Het fcftc Deel. 



MiIt/cnDc omtrent Dc toom I taan trn etupbt aujotttini' 

 ntiicUc Tf goJini gljtoonötn f nDe titrgabert teuio'Dnt inn 

 fcer beDiogncn cnDe bccOooIt. 



T>cu:iitiit oft crthcloaii Dit gbetoastoofOtDan fom 

 nngbcin t -üncctiB ootli Acylon k\u>.oy Dat ia CccbclciO 

 glKtjmm/ aio arhcopii;altiiabel"cliiiift. 



^ Acrd , Kucht ende Wcrckinghe. T".f &rljarlabcn 

 gtcpiien/öati» dc bcricbeus ara beten Wennen ;jur uiaiv 

 fcnDc / bcubcu een bicfcntaccbenDe oft tfamentreehmbe 

 matbt/met ccntgljcbittccijept; enbe marriten bjoocjb fon- 

 Oct rrfjerpmtjept oft bntatbtigbcpt : Dattom/ fcpDt <6a* 

 IrauS' 31111 lp gocDt oin De groo'tc ciiDe Diepe vnonbra enDe 

 Dc quetfuren ban os pcfen oft jcnuweiVbie afgcfutDcn oft 

 Doo>l|auU)cn 51111/ te rjljcticfcn D.ur op ijhelmDr- cnDe tot 

 öicn cunDe üiojicn fp uan fommigbe met X3un/ nan an- 

 betc met i?omgtj-a.5hn gljeftooten tnbe rjcrmctight. 



JRcn wtift Dtfe s>cbadaben gtennen öeDeiioDaegJja 

 beel om De oiicrbloeöigbe macnDtjtoiiDcu te ftoppen enDé 

 tebcDtoingljen/ met fpijfeoftdjaucb mgbegbebcn. 



«jptcojücnoocbghctclt enDe gtjeftclt onbét De Dingen 

 bte 't ïjretc nüt 3i)n/enDc 't feitje berftcreb en cnDe berquir; 

 Sen bonnen. .èdfs nae Dtfe gtcpnen üJo;Dt Die fcer ticel 

 gheaebte cnDe toclbebeiibe Coinpofitic/btemen in bcJtpe; 

 tcbtn neet pleegltt te bertpben / Confcitio Alkermcs gije- 

 notmt: Dc toelché ban tteelc tcgben De gbtbieben Detf Ijcc- 

 tenfeer gheujcfentoojDt/nltö't faeebe Dat fp mart alleen; 

 Irjcb om Dc ftoacrinorDighe menfeijen taan Ijun nuabt 

 bbetbloeDigljcDen cnDe melancholie te raptoren enDe te 

 ontladen mee ft enDe eer|t gljcbonbcn cnöe gbemaecfet W 

 ghetoceft: ijet totltbuptDegtootementgljtebanDen ILa- 

 3uur flten oftiLapi)}.£paneuj(/ Die Dacr bp gcDacn too;Dt/ 

 tlaerlijch gber.ocgb blncbenhan. TOant Dien (leen/ flpe.-. 

 tnercht Dat fop een frbaDeliirltt iac DooDelnche bracht beeft / 

 irictbetoeichehp notJjtanpDc melancholie cnDeftoacic 

 ftoatte bocjtigöcben upt Den liifbe Djtïft / en hfin Dooi 

 ffjn» epgben bratbthet Jjert gljttnfinisnutoftbcljulutglj 

 toefen ; enöe baerom ;ijn baer beel meer anDcve bingljcn 

 bp gbtbaen Die bet bert nut cnDe tocglicDaen 3tin ban iiiin 

 nen epgben aerbt/ Doel) niet om m befe competitie ijct bert 

 epgentuichte berljeugbcn/,snaer alleen om'tftlbeban De 

 fryaDelijc hiirpt ban Dele n fictn/ btc 't bette foo tcgben 10 / 

 tebtfefmtten / cnbttoatte bcbjijDen. j*ict te min irocl>. 

 tang in't acnfien ban DefrDingljcn foo iuo:Dt Dcfc <c 0111- 

 pofttiefeer gbepfcfen ttgbcn ot b*rtblopptngljc/ ftertbe= 

 Dingbe enbe ben bertbangb oftbclunimemffc; enbeom 

 alle melant öolnche gbr bfctacn -cnDe be füjaennocbigbcpt/ 

 bit fonüer mevcbeltjrbe ooifaeelic bomt / te bcrbjnbcn : 

 enbe toojbt ghelooft fjet bcitc te tm quicSen cnDe te ner* 

 Jjtugljen. Cnbe boojtoaer tcgljcn De melancbolijcbe gljt- 

 ijjthen/ Die ban fumcr encte fwart oft bcDoiiitn Moet bun; 

 nen oojfpjongb bfbben/alotegbcn tjöcle bjecfen/bebucb; 

 tingben/ enDe tmaginatien oft fantafnen / tegen bcrfuebti; 

 gben/ Djocfljeocn cnDe oitvcbclijtbc fUiacnuocDigbcnt oft 

 ticuringbe / tó Defe mengingfje oft Compofitie niet fieel 

 «nbequacnij om DiessVaillc Dat fp be mclanciiolncbe cnDe 

 füjaitenocljtigbeben fupücrt oft upt ben fijfbe taegfjtnae 

 ^ban om be fcluc orifaccfec bet bert nut enbe bequaein 

 toefen/enbc han Ijct gbemoet ccnoDecls berbeugljeu nibe 

 ljjolijrb maecben / alsJben ooifpjongb na» treuren cnDe 

 ftoflennoctrigbcpttoegbnemcnDe: macr ft en ban bc flau- 

 toigbept Dtc betten ofttst göcbjcbcnnan 't fclbe/ Die upt 

 fltibtre oojfaecben gbehomen ?qn/ gljcenfinsgöcncfen / 

 foo langlj ató in be bcrcpbingiic ban De felbe befen ILapicj 

 <LpantHB7 tockb OoS Ijcrtcn bijanbt isJ/gljcboegljt toojbt. 

 <©aerom fal bt gbene/ Die bcfcConfcctic aibcnncö tcgljcn 

 öebïoppingbcnènbe betongben becj bcrtenenDe tegen be 

 ftoijmeniffcn/Dotb nictaïö een purgatic/toflgcbïuprben/ 

 fcer tod cnDctoiifftlncU boen/miotB Den Eapus Eajuli in 

 befe betcpDmgbc achtcrlatcnDe •" Want al \c ban macr een 

 toepnfgööbtutoan öien fieenup' foo bat bp gbttn brarbt 

 m Jjeeft om te purgeren oft Den buvcb té beroeren / niet te 

 min foo fat bp br acljto g bcnocg h bebben om be magijc te 

 ontflcllenenbcte bebcebtü; enbe Daer-cn-üobcn foo fal b> 

 i5ooj f tjn febetpe cngbentljcpt enDe fcljaDeltjcbe iac Doobe; 

 Itjcbebratijt ijct gantfrbe tngbctoatit/DicbtotjIjj enDelut; 

 tel tfeffenjs gbebfUf ebt jtjnöc/fccr laftigb enDe btnDetincft 

 ballen ; enbe foo fal bp ben meufege titcer quaeta ban 

 goctöin Den Inftoc Doen. 



/Baer om op befe faecuc noclj tont meer te letten / foo 

 fet b« te toeten/bat net onnoobigi) / iae Ijccl ongljcraDcn 

 i9l Batracn inbebcrcpbtngbe ban DcboojfcpDc Confectie 



Hctncgcn-cn rsvintighftcBocck. 1197 



ïllbtrmco ecnujbe 5mDt m Dcfc f>cbarlabcn grrpnen 

 gtjcbtcuit ^ntiDf tnmoraiit (ujrlrUc *>tiDeinDcapotiücr« 



Ullllthflu Stru tmdta in Chcimcs gl)CHOCllit UJOjDt:) UMnt 



aljrincrdit o.it Dr *inbr fonDcr ^ïpnitentcnDcmccr an> 

 Dtrc ferr fcbiöeltirbt Dmgtien niet g!)rVcrtot cnltnntooj- 

 Dcn/oftDc Sjrljarlaurn VJcDueUaithiUnl / foo moet bet 

 porb iiootraetlicltitb uicfcitDatDefc èiiDc etiitghcbmact 

 nebe Uracljt Uan liet *>jpinirnt cft Dtrtgbclijd.c on^ fn 

 IicIjonDcnDe / oloft met anDcve gocDtöjofll)en weDeroin 

 brnoDcn r.u toojDcn/bcfclbe ccnigbcfrljaDtlijchbcptnie; 

 De-Dceieii fal. 



Soo falmcn Dan om Dtfe Confectie aihcnneö alDer-' 

 uritenDc flIDcrfelttrlticb(lc tebctcpDcn / Dc ètljarlabcn 

 nrepnen Iclbe alleen nemen ; mant Die alleen bonnen Dc 

 Upcn gljtnoegb betüaeo geurn cnDe De fttoe mcDcDceIacb= 

 tiglj inaccbcnBanbatt jocdc hcatUtcncnDc Ijrt octt ücc-- 

 bcugtjcnDe eptgentijeDcn. èielfö hjet en to oocu niet ban 

 noobc eeniglje tauttetni» ongöttictvoDe «>ijDt bp befe 

 grepnnt teficDen/alct rontmige üooj gotDt iiouötu: toant 

 fp magbbjncliicb aebtcrgelatcntoojDcngtmcccbt Datbe 

 ©iibc tot be ber(tcrcbmgne oftbetquitbrngije dcö herten 

 epgljcntlucb niet ïjclpcn ei ban. 



BIIVOEGHSEL. 



NSe 6t baoifrptttroabtbttfilirasentit btïicn normen fommtge 

 tlit ftltpn D«Doomtt fetr ttld Coccinilie-boom, tnOeooch Kar- 

 meziin-boom : Dan ariocn sDcöci Bc' fflöe Utr|"cl)tpOrn mitmtn / 

 Dotl) fanoer reDtn. Vlmtuo fctjijnt lift Aqmfoh» Hei renetten; tjoe 

 roti Dat anDert Dut ftlutn n.imi ou|en cjütnitpntn Hnlft-boom tot* 

 fctJ!t)ötn.3llol)tt foo rjtootiB Dat tiet «fccheltii o:nrrtrje / Dan Jlett 

 bttln't èip.ienrctic^r../?^; mattfclcpn ^nDt Ijeet l|erC.f«;< , ,iiu 

 cufnlmm , foo < lufiu» bciupfllit , Die ooth ftpDt Dat t)tt fommignt 

 Fisiis,Dotl|ontpnt)ctulnth/nomifH. Jn Biamhrótfc rjeetotniutöt 

 Grjinc , Giainc d'ekMrlite , Oft allctiilntll tfcarlaic : De bertee btet 

 Coccinum enDe H)fginu;n: tomlt Paufani.ioftlj:rjft Dat DcnCoc- 

 rus m Oalatirn Hys rjlienoemt rottrot. JSu tjettfe Coccus baphica , 

 Coccus tioétorum; Granum, oft Grana iinflorutn , tiiDeCóchcmlia 

 Op't t atnnfttl I in't Spaenfctj Gmim rngranc , ttlOt Grana p.iw ttmr ; 

 bicrttlanDe Scharlaken Rrtyoc , Gtcync , Cocccnihc enDe Kaïme- 



zi|n. nat Den StabifclK ChrrmcsoftAichcrmci.enDtDcn franftbm 

 Cramoizy : Jjae roei Datreonotlj cmanDtt OnrpgtXn Cheimozmum 

 io ; Dat upt Ditooucl Dan De /Het nijemaicht toomt / als clDcro 

 öermarnt ia. 



?1oc Dc Coctmilic in C anbim berrtaDerr tooiDt / btfclr-öft Den 

 booiftpSen Srllomus alDuo-' 39e hinDeetnmDetjcrDtrafoecttmin 

 De Oiatchmatno t ttn hltpn boomh tn oft Sjccftcrlten / als ttii me > 

 De-fuonebanOfCttUclOiaatttttic jflcr, . trtDeaenDenftambanDat 

 felöc biiiDtn fp Dt «Toetinilic grepntn / fonDet fictlcn Datr atn baft 

 bouofnae ; Ban btrtoe afeftgrauü) ruiractirtvjti- ^>anrntDtsDatDi 

 bladeren ban Dit gtttboomtcrtcitcliiiötiiDe Doomt jtj;ti"Bc Daecom 

 moepcInchoraatnraethen^Dn' altj De IJulfl-bUDeten / öiaaljenfp 

 rrnburchoittn in öuntlimltcr li.mct / Date fp Dt tarkoktnU mclie 

 om fecgrj Doutctn . in Dt ttcbtt [lanDt htDbtn fpexn me» oft frpne / 

 Datt fp ocfclbe m.-Dtaflioiibjtn,' tnücDeionae ülacahttia, foo groot 

 tDnbe alaklcpitt <?vU)tlttna'afntmen:Dc tu.-ltlic open gaenofr ga; 

 ptnatnoicfnBtDaetfpDtftrnpck ban Dtn boomitatfl tt)n; mDe 

 ;i)R bol brcn.'icns / hlrpnec Dan Beten . oe roclcltt upt Dit hlobt 

 loojj en en bc D: bl ,ic o heit itDigb laren . Dan fp rooiDtn ban Dt Mac8; 

 htn» Dooi dt fift glKfttjepBen : mot ala fp Dt ftlbt mtt tjtt npttröe 

 ban htm ötngtjeun fat titiienebattnt / Dan matchen fp oaer balie» 

 hen a ban foo groot aia ttinrun tptrtn : macr Uiir tDcnft te ftpf gfje > 

 Donüjt / fp fouben heel lap tpoiDtn / enne Dt btcrot fouDc btrgatn, 

 Coatta ala De runDercn ttn fthtc menigbte ban Dtft blacobtna 

 bergaoert rjebben / Danbttngbtnfp Dt fetbebp Den lieer : Ote bun 

 Datr tenen gfttftttttn penmngtjbooi gtjttft;rnDeDt rooimfctnaban 

 DeDlaeaheiia Doo; anbert Doet fdtcpoen Cec ronlen Dat Defe <Qrtp; 

 nt btrgabtrt bjoiot / Dan gtitcftfc tenen foo llcffelncltcn rtuek Ban 

 baer/ ala •Ciutttt oft jjlufcua/ gtjciychDtnftlbtu<autqiicranua 

 betnpgljt: boe totl Dat € lufuia 't ftlbt nt jbpaegmen tntt ptmercht 

 en Ijeeft. 'icüoimia fcpDt Datttc troteDerlianotbtrtoe tipt Dtfe grep; 

 nen gbenomtn UrajBt: De befte is Degtntbie ban Dt b'ceitltcua alleen 

 komt: Dt attOec komt ban Dc blacakcna.Da'tc fp infchuplcn. üe 

 fcrjttDera btfptocpcn Dtfe gtcpnen met X:gn oft 'uitten üitjn i enDe 

 btttacrtnfe tn teij rooütpocoer gtitbsacljt; enDe Dtn piüaoftisetr* 

 Dt ïantjet bmntiiflt ia bitt macl DitrDti DaubanDe blaeshene / 

 mtota Dat her beqitacmettaomte Ucrrocn. 



3n J talitn bp £>ena tnDe Uoomtn trjalt Dit fcaomken ootb; 

 macr luttel; enbe Be toojmen en rtm foo rooDt ntet; Danbp Xtlta 

 tu jSiobciiren vuitiBt 't glicmepn bolck fnntn koft Daer meBe. 



loüclbermaentöfln'ttnant)trgroortrtoaDtoftgetlacrjtigt)imtj 

 toojpp;! op Dt ©Igf Boomtn/Cpcfcen/tnDe é>rtcn- ¥»afmcn groepen^ 

 be in 3 tallen tnüe ëtoitfctlatiBt/ futcka alaBt bioutoeti / foo 5?io-, 

 froiibtu bttupght/mttoenmonDe pluckttn; enOtCoccosiuumBcii/ 

 rtatBegfttlöcbenifftbie tjttmetot é>tbarlaVttngtepneii bttft.^üi* 

 una ber'maentooch etgrjena ban ttnmtOe-fooïte ban ■Coettnilit/ 

 DieanBeta meten ia Dan ten acntuaffenDc cbtrblotOightuDt / Dit» 

 men (ömnjbta inDeltn» atnbt iRpmta-boomitcna bmot/ fo« 

 groot ala een linfe/ Dt grjtmepnt Coccus baphic» ft tr gclnt(r:l»otr 

 tn ooth ttn lebenDi üttfthtn tnttn blacehenbellotenfr&uplt. 



SCettr *«ti 



