enbt Dat in 

 3:atckmncnDtcnDe13opmaenbt. * 



Ötct te lanBe Ijectft niet alleen pgttep/ maer ooeh Porrey-loock 

 enbe Pocrloock: ïobelnoemtfe in't ©riecks Praffion.urt latgn 

 Ponum tulgH-e. 53c gbefcijoicn parepe noemt bp Bol-Parcye 

 enbc Schccr-Pareyc : anöetc hcetenfe Stock-Loock ; in'ttatDn 

 Porrum tonfilc \ in't £>pncnfct) F*<Tro tabctuit. ^lommigtie mart* 

 Kenbaerttoee foojtenban; een ÏDilBe enbe cerCïammt : De lBiU 

 6e iaecn fooueban tootfe/ bftban looeh-J^artpey Dit top tlDeta 

 befrtpijrien. _ ,, „ . tl 



Wilde Parcye fonder tcuck , in't latttn Porrum filuÉftre modi- 

 rum.is hlejinetDan bt ■ïamme/repBt lobei: fnlcftaMemcii fora> 

 tnigbt Poneau de thien in't Jrranfcl). 



Pareyevan Indien, in't latpn Porrum Indum.ia fomtgDta bier 

 oft tinf botten üoogbi enDt beeft feboone peerftbe bloemen : maer 

 bat ia ooeH ten foozte ban looch-Vacepe oft Scorodoprafon, Die 

 bed gljcacbt roo^bt om baer groott euDe fmaethelocKC b>o;tel. 



£ljmcn Bt ^artptbctplant ; foo mottmen een tutjcl fteen batr 

 onbet Icggben / op Bat fp niet nae bcneDen en finthe / maer beel 

 meer loof o ftrngbe. Om geootc parept te hebben/ falmen beel 

 faebt in een DoecRaftmbjinben/ cnoc in b'atrBe ftrRcn/cnDe bieh> 

 tonla begieten. anbrre (reken een Kaep-facbt oft jDcpocn-facbt in 

 öe Wartpe aia fp bieberplanttn. 53t «Ochnobbelbc parepe moet 

 öichuinla gijctoiet/ ghefiipbtrt/btfpioept enbe gbemeft toojocn. 

 " Gcthyumvan deoudc Griccken eniafoofcer nietbthtnt: noeo» 

 tana hóiibcn fommigbe D«t booi ten gtjctoaa I Bat in tanbien 

 ohtbonBcntijOïBt; met rangbt blaberen als «iupn-loof/enOebicr- 

 ghelöck faebt als Ben Siupn beeft i maer facot-boUen «te Bie 

 ban»arcp:Detoo!tclen-,nntufft!)en1tuipnenDeil)arep. 



NochvaodekrachicD. ©e parepe en tsnwtfoo fteetk ate 

 iootk oft «iupn/ enbe toarm tnDc bfoos» tot in Ben oecücn gtaeD/ 

 oftinhcttóetfttbanoentbKcBc». ,___ 



©arep ingbenomen berbjttktbemaenbt-ftonben/enbeooet beet 

 enae oijemaeVtehjtlt pifftn; enbe boet nnen f i ">"" h r '' m "8 an 5Ö 

 heübm : enBe alfmenfe in See-toattt fubt/ enucbacr mfitt/ foo 

 St fp Dt moefiet/enbc betmoitoet alle berbtgtiepDt ban befette. 



%rtpc met tDi.n btrfatttt Be ptjne banBe lenBenen/enbe ta feec 

 nut at toattrfuctitmbe i enbe Be gbent Bie Bt colgtrtc ■W»*"- 



tóarep tooitclcn gftebiatcn I enBe gbcgeteit / fupberen Be bo:(t/ 

 cnbc m gotBt ft gftcne Die enaebt bctgifngbe «■amptmoelitn 

 Seten iKWen / tnDecit bun ftibBibttbjafttjt brbbtn / oft te bet! 



BU fooch rt " p?(rio^berfcbcpbenban bet gemepn Lood. de pr>mo, 

 hrttDtltkban iBairobtghtmaetbt tooibt tsehcnbc uptttctmgbe) 

 aKoo in Bc ïtrotcktn ghcnoemt;bat is een ietkmgbe ban parepe/ 

 tooibt gbcmaeckt ban Jet fap ban paeep; betestltfe fttr gocDt ia 

 K B hen bt ©fHiinantie; enbe anotre honbe uneftrasben bet bet gat 



Het vijfde Deel. Hctdrij-en-uintighdcBocck. io 7: r 



ban Otktilt btfetttn alfintnbatal kiknift» btwttt txkttkracr* 

 m' m " tni bollt,u " r>m Parepe bal tn bet (tlbi abtOopti». 

 Water ban Dt parepe tooieeltn gbtDifttlhtrt m tVcacrkmaenOt/ 

 ttoet oneen rftffmo gbtOiOtitktn t(.ibont« enbt e mojgnen» boet 

 pillm fupbert bt uitren enbt blaft ban bet gtabfd, enot maetkt 

 bt b;ouujtn uwetuban. 



frap ban parrnt met VOyn BütO:ourkeu boejben o» bioutoen 

 Dit m atotpSt ign om tt bat reu 



T>t taoiuighf bette enbe baelhgbe menfeotn ; als nbefrpt t«f 

 moeten De Parept febourotn : tmebtana ben lïtpftt f>tro git» 

 bMiptktt allt moiBbmpattpe blabtt» met Olit om een goebt bel» 

 Bere ftcmiue ee bebben ; toaee roe fommigbe Be gbcbjaöcn tooieelen 

 n cmen- 



/« faebt ban paren is goebt gltemmgt met Bt brngbtn Bit Ben 

 fteen b:ttien: Ijtt ftlbt mjeflooten enbe mtt UDtrreii oftfoetrn tPan 

 ghebjoncktn' gbenetft oc bjoppttpifft : met Jüprrtit gbeftooren/ 

 enbe met H&tcbbut fap bermtngt ia een fantalingtie bulpe om 

 bet bloebt-fpoutotnre fltlpen : met JHafTtb op berte l;olni gbe 

 lept enbt bienrooth omfangbtn gbtnttft ben t.inbt teeee. 



S>ap ban paeept is ooth goebt ban btiptm o lirbarmo rbt» 

 biupckt : toant het ftlbt met Obitk gbtintngt mbt op bet bóoi» 

 hooft ghtftrtKtn/ oft in ben neufe ghtlttkeu (lelpt bttblotöen upt 

 oen nmfe : maer Baet tot houBen fommigbe nutter bet gbebilhl» 

 lttrt tonrer ban Be tooitelen met katoen In Bt ntuft gaten glieftt» 

 hen. '9T felbe fapiaoock gotbt totbttoonben bit btrUoubt enbt 

 berbuplt tnn 1 tubctrtrht bet buplbleeftb Batt upt. 'C fetot met 

 ^>affraeu m cmen pcffarie ban ontet gbrttuintlu / berrotcht be 

 maenBt-flonOtn. 'C felbe fap oft De Paeept felbe in Olit gitrfo» 

 ben / berDinft BebUDmcn cnbe pnnt Btt oo:en. 



•Obcbiftillrcrt toater banbe part pc oft haci Uio;itlm ts ooth 

 nut om be roonben te glieucfen I alfintn bie 's moightna enbt 

 's abonta baer mebt toafKlitt bjtt is goebt gbtbmptht inbc qutt* 

 fiugben/ btrlicllmglien mot anbert berutringbni ban be frhame» 

 lucht Itbcu ' bit bc o:oiitticn ban liet baren ghtiiceghen lubben. 



Slabera ban parepe gbefoben / cnbc gneltpt op cc gitrf-oalim 

 tnbc teer boeuDe fpeeiitn; ghentfen Bie. .fttatr 10 het b.^t jhP otfe 

 Dlaotrs eiibe oocli bt uiotttien met pitr roo-mtn tu <Mit [act fit» 

 Ben' tot Batten Derbe beel ingbcfobenio' enbe ban Defeölitupt» 

 perft/bte fal fcet goebt um regben Be quatnefajeermghen enbe glit» 

 ropfeb ber ooien. 3?t ftlbe um ooeh nut om ben ij.oerg.iugu te 

 ftclpenf fonbcrluiglitn upt beu ntuft : mtt fatBt ban Summa op 

 be hlepue herbe ghefcotllen ban bet aeutiebt ghtlcpt / gbcneftn oft 

 berbnjben bic : met homgh gbtmtngti ftpbt piinltts/ffbentfenbe 

 froceehens Dit liet gbcficlit berbuplhrm / cnbc ooeh bet üjaghen 

 o ft traenen in Den hoeck ban Dt oogben/ tnbc anbert fmrerrn . 



Parepe met £>out opgbtlcpt/ boet bc fcbjo-.ffcn aft roben ban 

 be fnjctrm opb'.ehtn. 



partpe berbjgf t be JBollen niet banen rrutli / om bun bollen 

 gbclept; tnbc bottft frerben. 



HindetnilTc ende bttennshe der fclver. |jet is gbefepOt/ bat bt 

 Pareptfcer quaebt is be toomigbe enbe baeftigbe menftlien mits 

 Batfe be hute Des blocbts üermeetitrt cnbe ontfhtkt : ban norli 



?iaec benefftns foo ia fp oock (etc quatbt De ghtne Die tcnigbe 

 roetringtiemOenicrenofthlafebtbbcn. ^Baerop batfe bet hooft 

 nitt latliflh tn balie ; plegbenfe fommigbe booi allt anbere fpgfc tt 

 eten. 33 an boot alkn motten bun bate ban UMtbteu Bc ghene Bie 

 tocctketaBDcnbcbbcn. toant fp btBtrft Die ; tnBt ootthtttanbt- 

 bleefch becrotten; tnbe boet ben atbcm ftinchtn. TJan eet bat gbp 

 <Tomi)n cttt ter gbp Parepe etet/ utocn atoem en fal nat Dt pa» 

 tepe met riethen. £>y is ooeh quatbt booi Oe ?cnuloni ;tnBe maecke 

 be mtnfchen magbet. Om alle toelche bmBcruiffcn te beletten/ 

 Ütbtnfe fommtglje rtoetmatl / enbe gieren baer ©lic ban ^otce 

 ïmauBelenop, cnbe ttenfc ban met Lattotitot; «CnDunc oft poj> 

 ttltpnt. 0tau Uct fap ban De roiitoe parepe als fommigbe ons 

 toaerfchourotn) mtt menigytt gbtB(onthcn;DoaBet Den menfebt. 



HET XIX. CAPITEL 

 Van Bics- Loock. 



Ghcdacntc 



B3eu-1Lootfi ifi etn mebefoojte ban parepe / tnbe 

 üfengtjt ootfe beele Diabeten botrjt/ mact felben lan» 

 net ban een nalme/ bun/ teer/ tonbt/ als Merme 33ieö= 

 ïenb/ oft gljclijrfcfelcpne (joltc pnnhenö fect bicljt bp een 

 booitfeomenbe : tuffeljen befe bteiactjttgljcblabctcnmafj 

 fen fomtnbtis kojte ronbe ftetlhenB/ oa ftact ttop Wepne 

 fenopptfetna tooojtbjenglynbc/ gtjelnth aeu Kinnn/ irtact 

 bef l «lepnrt ; bie bol ban blcpne putnutt tjloemütnfl 

 toojben. 3?t VDOjteltn jnn ghtlnefc felepne aiurmlwns/ 

 maer beel fcJepnn ; enbt toaffen tieti bp etn : tnbe bats 

 aen öangjjtn beele langije fafclingl)m.TDit gantftljt tfyn 

 tt a s ib in alle firn bcelcn ban finact fa tnbe ban uutls ben 

 ampn enbe be parepe feet gbehitH. 



f Plaetfe. 3?it rriipbt tuojöt l;ict te lanbe / cnöc oock 

 in ^oogtjbuptftlrlanbtinDtmoeiB^öoben gcfaepttn on« 

 bttötraben : tnbtbliift baet langb groen/ enbcmtn»jïjt 

 iaeten m Ijtt lebtn/ alle Bouuie en (ttctigigDepbt beö ©in- 

 tetfi feet Doel ïwtÖtt(laenbe en obtttomcnöe : bet iro;af 

 ooi* bed flfgtuieöeu enbe gelcöojtn jjjjehjt* w f *gj£ 



