Cruydt-Boeck Rembcrti Dodonxi; 



<334 



RoogtlSuptfct) Wcchliolter . Wachholu , Wachholtcrbaum , oft 

 Kremcibaum; in't<Ongl)clfc!] Iunipcrtrce; ül't ïIHngttfcgTcviskes 

 fenyo, oftFenyo fa. 33tbc;ien pcctcil in bcSpotthen Graua Iuni- 

 peri: enbt bcfe bmcptcn/ aio fp CUP ;i)ii/pcbbcn cencn goebcnrcuch/ 

 tnDccmenfuttatgrlgenfmacch/mtrecnbittttacgriggnacfmactRa* 

 hen. s>p ncrticnvoclop ftcenacgtigpe gtonben / tnbt in kcuO; ijljo 

 toe ftcn ; ctiOt en djOcn gpeen fcliabt; altooiben (v bctl ban Cc tomben 

 SptfcgiiDt enocggcoicticn. "Clufius bermaent ban trnan&cc faoue 

 Ban Oen üencber- boom/ opOtgoogpc aipta-bctBhcn toAffcnbc / 

 baeromlumpcrusalpinagbettoemn bctoclchebgnae teraerbenber* 

 fpiepbtliBbt/ metbeel hojtrr/ maet toat oickertathen ban bit ban 

 be gijemepnt / taep / bccbiaept / tnbt niet bieuthfaera: ban aen be 

 tcett rat (takene toafTeri be blabeten altijbt bip bpeen / nis in be 

 gbcmcpne/ maet bitcDct/ hoitctetibc bichec/ ooch ftehcnbc/ binnen 

 toitnepcisü untben blautocn; biiptcn groen: bc «uitritte; toat lan* 

 B9et/ ftoart alffe rgp ia / banfmacth bcgljcmcpne<Ceiiebctltciicn 

 Spclnchenbe. öer ia toaetfcgpnclgeh bat •Ctcfcentma mtt fijnen 

 Zaniptus ben iumperus bctltact ; Die ooch bare ttgee fooifen af 

 fcefcpinft. 



3De<6rootc fooite beet in 'tïatijn Cuprefiusfi!ueftris:ban in 't 

 2t>i)boegbfeIban 't bolgbcnbc Opitcl tooibt een anber Iunipcrus 

 roaior , oft «Groorc <6tnebet-boom 33iofeojibia upt C ruime be* 

 fcpicbcil / bie gpooehCedrus minor phcenicianotmt. ©OOJte foo 

 toa(tbcnggtm»nticngrootcn «Gcneber boom met ftthcnbt blabe> 

 ten/ in't ÜatgiUuniperus vulgaris celfior «c arborefcens, fcerbeel in 

 ^icuto OfttUrn/ foo groot tóojbcnbe barnier ftplcn enbc balchcn 

 ban maetftt: 't toctch Jolitttua ooth j&cfupggt/ fegggcnbc bat ben 

 «Ecnebcc in S>pac8tiitn bgftcr groot toojur.-étlfain bego&cn bnn 

 JileOerenbe ijooggouptfcblanDt fictmen gem fomrjjbtB foo groot 

 toojbeti aio cencn Minclgckcn boom. «Gen mtOt-fooitt ban Dien 

 i&pacnfcljen «©rooien «öencber-boom noemt lobtl Grooten Genc- 

 vcr-boom van lllyrtcn,feggpenbebatfe fcgjjnt te toefen ben «Groot* 

 fienjunipcrue ban <Diofco:ibca / in 'tlatgn Iunipcrus maximus 

 lllyricus cicrulea bacca , Iunipcrus maximus Piofcoridis tbrtè 3 oft 

 OOtft Iunipcrus mnioraut congcncr.upt 3ffricn! gt)eb»gl)t / tnbe 

 ban blabcrs ciibe ggebatntc bt booigaenbenict ongpelijck/maerDe 

 buicbrie langgtooipigp / ronbt / foo groot ató «en miODeibaee 

 «Olgbc/eitbcblaiitobanbtrtoe/ban fmateis alebe gftemcpne «Ge* 

 neber. <Camerariua bermaent ooch ban een Iunipcrus rriaior ItaJi- 

 ca, oit rooöc beiien beeft. SelIoiiiuB fcpigft ootlt bat ben «Öroorcn 

 <Genebct-boom in aften foo groot too:br cnbtfoo boogg als cencn 

 «Cppicffe-boom i tnbecen foctt b;uc!)t heeft/ hpnae een JSctc gtoot/ 

 be «öalnott tont ggtlgchtuot / bie ban be intoooiibcra nlDacrgpe* 

 fleren tooibcti. 33c Hcerncn ?gn ban bichtc enbc lenggOe ala <ÖIgf- 

 (ïeeiien/foo patbt/batfcfoncct barnet niet te biehcn en ?ijn. yp looft 

 Op ben bergt) ■Catiuia leer becl; ' mibtfgabcra Ocn<Cebtt-boom: 

 tobtbfgft aitflbt groen. ©tOxyccdms cnbe alle bt fooien ban 

 ■li Icpnc Cebtt-boomen / al» ^ijn Cedrus mmot Lycia , Ccdrus mi- 

 nor phernicia , boo|cn onDcr 't ghedacht ban beft <i3roote «Öenti; 

 bcr i toant fp ;i;n btn opiecbteu <6cncbcr-boom ban gptbaente / 

 fri.iMli enbtteucli heel gtjclpck/ mibtfgaDcre alltgaet mebe-jboj* 

 ten bit in't bolgbenbt Opitel enbt fijn Jaijboegbfclbetmaent ?tjn. 

 33aetia ootlt cencn Iunipcrus Brafilianus : ban bic en en ia niet ten 

 bollen belunt/ tnbt bactomonött bt öjembt oft 3nbiacnftijtg5cii 

 toaffen te tclsenen. 



Noch van de krachten. 33c <ÖCTtbctbCUtn$nO0tft toarm in ben 

 bctbtn gracb ala be blaberrn ; m ner oioogp alleen in ben eer firn/ 

 foo Oalentuj betupg&t. ê>p maechen bun/ openen/ bertecten / betü 

 frrrtlttn / enOe tooibcn gbebiupclst in al 't ggene Oatr ütt Orpo; 

 balfamum goet toe ia. *>p ftn Oc magpe/ boift enbc longeren nut ; 

 rrljcncftn be pijnt btrfpotn: bon binnen enbeban hupten geb:upr!;t 

 boen alle gpefmillenbcrgaen. '5>pberflercRen bt berffenen/btujae* 

 rm 't sgtfiept/mbe beletten alic fineliingpen op b'oogpenenbctnns 

 ben/ tnbt ooeft op anbtrt bcelcn bea licpacma ; cnOcgbenefenoocft 

 eftberpinberen mioto bien bc hoube gieftt enbe fletcgn/ cnOegcne* 

 ftn bt gljttartKtbtpt / enbc boen tjetbcbenbecgatn. <@otRgpeben 

 fpalfebe finnen ïitaept/ cnbe matchen goebt blace tnbt een balrt 

 mtmoiitoft gptbtnclstni tnbt bonbenöcnmcnfcgc langu, stitfont 

 tnbt bip ban aHe inroenbigpe enbc upttotnbtglje giialcn: berbïüben 

 nllelniiiDencnbcopölafmgljen/bcrbooioercn bt berboubjingpe Der 

 fppfen. «Ooel: bjeheii oft ntoifclen fp ben ftten in bt niertn/enbe boen 

 toe! piffen : maer met toijn tmte oft aubtren to:anggen Ojanch in* 

 flpenomen/ floppen ben Impchloop. 3Bocl)booifppfe alleen gpeno* 

 ten/ Ditncn frmctbeeliroantfPGptbtnliitttlbotbicl. 33acrom ge* 

 buiptUtmcnfe mecfl ora bet pettc tt berquithtn in tjjbtn ban ptft 

 tnbt fmctttlijcRC fiecKten: toant almenfe-ilaban maet in benmonot 

 Ijoittoftftnantot/Danbcfcpermenfpbenmenfchebanbtquabtlocöt/ 

 tnbe boen gein noclj alle bt anbtrt booifepbt btngbbtn : batt-tn- 

 trabenbomfppem tenen goeben tnbt foeten abcm bebouben. <Cot 

 bicnepnbe pl«clttratnfe in £>eptembtt/ tnbt mtn totpttttfe ttote 

 eaggtn in toatet enbt toiins tnb» ban legötmtnft op «tntn Igntn 

 boceft inoc jfconnc te b2Cogt)en:enbe ban faunen baerban ttocc oft 

 bjp tfeffenemogben Ifnailtocn eermen tebcbbt gaet/ oft met toat 

 toftna innemen- $>p ?rjn goebt gpegttcn om bc froanggcre bioutoen 

 BÖtmatBelgtk ban hinbe te boen berloflcn / in bt lattfte matnbtn 

 ^mtöbtamttDefpufe gpcfobenoft gljtbiaDcntijnbc.&ip betiagen 

 ootKmttgaerenrcucftnltt bergiftigg ggeoicttt / enbtfnpbcrcnbt 

 iotljtalfoorotlalabeblabtttn I iaebcter/ alfmenfiieop'tBierlegbt 

 tnbe bjanbt. /Boer tcgjen 'tbctgift «nbt ptft mtnggt een galf loot 

 «tntbttbt;itn/cnoefabücel'6geTegclOeeecbr/ ofttoatmttr/ mtt 

 toat ftonigp/ tnbe tet een .fiote groot i (effens ba n ' t ftlbt/mtt bip 

 oneen ïoninptoater : tnbe ggp ftilt ban allc't bttgpift met biaccftcn 

 qnijt tooibcn. 33c ftlbe bc^rn mtt ï.oocb cnbe toat toieft gpci'oDcn/ 

 toojotiioiibc jterenbeaüooftiïgiKlepbt.CtTDe bet eetfit toatcibat 



baerban ggebiftilleerttoojbt / ia feetnnt om bt baoitsetenbe oft 

 hnagöiube peeren / üit ban foute nijmcciggcDcn homtu -,i;n / [, 

 Bgencfcn. 



"STgertalicl ban «üencberbctieti /alfflo gpenoemt / ia goet tegljtn 

 't gtabtcl / bupcftpnh/ gbebiclien bcamoebero/ tatarrgén/ laugp* 

 acptcrhlijbcnbe maeiiotftonben/ cngbboiftigptpt/potfl/toHbjin.gfpj 

 bet magpen/ flautoiöötpt/ Ojacpingöc Ocapoofto/ pbi-lfimiigpept / 

 bbOfpcpOt / oogljpnn/ fiaiicK DtB monbra / toatcrfiicpt/bailettbe 

 fitthtt/ btbmgpe eube inteetibigbe fojceringpeniberifetcRtfiemai 

 Bfte/ Ijttpooft/Delebcr/ tsötf'tgt : befegubt ben menfepe ban altt 

 fmettélgthe fieehttn / pelt enbe bergptft/ eenen lepel bol 'amojggens 

 tnbt 'aabOnta ingenomen. <©mbieicmatcRcu/ftootmtnDcütrrtht 

 bc;itn toel hiipn m cencn ©ijfel / cnbe ban ficbtmcnfe m toatcr/rnbt 

 'tfap batr ban booj cencn boeeh ggeboutot / metetn pecffe/ rooibt 

 tocberom boojgpebaen / tnbt ötrfobtii / tot bat gtt foo bith bjo;bt 

 alaïionigg. 



33t «Sommeban Tt(c ötiicn oft Bernia teo?bt ban beele in gtoj 

 ïkchc ban btn amber oft «emmer ggebiupcHt/ ban anbtrt in fxcüt 

 ban iRaftieh/ infonbetpeptteggen bentanbtftoeet l alfnitnbie tn 

 %%gn fitbt/ tnbt btn monot baer mebefpöelt / oft alfmtn be frlbe 

 peel oft ergepoebert ;dnbeop bette holen tooïut/cuOe Dien rooeft mtt 

 tenen trecljter in ben monot ontfangpc '-T potbcr ban bc fclbt 

 Oommcb'erllereUt ac jcnutocn bie booi hoube oorfacchen flap ghc; 

 too;bcn:gn:(topt bet bjaeclsen enbc roobtmcinoetw alleen oft met 

 toat poeDcc ban tBitrooth enbe toir ban een cp mggtnomen . 



«Senebccpout in togngbefoben /ia goebt tegpen bt hoube piffe/ 

 enbt ttgpen be pjjne bet lenbtncn . <C-cn baat ban toateiybacr <Gtnt* 

 btrpout inglitfobtn iB^Bgttittfï'tfletcgny alfmen baer in fit tot otit 

 nabel toe. 



«©lic upt «Oentbergout ggetrothen/ ie goebt om bc gitljtiggcpbt 

 tnbe lammiggept te ggenefen/ bic ban hoube gehoincn ia/tnbc ooek 

 beballcnbefiechte/ langga'trugljbeeii ggefmeert: fptooibtoocft 

 bpbc fpgftggebacn / boot be mclanegolie enbe intoenDigpe gpt* 

 bichen ban be lebcc / milte enbt nitttn. £>p ia ooch goebt om De 

 boofptpt te gbentfeit/in o'oo?en gpeojuppt • tnbe ben taubtfrucet/'u 

 btn monbt gptgonbtn. iRtr etnen tooojbc/ fp ghcuecflalle fcranth > 

 gepot bicban ftoitOehomt. 



looage ban ©entber affcBcn met toitttn toiin / bier oft bgf on* 

 tcntfefTenaBÖtbjontlicn/ boet fttcthclgth pifjen/ enbt Bbenceft be 

 toaterfiitpt. 



. giommiggegcbbenbeftnboom Vicr-boom toillen noemen/ om 

 harotholtnban fgn gout Bpetnanbt/ mttgunaffcgenbebeeht/bctl 

 langgee gloepenbt bigben/ enbc öet bier bctoaeren/oan bc Holen ban 

 tcnigg anbee gout / tot groot ggetief ban be Alcgimiften. 



HETV. CAPITEL. 

 Van Kleynen Ceder-boom oft Oxycedrus. 



Ghedaehten. 



M«?t tie «©cncljer-lioomm {jeeft btn S>tbtrpm €u 

 bjuiïoft Orptt&jujcf Wat gbeirjc&eniffc • be toelt6t 

 oocfe ialepnm Ceöer-boom tjficlieeten teojöt/te Uiettn tot 

 onüerfrj}!! ban öen opjecljten "Ceüet-booin. ©an Otfra 

 üïennen Ctbjuisijs ttuecöerlep / foo ^Ijeopjjjallus euDt 

 ^iiniuötMtt af ftfjïtitjtn. 



f Ghedaentc i. gritn ectfltn Mcpntn €£bet-6oom f 

 bit cprjentlijtb étötrptn CebjuiS {jeetv enbe ben toenatnt 

 Phanicia boert/ is ben «©eneber-boont fett cjötlrjtlt ban 

 ftrnptK enbe ban gBetironcfielDe tnbe fiimme finooparfi^ 

 tigbe enbe bjeecacrjtige tatuen/bie in beele cnbe berfcütp; 

 ben rancucn berbcplt 3tjn. g>ijn [jout isJtoobt/ enbe Ijeeft 

 tenen renen als Cppjcfftn-Öont : ban bt blabeten jijn 

 final enbe fpitjö/garöery oocli fcöeruet enbe meer fttltenöe 

 ban tf&eneber-biaberen / enbe niet fao btei oft foo bitfyt bp 

 een om oft aen be ftecien tnbe tafisfitniS üjaffenbc . «©c 

 bjucljttuojbt fointribtisfoo groot ató een ï?afelnote/oft/ 

 Too 'SJjeojjljjafiussbaer ban hpbt/befflpituë baepenge* 

 ïritJienbe/rojS oft roobtatJ)tiglj als fp rijn iö / toelrietfeen? 

 be/enbe foo goet ban fmaettt / bat be fanbtlteben befelbt 

 biciiUJrjJö tot gun bjoobt booj een toefntjfe eten. 



DDt ben ftruntfc ban bcfen boom / te boeten in be öeete 

 lanbomncn/traent oft blotpt ootfi een ïjarbe / date enbe 

 boojlucijttgjje «JBomme/ben JKaftirH gftelijtKibe toclrtte 

 nocfjtanjs niet foo taep entoojbt in'tKnaubJen ató ben 

 5ï)afürti/ maer mo}fe[at{jttgt) i0/ enbe litijteiijcB in Mep* 

 ne llucftSHtnis oft potbcr gfjebnebcn&an bio^ben. 



a. 3Een anberen ILecgen oft Sbletmen €eber-boom/met 

 ben toenaemban ILpticn/en üio^bt foo ftoogljnirt alsSben 

 boojgaenben : ban fijnen (truptHbjaftiiifgijelijcHö ooc& 

 brom tnbe flim/ foo bics aljs eenen arm/ in bede fijb-taB* 

 ïien bcrbeplt. Snn fcljojffe i.o roum tnbe oneffen/bupten 

 rofi/ binnen roobt. ®e blabertn Voaften birfittr tegaber 

 aen be fteelBenjS/ecrft be «Beneber-biabcrtn gfjelijtfienbe/ 

 nodjtantf toat fiojttr : ban in't berbe oftbitrbe iacr batt 

 nae foo luojben fp birtcr enbe IangöbJoipiglj ronbtbaii 

 VMttkiA/ beblaöttenban ben CppiefTe-booinoftban 



ütü 



