IIS4 



Cruyck-Boeck Rembem Dodonxi. 



fc/cnöc met Jabgfjr bo?cnt» Met: bc blaberen jijn langr> 

 toojutgn/fmal/ Duiiaf ijtigh oft grlgbtrtj/ bcel te gaüer upt 

 een fenobbr Ikni tf.inicn upt fpiuptenbe cnbe acn een Ijan? 

 gcubc. groen intn \.icrtocy/tranientrcrï)enbe/enbe ben fiha= 

 barber uan fmarrfi vuat gfiriiirfccnbc : bp Defc blaberen 

 feomen fect torele ulcpne grarrjcrYnigeblocin&cnrjtioo?r:bc 

 binrlitcu ;tjn fvoart/ronbt/tojaiiglj rnftrnfban fmaccbi 

 f Pl.Ktfc. 1 . A. ©e rci|te fooite nan ben «Jerfteii 

 fijjamnup maft op Deelepractfcnban s>pacgnicn/f>oiJ 

 tiigarl EiiöclLangiicöacli/ftpbtCIiifius. B. ;©ctuiecbe 

 ïbojte ijj ban ben filbên €Iuuus> fcec felben gjjeficn gbe= 

 toceft/ cnbe alleen omtrent be grcnftn oft fjet uptcifte 

 ban't ütirft ban Dalcnt.ien. 



2. ©tn 'Euircben aijainnuö blaft bcel in be t£>ur>nen 

 cfi aen ben Sreiiant üan ^oltanbt en 2cclanbt/en in fün- 

 btrhcpbt uanelacnbereiumen tiinbt hein öerk mei eIDerj( 

 in be naliepen oft beliingen üan be berjgfjen/en neffenö be 

 toatrrftroomen ban 't?oogl)buptrei)lanDt / barr öp feer 

 CDerblücoigfjlijrtï gtoept, alstaaicriiijs <£ojbne berupgbt- 



5. '-STbcrbe gheflaebt nan iRftamniid teaftop beon= 

 gljeboutobc tooefte plaetfen üan «©ranaben enbe jBitr^ 

 tien in épargnicn. 



f Tijdt. j. 2. 23epbe be écifrc afirfiarfiicn baii fiöam- 

 tuig behoubcn Ijacr blabnfn auVtiacr booi: banbe 

 b?uej)tni oft bt3ien tan Jjet ttuceae ghcflacljt toojbeti 

 Dcjcs tointerssnocfj aen bacr tartten fiatigenbe gjjrboriben. 



3 • 4?et berbe gfjeflacht blijft oorh altiibt groen sban frjit 

 btyitn ttJOjbcn m ben §>owtt rijp. . 



3 Naem. tDit geflarijt tjüi bojenartjtigö gcbjagbJojbt 

 ftheheeten in't €>neffi.c Rhamnas p«,uw;m'r. Hattjn ootft 

 Rhamnus ; ban fominigije ooeft Periiphonion nifntótnr 

 in't «Sriccliovcn Leucaeantha AêW*«i'(U,bat io in'rïLatiju 

 Spina alba,eube Spina Cerualis,alfnien onbet Bebaftanr= 

 tiaemen gtjefrhicïien biubt. itiarccilus noemt Ijet oorfc 

 Spina falutaris,cn Herba falutarisjfcggcnbcbat ijet bjtirll- 

 ten afë biupben ofttDwibefieu biacgfjt : Jjicrte lanbe ctt 

 Jecftfjctanberisgccncn naem ban aganrmtsc in Stalicn 

 jeet bet Mtmct enbe R/umno; in s>paegniett swmbronu, 



1 . A. 3?e ttrjle foojte üan ()tt terfte gljtflatijt ijret in't 

 5Latjjn Rhamnus primus, Dat t0 «Jcvften fibamnuri / in 

 ^patgnien epgbcntlijrtj sc»mh<,nes.*ft. ^DctUJcebcfoojté 

 jjcet Rhamnus primus alter, tjat i$ 'STtoecöe foojte Ua« 

 Den etxltm ai)ainnnfS> m s>pacsnK« spiuo, aljSbcn ftltte» 

 Clutinis betupgljt. 



2. ï^tt ttoeebe gjcflaefit Tjtet Ctoeebtn fiftamnuö/ 

 in't Hatiin Rhamnus fecundus. gjan ©alcriujs CojblKS 

 noemt ftêt Okafter Germanica, öat fjilBiiöcn ©lijf boom 

 ban t©itptfei)Ianbt. 



«Cnbe beft tüjcegljeflarfjten/ mit^gaberfibe meSefbojte 

 ban Ijet etrfte gbeflarljt / frlinncn foojtcn ban tDitten 

 fipmnag oft Rhamnus albus ban be oufie Iföjijbcris te 

 toefen. 



3. $et bette grjeflarüt magb Rhamnus tmius, bat iö 

 ©erben (Söammirv tjecten/ oft Rhamnus nigtr, bat 1$ 

 jgitoattcn Öbamnuö ; itVt jèpacnfcf) sp«» »^«. 



f Aerd, Kracht ende Werckinghe. :pc liIaDereil batï 

 fijjamnns 51111 bjocg!) enbe betteerenbe/tct in ben ttoce^ 

 ben graeb/ aio <J3alenMjSbetupg[)t ; enbt besnoeien bol^ 

 6omcIije6 cnbe [jtelberre m öen ccilteit/felfötotin'tbej 

 fiinfel ban ben trnecben graeb. 



3&e blaberen ban aller hanoen gfjamnnö nfjenrfen fjet 

 toilbt üter/ be roofc / eubè be booitsetrnbe fttseermgtjen/f 

 enbe Jjccte opbiathtigbtDen/Klepn ghcftootm enbepiaes 

 ftetifr-göetorjg oft papg-ghetoijs bacr op gljckpbt / abs 

 3?iofroybejs betupgljt: maer men moetfe gijebiuptben 

 alffcnorljteer/malfcij oftiongf) jijtv/ foo <©alenuf>&öfr 

 noeh meer tor fepbt 



BIIVOEGHSE1. 



D«ï «rfff fipitt In« fitftlp.tben noemt ïoïirt Rham nus fectm- 

 dus Diofco-ictis MoiifpelheDfium, bat ia'ïlMceOCU IXöamlmS 

 Dan ^Diofjuiiöta / nat Ot mejmmat!« ban Die ban ililontpcilicre. 

 3" CttfcUnilaiiöt rjttt l)p tjcDtnaoacaha aotlt Rhamnob :tnot 

 öatt ban mattlitmtn i)t yagljen oft aftnpnfclm öcc lanacn tnbt 

 Ijobtn. 53e mtDtfpD'.tt ban ottcerfit sljenartjtljcctiii Ttalttn oirti 

 firat^aipetas/,,»./:^*, ftpOt f.ibina ■Columna (m<ala6iim 

 spmo, a!a anDett mepnm) möt ftceft cen oft tuiee filotrtitn? 

 lang!) alapijpknia/ wfta licïfhtnanJreOtplt als JatinHitn/liiüv 

 athtisB / mtt ölnuta pcttfatfttigöt platftalttns gticfpuhtlt/Dit 

 int lattfte ban ©ttobtt bergatnot / ctn tonot bmtljt booitfycn»- 

 glicn ala cm >ettotc / op ttutttht (tttlhni fltaenOt / binnen in mrt 

 Betlhltpn fatDt bttbult . enöt ötfe baitbttn ftöjmnt Dr Utacljt ban 

 tnn onpch t« rtipbrrcn ooeft teörtbtn / ato ot «hgnbuttn / tnöe 



inogljtll OOth Rhamnus cathartiais (jcettll / Oft Acini purgantcs, 

 gild!)* lp ooch in «Calabjitn irncr toe Peel üetoattt cnocmgljts 

 marrftt bwGcn / ala Den ijoogbaDtlcctDcn 5O.<enctat0ua ©oi> 

 (jiiia / DcOtnabatglie •OpfienDct uan otn «Grjtratpntn ftof bet 

 acabemtcn te rtpbcn / gljenipgljt. Uoa:t\i foo mtput .f abnui 

 4tolumna bat Dcfe bc;im ban Uijamnua Set Hippophaës Diofco- 

 ridis ;j)n / ala fp DtnbnpcK UjtttR mattken nonnen: ban Die Dat 

 niet tn tonnen/ maec floppen/ tn moglien ben naem ban Kippo- 

 phacs niet boeren. Jmmcra De gliemcpne/ bat ia be rrocebt fooite 

 Pan Ktiamntia/ tiiec DcftlpcHcn / noemt btn felben Hobtl Schijtbc- 

 fien ( nier nae oc lirachf/ matrnae bc btrlot) in't latijti Gleafter 

 Germaoicus CorJi , enbe Rhamnus primus Diofcoiidis putatus. 

 Tn öollanbt nocmtfc Dt gbcmepnc man 33upn-beficn ! in txtt 

 lanbt ootU / foo i.ltmiiiiia tiipgljt- 3n ©jaticKcijtlt toojScn alle 

 befe ctiipbtu oorh fomttibts iHirgnefpm cnbe Ncprun , üocti 

 oiicpgöentlii*;gl!ri)ccten in Jtalitn Rmm>. giommigftc notnuuft 

 Spina lanalis ban ÖbibUlB/ cnbc.Rhamnos aleiiaicsparf'iüicatu 

 Der. anbere nocmnift oocfc glialycft Cruysdorm. Ijtr faebt/oat 

 in bc bf,iehenO ban btfen Sljammia gftebonbtn tooibr / ia in elrh 

 bcttclicn matt cen / langljbjö-pigb / blintltcUDc / bcbeeüt mtt een 

 btileften bat bnptcn fmatt/ binnen rott öan bctroc io: tuDt liiet irt 

 fetjilt btfc foo;tc bcel uan bc booigacnbc. 5?c ojanie geelt bjuetjt 

 oft be?ie fcif ia fucc oft tenfeb ban fmaceft; enbe fieet in't ftanfcö 



Ar<;ouffe. . . , 



i)e berbe fooite / in ^pacgni'cti ban fommiglje gljcïceïDë ty- 

 cium giienocmt I enbt Daetom ban lobd miffclnen booi eeneen 

 hanbt BöeVnaafmct Dct tydum Hifpaniaim gt)cj)buOcn/ maer an* 

 Derö ban ben felben Rh=mnus prima; fpeciei remus gl)tl)eettn / is 

 ban gijcDaentt Der blaatten enbe biuctjtcn be ïDilbt iBnipm* 

 Doornen oft ^Icijtboicn cenigbfina gljelijtlti Boe tod fp ban oc 

 ftlbe gotbt teonbcrfeljepDtn ia. iïlacr ben felben iobel fepbt/bat 

 Ot Pyracantha ( Dat is bc rtuctoe foont ban ÖagljcDójtn / Die tjaec 

 DIabcten altijbta bct;oubt ) booj ben opiecljtcn Rhamnus tercius 

 Diofcoridis gbcDoubcit foube mogjen tooibcn : enbe iKattljtolna 

 ftbijnt oiifcn Paliutus boot ben «3crbcn Üiliamnua te tjonben. 

 jüacr top fiillen De mepninglie ban «lufmö alöier naebolgBen. 

 ilice booftösta toittben ficfe criipbrn tjtet te lanbe booj btn a- 

 ipalathus giieijocfDen. Bellomiio gDcioofoe/ Dat Dt bojen ftroone/ 

 Dact ona Utert 3cfue Cljufiua mtbc gtjclitoont toiett/ ban be 

 Kbamnustadttn gljcmatcKt is gbtujccfl : toant omtrent Jetitfa? 

 ïtm tn B'oept gbeen anbtt boouratljtigli grjetoa» ; ten toace bt 

 ftcltenbtoft ooojnacljtigöc lïapptra: enbe bt^taliatncn noemtn 

 ötm Daetom ooeft spna Santa, ijp bocgtjt Dact notit meet bp / bat 

 De tjecfict/ Dact Dt boojfepbe Croon ona évaligömaKeta Part söes= 

 nomtn toaa / banbe arabcta Aih.mfcgi gijchtctcn ia/ bat De ia* 

 tijnfcfie obecfetttta bertacltDcbbcn Corona fpinea. 



©en felben xïcllonlua feljjnft/ bat aen Den oebct ban De Koo* 

 De ïec ten faoue ban Ubamruis toaü met fect biclit fachtc cnbe 

 toitaeötigljt blaberen ( met botatljtighc boojnm acnbc tatlttn^ 

 nUmtn acn or.fen Khammia óocfc fict ) Die banbe BMbe <6ep* 

 ttngljeFcntooiDen. 



Noch van de krachten. t©c blaberen ban befe fooifcn ban 

 l^ljammta in toattr gbcfoOcn 1 met toat illnpna / cnbe oock mita? 

 gabcra bc nubDeiftöoiffc uan bc toonden cnbe (ledett/ ?ijn goebt 

 tegljcn üt hecee sccrigftcDen nibe oitbetc onflcmugücn cnbe Bïeb|c> 

 fecn binncno hccla/ aifmen ben monbt Dact mcbefpodt. 



©coubc fienDenen glidooföen/ bat ben XAliammia atnbe beu? 

 ren enbebtnjlcta gbeljangöcn/allc toobctnen KtattjttlooB maetlft/ 

 De betbatitlitpOt ban bt kinberen enbe anbtrc mcnfcljcn bic bes 

 nacüte Oiicr bomt / ala ia bc natljtmcccit oft mare /belet ttiDc 

 DoctatljrcvbliJUcn/ tnbc alltboofcgcc|lcnbctD?i)ft. 



jïiacr in è'patgnicn tooiOen Oc fllaOcrtn cnbe fpitiptftena 

 ban be tcïfïe foo;tt Ban Hljamnua mtt <©lit / 3tvjn mot £>ouc 

 boo: fafaet gljttni : toant fp yebben ceiien toat fttjtepen fmaceft/ 

 mee cciughc i'arptgftcpbtbctmcngbti rnOc;i)n Datrom nittonüo 

 (raeg(!lijff!omettn. 



©e bnim Dotten in tfoIIanDt enbe eibera ^cbiitüctcn ; al ia 't 

 noeIjtaiiB Dat fp ten ftoppciiDe htacht DcbDcii / boel) mtt tcnigöc 

 fchcrpig!)cpbt;anbc«/fuo gljcftpbt ia;3?npu-btfitn. 3n Oianch* 

 riiti; tooïbtn befe bmtljtcn booj ntriupB gbcbutpciu : tnbc booj> 

 toact fp en ;ijn foo onaengtjenacm niet Dan fmaeelt. 



3n êpnegnien toictbt Be Bctoe foo;tc ban Wiammts ban 

 ftimmigljc gtjelcetBc als bxt op;ecDc ipciiim gcbmpriit : enbe Bet 

 toaecr/ bacr fp m glicfpDcn ia/ üw;oe albacr ban ben grjemepnen 

 man goebt gJjeljotiBeu om't flneun te gBcntfcn / enbe om alle ont* 

 lofccnr/bccfiiipcUtc/gbcgtictfltoftglttWIagricn leDen ttbabenenbe 

 te (iobcn enbe foo toebcvom te btrftcrefteh tnbc te gh.encfm. 



HET X V 1 I. C A P I T E L. 



Van Paüurus. 



Ghc (lachten. 



WV fuüen ïjier tvuee gljcflarljten ban #aiiuruis 

 befflmjVien. t?ct errfte beeft platarfjtiglje/ e«D« 

 IjctattDrr bolhomeu ronbe unirbten/ oft bejien. 



^ Ghedaentc. 1 . qp.cn <£rerftrn fjalmrurj iet een fetï 

 fjarbe heefter/'fomtfjbta foo grootals cencn boom ujo?^ , 

 öcnbe/ mrt langfjeeube frcfieligijcoft Dopjnaciitigftc rat; 

 ben/maeraen be blaberen met itletwcr en niet foo frijcrpe 

 bojenen beftt: öcfe biaberen ;rjn hlcpiv lijcebt / enbe bij- 

 RantoronbtybooifpitGvmit benbninntn oft ftwartgroe* 

 ntn rcBttr roobtartjtiglj ban bcruic.'»en be tfoppni ban be 



tacl(?s6wij$ 



