IiO( 



reben Vaccinia gï)cnocmt tootben/ om batfpBaepenoft 

 32cficn/batipin'tïLatiin Bacca:,booitb2cnge « : enbe bacr- 

 cn-boben foo (tomen fp met Bc booiupbe Vaccmia ban 

 ïMiiuusicitbeiaitiuuiuo bacr ut ober een/ te toeten/ Dat fp 

 btquaem 3ijn önt be blcebereu enbe (ijncla&cnff ten pccr= 

 frncoftpnrpurcberbjctcghebeii. 



• Aetd,K.tachc ende Werckinge. t©e buicftten oft 33aepetl 

 ban Dit fmipt&BKcn/ te toeten onfe «©emenpneoft S>\aat- 

 te «£rahcbcficn/3ijn berboclenbc ban aerö/ enbe battaitiC? 

 lijeben ticrre in ben ttoecben graebj tnbe baer toe ooch met 

 een mrrcbclticbe tfamentrecbtnghe bioogljmaecbenbe. 



^efclbe Crabebeften jijn oocb fecr goet booj be berin» e 

 mage: fp berflaen ben bojft: enbe fp betftoelen ben bjanbt 

 ianbelieetcbojtfen i ip (toppen ben loop/enbe maecJien 



CiWt-Boeck Remberti Dodorid. 



mate ttttttl alwtnutotr/ aen B'oabttfte ffiöe toitacbrigb/ tfameft. 

 riecfttnbc/tnBe toat fuct ban fmaecft.'Oc blotmc 10 aio Bic ban Ce 

 «itaktbrficn / upt Den Witten ptttfatlitigtj / Sol/ tonBom in boben ' 

 ntieOcplt/cnBc bnptmtoacrtB omgbeflagen/ ban binnen met Diaef * 

 hens berciert. a?c bmttjt ia alBBie ban gtmtpnt «rtaltcbtfiê/ftnatt 

 ala fp rijp la/oocft gocBt ban fmactfcv ban binnen bctle grepnktna 

 oftfaDcnhcuBcnDc. u?c woitcl ie harot / boutigu/fetrgbtbcfelt;. 

 tnBe Bc tacfttn btrtooitelen oocti. j. 33e Derde Vin* Id.-ea , ban 

 «riufiuo bcfcmebcii/sbccft bttl fiammen lipt hacr tooitel/ tomtjita 

 fee/feben oft acht botten boogb/Bitft/fetr ghctatftt/ mtt tenfbjart* 

 Bthtinlie fchoiffc beBecftt: in Bc Lente fpniptcn Bc blaatten upt Bc 

 botten Bic ter fnöctl ban Be tacfttn groepen; enOe ;tjn onBeitoaetta 

 heel erna cnBe üjolachtial)/ bobrnteaetta grotn : Bact tuffebm 

 luuiptcci-bcrgaBttingye oft ftroohc ban bloemen/ cltft ban btjf 

 blaacrkcna gljcmacckt/ fonBtr vtitclr: bacr nae cmtliipcften batt 

 fic ülaBertn nllm&tjafttiiB / cnBe btr!ic|eii Bctocülc Bitfp baoaen/ 

 cnBt too:Bcn tonBom rttitfdiacrBt : aio Be bloemen gbercftn ?gn/ 



ben bupcb Ijarbt:(p Helpen enbe beletten ljtt bfaecben/ttjal* 1™**% r tonot fn jartt tijiiryttti bobcn mtt bnf fnippcimebsfttna 

 gen enbe optootpen ban be maghe : baer-en-boben snn fp titreittt/ groorer aan Bt bmtgt ban tDagbcaojcn / boifappigtj/ go? 



' niarj foetathtiglj ban fmateft / iliinae al* «rirobtn / inhouaenBe 

 tien oft meer langbüwptgbe / «latte/ buipftachtiglK faBett. fep 

 ujiift-btci in ©oftenrneft vnBt in Bt omligggenae lanoin: enBeyttt 

 Vitis ïdara tertia : ill jlitalien ljtetfe Vitis Idita Theophfafti. 33e 

 (anBt-licBtti ban ©offentijtft IjCtttnfe Fliegenbccr. get febijnt Bat* 

 fc feimlettiB FlnberlmoftPyrüs petrsa nocmt/enBt «cfncrtlBPc- 

 tromelis, Myrtomalis, Pyrus ccruiha, Pyrafter IdM , tnBe 59a[e» 



ber/ enbe een ftereke bjneckingjjeban bobcn/ enbe Kamen cttampmo Epimdis altera ■. Ban bp fepbt batfe ten toooe biw^t 



met ecu ntoote cnbc onliibeinc&e (trcbtlinghe tn be bar? biatgöt/ enBtBe cotonafter Gefncntó. nobel tnBtpena heettnfe 



men enbe in' t nantfclie iimcujant gcqtictt ip: toekfte fiethte Am.ianchcr , ttonffeienac ofr pet Ben epiechtcn A.ficr oft Aiyzicc 



Sanfcmii nlie öouoft » 002 ghclieeten UJOlDt; brt Jftanfopfcn fouoc mogiitntttfen : matr Btn ftjbfti^afccham* 



BanumHHgi;t^ao;iü|i AwojijjuiwtiM» •WW*"». mnaftuBt Bat Bctl Amalanchitr Bc Ainamclis Oit Omomc is ban 



Craltcbeten blcefch/ anberö «.rabebtbcn erupbt gcfiee, ^S^f^Xa Hamamci» oft Homomelis ,' c ,,ae oocfc iSZ 

 V gl)ciiiacc(tt ban Ijct fap ban befclbe/ ttodcit baet upt io £ tüi Co , dïiin - t i (a h(cj ooeft Mameiniei. men magb't Vacci- 



oocü bentiacm om (jet toobtmcltsotn te geneftn/ te bieten 

 bat ban gee( oft galatljtiglj bloebt enbe upt biergedjebe on= 

 fupbere (jeete obetbloebigfieben fijnen oojfpionglj ijeeft- 

 jBcn tjoubtfe booj feet goebt om be fieefete Cholera te 

 jjfjcncfen/'bat ip be betoettcniffeban Jjet gantfefje htljatm/ 

 toanneet ben (trancuen met eenen grooten «loet ban on# 



gefobcïi ïuo2bt/ tot bat (iet bicugetooiben is/met ï^onigït 

 efi fbuptket bctmengjjt/cnbe foo betoaert/ fultfifi alp 3111» 

 be bingen biemen 111 be Jlpotcnen öob noemt/ip goet tn ben 

 ■monbtgefjouben tegen ben boift tn beljecte fiottfen : enbe 

 to in alle be booifcpbc gebjeben enbe ficebten beel beter en= 

 iebequaemet banbe rotibjc oft ohgjjcfoben Crafeebcficit 

 fclbe gegeten: voant ijet gebeurt famtnbtp/ bat befe biuclj; 

 ten foo rotn» ingljenomen 3ijnbe / be toeeehe enbe flappe 

 beiKonöe mage laftiglj enbe fchabelticb ballen/ felfp tn fte^ 

 be banbcnbupcHtefroppcn/ oft (jarbt te maetden / ben 

 felbeh boot (jacr boubJtgijepbt enbe rotiibigljcpt beroeren 

 tnbc ombecren: 'ttoclcb bit gljcfoben fap niet en boet. 



^oojtfi foofoubefjetfapban befe «Uraltebefien ncrfrlj 

 üptgeboutot 5ijnbe/ ootb tocl mogen bienen om be bkebc* 

 ren enbe Irjne oft tóolle boerben eenpurpureoft peerftlje 

 berbie te boen beugen: toaer toe Vilnius enbe Ditutuiup 

 Dunne Datttnta hut fepbettte toeten. 



BIlVOEGHSEL. 



Iiï ^oogtiOuptfthlanBt / Batt bt gbemtpnc oft fmartt «ürabtbe* 

 ficn bjel btfttnt ^jjn I ticettnft fomnjota Standdbecren,Rosb«- 

 icn cnBe Stcinbccren (Bat ifi Siccnbefien, Stcenbcycn off Stccn- 

 becren inonft tatl/ niet Stcenpeercn) enBC Drumpclbccicn ,Biuch- 

 beeren, enDt fomtpBte 1'ieiflelbecren; in «engbClanat Wottel'bci-- 

 riesi in 3talien Vu* otf* enbe vig»a d'orfi; Ijoe bKl Bat fp Bt aelbc* 

 fitnooch vaaiTcrft tptttii. lobel; cnBt anaere gectenft Idsa »icïs 

 Theophrafti ; al te't faccltt Bat S0oBon:ua oacr foo fttc ttgptn 

 firnflt tnBe Vkis Idsa minor, tot'onBcrftbil ban öe grootefoo:tc 

 Bit 'CluRufl btfcyiyft. SP lierren OOtll Myrtillus oificinarum Gcr- 

 manicarum tnBe Myrtus monuna, oft anDcra Vua vriï Anguillarx: 

 iii 3talicn btctni fp ooch MymlU, tnBtüp "üCrcntcn ctlamxj^. 

 Oultne httft Bact nocli B:p fooiKn ban btfcgicben. 1 . 53c eerfte 

 tioemt jlP Vitis Idza prima : enot feimlcruo ftg8ntft Garlobs (tu_ 

 <len te ptVttn. fep Uiaft in Oofitiicytlt / cnBe betft btipghfatmt 

 tacitahcua fcr accaen bccfpicvt/ yatc felbm naubia bobtn 'rmofch 

 btrljtfftnOt / bebjaffen met blaBecen ala Bie ban get <ettftc Le- 

 dum aipinum , Botl) ïoat langgtt/ fmallet / ttercc/enBc met foo 

 bieb/ ftec gheaBctt oft grjt;cnutoet/ bobcn groen/ onder bletcbec/ 

 ronbom toat ghefchattBt / cnOtmet f.icbtc liapiftcns rupgl)/ aen 

 langge fteclhcna bangbcnBt / fttr tfameiitrtcktnbe ban fmaeeft: 

 bt bloemen tn beeft lm met bonnen ficn: mate Bt btfitn ;i)n ront/ 

 (bmtijBts foo gcoot ala ttn Uritckc' mtt langftc Bnune flcclktn» 

 nttrbjatrta afgangyenBc / terfi groen/ Bacr nae tooot / ten tatt* 

 ften fmatt/ bol fapo/ niet onatugbenatmban fmateft / inbouBtiiDe 

 plattt niittt faBen/gtmepnlucb buf ui't gbttal. 53t mouel ia toit/ 

 gljtbcfclt : bcnefftna Bc uielcftc notlj anBcrebefelingbaftciiB aen De 

 eatkaftcna bomen. x. Groote Crakebclie, ban gtm Vms idsa l'c- 

 cunda ghthtcten/oft Iegetbecr oft Raulch , ban allOtte Vitis Idrca 

 nigra maibe, oft Viris Idsea Gefncn maior; tnBe Trinckclbccr in't 

 ^oogtjDuptfct)/ toaft ou betfcbepBen utattftn ban yooghBuptfcg* 

 lanat tnfit eaficncgtk , tnBe BjoiBt Bacr ban Be iagljtrs bctl gbc* 

 fotlit/ om Bat Bt biaclittnfoo goeBt ban fmattft ign/iae foo lugn» 

 aclmglj / Bat fp ftratht Ijtbbcn om Bionclitn tt matchen. <©efe 

 fooite bangetoaa ia Bc gtmcpuc «rafttbtfitn gtlrjcftei ; tnBt Ijttft 

 ooeft ronac/tatpc tacfttn; fomtgBta ter accDtn beefpiept/ fomtgota 

 óbcrepiiB ftatnae/baatnDtfitjf/ fomtijDta met afebgraubje/ forn> 

 tgato met roootacgtigc ftboifftn btOetftt/m bctlt ftjB-fittltn ggt> 

 ütplt/ brtuaffen met blaocwn ala Bit b«n «ooüc Ccabebeficn/ 



nium ftuaus oft Vaccinium mgrum Ijtcten ( tot onDctfepil ban 

 Vaccinium flos, Bit bcclDtrltp ?i)n/onDec Bt bloemen gliereftcnt) oft 

 Baccininm.nae bt batptn oft biitcgttn. SBtfe b!iic|)ten/ ftgtjt toe 

 6cl/ujojBtn in ïangiitooc aiDt JDjobtnccn ( Bacr fp op Bt rotinje 

 berggen tuafftn ) bau't ggenitpn boltb bttl gfttttn/ enfic Auelan- 

 qu« oft Amcbnchcs (Bat ia / gonigyacgtigg) gjicgtcren : ban be 

 lijBftcns miiccfttmcn beffemtn om meae te batggen. 



Noch van de krachten. Jn 5©uptfct)!anBt ftggben fommigt Dat 

 alle Beft foontn ban <Ctaftcbtfitn ctnigljt fttacyt hebben tcggcu Bt 

 pefi/fonOerlniBbcn Be groote fooiteban «Cliifma bcfegicben. 3m> 

 mcra bet fap ban Be gbcmtpnt «Ttalitbefieu / betfeb uptgbcBoutot 

 enbt met gbeBifiillttrBc toattceii ban btrftutltnBt cmpBen in ggt» 

 Bbtbtn/ia goeatttgben alle beetc öinnDciiBt ftojtfcn/ttgbtnBe bet* 

 bittmglic ban Bt Itbtc/ CnBt alle onmatigbt tjtrte Beo inggetoante. 

 ''SrffibeBottootlsbt b:ucbt rauto met feiipcftcrgbcgbtttn: Batt 

 fpmott onünalis gljtplucftt <i)n : tornt fp beDcrft foo batfi alefp 

 ban Bt ftrupeben gbenomen ia / al is't faetfte Bat fp aen Btn ftam 

 ftlf emggcplurnt «jiiet/toiglicnnjOtBoeBt blfift/ alaïSoBoneu» 

 bttmaent. 33e ftbiiowa oft btrlicbteca toeten Befe bcfien oocb tt 

 Sbcbntptbcn. 



HET VIII. CAPITEL 



Van Roode Crakebeiïen. 



Ghedacntc. 



D€ fioobe CraHcüefitn boomfetnis jtjn be «>toarte 

 Crabcbefie-boombenö ban toaffen enbe taebobenss 

 gnelijcb; enbe en fruitten oocb niet booghcr op ban be fel- 

 be : Ijaei nipbeim 51)11 bun/ met luttel fnb-ranchpheniS 

 befet. 5Dan be blabcren /bte baer aen toaffen/5ijn ftarber/ 

 be groote J3ucboboom blaacrlicnci gjjelnrh/buat grootet/ 

 altijbt groen enbe ben (jeeleu toiuter oberblrjbenbe fon* 

 Der af te ballen oft te bergacn. 53c blocmhens en toaffen 

 niet langljë be ta rbshctip / maer bonten op tx tfoppen ban 

 be felbe booit/ beel te famen bergabert ; enbe 31111 ban 

 maecbfel langlittioiptgli/ ronbt/ (jjfbertoigljroobt: baet 

 nae bolgijeii be biurljttn oft baepen/ roobt ban bertoe aljf 

 fp rijp 51)11/ farpigl) enbe to jangljael)tig() ban fmaectt. ©e 

 tooitel to Dun, bene ende toijt booithrunpcnbe. 



< Plaetfe. 3Dit fttuptfetten toaft oocfi tn Bjabanbt tn 

 fommigbe boffetjen enbe bonebere fcliabuüiaciitige plaet< 

 feu . Der groept oocb op be boogde glicberghten ban 

 5>\ait3erlanbt/aIo ©efnerub fcötijft. 



^ Tijdt. $rt blotpt in j^ep: enbe in 25}aetHmaenM 

 Uiotbcn bc bjurljten rrjp. 



^ Naem. ggefe fooiteban Crabebeltenniagljtn'tEfl» 

 tiin Vaccinium rubrum ghcnocnit tootben/ om bat fp be 

 étonrteoft it5l)emepne <ti rabcbefien ban gtjebaenteghe= 

 noegljfacingeltjcbsiin : in't ^tberbuptfrli heetenfe floo* 

 De Crabebefwn ; in't ï^oogljbuptfelj Otoote» j^epbetówr ; 

 tn't f ranffl) Aurelles touges. Conrabup <!5efnerud (jeeftfe 

 Vitis Idza rubris acinis gijcijcetc u : ban befe foojte ban 

 «Srahebeften heeft noelj beel min gljelrifbeniffcs met bt 

 Vitis Idsa, banbe £>toarte «Trabebefien : 'ttoelcb alleen 

 ghenoeglj blgtbt upt fjtt boojtbomen ban be beften uft 



bjutfitetit 



