Het fefte Deel. Hctfes-en-tNvmt.ahfteBoeclc. 1179 



cngft finljsSfn Jjcbbmbe: bit farbt tu effen/ glat enbe 

 bütiructibe/in een oft ttore lacphcns bcgrtpen.&nbc iint 

 befcbaiitocnperftnicn Dat fap ; 't tuclrft m öc fthabuujc 

 ghebfoogljt jijnbe / ftoart ip / als fp gantrtft nip 51111/ 

 iiiacrrofarljttgïj/alöfpiioftj onrijp 3t)u.t>oiuinmI)c"örr^ 

 rjaöeren oft boutoen ooch cemgh fap upt bc blabcren 

 enbe bjuthrcn. 



2Sehalbcn bit rap/ blocptcr noth ttn C>omnft upt bit 

 ghetoag/ bicmen «©oinine ban3ïrabïcn noemt. 



«f Plactfc. acacia toafc in«£gppten/ aio ©ioftoiibcs 

 frhjrift. 

 f Tijdt. gt>e Scariatoojbtonbcr be altribt groene hees 

 fteren oft booiucn ooch gberehent Dan $>ctrus jjillo- 

 niUS ( lib. 1 . Singular. cap.44.) 

 «j Naem. ®it boomarhtighgctoas tooibtin't<©rierh8i 

 Acacia a W/« fcifjB 111 bcfc tiibtu g()enocmt ; int Êatiju 

 ooth Acacia : aan men hcetfe OOCK /Egyptia fpina , bat i# 

 3T>ojen ban «Cgppteit. 



$et fap/bat upt be hautoen ghtbotttot toojbt/ is oorfe 

 Acacia ghenoemt. gpnn be «potehers ban tGHiptfrWanbt 

 plegen m ftebe ban bit fap een anber fap te ghebjupchen/ 

 bat fp upt be TOilbc $?upmhens oft £>Ic)ieii boutoen: 

 tnbe bat noemen fp ooch Acacia , borlj ouepghcntlnch 

 tnbe onrcchtcItjcB. 



3ï)c <©omme/bicupt befehrcfrer tracnt/isinbe2lpotc ; 

 ïten Gummi Arabicum , bat ip «©onime «au 5lrabicii 

 Bhfhccten. 



Jföatthiolutf heeft ons booi be opxerljte «taefa be 

 frfjilbetije ban bf Arbor luda: oft Subas-boom ghetoont; 

 bacr Ijp tegljen rtrjjt enbe reben boojnen bp (jeeft boen 

 fchilberen/om bat Ijp fiine Acacia tocl bolhomen berderen 

 enbe bcr.wren foube : ban nochtans fou boenbe en heeft 

 j)P gfjeenrms niet Itonncn maerfcen/Dat DienSiibap-boom 

 «net be opjechte Acacia ban ©lofrojtbejs totl enbe heel 

 ober een lioincu ban. 



f Acrd , Kracht ende Werckinghe. ïpet fap ban 

 Jleacia/ alp «Salenus fepot / is ghenicnght ban tpghent; 

 jheben: luoaiit meteen houbecerbarhtighe ftoffe baer toat 

 toateraefjrighs bp ghrboeght ig/ heeft tjet eeniglje her* 

 toaerts enbe Dtrtoacrts gefpjepbe bunnc enbe fuue fjeete 

 beeleu : baerom falinen feggtjen batfc D2003I) is 111 ben 

 berben graeb/ enbe fcoubt m ben eerftcn / te toeten alffe 

 niet ghetoafftfjen en is/macr ghetoaffcfjen ^ünbc/ in ben 

 ttoeeben : toant booj het toaffchen bcrlicft bit fap fïjit 

 fcljcrptghepbt enbe be meefte hitte bic baer in ig. 



3?itfap ban Itrarta/ nis 3?iortoitDcs brtupgluv is feer 

 gotbtbernienghtbp olie bie bingoën bicmen tegljen be 

 flhebjeben ber ooghen bcrepbt. 



'QL felbe fap ig oorh goebt ghcftreKen enbe gliclntipf fn 

 op het toilbt bier/ enbe op alle hecte ftoillingljcn/enbe be 

 roofe/enbe befghelrichs tof be hecte puplïeu ttcg monbto/ 

 tcghen be iiatiiliirlcn enbe ooch tegljen bc gi)rj?eUcn bic 

 aen bc ïiaghrleu Iiomen. 



5>ap ban Jlra r ia is oor f: een gocDe incEiriiur om te gr - 

 nefen be roobc gheftoollen enbe berre uptpuplenbe 00; 

 gfjen/bacr op gtftrchen; enbe belet be ooghen upt te bal* 

 len/aljs Ijcf fonithüts gebeurt boo,: ijet groot getoelt enbe 

 feherpe finrbttige enbe obcrbloebigljepbt ber heeter boeft; 

 tighcben.#et fïclpt ooth bc oberbloebigc niacnbtftonaen 

 ban bc tyoutocn. %t boet ooch be mocber b;e gtfonchen 

 ig/ toeber in hacr ftebe hotnen enbe baft houbtn. 

 J ï fap ban acacia ftelpt ooch ben loop bes bupchs/'t3p 

 met rooben oft anbtren IBijn ghcDjonrltcti / 't 5? ooch 

 met een hlij(terie üighegoten- 



.rt-ïen fjcuöt (jet ooch booi fcet nut om het Iiavr ban 

 ben ijoof bc füiart te matchen/ alfmtn't Ijapc toaftljt met 

 Dat toater bacr bat fap in ghetoepcht ie. 



JBaer alfnten bit fap gljebjuptken totl / om eenighe 

 gljchjclicu ban be ooghen te ghenefen / ban nioetmcu't 

 cerft toaffchen / enbe baer boo^ alleftjn hitte enbe fcljer* 

 pighepbt benemen. 



5S e <6omme ban Acacia/ bat is be <J5omme ban 3fca* 

 bien/is tfantcntrcchcnbe enbe matclijcU bcrhocleube ban 

 acrbtjenbc heeft óoch een hlcbenbe/papachtighe cpghent? 

 hepbt; booj betoclrhe fp be frfierphcpbt ban anberetnebi; 

 tamentcn enbe gfjenecsbinghen / bacr fp bp bermcngljt 

 toojbt/ bebtoinglien enbe matighen 6an : ban boben 

 allen is fp goebt tegen be becbjanbtöepbt : toant alfmeii* 

 fe met toit batieperë gijemcught itinüe op be gljebianbe 

 oft berfcIjouDc Icbcn pcijcht / ban beht fp baer blcpncii 

 oft hlaenii aen te fiomen/fepbt ben fclben ©tofcoiibes. 



B1IVOEGHSEL. 



D 



uf .'f'1' oft °»'- ntnt X' 11 "* m Ujjft nut allrrn obtrt)l«. 

 "T*,." ,"V" <"U)'P"" '"ft ilr.ibmi m.irr coth uxWdb 



uibien oft ptm/ ftjiDt lobcl/ Oifft S P ina Acatu Diofcoridu 

 ?' ' «f Acan.hui Thcophuü, , ii.u Of mtpmngdf b.m .1» jiUta« 



han h. .r '"!" A ^ Ac " ,nrI m *" ni > B «« tKfctUll Cfll fiOJTt 



^ ?L*f l "" , •S«» S P' M Arjl "" oftSuciuh. aWiouam. 

 (ÏLm ^"l ' "",' Kaa ' : ""' t0 fr "P "^ fbhmtc . om nat 

 looHitpnniöcfoomtpiiiBinmlOisliljp ctn tt.ifTcnDr | Dat ixllo* 

 2S»•f n »2*iSS* 0, ' ' ,totlrh OP met fmmi Dtt;.:n btDttlitti 

 ïw- ö'' , ."oi»o«t mot buftigt) blaocrhcna uljctdt Uttft. 

 Piofptc Almmto tupgljt , Dat Ct .ttarta ra ern/Su fett tettt 

 222^MX ?'° m ' mt)t ' 11D ' m S3 ' u OUcnotmt b»:Dt : mDt 



iHocrüt.tr-Iraomm ; tnSc fvitpBcn Datr tathtn bobc.Uuattt» 



firiiptii ia a o bic uan renen Pmpm-boom/ met ten faiartc routot 

 fchoio/ 8ljtto.iptnt nut btt'cbnftct ftijrrpc toitte boointn. Oe 

 blaöcrrn «jn langljtooipiali hlepir tnin tiiDc funhtna tmcfniuiielt, 

 bc iBtlcke fommiglie met De Uepnüacta blabettii Bnahtlnchen. 

 •Ot bloemen sim Storm/ bltechaccl/ enne eockmtltuu ; ronDt/ 

 hiepne Ulocflrn tuols glKlijthenac , oc baichtcn ban platanus 

 in gbtbaente |„ C | glicluch ; Dorli beel klcpr.tr : enbe en tebtjncu 

 anbero met te tocfin ; Dan laclne bons , m tm klcpn conbt bolle* 

 hen grjelwout , niet «nlitfiiitli ban mitk . ü?c booinni- Du te 

 Hopro tuafftn / licbücn gecle oft bltttht blormrn : bit ban bt 

 berghenöer Srabcn ?unU)it. Wau bc bloemen komen hautticn 

 ala Luumrti oft Wiigüoonen / Ai klcpnrr ; eerrt grom , bacc 

 nae fmart. ©c f.-.cften in bc lapketBban oefe haiibacn gbtftotcn/ 

 «On bic ban be «larobtn cft srintlBma btoot gl)tluck. ©c bla> 

 btrrn / bloemen tnbc b:iiel)ren ;i;n feet ronro rnbc ttcckcnbe oft 

 tojangl) ban fmattlr. tnDc tipt De grornr onrope bmclitcn Doutotn 

 fpan fap ; bat fonOet tVunfftl bt opicihtc Acaciaoflt Spiru Aejy- 

 pVia ber otibera ia , batbt arabtn oorh Kaehiam nocmen/tnbt be 

 «eriecken rjebeno-baeglia Alciku i fuitka aio te Omrgitn ; mbe 

 op bcele plaetfcn ban jffalirn npr<r-gpptcii gDrfonbfn ïuojbr; met 

 narmc Acacia oncnraiis ,nor onbcrftljil ban list fap bat lommi* 

 gljc bacr booi bttkoopen upt bt ïvnibt Pfupmtn gljcmaetkt.Dit 

 booifepbe fap laoibt baer nae Bdcfoaen / om garot te tuojben. 

 «>ommia.bt balen 't fap ooeft upt 0» blaorrm enoe onbolkomtn 

 bloemen : ban bat en ta foo goebt niet / ala 't gijene bat tipt be 

 biitthtcn ghcDoutur ia. 3fn «OritltrnlanDtcnüjajt gbeen ïcocia/ 

 tupglp ben ftlbcu Klpinuo : enbe Cc gtjrnc bic j^atrbiotna booi 

 acacia Ijetft boen fcrjilbtrni / ia bed balftti : tnbc ia nae bet gpt* 

 boelen ban ciiifma aubcro met ban ben boom •Co;al / oft ben 

 jlubae boom : bitinenbacrom Acacia pnmaMatihiolimagftnoo 

 men. ©on in htt Ttoobfcüt (aiibtiffcr ten fooire bit Otliamua 

 Acacix alierum genus noemt ; albacr fecr obttblotbigtj toaffenat 

 bp bt ftabt Kama : ban Ijp en tictft bt ghebaentt niet bcfcüicben: 

 i)ot imlbat t>ct te btnthm la/batfe ter be tdiöeiitDoojbiatie ïcacia/ 

 ban begrjtne/Dit in 't bolghcuDt «apitcl bcfclj eben fal toojbeu/ 

 gtielgtkt. U3ant ben boojfcpbtn .llpinua fegnjft/ bar Dtïtacia 

 tbjccberlep ia : bet iRanntktn bttft betlc Doornen; tnDc en bitngbt 

 Böeen bmtt)ttn bóoit • bet U3t)fhcn Ijctttmin booincn / fachtcr/ 

 tuoc met biiintn / matr alleciilgcb buptcn be tatken . ©efen boom 

 ia feer biatljtbatr ; rnDc begint in flobcmber tt bloepm / enbe 

 ooek in jlütett ■ riiDt bïtngbt ttbtemacl s' iacta rgpc bjuc|itcn 

 booir. ©t "Somme/ bit upt «Cnppren gljcbiogftt bjojbt; ia op* 

 reegt i bot totl bat ©iofroiibra fcgrjjfr Datfc ala teoimen ( forma 

 vcrmiculari in't latpn/ oft fcolccoïdcs in't OritcUaibebooiDeii tt 

 tntfen. TOaut btn booifepacn Xlpuuia beeft in ot bobtn ban 

 «Cgpptcn bithrniila btcl ban beft >Oomme upt bt boomen gbc* 

 baelt / te toeten upt bt ftriipckcn : ban bet meeftt betl ia ban ggo 

 bntnte be toojmtn niet gbclnch ■, notji en ie allegabct niet booi* 

 Inchtigt)/ oft klatr. <?nbt btft «öommt toojbt fultlta ala bet fap 

 tmt bt boomen bloept i tt totttn ala bt ftljoja btcl bich ia/ Dan en 

 Icttit tiet fap nitt fcet benebcn/ mact frolt bijnac foo baefi ala bet 

 tipt bt ftboiffc traent mbe ban ie be Gommt kterna-gbetUBei 

 tnbc ntagb Gnmnu granofum btttni : matt ala bet fap bunnet 

 is bat upt bloent ; tnbe fcet toatt riglj/Dan ia at «öommt al: muts 

 tooima-gjttoija langji enbtmagt) Gummi vcrmkularc gdmocmt 

 toojbtn. ©oeb metffenbttl iffe De «Oommc btt lirttthclatrtn enbe 

 pmpmtlatrtn gfttlntft : ban fp pleeg!) clbtrs bcibalftpt tt tooi* 

 btn/ mita batmtn in >!?gpptcn tubt atabtcn gantfet) ggttn 

 Pmpmtn / litrftn ; ïppelen tnbtaubtte gombjasmbc boomtn 

 binbt / ala btn ftlben .llptnua bctupgtjt. 



Noch van tie krachicn. ©t blabttCIW bloemen tltbt bUICljtetl 



ban ben Xcaticboom/ als toiangt) ban fmacch / aibe tfameutttt* 

 kenst / tijn tt ruggljc Digbcube / enbe berhoclciibt Uan att bt . ©e 

 blabtten rnDc iongtje febcumens matefecn btltctn Dts litljatms/ 

 bit upt baer koten oft Itbmatcn gtiegaeii / btttoiongljcn oft btt* 

 fhipeht ign gttctottft / toebetom fftrilt / als mm btftlUt Itbtnf 

 nat bat fp totbtr in liatr ftebe gbeftelt •.ijn / flooft oft baott met 

 't toater batt bit ingljtfoben tijii. ©ie ban «Cgppttn gUtbutpckcn 

 btft blabtttn booi botbrr ban bun 13ct / nacnae be taeken met 

 langbt latttn / foo Dat bt blabtttn op b' attDt ballen. 



Met fap upt be onrijpe batitotu gticboutot / tooibt in «rgpptm 



metfi gbebmpckt / ala ooch bat ban bt bloemen / blaatten tnbc 



fatbtn, in fonbtthepDt in bc felue glicbieken ban Ot oogjen/oft om 



'tgStritgt ttbcrffttlicn ; tnbc bc fclbe ban berbittingfit oftonr* 



•OgOSS * fhkmgljcti 



