io 8; 



HET VIIFDE DEEL. 



Het vic'r-en-t\vintighfte Boeck. 



VandeVleefch-cruydenoftSaur e -cruydcn,alsPctcrfclic,Kcrvel,Kei{rc, 

 Moftaert:, ende*mecr andere dicrghcliickc . 



VOOR-REDE 



N. 



N dit v.er-en-tw.ntighfte Boeck moeten wy handelen van de andere moes-eruvden 

 ende haer mede-loorren , die ons overbleven z.,n , te weten van de ehene die meet 

 (ghefaeytendegheqeftent worden,omdc andere frófeneeniriic faacckelickheyt te 

 ; gheven, ende de fel ve voor een faufe oft inlcydinghc te ftrecken , dan om den men- 

 fcfae eenighe ondérhoudinghc des bloets te doen , oft eemgh voedtfel by te brcn- 

 ghen. Want al is 't faeckc datter veele van dcfe cruyden zijn , die foo grootc febet- 

 ^•■■l pigheydt oft bijtachtigheydt in haer hebben , dat f'y om dicfwille eyghentlijck voor 

 gheen moefcruyden ghehouden en worden , ende datmenfe feer fclden alleen pleegt te etcn.ghelijck- 

 men de Beete , Kooien ende meer andere dierghelijcke moefcruyden doet : nochtans en moeften noch 

 en moghren fy van ons nergens elders dan onder het ghetal van de Moefcruyden gheltelt ende befchtc- 

 ven worden , aengheiien dat fy in de Keucken veel ghebruyekt worden, ende de f pijlen dickwijls ecnen 

 beteren ende acnghenae meren fmaeck doen krijghen.endc den mondt ende de maghe.bchacghlijcker, 

 ende het gantfehc lichaem ghefonder ende nuttehjeker doen worden. Sulcks zijn de Peterfèlic,dcn Mo- 

 ftaert, de Rakette, de Kerfle, ende veele andere dierghelijcke cruyden , diemen nimmermeer alleen oft 

 bijfonderlijck en pleegh te eten ^maer by andere fpijfen,a!s Vleefch-cruydt oft als een Saufe vermenght: 

 waerbyghedaen zijnde, verbeteren fy de ghebreken diedaer in zijn,oftfy vervoorderen de verdouwin- 

 gheendeverteeringhe die inde maghe ghefchicdr , oft doende llappe, walghende ende onluftighé 

 maghe wederom gretigh worden ^ endeden verloren appetijt ende etens Iuft wederom krijghen ende 

 langh behouden. 



HET I. CAPITEL. 



Van Ghemeyne Petetfelie. 



Ghedacht. 



D<S sficflacötfn ban 3dpium oft <£ppe jrjn bu\tt^a\u 

 be : Da» Di£ futlen nip aüegabcr tiDfonDerhjtft bt- 

 fcOjnben; bocjjeetft banbe#ererfc!ieoft £of-<CppefjjiC' 

 Hciioc;DeUirlCiieDcgl)cincpnft<:riiDe nucft beftenOc foout 

 ban nilrn io. 



f Ghedaente. tpe cSfjemepne $etrrfrlic ïiceft rrjjoon 

 rjtotne blaoercn/ banbeele felcpneaencenlianaljenbebiaï 

 fcer&ensberfamelt ; bc te cJt&e meeffenbeel in bjnerijanbe 

 lierbfngfjen biep gljcfneben / tonbom be fiantcn ooeft 

 faegfjis-gfjebJijiB giicbmtlt oft gjictanbt jnn. ©enfteel 

 Ui meet ban anberijalbenboct Jioogf) / bun/ ronbt/ baat 

 gijebooit oft gfje ftreept: op bJtcnStfoppen maffen 6(tpne 

 Sroonncnü oft Htanfiftcnfl/ booitbiengfjcnbebiiftn; ülcjp 

 ne bloemlitnjs/ cnbebaer nae felepn ronbtaclitig|i facbt/ 

 toatfrljcrparOtigljopbetongljt. 03e U)ojtcU3 bilt tube 

 langliacfjtigl)/ Itcfliirh ban unacrF;. 



4 1'laëtfe. #cteifeüebJoiot in be tttoejsïjotoengïjefaepi: 

 erf e Uiaft foo biel in uouben als in bjarmen gtonbt / als 

 tote eetbe ban felfjs botljt is/ oft booi bicrnmitó begieten 

 fulcbd toojöt : roarttfp bemint te niatrrathtigfje plact= 

 fm/ cnbc bcrljcugltt Ijact tn natttgftcpt: baetoin aerbt fp 

 feer vuel omtrent De beccfien cnbc fontermeti. Cube fr> 

 tojaftmfommigbtbJoecftigtplaetfenban^oogDbupt[cö= 

 ianbt ban fclfsv als ƒ ntljfius frfjinft. 



^ Tijdt. g?e ©etetfelie magb boel bjotgl) gljefaept 

 toojben; Dan fpêomt nocïjtansfccrfpacp enbc traegjje* 

 ïiiefibooit: m be giomct magfimen ftaer loof biel bieft* 

 toiilo affnijben om ui fpnfe te gfiebiuptfcen : toant ben 

 fteclcn hoint niet boo: Ijtt tboetbe ïaer boo:t; enbe ban 

 liloerbtfc tn 25?aecIimaenDt : enbe in Ijorotiacnbt oft 

 Oogftnioenbt biojbt Ijaet faebt bol&omen rijp» 



f Naem. %\\t begtjeflathten bantmpDcn/Dietnen in't 

 5Latnn Apium noemt/ batisinonfetaeï «?ppe / toojbert 

 In 't «tfn'icctio SelinonsiA/rergijeljeeten : maerfjet tegtjen* 

 toOOjbtgfj flljeflacjjt Jjeet Selinoji cepson zUim xnvaiov, 



•jjictCïfeficj. 



%prp i 



»pV 



