Het fefte Deel. 



«Jnbe ban beten naem Amyrberis fttamt be ahe- 

 mennen natm Berberis , met uielcktn beu èaulcliooin 

 m be «potrlicn bchent ip e berbjaept oft ghtmactbc tt 

 toefen. 



f Acrd. ^eblabertnenbtbiueljtcnbau feaureboom 

 3ijn boubt f nbc taooghe ban naturen tot in ben tüietbcn 

 graeb/ tnbf Uiat Ciibriji ban fubftantien / bat 10 bun ban 

 Deelen tube fijn ban ("toffe/ enbe boojfnijbcnoe ban krach* 

 ten nis <öiilcnuooor!itirifrliri't. 



f Kracht ende Werckinghe. 3*>t groene blabcren bon 

 jjauftboom Dinicn om ba er &aufcn af te matchen tot bc 

 fpijfm/rtljclijt!. het s>urrfeel : enöebcfaufe/biebaetban 

 ghemaerkt tuojbt/ of t het water/ batr fp in ghefobcn jtjn/ 

 ipberboelcnbe enbe maccht appetijt oft luft om eten : en» 

 öcipbacroniooclifccrgoebr bc gljeucDic berin t eubc met 

 cctuglje heetc oft biaubcubc ito: tfc u ghrguclt mn : enbe 

 berfcoelt oft matig|)t ben bjanbt Dcfl blocbtp / thbc Ut at tt 

 groote l)itrc ban be Iebcr. 



3T,e beftebenp oft bjuchtm ban jgfatileboom jinioocK 

 tocrfcoelenbe/ enbe nut tot al 'tghentbacrmcnbe blabcren 

 tcgljcughcüjupcltf. enbe fn ftopucu ben loop bcp bunt fep/ 

 enbe 'troobtmeiijoen/enbc ftelpen allen onmatigcn blortv 

 «nbe allen annatuernjefcen blocbrgangh, foo bic! ban öe 

 bjomuen alp ban be mans. 



tDeiongeuptfpïuptfelp bah bit gemas mogen ootfe. feet 

 nuttcli)chcngIjctenU)ojbcn minirorh. meer ban bc rtfpcr= 

 tjep : mact fp hebben anbere brat htm ban be opu riite oft 

 gl)cmcpne2lfpcrgcp : mant fp jtjn oorhbcrboclcubc/ enbe 

 bc anbere Deelen ban bitghemap ghehjchcnbe 



. , B II V O E G H^ Ê L. 



Ï' 5ü öiabanbt «nbc Ï)oogp0uptrcb.lanbt is öcn éiaiiffrbbom 

 l'cct gbrmtpn i mbt doelt in C urekpm, ö.itr pp ItcDcnoonerjIis 

 Amirb.uis peet : in J talicn tject ijn Cnjjim, , mbt baer nat m't 

 latijn Ciilpinus oft Crcfpinus, matt meelt Berbcro, op't lafpnfcji 

 'Bcrbcrus: auOccc tjrctrtl tjem Spina Sandra, PityacaDiha, Pyrina, 

 Spina acuta, Oialis arborea, Spiha aceiofa , etlOc Spina appendix 

 Flinij i ( tortellen lactltcn natm beter ober tm bomt niet ome 



ftjcmtpnr IjacipeDojm, ) in't .flcDcrbuptfcl) Sauceboom , Boom- 

 urckel, Vcrölts, mbt fomtjiOtB Erbfich , nat Oen ïioogpDupt* 

 feben Etbfcl ; Efpine aigtctte in't .ftanfops / rnbe fomtgöta Du 

 Berberis ; in't Honatltrfc!) Irom barbaa , tnDt Fay foska , Dat IS 

 rBarbarifrpm ÏBpn/ enbe Boom-fcnrthrl. IDruprrrftt ftpoi* 

 ft ta afcbovauto/mbe batr onbtt fepuptr ren dunne gerit fcpo:f> 

 ft / bit in bt itpotekm uugia gpmotmt tooibt. litr fatbf ia ban 

 grootte mbt ghtbamtt ttn Hoggtjt hoicn gljclpck-bicktoglepceft 

 rltltt brlït ttutt fabeti / mrt tm tpgbtn btllrfim tfanttn gbttoon» 

 Ütii. Veranderinghe. 3,n bit gpttoas ia rrnigtic brranOtringgr/ 

 Oat Dt bloemen op fomiiuglic pTattfcn heel toet rirchcn.'riibr ribera 

 Ml tt fuiatrtti bjjnat onlitflpck ban rruck ?sm. «I'ifuis her ft batt 

 ren foojtc ban gpebouDm ; toitna bcfim grjten fltcnrn in en tjtb* 

 6m ; mbt Dattom bttiuacmcr ?ijn om te eonfgttn ban at anbtt : 

 btft tioemt bp Bcrbcrisaipoios int Haton. Pttrua ftonbiiw Ijttf» 

 ttt ttri fooitt Dan » toitna tosutöt bnnac foet is / mbt rritt farp oft 

 frtr fuct ala bit Dan bt gljcmcpnt: rioch foè ia bic Dmrjit tuat koit 

 «r/ hltpntr/ Jatbrr/ tnbt mert ingötboittot/ enbe bock toat Doticj 

 feertrroobt. . , 



Bcr»h Saufcboom , m t latrjn Berberis alpina aut montana, 

 in Canbim Loützia enbe barr nat Lycium Cteeicum gljttjtt* 

 ttn / tn ie b« opittSt Lycium Dtr onbtrs nier ; matr is ttn tjrt* 

 Bet/ fcütn oft nebt boettn boogtj / lirtl mtt boo'.ntn btfrt / alrgbt 

 Dip bp ttn. ©t btabtrtn ?jjn Klcpn / tonbom toat gt)tfcöaerbt/ 

 ' anbtta bt ijuehaboom-blaOtta toat nhtlijefe. ©t blotmrujun 

 trtl in't gljctal / Btri/ fcltpntt Dan bit ban btn JJatitirus : oe 

 biuchttn ;im tangöacbtigb / als bit ban Strbrris/ ftnart / fuct- 

 fott / rtn facbt oft ttott inlioubtiibt. 33t ft(jo;s Dan't Jont tn ia 

 jiittrfftnofr glnbt / ais bit ban Strbtris/ mattroitto/ tnbe 

 Blttch ban btrtot. '■Cjout ftlf ia s«< : mbt Dt toojttl btrtot 

 Iclioonnctl. 



Noch van de krachten. !Jtt fap ban bit gantfcöt rrtjrtDas is 

 tot betlt bingtitn nut; in fonbtrjtpbt 'rg&enc bnt nnt ut bnirötcn 

 ohebontotis : 'ttotlth sbtbiontlten ?rjnbt; bt oubt blotbmban 

 bt mnebct ftrlpt : ban anbrre frggtitn/ bar l)tt op Dtn buntB ban 

 De bjoutoen gtfirrbtn/ bt Doobt bmtöt upt btn Infbt Djrjft. /Eter 

 ttt is beft om Dtn Dojfl tt bttflarm tnbt De maghc hr.iept mot 

 mft om eten tt gtjtbm I tnbt ooth om ljet littt tt btrtiHirhm / De 

 Itbtr tt bttftrrtlien / Dt tottt btnntn 'alittjatms ttbtrtlarn/ ah 

 Ittn oft mtt anbtt fpöft ingl)tnomm : ooeft bentmtt allt tjttn* 

 ohtftoecringtim/banbuptrn atn't inf gbtfirrhm. Setgljcnccft 

 oocb alle hranthbtbm bit ban groott loopingtjtn Drs blotots gt> 

 ftomtn^ijn. asitfap magbctnBttliatcgotbtgbtgoubtn toojDen 

 fbnberttbtbttbtn. 



^Otbtfitn ban £>auftboom/ oft bt blabtrm m toatet gbtfobm 

 tnbc ban nptBörbiurht / mbt rjttr af bta mojggma gpenomen/ is 

 tonbtrlinabm gotDt ttgijen Dtn pooftftotct. 



>«fap atlttn mtt fuptbtc gtfootn oft berepDt ala <atietbltefcl)/ 

 ia fttr UtBöcK om «tn / mbt btttuatm om allt blotDtn tt (topprn/ 

 tnbt allt catarrben o^ finchinghtn op tt bom tjoubm / Bbtno* 

 m«n tnmen tt btbbt gaet : ma»c bobm atttni om ben bojft tt 



Het ies-en-tvvintiglifte Bocck. 1175 



horïm" ' ' nbt ""' bmtt Ua " Dt l0 " ot,t tnDt monDt nb "' 

 JDtn *.pioop ban btfe toutrjtm tooibi gtjtnuttht ban htt fan 

 aiirtii :oftaMTcmrtto.urrBt)tioDtn rtttt D'oo;gütbarn ; mat met 

 <"!<>RtrfortgrirmarrhtUioiDm: ruSc Dien èipioop 10 m t*K» 

 R'it" fcer Dbrbiupchtlrjck i ruDt 10 litaelitiBhtr om Ot torre ban bt 

 i,,,',l" ""11" 1 " 1 ' mb ' ot boitfm tt gtjmtftn ot biattUlngtit tt 

 oeittren De tooutoclgeke blotbcii tnbt roobrmtlitorn tt tropntn , Dt 

 Ujoirtirii tt DooDcn niDt l)tt Ulocbrfpoiitom tt ftclptn. ïtatjtnbt» 

 K gptb;thm iiurchrmrn m Italttii rmtn U?on ban Dt bturrt kan 

 oir gtictoas / aloatt Vi~4i B rr kr„ gUcbrtrrn / bitbttlfutttr/far« 

 per oft amptrrr ïg Dan Drn Oianatt toOn ; tnbt Dacroru bttt 

 nutter in tiectt tnbt ptftigbt nrtktcn ; in fonbtrDtpDt mei 3ttir!T 

 ban üioltrrrnbrrmmal)t5Dnbt: mbt btftt bt quaDt toaeasom^ 

 men cnDc btfmtttclpcht bomprn ban bt htttt fitektm htt htrtt tt 

 bebangrjtn oft nat bt htifftiim tt (togben : rt fjmen belet tip oocli 

 bt brrlnrtiHBllc Uan Dt Iebcr. •»f"»m 



JTUcr Di i8bmt/bit heut op bt boifr oft itoubt ban majjt ton tn 

 mogljm btftn TOnn foo bmtlutk met gbcb-.npclim . matr tori bm 

 $>p:oop / barr btcl S-upthcra bp 10 i oft Dit nut anbert tuarmt 

 bingptnglitttmtio. 



5?t fetbc befitn oft batr fap op bm buptri geftrctien 'boen ftort » 

 tm ; matt bom bt mamDtftotiOtn oprjoiibtn ' toner tot Dtn tDtm 

 ban Ot ftlbt ooclt gotDt ie gtDionrhtn. tOrfcbtfitn mtt fïtxat* 

 fcbaDf op De lener ban buptcn gtjtlrpDtbtrliotltnfc fcer. 



lDatcr Darr Otftb'iicptciiiu gbefoben ujn ; martkt bt lottrmbt 

 ranben bafl/atfmtn bm mout Daet mtbr fpotlt : 'rfttbt mactkt btt 

 tatiDtblrtfct) oock balt cnDc Dort Dt ontittkingbc tnct utrtHttmgt 

 ban bt lictlt betgam / tnbt ban btn (iiipub : tnDc belet nilc fint» 

 kinggtn bir op bt felbe ban ben boofot Dalen mogljcn; in goigpo 

 lmgt)tgbtbniptht. • , 



'•Jcfrlbt fap oft toatcr bttlt 6t btrfchr toonbtn / mbt btrbjoogtn 

 bt ouDtptttn. t)ct bott bt Ptcrltn i btt batr ttiicn tpbr l.mgp in 

 gbctoeptht ipn/ moito cnbr fatlp toojben , alaanOcrr ban pet ti> 

 moenfap ooclt bcrfckcicn. 



'»C fttbt fap mtt Uooft-toattr btrmtnght/ bottljrt rraentn oft 

 blotDtn uartOc ooglrcn bergaru/rm bnipbcn oft ttott in bt kanttn 

 ban De ooggm giKDjiiHur. 



ècn pocDei gptmatckt ban Dcfc toutljt / enbe op cen toonbe ge.-- 

 ItpDt/ Date ttiitnppl oft febtebt 111 gbrfcliotm ia / trtckt Dttn ppf 

 upt fonbrr ftotcrtn i tnbt Dtfgptlptua trnrii Dooien-oft ttnm na* 

 glltt / oft glas / ala beft bnicljt gpt|tootrn oft gprfcberft Dacr op 

 gtjctcpDt too:0t. 



©t binntnftt gerit ftboiffe ban fianftboombout tooibt ban 

 b< fctjilbcra ooth gtjtbjupckt : tnbt gücpocbtrt ;i)nnc glmiecit De 

 fpioetcn / pupftcn / ptachrn tnbt anbcrr gbebjeken ban be buytl 

 mtttPregtoHtoatrr/tiibcmttnictattcfterthcu &wn Brmcngpt. 



Dtn toptbtrmacrDm £ lufuio rjctft ono giiritcri Dat ben toirrtn 

 oftonfttrthmtoon/bart De mibocllehoigc ban Den £>a.iiflcboom 

 (te tottm be gtjtiu bitmtn binbt lufftprn bc upttrfrc feboiffc tnOt 

 tufftpen Dt anDtc Dicnacft 'ttjout ia ) ui rtn lonen borrkekrn g» 

 toonbtn ?gn0t/Dip urrn langt) m gljctotpctit ia'tt bnnthtn gbtgt« 

 btn/ ben buptk toeciii maceke ; tnbt Dtn ftibtu toonbtrbatcltjcktri 

 rrrtpurgtert mbr^ipber matckt. 



5©t toojttt ban èauftboom is oock toat amntrattjtigt) ban 

 fmarth / tnbt toojbt Datront gbclooft Dr blaDtrm tnbt touebtm 

 ban Dit gbttoae in btatgnn gtjtlptti tt tottm. 33an fp tooibt op 

 bttfcljepatn plaetfm in toogt)t gpttotptltt / om batr mebe gtt 

 bnp: gttl te maecktn / alfmtn b» Dooft Date Oichtoplo mtDt 



T»t toomt ban JStrgb-^auftboom ban Canbüm ia bctmatm 

 om Date ft boon gttl meoc tt btrtocn. 



HET XI. CAPltEL 



Van Hagliedoren. . 



Gheflachten. 



D«C ^agïif-^oienen stjn ttottbetïcp ban ^tfédatp 

 ten: httccrfleghcnachttjS bc gfjcmtpnc TOtttc $a? 

 ghebojen / bic roobc bturhtcn boojrbjcnjjht : hctanört 

 ghcflacfjt en ip foo gbtmepn met; rnbehteft Saffratiigtc» 

 lebjuriitcn. . 



■ Ghedaente. i. t0e ccrffc tnbt <6IjtnttpTte foojte 

 ban Uaghcbojcn blijft ttrfctijnïd Ijtcl Ittgij enbe neer/ 

 tnbc malt krom enbe mm/gjjcblothtentnbe gfjrbiaept 

 alp een Ijagjc i fomtnötp en ttfc gÖ«n heeftet meer/ man: 

 tooibt groot tnbc bitli / enbe maft foo rcttjt op als te- 

 ritu anberm boom ; fclfp bjojbt foo fjoogh alp cenctf 

 ©cerboom / in fonbcrl)cpbt atftncn me met oeffent enbe 

 ncerrnglrtncB onötrDcnttit. 53c ftruptKcn ?rin öttli / be=. 

 bctht met ten atehbermigfje ftljcjffc. ®c tacfecn 3tjn 

 herbt cnüc ipoutarhtigij / befet cnöc gftcmapent met latv= 

 göc fcherpe harbe tnbc fcer fWunüc bojencn. tDc bla* 

 beren «tn bjceoat Jjtigf) / ronbom bc üanten bttpgljcrnc^ 

 ben'' effen cnbc glaöt / groen enbe blinrbcnbe oft g&nfre* 

 renbe. !©t bloemen bomen tn branpüenp oft iiroonftca* 

 booit/ tnbc 5rin mtt ban berme / ferr goebt cnbc lic ffriar» 

 ban rcucfe/ ban ghebatntc üt blonueii ban Srtcrfi boo> 

 men oft ©iimmboamen fett gheïgt* : batr nat nou 



