iiS* 



Cruydt-Boeck Reraberti Dodonaci. 



fier fctt om bc Dp|tijgmgl)« ban bc motbcr te gljcncfcn/ 

 fe ggljenöe / «Cetun hlcpnen Itptl tooi tan bc biaberenoft 

 Usojrclen ban bit gljeüjafi tot pocbet gijebjogljt 3nnbe/ 

 ten öjoituse / bie uut bc opfitjgtngije bed mocbers g(je= 

 tutcltiG/tebtintbcn gljrgjjtben/ gtjeneeltbie ban fronbtn 

 atn. ïjpbcrfekert ooctv bat een hltpn Icpeluen bo! ban be 

 boojtepbe gljepotbetbe toojtel «net bleefcfofop ettelncite 

 bagljen athttretngljcb}ontKen/ btgj)eftljeuttöepbtmbe 

 fmttaigljen ban be bannen gljcneeft. 



BIIVOEGHS EL. 



Ifii fommighe Ijofccn ban 3taliro enbe é>pacflnitn binDtmtn cm 

 fooitc ban Dit gbctoes Dat het gljcmtpn CongbcnblaDt-crupDt 

 ban ffeclen / blaDctcn/ hiucbtcii cnDc toojtelen ghchjcft is / anbcta 

 Dan Dat op fyite blaBets Bijeen anocte ftlepnt Blaoerftcns tn toaf* 

 fcn : macc De benen nomen alleen upt Die miDDeueniitccban Cc 

 blaDercn booit. 33cfc foojte toojDt ban •Clufiua Laurus Aleian- 

 drina Thcopiuafti gbctlcetcn / ban anDtce Tonghenbladt Wijf'Jcen, 

 tjljEÏiJck fp Dj glltmcpiic Tonghenbladt Manneken noemen ; 



«Cencn fttanaban De opperffe tacftafceiis BhrmSccKt/eiiDe op't 

 hooft glicIcpDt/geiiccfr, De pöne ban Den boofoe/fcpDt 33iofcojibeB. 



33c uioitcl/anDerbalf loot in foettnlBpn gefocen euDtgcDjonc;» 

 hen / beclicbt biel Den aerbtpot ban De ttioutocn / mate fp ttecht 

 'tblocflt lipt/ alB 33iofco!iDca/ ÏMiniti» tnDc «Öalmus feggen. 3at 

 felbe toojtel cnDc 'tfap toojDt ghemenght in De meeeft cnDemojbj> 

 matcficnDefalben. 



'tpoeDerfao \atl ban De ülabercn al* ban De toojtrlen/ bet» 

 Diooght De bjanOcn enoc biiplc ;ecrigbeben. 



CongheublaDt ban Dalenfen too;Dt in J&pacsnien boa; oocot 

 BbcüpiiDCn an De pochen te gbcncftn : anDcrc acbtcu Dat booj nut 

 In al tgljmc Dacr Den Oirbith goc&t tot is / als een foouc ban 

 Ctic&ttt) tocfenOc. 



HET VI. CAPITEL. 



Van Cappers. 

 Ghedaente. 



jomtgüts ooeft ïleci-cruydt enoc Tapkcns-cruyJt gcnocmt toojDti T~\ <£ Cappetfi Komen oorb aen een ftelielijdu jjeefter 

 jn'tljoogDDiiptftijHauckWadt.Aufl'cnbiadt.BcetbiadienDcZepain- \_j tjooit/ tJJier.fi ranfkfitunfi intt alfoo ftlictue tnDE 



kraut ; in't .-ptanfops Laurier Alcxandrm oft Hcrbc aux la— •■ 



int «nghtftlj oocit Horfetonge; in't 3taliaenfcb Hippghl]*; in't 

 «Gjiecftfclj ooth Epiphyllocatpon : 'ttoclcft cencn nacm ia Die De 

 feteftciiDc ¥>almc cnDe De 3.nDtatnfcbc Spgite.oocft mcOcghc? 

 Dtplt maslj too>Oen : anDctc Ijcctcnfe Laurus Taia Plmi| oft Lau- 

 ro-Taia,cnDe ChamadaphncDioicoridis. Ijcr Cll plccg&inOchO* 

 ben wet feer toel te accocn: toant Ijet is al te toilDt : Dan maft bert 

 bmtrent <©cnua / cnDc langbs oicn gantfehen Kant ban 3talien 

 enOc ©Mncftrijcls. ïouel betoont Dat Dit tcgtjcntoooiüigh £on* 

 ghcblaDt ban DC Laurus Alcxandrara Diofcoridis, Jjutus Kulcifo- 

 l.a Theophrafti gijmocmt/ gijctiocgb bctfcbilti ban bet ftftönt 

 Dat het CongljcnblaDt IDjjfhcn boojen ban ons becmacne Dact 

 niet nualiicU meoe obcc cm home / ais <£lufuis ooch fetpijft. «?cn 

 anocc faouc ban Dit ConghcnblaDtmaft te Hoornen/ fehiyft<Co> 

 fnmna / met fcec mepne tongbcalicns / blccthcc groene biaoctm/ 

 booits De anDcce gtjclijcft. 33c toclchc te Jüapclo ooch ghcmcpn 

 ts faltuacr Die fooitc met een otoote tongöc fcIDcnOcc ghcbonDcn 

 tooiDt: mact ip ïpulicn bjaflfc bed. 



Oprechte Laurus Alcxaudrina , nae De mtpninglie ban .-Fabius 

 Cohimna / luafi te Uoomtn : enoc is in'tcctflc 'aeniicit jet s&t* 

 mepn CongbcnblaDt gftclncft : raact fijn biaüeten ?ijn biccOeti 

 Dan en ëebben gljccn tongljcslttn / Oacb alleenujch het ftljcpfcl 

 J>an een biaeatten in't miDben ban clcft blaDt/ BbciiicU Den ïiut 

 few eft ptchenDe palm i cnDc #i toat blccthcc gtocn/ cnDc facl> 

 in: noclr en hebben Böccn ?cniiVuen oft aoeten recht in De lengh* 

 De Det blaDctcn loopenüe/ mact toat meet tet fDDmfcctfpjcpDt. 

 gp mepnt / Dat Dit 'tfclbt ctupDt is bact Chcophtaftus ban 

 fpicecht/ feagbenbe oatttc thee tmpDen ?D" Die Uacc biuchtcn in 

 het blaDt Dtagben ; te toeten Dtn üttftus cnDe De ïancus W&t 

 lanbiina. a3ietgö:lnth göctoas is ooch ghcfcftilDert incentn cus 

 Den Öctbatius oft irupDt-bocch te .fiapcls ili cen <Tlooftcc ban 

 jbint 'Jan. •'.-.. . ._ 



Ton»henbladc vari Valcntien magb om De Bhclnchcmffc Des 

 nacms°bict bcfchicben too?ocn ; anDccs foo Ijccttt ioüel Herbc 

 Tciiiblc van Lan^ucdoc oft Alyputn van deri Bcrgh Cetus : ban 

 anDetehouDen'tSOOjDe Prarmicambt De Co.nyza rertia : •Cliiftnof 

 noemt het Kippogloflum Valentinumi anDcte Calcifraga Diofco- 

 ridis: 'ttoelcft foo in langiicbocft gtjcftcctcn is / als ofmtn Schroo- 

 mclijrk «uydr fcpDe / om Dat het facöt/ciiDc oc bloemen Dacrban/ 

 Dm bnpcft «nDc 'egantfehc licha,cm fect beroeren, ^ct beeft bcele 

 Ijantacljtigljc ciisftcns / bp De 0?p boeten hopgh/ bcDecftt met een 

 Dunne b^iitmcooDe fchoiflc / ronDom Dicht bcftlecbt ban onDct 

 tot bobtn met fcec bede hlepiie blaDccftcns/ Die ban Dcnltlepncn 

 iHpims feer gt)d!)c*': op 'toppetfte ban De rnafttns ftommbooit 

 troslicns ban hltpnc toooc bloemhcns / cen tocpnigh ghcltjcftenDe 

 Dt Djacphcns ban De s>cabiofe blocmc / maer hlcpner/ ho?tcr cn< 

 De tcctcc. >Dc tooitel ia cencn binghec Dich / biupn/ cnDc houtach* 

 tigh. 33it ghchcclc gbctoas ia feer bitter / enOc onüenpther o& 

 hectcr ban fmaeeft Dan De Thymela;a oft Charnelxa. qaacrom 

 falmcn Dat booi een foo;tc ban Turbitb moghm houDcn. 3nDieti 

 Dit jet Hippogloflom Valeminum ia / ai» het fcbÉtlt/ foo tjtcft het 

 in j&pacgmcn/ Dact bet heel toaft/Defcnaemen / cmmUa de.fiaykr, 



Sirmprt inxutaltltlt Segullada. 33 an € lufüia tBjrjfitlt fCCÏ Dat h« ÜOO> 



gbcen Aiypum te houDcn en is; om bat bet aitgüt Djoogij tnot (om 

 Dtr Tap ia. 



Noch van de fcrachren van Tonghenbladt. 33it gctoaS is mtrti 

 ktlncU DjoogiJcnOc ban atrD : cnDc De tecre taehaliens oft febent» 

 hens toothtn iu 3talim met ^>alact gljcgöcten / om Dat fp ftratljt 

 bjtbben om 'tgtabccl af te tagben/moe De piffe tt bertoccfim : toant 

 Dit gamfche ctupDt is fect termaert om De UouDc piffe / het sta* 

 bee! cnDc ooth^bet fchtutfel te ghcnefên : het ia ooth gocDt om htt 

 uptballtn bes mocDcts te btlcnm i tt toctm alfmeu De blaDctcn 

 troot/ciibe Dat potDct inahceft- 



3n 3tahcn hansbtmen Bit cnipDt aen Dm hala ban De ftinüe* 

 rm; ate fp Den tmpcj) hebbtn : Dacrom / fcpDtmen / f» htt Hcel- 

 mtpDf Böchectch: cnDe De blaDerm cnDe tocjtrlen BhepoeOert/ ende 

 met go-ghet toattren bermengbt / ahenefen alle houDe ghefwilini 

 b2i:Dc hceJm/ bnpcIi/cnDc ban Dt amanDelm/ cnDc De ftoccringhen 

 ban betfrlber : Dncrom hecten't fommige Tapkenscruydt. 'Cfci* 

 »e is ooth fect gocDt ghtbjupcfet ban Dt gtjenc bic beceramett bw 

 fpjactfe ;5n. 



ftfjetpe enbe 

 bconune boienen btfet 3311 alfi be 23^aeintatfieti: rnbe on 

 b'aetbembwonbebcrrpupbt liggijcn/ ten 3pbatmenfe 

 met eentgji fttunreï ou-fjoubt enbe onberfet : tnbe bacr 

 aen bjafftn bf eebe biaberen / alfi bit ban ben a2u«-apuel - 

 boom/ maet ronber. Wt ben oo?fpf ongjj ban beft blabc- 

 renfioinenfelepneftnopjjefienfiboojt/ bie men cpgïjent- 

 Iijrfe Cappecfi noemt/op langfte fteeUienfi ftaenbe; be toclc- 

 6eopengaenbeboo?tb?tnglicn fefwone iurlrietfcciibe rthe- 

 ftrcrebe bJittc bloemen . «Jnbe baer Hae tnaffen lanofie 

 13?nr Ijten/be «©lijben niet reer ongfjclrirfe/ maer beel fticp= 

 net : enbe baet m" liggen ftlepne toitte fabelienö. ©e toois 

 tel tfi laiigfi/ IjoutarijtigFj/ groot/ ntberle tat hen berbepltv 

 met een bitfie toitarlitigije frfjojffe beberifet/bie tt; Der rocbt> 

 runen beet gbebnipcftt UtojM. 



C<»ppevé. 



1 Plaetfc cjayotrfi baaffen obwblotbigSilridfetngta^ 

 urn/ gjuatgnicn enbe anbere heete lanben banfelffioa 

 toutoeongbrfioubrtw: plaetfen/tnbe in mageten fonbatfii 

 ttgtn tnbe ootf. (teenatfitigen gronbt/bp be onbe tletiijoo* 



oen 



