Dt marnbrfronbrn boonhomttt ; ttltpn ggeftootcn enbe met toatet 

 ban 3ifcc-mtp0t acu't flatl) ban örn tjoofbt gbt ftrthtn ; oft glic? 

 bonbtn/ boen ntfttn cnbt flapcn. Olie npt beft Sitttt .Imanbtlrn 

 rjljcmattfct/ alfmtn Bit inbe panne rooft enbe bithtogls toert / mot 

 Dart nne ftöf uptperft / ia fcer goebt tcgljen bt opl'tugiiigtjt bca 

 moebrra/ onbttben nabel glitfrrthen: banaen oc ictiömm oft 

 tmbelcjitfmetit ia oocit goebt leghen 't gt.iuctl; houDt piffc; b:op* 

 ptlpifft/ enbe ppnt bet nieten: ncii ben ilaep ban btn hoofse gbt* 

 flrehcn: boet btn hooftftBccrbtrgaen/ enbe biengljt tufte: toarm in 

 be fnpfenbe ooien ghcbacn j btnttmt tjtc tnpten / tnbt bitngbt l)tt 

 gbr hbo; totber : maetht oe btrbarbt wnubjtn facht. jbp Ohmecl 

 oorlt bt tngboffiiBlKpbt enbe miltfucbt. ëp bctbjnft ooth alle 

 pltthtn cnbt anber cnfupbtrbtpbt Ota atnfithta > tnbt boet bt 

 rimptltn btrgaen/ mtt öontgb ghtmenght: enbe teoibt goebt glit* 

 bouben om Ijtt eupfittgUtficlit tt bcthlatren-.maermtt iBijn ghc* 

 menggt / fupbctt oe traiicnbc 5eetcn bta goofte. 



tïtttfc Bittert Xmnnbelen bp anbet fpijft shtmengyt / boen bt 

 Sloffen / Hanen enbe ijotnbtta fftrben. 



33t toojttle ban bt iSittet Xmanbtl-boomen in lDaret oft 

 iBgn ghcfobcn / ntmtn tucgg bt fpioettn tnot pltthtn bta atn* 

 fitbta / batr mebe gijtfrrchen . 



"33t «Comme bn« btft Bittetetnbe ootltbati bt £oftc3tman* 

 btl-boomtn mtt 3t;ijn ggemengbt/ ggeneeft bc bjoogpt ftyojft* 

 btpot cnbt htniunagic : mtt ggetoaterben Wijn ggebionthtn/ 

 Bhenetft behttattepbt. tOefybc ijfuncntooiben met bcfe «Gom* 

 me ooch bafttnbt fttjf ghtmaetht/ op bat fp foo batft niet en run* 

 pelen oft en ftonfclen. 



looghc ban itmanörl-boom afftijtn / tnbt ooth ban bt glje* 

 bjanbt |ct)0}fftn tnbt fctjcllcn / is goebt öm be hanchetatljrishe 

 boojtattenbt ftnecringlicn te ggtnefen. 



Cruydt-Bocck Rembërti Dodonari.' 



HET 



IX. c A p i 



Van Peeren. 



TEL. 



Gheflachten. 



D<2 peeren 31'jn ttoec beriep * te toeten be Caminc/ 

 Die torberom bccicrljanbe 51JH ; enbe be ÏDilbc. 

 , <j Ghcdacnte. tDe «STammc l&ccr-boomen toojben 

 grootcr enbe Ijooglier ban be appcl-boomcn : enbe [>rij= 

 gljen fomtijbtjï rjeel groote birae ftttipclïcn / enbe beelc 

 langöe tartten / bie meeft tecfjt om Ijoogïie toaffen / enbe 

 niet foo booj oft ober inalfeanbeien en groepen oft tont 



ecr-üoojt;. 



ni>tg[jef|)jepbt ;tin gljtlijr'i bt tartten banbc JSppcl-beo? 

 men. i>rt limit frlbcus gctl.icl)naljbanbntoe/bnftcnbc 

 birljt / feer Ijanbtfacm / enbe benuaem om barr bcclbcn 

 enbe frliilbtnjcn tn te fnijbcn.3Pc blabercn 5011 bjerbarlj= 

 tiglj touöum be ftanten pn tofpnigöufeén tjriiarhe lt/Uan 

 bobcu effen enbe frljoon grotiv^an onber bierclif r grom/ 

 rnbr birlitotlg u»at uiitatlitigtj. «Be bloemen jnn tolt. 

 T>c üjiirljtcu oft preien jjjn mceft langljarljtign/.bcne; 

 ben toar bjcrbt / enbe bubcn aen btn |ïctl fma( / ban 

 grootte/ gljcöacnte bertof en fmaerfi ferr btelrrlciic: ijarr 

 bun trnftt l'trjc lic io ooclt niet centrljatibc ban bertoe: toant 

 rommige peeren ljebb?n groene frljellen/ anbtre aen b'ccn 

 fijoe oft be gljeljetle lacrre boojroobtacljtigö : mctflen» 

 brei bjupnarijtigij oft grautoacljtigt) ban bCitoc. &cf 

 binnen fle blecfrlj tCüJitacI;tig(j. %n 't mibben ban bt kU 

 bc Itggiien bc Hccrncu / bat ta Ijct fatbt / in belatjfmgfw 

 Öupóhcnd gijcfloten/nut een ftoarte fcijojffc beberbt. <s?ii 

 bcfe peeren" Jjcbbcn groot oiiDcrfrijil tri Ijaercn finaecb./ 

 enbe in Ijacr gantfrlj toefni/gtlijtU top Ijicr nae betooncn 

 fullen/ al0 top ban bc Kcaeljten tullen fpjehen. 5Dc too^ 

 tel banbe IDcer-boonuu gact rerljt enbe bicuin b'acrbe/ 

 enfnjtpbt ijacrfelbenoorli ter fnbui b?ctbt cnbrtoijt upt~ 



t.&zTBilüi t&eet-boomen jnn bc «lamme teer gelrjtR 

 in't aenfien : marr fp jijn meeftenbeeï ftoucr enbe leegcr; 

 enbe langö^ Ö^^ï Itecltn Ijcbben fp Ijarbc tncc ftebcnbe 

 boomm : enbe Ijaer bjurljten jijn Ijarbt/ tojangfj ban 

 unaerii/ enbe niet benuaem oft aengljenaem om eten. 



f lUactfe. 1. ©eCamme^cer-boomentoojbcngfics 

 farpt / gijeplant enbe onbertjouben in bc ijobcn enbe 

 boomfjaerben griijtli beanuclen: enüe jiin boo^ langfjè 

 oeffcniugöe enbeintingljeallcngeiicnd baulyilbt jTain 

 gbctoOf ben. x. C'C TOilbe pcrr-booiucn toafl'fii ojj bcclé 

 ulaerfen/ 't jp inbe boffcljeu/ 't 3» aen be kanten ban bs 

 briben/enbe neffenö be tosgjén/ ban fclfö / fouöcr bacu 

 eenigj&e necrftigljepbt oft moepte toe tt boen. 

 f Tijde gric $ccr-öoomeu blóeptn gemepnliictt in Jtpjil 

 oft JDep: Datt nae bolgen bc blabercn. ©an bc buicïjtett 

 oft peeren tn toojben allcgaber niet op cencn tijbt tijp: 

 toant teniglje rijpen in l^opmacubt/ anbccc in be «©ogft= 

 matnbt/fommigetn éepttmber/oft oocl» laeter; ai^5ijit 

 be gene bie wat farpat ijttgi) oft ui jangij ban fmartU 3uns 

 be toelcttc niet langt) booj üm TOintcr njp en tooiben. 



<j Naem. 1. gr)en 'SEammen ^eer-boom toojbt gijes 

 noemt in't «©rietkji Apios aV/©- , tube Apidios a v/J/©-, 

 oft ootfe Appios AV^/©-,enbt Appidios av^ïi?- ,enbe 

 ban 'STareiumuiS in fijne «öcoponica ooti» Appidion av- 

 viïite, in't JLatijn Pyrus ; in't lacbctbuptftl) 4e>rcr-boom; 

 in't l^oogljbuptftl) '-«prlxutmjüi't JptanfoppPoyiier: enbe 

 tot onbcrfjcfjil ban bm iKilbcn ticet fjp Pyrus cultiua oft 

 Pyrus vrbana , oat iö Cammen ^öcer-boom. ;&cb;turht 

 felbe Ijcct öiec te lanbe ^eere ; in't ^oogljbuptfrlj CSptti 

 enbe 35pre; in't «Cngclfclj ^wr; m't Sccmftlj^iruffra; m't 

 fxanttij Poyre ; in't 3taliaenfti) rere -, in êpaenfrlj pw, 

 int ÏLatijn Pyrum; in't <©rictl;.ö Apion aV/m enbe Api- 

 dion K'-rltitt. 



z. 5De toilbe fooite ficet HJnlben ^>cei-T'Oom in onfe 

 tacl ; in't iLatijn Pyrus filucftris oft oottt Pyraftcr ; in't 

 «©rtecniS Achras A'xpas : met toeltlicn naem foo toel be 

 biurljt aio ben boom felbe bclicnt 15. 



Mttt befe peeren/ te toeten be Cainme / [(ebben bp bt 

 bube ftljjijbtrö/ enbe fonoerlingebp#liniuj3 in't 15- tap. 

 ban't 15. boetfe / berfrjjepben tocnaemen gljeljabt ; ban 

 toeltftt geenen met allen JjcbensibaegljjS gebjupcbelncK isr 

 enbe nu ter trjbt Jebben befelbc^eercn bp ben gjjemep? 

 nen man beele enbe berfeftepben naeincn eube toeuaemen; 

 be toelttte geel qualijrl. ioe bijïsanto geenfinü niet met be 

 oube tt famen gefyogljt oft bergclenen en feotinen tooi* 

 ben / om bifëtoillc bat be oubcro be felbe nor Jj in't Ho;t 

 notg in't langl) niet befeftjeben en Jebben / maer alleen* 

 Irjefe fjaer toenaemen bermaent : enbebaer-en-boben foo 

 biubtmen in elctt lanbt/iaebp nae in tlcUr ftabt oft bons/ 

 «nigfje berftfjepben peeren: felfjï ijebenfibaegjiS too^ben 

 fp in b'een lanbt beel anberö ban in b'anber gljcnoemt. 

 ©aerom fal ong gljenoegjj toefen De felbe toenaeme» 

 fttfiter te laten/ en alleen te bermanen 't gene bat be iSte* 

 ren in't gljemepn aengaet/ tn ftacren aerbt enbe Hrartjtei* 

 te beftftjnben ; 't totlcït be jiBcbtcfinp eec tocbcljoojt te 

 boen/ ban alle be toenaemen enbe toijtbclbiglje berftfjep» 

 öentfieben ban be peeren bp een tt foecltcn enbe te rapen. 



«j Aerd,Kracht ende Werckinghe. ©e peeren 3jjn bcr» 

 ttljcpbcn ban aeibt tnbcUïatjjttn/ nae be uetfcjjëpbent? 



fiepbt 



