I34 L Cruydt-Boeck Remberti Dodonari 



ttptljet lanbtfcfia» CaitaöajS ban J&oerjft-ltmeriea gïje- 

 fyoghnenbe ban bacrijj het boojts tot breit plattfenban 

 ffljanrltrgrft enbc felfss ootfe ïjïcr in J3eberbuptfrhlanbt 

 gehotnen. JBe n bermenighbulbight bit gcboomtc/alfmcn 

 ten taefisben baet ban gticbtoïicn in bet acrben ftccrfu : 

 toantbat berbjojteitbauteerhacft/m fonberhept alstin 

 tenfthabuttiachtiglje ulaetfe upt be &onne gefrclt toojbr. 



^ Tijde. 33cfcu JSooui beo lebeug fmiibc nouttwenbe 

 ItrengigDtpt begttJinters feer toel berbjaghen oft toebet= 

 ftacn:bannothtans in be Vuinterfchc mamben berlieft hp 

 fijn fthoone groene bertoe/enbe be blaberen/mibtfgabtrjï 

 be tacBöfeens boojben bael oft getlarhtigh ; matr in be 

 Lente ftrrjgjjen fp Ijarr gtoenighept enbc oube fratpigh» 

 ïjept toeber / als oft fp bjeberom ban be boobt bmcfcti 

 toaren /enbe lebenbe toterben : foo batmen htm batrom 

 inet reben 25oombesTebensmagh nonnen. 



^ Naem. ©e nieutoe <Crupbt-bcfrhitjber6ficcten beftn 

 bjemben aBoomin't fLatnn Arbor vitae, bat isasoom bes 1 

 lebend : enbe anberjS gbrtnen naem en heeft hp / biemp 

 itesent 3p. 3E>at het be Thya ban <<iIheoph|a|tus / oft be 

 Brutaban IMinius to/bat en foube niemanbt niet toel mo- 

 ghen bt rfefceren. <Cnbe mp buntftt bat het booj een nieub» 

 enbe onbebent getnoö ban be ^iruto ïPcrelt te houben is. 



f Aerd , Kracht ende Wcrckinghe. 5^at btfen 2&oom 

 beo UücnsboojUiannniöe Dzoogljüan aerbt in fijn bla- 

 öeren enbe tac&SBcns te houben is / bat blrjrïit gheuorgft 

 wpt fijnen bitterarhtighenfmaecB/ enbe fwrtken reucb bie 

 ijpbanjjemgherfr- 



BIIVOEGHSEL. 



AI ia tJtfcn Saom Drs irtwis een bitmbt gyctuaa / nochtans 

 banhp in Dci'c kouDc i"!ooiDfche lanDen fett toel aetDtn: enbe 

 i« tot Smtoetpen ettclbcftt mans lcngbBcn googt) gijtficn gljttnrtfï/ 

 metten ttcbttfttuptH /DotbtamelijchenDimblpbcnDe. <t?nDe beft 

 fttuptfc/ atetflumiaDitbtfcbipftfiarmoopigb/ niet fett gaejtcIgrK 

 bjaffcnDe i gatDt ban gout- brtoaffni met airgbt groene blaüiggc 

 tattitn; ggtmatcKt tan Deelt hlcrme blaDet&ens/altpBt tiict bp een 

 langtiaüetgoKtiiagbcborg&t: bebwegten^tm batifcsDtmncrcrjcl» 

 ft rhmei bttgaBett/eetü groen/ Oaer nae blettRacgrigb, / tta l.mftcn 

 fmattatbtigb ; gbtmcpnhjtB biet ftafacbrighe faDtn inljouoenDe/ 

 in t miDDcntoat uptpuplenBt/ berbult mtt mttgtjDat bitttrartj* 

 ttgtj er.ee feberp san fmacth is. ^p bomt ootft ban fatöt boojt / 

 tnüe Danfcgijm gpbc "Stoote Gcncbtt- boomtn oft Wepnc Ccbet- 

 boomtn/ bit notb iongb xija I totl te gbelutben : mact tm aerbt al* 

 footoelbanafgntb-.ohen tathtn. ftpgbtlijcbt oen «ppies-boom 

 toel emiaöuno : mntt rjp en Beft fmi tatisen niet ttebt om hoogb / 

 ban fwepctfc in platte blogïeie-gytbjnft rpfrn in ot bjceöOt upt. 



<CnCtfynblat!tren/al?unreljan bette fcBtlftts-sbttDjjaBÏieftbithtt 

 hltpntt blabtthen» gljemattht / ;ijn noebtanfl tjeel plat / enbe niet 

 tonbt/ ate Dit ban btn ghtmepnen <Cpp!to / ötoottn Ocntbet- 

 boom oft jbabtl-bootn- tntie tn too;Den niet tettonDtbooi oatft 

 intaclitn bcianbtrrn. 3De ƒ tanfopftn notmtn tttm Atbtcdc vie, 

 bat ia Boom des Ie vens ; 't ?p om bat t)P langt) leeft/ 't ;n om Bat fp 

 Cptloobtnbatfjjncntnittt ggcfont Is/ al ia gp bet! ftcreft ©cgtjrV 

 mepneCtupbt-befcInnbrta noemen bt"> ft » iatgn Arbor vux 

 enbc Thuia: anoere / Die bttfcbtpBen fooittn ban Thuia btfcbinben/ 

 noemen gemThuiatenia. <C<it ;nn meeft Be tooojbenbancbifius/ 

 bit ootK tüjutfclt, oft bit't felbe gticüoomtt is Bat Obucno in 'c 

 14. capitelbanfgn ?. bocth Aibor Fibci fimilisnoemt; enBebjiens 

 biabertn bp met Bit ban't fepatnftft ©atcn-crupBt bctggtlntftt. 

 Zobtlnotmtgtm Ceder boom van Lycien; in't iatgn CedrosLy- 

 cia, Arbor vit* & Thuya Theophrafti Herbariorum . jjn 3taben Jeet 

 iip Alkn Jcll.i'vit.i. sg'nae mcrgtjclucfc ggeboomte geeft üellomtia 

 Thya Theophrafli gbcnormt / ban bcm op Oen bttgb ïaiicus in 

 Xlïcnhiaffenbe gbcbonBe^. 



^p betfcgiltbanBt Cedrus MaDritana, in onfctatl Walberck.Die 

 anDete Betuia Gallica normen: 't adelt ttngycfputRcltyoutis/upt 

 aftncftenggebiogbt. 



Noch »an deltrachten. get iafonber ttoflffcl/ fepDt «flufitis / 

 oftBitgbcboomteia tot brtlrBinghcn tint: toant lijtï mttcftrlgtht 

 Dunnigbtpt ban Declen/Bieljct beeft /enocootrifiinbtttttattitigbept/ 

 betoont teacrftlujtitltjclt Bat get een berteeetnbe tnöt afbaggeno» 

 lit.icljt fouDe moglirn gr b ben. 



5©t ƒ tanfopfrn ftbóntn fijnen rentli ootlt booi gljr font te at g ren: 

 baerom bouDen fommigtte Die blabeten boo; Dtn ncuft tnDc mono t 

 ban De gljtnr oie in onmat ht gijtballtn ;gn. 



<Camttatiuofcl):i;ft0at De tatliohcna tnffcIjmDc gatiDtn gge^ 

 cjubtti / coo: Ijactctiftettfirn ttuthfomtgBte'tbloet uptbennrtift 

 tmcnliomcit,' ttU'Ctm mirtifitfgatcngtitittlicn. <fnbe ben felbtn 

 fcpbtbannmTDattt upt beft blabeten oiftilltttt/enBeooth een &üti 

 fttt nut teggen be fmevteu ban 't flertgn. 



HET X. CA PT TEL. 



Van Taxus oft Iben-boom. 



Ghcdaente. 



D«En 3bcn-boom Uiojbt groot enbe fjooglj : f/jn 

 (trtipilii!BtanidrirItenbir6 / enbe Vuaft reent ober^ 

 epnb/omtrentbentfopincttelijrBetarlienbcrbelpt/boojtts 

 heel fonberftnoouen oft tueeren/ban bupten met een upt 

 ben toittcn befmturbe oft groutoe fcf)elferat{jtige g^efple* 

 ten eiiScronijar frljOjffc benlc(bt:ban bet btnncr.fte oft het 

 ' hout felbe is fiuartathtigh ban bertoe. ©e tatfeen inaf ftn 

 ter f ijbcn upt/enbe ïiim in feer berie ranr&siienö enbe niE= 

 I.cnc berfn^epbt ; be boelebe aen bepbe fnben bitht befet 

 3ijn met beeft bp een beerjs-ghetnijs bergaberbe enbe tegen 

 een ftaenbe blabercn/gclurli berancfesfeenötoan ben ybttk- 

 boom oft JBaft-boomtban toeltae blaberen eltfe btjfonbet 

 fmaiis/ be öofmarijii-blafteren niet feer onghelgcB/maec 

 langhcr/cffciiBC oft baeler / bontfeertr groen/ enbe fonber 

 rcucb. Teblociiiitniti baafftnban het onberfte ban be 

 tacbsbene langhs be blaberen/tfi oocb omtrent be tfoppen 

 ban be felbe/beei bp een gehoopt/ ent. ueberïüaertgtjan» 

 gfjenbe/ uptbengeelengrafarhtighbanberbje. «Jnbebaer 

 nnrbolgheiifrhoone rooberonbe bc3ieben0/ biebobetv= 

 tuaertio een Iiltpne {jolligljrpt oft uutteben bertoonen / 

 gljrliirfiüicn aen be lanhrünini fiet ; be buelrhc fp ban 

 grootte enbe ghebaente niet quali)tb en ghelijtHtn. 



4 PJactfe. ©enSben-boombJaflinbeelbetlepghebJei 

 fien ban «JSrierftenlanbt / als in Jlrrabien enbe jfêarebo* 

 nien; in fommigfje ballepen oft brllingljtn ban 3ta(ien; 

 tn languebotB/felfs tn jSeberlanbt in't »rbennen-bofth; 

 enbe oocb ojj berlc anbtre plaetfen baer hp göefaept oft 

 ghcfet is- 5Dan hp bjap lief f: in bonrbere oft frhabubjatljï 

 tiflöe vlattfen. 



ï Tijdt. %n jeetrt oft «p?il Bomen be bloembenfi ban 

 ben 3ben-boom boojt/enbe ban buigen be nieutoe frheuts 

 bens enbe taclififiens. 3De rijpt bjutöten ballen in bm 

 ^trfft op bet aerben. 



% Naem. gnefen boom to«?btin't <6riecKd ban ©tofr a> 

 ribeo Smilaxs^af gheheetenrban ^l)eophfa(lus Milos 

 MA©-,maer ban ^itanbertn fijne Jtltnuljannara Smi- 

 los2/«Xof.<©alenua noemt hem ootB Ca6tósK*»T®-.^eit 

 Hatnnfthen naem is Taxus -, ben ^eberouptfehen 3ben- 

 boom ; enbe ben ^ooghbuptfthen ^p&en&dtrm ; ben 3tas 

 liaenfrljen T«|fo; ben 5>paenfrhen Texo mtit T«o;bcn i?ran^ 

 frljen Yf; ben aèermfrhen tfe.. 3nbe ongljelterbe aipo^ 

 teötrö bjintüelen / tn bien baerljebensbaegbs noch reni* 

 ghe obtrg()fbleben3iin/bJO?bthpTamarifcus gfjtheeten t 

 eitbe bat feer gualijrb : boch beel gualncfeer toterbt frjti 

 rctjojffc in (lebe ban be ff hojffe ban ben Saiitatifrjj-boorrr 

 gUtlijuprïit/ ala biet nae blijriten fa!< 



ï Aerd, 



