Het Teftc Deel. 



s?cy tacKétey Gay oï\a-6ntu<$ 

 metfipj Cfocmcy. 



In 't aenficn rjtüjtS/maetgtooter/foo groot aljt «bojbrn/ 

 binnen in geen fieenen ftebbcnbe / maer alleen cttelijtlte 

 ïjecï ftlepne faeDen oft becrnlïenis inboubenbe/toan bunten 

 rerft groen/baet nat alg lp rijp 3iin frhoon roobt/farp en 

 toiangarbngb ban tmatt.li/ oft bnnae onmiaecltelijth. 



Verandering hc ^n be ballepen oft btlïmgben ban ben 

 fccrgl) tttljoo in «©rierltenlanbt en bluft sefen boom foo 

 felepn niet aljs elberg/ maer febiet booglj op/ enbe lumbt 

 tenen grooten boom/ aljs Bcllonii» frtjjrtft. 5Drn €o; 

 ningb3nba beeft oocfegbrfrJneDen/ bat befen boom in 

 Strabien toel tonftigb rubttuov Dat ia ober De febrtitigfj 

 koeten booglj ïuoiDt / als bltjdtt upt l&Iiniujs in bet 

 i4- tapitel ban't i j. boerh. 



y Plactfe. 3?cfen boom maft beelin «Sricnrnlanbt op 

 toerfrbepben plactfen/ matr ïnrcft in De naliepen ban Den 

 3©t roö SCtfjoö/als booifcpot tö/tft oorfein Arabicn.jDen 

 JoinDt tiern oorö Wel in «Tanbien/^talicn en êpacgnicn. 



f Tijdr. ®e bloemen ban Den 'Hrbutiis bomen eerfi 

 in De i^opmaenbt enbe öogftinaenbt boojt:De umrljtcu 

 tnoiDcn inöen TBintcr nip. 'STbfopbjaftuo tcpDt/ Dat De 

 Ijjurijt een jjeel iaer tn Dtp ban boen ijeef t om te mpen ; foo 

 fcatmrn birfitunlj. De bloemen aen Dtfcn boom enbe be tij* 

 «e bejten op cenen ttjDt magö bomen te ficn. '<3T fclüe 

 betupobt ïMiniuö ooth. 



«r Naem. ©eftn boom bert in 't «©rict-bss Comaros 

 Kófiafoi,\n't%ati\n Arbutus. 



»©c tyurhte n oft bedien J)ectcn in ©janehrficb Arbou- 

 tes ; in ^tallen Affcairo ; in Jbnatginen m**»» , Medmèeyn 



fnbe Medrmho ; in 't «BrterfiB Memscylon Mifjuzkuxn , cft 



jMemacylon Mi^antóoi,foo anbere bat ïnoojbt willen ber- 

 anberen ; in't ILatijn Mcmscylum, oft olc anbere feggben 

 ootb Arbutum. ^limtijs noemtfe oocb Vnedo. «Jen an= 

 Der gebaenre ban uleefr 1) hebben De «?erDtbe$icn (fepDt fop) 

 ban De meDrfooite ban De telbe / Diemen ©neDo noemt: 

 toeltbe biwrfjt op ecnen boom walt/en be boo;fepbe<Cert? 

 bedien fjeél vb el gfoelijcfet; 't meldt m geen anbere Doornen 

 t n gtjcbrurtDat fp bjucbtcn nis bet eertgfjctufHJ üiagfien. 

 «5alenns beeft noebtansf De Vnedo nooi een anDrre 

 bmrbt gfjröouDen /te weten booj De Epimelis oft onfc 

 ghemtpiiè jfeifpel*/ aljs b>p tooj-en gjjefepbt Jjtbben. 



Hetacht-cntwintighdc liocck. 1159 



ï Acrd.KuchrcndcWcu-kmghf. ^rpjurlit iaa befen 

 boom ibüjcI nib.ini.pjt 3iioico:iDtfl MiarrfuMtluigll 

 uatiniMftii oft Aloiin'i Duuriit liurtorn oiifmahel:un: 

 rnOf Ixtuioo't Achyrodci ^'>:»«/t«,DariutjcborrhniUa:t 

 «FtolrcjiDta |tatot c>i uau OuriliuöuptgclrpDcuJoiöt al 

 oft bet furati;tigb brtcfttitiiDr fonDc uirflthKn btauae 

 meintketenbe brtrr Achylodes A' z ^.Jj ff ,oat icfnittsoft 

 onf inar tüf incu , uo otlI ticicarlr lüoiDtn. Hoojtc foojun 

 pt Itliif üinriitcn oe magiir rrgrn rfi rrl)aDt incö. en mutt 

 Hen pim in t ljooft:tn rn Dirnm bijnar nergens clocro toe 

 oan om bet UiilDt geüogcltc Deo lumts-r tijoto te oocben. 



BIIVOEGHSEL. 



■p\ jftobfbaomttia ban tliifmsin óP^amm ban fclfs in't 

 ZT. n ' m ~. 1 P, l1 " rc ^ nDt "Viartfm'tnbf ootli 111 lonjucboch/ cnae 

 m ficottlanDt ban fator boa-.tflbtSoinni gtjtfirn allt fttt iatc dooi 

 mtt wniBbt b-.iitbtm oft blocnun aljflaocn . ju ti.inchcich 

 SS" /"f V c i' , 0t ^"^ AtboU11 ' »» 4>l)a B nitn M*fr*T. 

 oft ■Mtdr.nh, ; m Jtalun ban fomnmUit WbSE. T>m Chifma 

 10 ban gbcboclcn/oat tiet ötn Comaros Diofcotöismtt en 10- matt 

 toclnm Comaros Thcopliriili; toant btfm ïtbutua [ fcpDtbP) 

 tn ftreft geen Bbtl0trlcni|Tt met Btn Outtboom als oirn ban 33io* 

 fto:iaco / mnet.ia een Iccgb boomhen oft beeftcr met btelc tachtnl 

 Bic boacii rooDactmtjt) <m : oan Oc ftrnpch ftlbe met De srootfte 

 tathm temet ten tamiiijthtii roubjc fcöojffe btoccht : iiaetatn 

 tuaffen blabtttn ale lauttjcrblaOtttn / ongljcftljithtclijth Bbe> 

 bocaht' bpnac foo groot/ rotiöom ghtftlj.irrC t / altijbt gtoen 1 tffen 

 tnoc slat : oc bloemen nmttoi/ oc jRcpblocmUciio gijtiijiRmDt; 

 bthmcljt taronDt/Krft geocn/ öactnacBctlac'jttgti, ten lactftcn 

 bolliomcn rnp umbc fclioort tooat / Dorb binnen tn met facljt gctl 

 metBft bcrbult/ btquatm om eten. 3n't miaben banse bmcltt 

 fcbnnltcen fntbt niet jgcootct ban ttjice/ meteen ünn bltt3htn oft 

 bciithtn btujonbc!i:enDc bacc ban han air ciiciaaabcrmcmjljbiilj 

 Oigbt tooibtn / tnbt niet ban Oc tiaptigtjc gttpntn öic Bc biutbtm 

 ronOom btfetttn. 3Dit ftlüt güeboomte gcocptuetl bp .ftautls; 



fllDt (JfCt Oatt Arbult , Orafe mmn,j oft Ciripr. 'jduaf&u oft EmbrU. 



ghc 3Dt blaOtrcn lirbbni langba tiaertn ni;;gl)c fomnjUt» et» 

 rooBc «mibJC lobtl noemt liet Epimelis perpcram Galeno. ©att 

 Ben Arbutus DiofconJrs, nat Bt mepmnge ban Dtn felbtn <." (n;uio / 

 ie Ben tttgljcn Jllifpctboom ban Otfneru» / oft Chun*nKiBt- 

 ium , boicnban ona bennatnt int SobocBbfcl ban ac jïlnpclen. 

 iBatt Ïngiiil!ammepnt/Bat BtnArbutus oft Comaros Diofcondis 

 anocra mtt en ia Ban bc Andraclmc Thcophrafti, Bit tip Itoitff 

 nat fgncn «omatoe Dcftlj?j)ft / tnbt Btn felbtn banbiaOettu entn 

 bjnclitm gbclptb fepüt te bjefen. 



Noch van de krachten. PimiilB fep&t/ bat Otfcbjuebt qiiatbt 

 om bctttetni is/ enac oc maab' niet nut : enbe batfe baeïom Vne- 

 do tjett/ ala cen bnicbt Batt men nut meet oan cm tfcffene ban tn 

 maglj ttcn fonacc fcJjr.Oe. 2fctj)tnaia fcpöt ooch Bat bic mett aan 

 febensan Beft Bmctitcii eet / pnn m't hooft fal lungijen. ^>4n 

 noclnans Oc |>pac8niaetta picglicnoet Dttl meet tfeffena tttttn/ 

 fonBct Dact ctntgb. letftlban te ght«otlcn:alie't fatcht bat fp gtcn* 

 fma foo atngcuaem ban fmatcii m ttjn als nc *ecrbbc;un : Oan 

 natljtans om üatft foo gcoot -,rm / tnbt foo obt'tttlocaigftlnth 

 uooitkomtn / Bactom hJO'.bcu fu ban Bc atmt menftljtu in ^01» 

 tugatl bed ghtfocljt tnBc ghegtttii: Boel) alemcnfc eet/ flcUcn oft 

 ftljiabbcn fp Bt tongljc een rocpnigbahcn / al oft fïi bQl Klcpne 

 Btattlitiiatoartn. 3?acr-cti-botocn foo ?nn fp Oc magge la/figg: 

 tnBc tooiOm in 3taton boo; cenen gcobcu tnBe batten ftoff gljc# 

 IjouBfn. iEattlyth glicbiuptht/ bfl'i'tn fp een betflctcKcnBt/ 

 floppcnbt cnac tfamciittcthtnbe litatbt : enac Batrom plcgbnt 

 t'ontmtgtjc in rtjöt b in Ptfic/ oft tegljen alle tlcp bttgift te gljcBtn 

 het toatct Batt Ocfe buittjtcn in gbefoDcn tgnfoft bet potatr ban bc 

 gl)cO!oog|)bt ölaStta. ÓnBt Jtmame iiifitanuo fcijjnft/ Bat npt 

 te blaBtccn tucc blotmtn cen voatcr gtjeoi[hlltctt tooiBt / fter 

 tjotBt tegljen Oc boa:ftnOc ye^igtjt fttc!ttcn,'al3 Oic cttü bcginntni 

 tnoc ooclt ttgbcn allcclcp btrgift. 



ïltt pocBct banBc blaDctcn beeft oocR ten fooSanigljc ffoppen» 

 Bchtnci)t/ Batljct alle bupthblocotn ftcipt , alamcn Bnt buptk 

 tetil met fRpttua olie btftcijtht/tiiüe'tipotbtt bacr Ban op /itopt. 



33t Biooggc blaDctcn SJojDcn oocR Bbtbinpcht orn ptt Icct te 

 toutcm. 



53it götbrJbmtc Oimt ooeft om gagljc.i enbe baoltjobtn ban te 

 matrKcm om Catijtt altóot gtatu tnBc liefiijtk oin ficn is. 



3Dc ttjfttw tnae anbtt gtitboggiite toosecu mttotfc buittjtcn 

 bcDjogbcn cnae gbibanaljcu. 



HET XIV. CAPITEL. 

 Van Pruymen. 



Gheflachten. 



De tëjupmen jijn epgijcntlrjclt mact tjucrljanbé/toe 

 tori Daer groot brrfrljil tn De nertee / grootte enbe 

 fmaerit ban De btudjten tp. 3 : >an fommtgï)e refeenenbp 

 De ^inpmett een toilDe foojte Die men *>lel)en oft KlepV 

 ne^iupmen noemt / baer tup m'c i4.€apttcl ban onö 

 16. boeeb bbfonDtrltictt ban gbrfctoebenijEbben. 5Tl)eoi 

 pb^allnö bennaent ootb ban een Cgpptifcjje ^jupmt: 

 enbe Die fullen uip nae öe fljjcmepnt ©jupmen ustsen- 

 \uoo?DisblncR bffcfoabeti. 



' 5 Ghcdaeiits. 



