*3*4 ' 



Bfjrmtmiltitfi jètoclcfeen cnbe «itorlrfemïjout gehcetcn; 

 in 't ^ooghbuptfeft ÏSattpoibct cnbe jijirfcb&oioer ; in't 

 .-franfr M foiiitnOtp Obicrc ; m 't flatijn Sambucits palu- 

 ftris,Oft Sambucus aquutica, öat 1$ UBöter-IDliCT/ te U)»s 

 ten bp be nicuujcnupbt-befcimiberstïonnt bp be oubc en 

 ïsinWinni baernict mctailcnbanbennaent: toantfpcn 

 ip ben Opulus met/ alp fommigfje nualijcR toermoepen: 

 bcel mm iffe een foojte ban Platanus, baerfe anbere tooo? 

 aengijrucn hebben. ünlrriius oTojbtis heette Lycoftaphy- 

 los: enbe öe cerfïe fooite/ Die beften tooojtbjenght/ noemt 

 jjp Lycoftaphylos femina , bat io IBoIfp-besien TDiif ften: 

 tnbe De 'Süieebe/bic onttoiuthtbacr is/noemt hpHf)olfp- 

 bejien JBanncïien/ Lycoftaphylos mas. <3ffnettis ftljjnft 

 fcaernlbua ban : £)tc ban £>affenlanbt nonnen bttghe* 

 toap Vua Lupma, bat ia H)olfpbe3ie: enbe ban: ban Ijceft 

 13alcttiis Cojbup ben <6ricrMrhen naem Lycoftaphylos 

 Ati«v«?i/A©- gheinntütt. 



f Aerd , Kiacht ende Werckinghe. ®e nature/ tirarht 

 enöemcrrhiiieje Dan bit ë>toclcheiihout enbe ban fnn bc* 

 ;ien is noch tn tijbt onbeöentriininerp en ijs ban ons niet 

 fctfotbt / norfj ban iemaenbt anberp acnghctcecfeent. 



lilIVOEGHSEL 



DC ttrfte ban Befc thjee foonrn Dan ©lier 10 nit ban bette 

 Palulins Sambucus femina gljcllctten / Bat ia Water-Vlier 

 Wijfken, alaeensDttla gljefeuoiio : Die fomtijBta fter fciiooiie 

 bniclitcn Diacghr/ tooöt enDe bliiicktnot ban toerlae/ bol tuyntgby 

 macr bitter fap. 3hi 3talien öeetfi- oot.ii swibum acquatka. ïobel 

 jftcttft OOtfc Aqnatica'jtiat ia Sambucus aquatica vmbellata , oft Ly- 

 toftaphyUis Ordi femina 1 in't «Cngclfcll Marris Eldcr, Ople, enDe 

 Dwarffc Plnneircr : taant ljntt blatttB «Jtl SlJtlijtHtt Bit tan Bfn 



3tctr oft ban Be jbtoattc atibtucii/ Ban ban atn 13!icr. *>p toafi 

 in Jtalitn/ picmonBt/ ©upftblantit / ïijanthtijtit tnBeCngijc* 

 lanBtfect bet! acn Be fïillc plberrnot toartrfcene. 



33e ttotecc fooite / mits Datfc ban bloemen Bobbel is enne 

 fefcoon gfttlijtli een hiittc 'tioofc / too-.Bt Baerom bier te lanBc brei 

 flntattjt / enDe G«kferfcliy ( Ködfc (jlirlicctm ; tnöc m't lattin ban 

 label Sambucus aquatica rdfra , lïue florecorymbolb, Lycoltapby- 

 ius Cordi mas : anBere nocmenfc Sambucus palultris mas } Dat ia 

 Water- Vlier manneken, fejl ia in bcetc JanBen niet glumcpn ; 

 enBe fthfmt fulcfta Dooi oeffcnuigbc oft honft eeefitlgcit bjtr te 

 lanDc göc-üjojorn te ;fin;'tb>elcit nlncht npt Batfe foo bet( Bcbbeie 

 bloemen Djatgftt / enne geen bmthren. fep ujojDt inBe Ijoben enDe 

 op öjoogbc gronben boomacbtisl) groot. 



Noch van de krachten. 2ÉI ;tjn De bedien ban Btftn ItSater- 

 ©fier tonlgljclfttft ban ftnaeefc/noebtana ;ijnfenut in al 't gbrnc 

 Daet ecniglje afbagiiigtit ban Doen ia : tnbe toojotn beei ban Bc 

 gocnBcta enDe anDete Eogelo gljcgljtten. 



HET XXV. CAIMTEL. 



Van Lotus boom. 



Ghcdaente. 



D«?n?Lotujj/bacrU)p ttgljcnuiooabigDItjcfröan fian= 

 beien / ia tenen boom foo grimt aus cenen peer- 

 boom/ oft norfj gioottr enbe hooghcr: fnn 5)trupclien 

 3tin fomtrjbt(t feer bitk / bckltebt met een glaöüe tfTcne 

 mbeupt ben blauVuen frhoon groene fthojfje. ©e 'i:ac^ 

 Ben fnn langh / in be bjeebe enbe ter fijben üint uptgi)e; 

 fpjepbt. é>D>» blabcrtn ?nn aljs bic ban ben Sfler/ fafgjs- 



fhebJijfi ronbom be Santen ghcfrharrbt. ©e Be3ien oft 

 rucDten 51)11 ronbt/ acn Ianghathttgjjc fteelnens ntbcr- 

 Uiaertö aftjangenbe a!o be luurUru plegen errft upt ben 

 toittcn gerlarhtigh banbertoe/baer nae roobt/ maer ten 

 laetfren/alö fp rgy gebaojbeiijijn/biupn oft fbjartarhtigl). 



^ Plaetfe. ^Dtfen boom iö in jgebcr enbe Ij>oogh&uptrrh= 

 lanbt biemt; tnbe buoibt baet feer felbcn gtbonben/ inaec 

 ip bacr etrft upt 3ta!ien obergtfonbtn getoeefi: altuaer 

 ÏIP rjöemepn göenocgi) ip/als iBattl)ioluö betupght. 



©aer waft ootft tenen lotius-boóm tn 5tfrtjtfeen:ban 

 biebnfrhiitbanben3taliaenfr|jni eenigi)finp atngaeh= 

 be fijn bjuthten/ aio ^linuip nlacrltjcft genoeglj betoont 

 in't vj. cauitel ban ftm 1 ;• boeeft/ feggenbe : «frira/ te 

 toeten acn bien feant bacr (v ons naefr is/ bjcnnht eencn 

 Irhoonen ILotoöboom boojt/bie fp Celüs oft Cckin noe=: 

 mtn : ben bulr&ni in 3talitn / ban bacr ooca ghtbjogljt 

 3ijnbe / gemtpn glienoegü gttoojben ip ; botlj temghfinö 

 bcranbert boo? be bcrfr()cpbcn|jcBbt ber arrben. ©att 

 grootte ie (ip ben ficer-booin gheitjefe/ al tp't faerfet bat 

 #cpoo ft pbt bat hp cenen hojten oft Ittgljcn boem iö.^e 

 fclabcrenjntibKhtonlcrglje&erft/enöebiepcrboojfueben; 

 anbers fonben fp be Wabrrtn ban bm %\tx gelncfe frfjijï 

 nentc tocren.il5nibinbtbaertttritjcheberfchfpbni fooi= 

 tta Dan befea boom / boel) ni«e£ alle aeugaentie \^in 





bjuthtenban een berfchilïenbe : toant fp hebben bjutfts 

 ten foo groot alp een faba ( oft alp onfe 42tU)tc ) ban 

 bertoe ben 2>affraen gjjelrjcfe: bothfomintge jijn anbetp 

 enbe anbcrö geberüJt/ te toeten eer fp rijp 3tjn/ghtlijc6in 

 be Ï19ijnbc3ien oocfe gebeurt. Cnbe óefe bjucljten tóaffen 

 heel bitht top een acn be tacBen/ghelnrft Ut bjuthtentoan 

 ben JBprtiip/enbe niet ghehjcK be ©rictuen/imniet6 foa 

 fp in 3jtalitn picghen te «jaffen. ©an fmaetb 31)11 fp «I* 

 bacr foo aengenaetn tnbe fott/bat het lanbt bacr fp toaf* 

 fen cnbe be intooonberp ban 't fclbe nae befeu boom %o- 

 tuc ghenoemt toojben/te toeten Lotophagorum terra, bat 

 ifi het 3Lanbtft (jap ber ghener bie be toiurhten ban ben 

 boom ï,otus eten: om bat be ghene/bie npt tojeinbe laiu 

 ben albacr Homcn/booj be foetigljtpDt ban bcfe b?uthten 

 gelorïtt cnbe berlackert 3ijnbe/hun babcrlanbt bergeten/ 

 enbe ban bat lanbt niet fchepben entoillen noch en kon- 

 ntn. JBen fepbt bat be gljeiie üit befc biucht eten / geen 

 ficcliten oft gtbjeHen tn ben bupch oft bannen tn geboden. 

 «>p ip be(i alfincn be bmnenfle netrnc uptneemt: toeltfie 

 ftcerne in een bijfbnber gfiefiacjt ban befen boom harbt 

 enbe bcenacljtigl) ip. ©aer tipt toojbt ootö een fa» oft 

 IBijn gcbout/benl?ouigh IBijngeltjcHenbe/bienietmccc 

 ban tien bagen Iang{) goebt büjbtn en fean/alp ben felben 

 depots betupgfjt:bte ootlt fepbt/bat befcjit^ien gefiooten 

 oft gcfiampt/ enbe metaiica oft<6ojte betrhcngSit 3ijnbe/ 

 in cuppeti oft tonnen bergaöerr/opgcfloten enbe booj fpij* 

 fc betoactt toojbt. 5>elfp men toeet bat met btfc tonicht ge? 

 Ijecle hepren gcboebt3tjn getoee|t/bieboo?aftrjtisenobn: 

 en torber trotneu.l^et hout ban befen boom tö ftoart: cft 

 bat bJozbt gcfotht om bacr pijpen oft fluptenban te mate* 

 6en.©an be too^tel maeefmnen hechten banmeffeu/enbe 

 meer anbere fraept hlepne toertüen. 5>ulr Hen aerbt tnbe 

 gtbjupcfc j)teft befen boom in 2tfttit6en. 3?it fnn betoooj* 

 ben ban J&ltniup: bit op be felbe plaetfe oocb fchjfjft/bat 

 ben beften enbe mec|t gtachtenilotup-boom omtrent be 

 £>prtep enbe in 't lanbt ban be jaafamoncp toa|i. JUaev 

 ben felben in't 7. tap. ban fijn 5. boeeft fepbt/ batter cm 

 <?planbt ia niet bette ban be IWepne S>prtiö /. jiHenpn* 

 gheheetcn; het toelt 6e nae be menighte ban befc boomen 

 tic bacr toaffen Lotophagitis ghenoemt tooj bt. 

 5Dw; j&Haba in't 17 • bactit bctfthctt/ bat niet alleen 



EU 



