»35° 



bjuchten enbe noten ban btn l&^4>oam fijner ghelijch: 

 tnbe Bat rom moghen fp Daer uooj ghtbjupcht tuojben m 

 alle glicbjeSicn Die Vip in be boojgacnbe Captteleit ber* 

 inaent l)cbben : Want bt oubefelmjbcrö hebben Dc#tut« 

 enbebe ^itpdbepDttcucrhanDchrarhten rnDe epghcnt* 

 ïjtDen totgljefrhttbtn . *Hi bolgljt ban/bat uip be hrachï 

 ten ban ben Derft Dit upt Dcfe enDcDierghelyrhtbooincn 

 bloept/ enbe oorlt ban iJecft cnbc 'Stat/ uitwee naeboU 

 gl)enbc£apitercniu't langlje üerhalen. 



BIIVOEGHSEL. 



155 emre tatl notmt ïobcl Dcfcn boom Pcck-boom , nat btn ïa* 

 tynfchcnnacm Piceaatït .franfeb Pertc, Garipolt enDc Poiiiin't 

 ^pactifttj tino mgn i in't Italiacnfcp tcxx« oft ooch fi«« ; in't 

 «2nghelfrh Pichc irce. itiiDcrc ptttrn gem in't jrranfep ooch Pi- 

 gnet, Arbre de la poix.Ganpot CilOt Pin lauuage. <©an pp peet cp? 

 BpCMljJCKCr Roodcn Denne-boom , om Dat fpn ÖOUC tOODtatptigt) 

 ia: taant acngaenDc btn naem $5ech-boom / Die en ia niet fetc cp* 

 Bijcn/glicmtttrit Dat pet pech upt Bc fooitt ban l&yn-boomen oock 

 flliepaclt tooibt. CluuuB fepbt bat De iunghcrfclje Bern Kcrots zos 

 Fcoyo noemen/bat is Cmciata abies oft «echrupftcn aDcnnc-boom: 

 tnbe pp toilt Dtflltpttn Dat bet be Abies malcula oft Eiate arrheo 

 ban btn ftlbtn ■grptoppialtHB ia. Öp fepbt oatfc in £>patgnien 

 tim aluar beet ; in't ÜOOflpDuptfch Fcuchtep, oft Rot thaunen. 

 Jjetia DtPiceastoiena noten piiniuBSapimanui noemt. 3n ben 

 SÈitpl fepbt ben fclbcn-ClumiB / homenaen'tuptctftebanoetac* 

 hen euchcle ftatttheno met bltcch ftof oft meel bebccht: tnbe baev 

 nat bolghen be appelen/ ban bcclc faclitt fcgclfcrcn bctgaDctt/ 

 pcerfch aio fn iongb «yn / Daetnne met bet tyot biel feben oft acht 

 bupmbiecbücu l.mgli tooibenDe ; cnDe bact onbet fcpuplcn hlepne 

 faben aln bic ban ifiibcn pnn-boom / een upttoaffcnDt aen* 

 b.mgpfcl tjcbbenDe. Scngaenoc üenQatft ban Cc Picca/Die luoiDt 

 in't iatu» ban fommiehc 00tk R di » a P'«* Bhcptcten i in £.a* 

 hopen Biiiioum:gt)finch anocee ben tjaift ban De ItttlDe pnft-boo» 

 men ooch noemen. . 



ïSt ghene bie upt S?itptfd)lanDt nae ■STrcntcn/Berone enbe ©e* 

 negien repfen I moeten gacn tuffeften gtoote enbe tooclte büffcpcn 

 ban bcfe ¥>ech-boomcn cnüc /nuft-boomcn. /Raet Dtn ¥>cch- 

 boom ia htnnelrjch met fyn gtooler enbe bupeftachtigbet aypela/ 

 ftcrlufligbomficn. 



33cfe Boomtn toaffen ooth beel m hoube lanben/ató JSoitoegen/ 

 £tocDeu/licflanDt/ Vomeren cnOc^supffcn : maet men tjonOt 

 Die ban ötpecen bboi *t fleebtffe. 



55an al» oefen ISooDen üDcnne-boom ( nl* ootn meeft nlle De 

 fberten ban iDiloc 19tm-beiomen ) bfl n binnen fjcel bet gbetooiDen 

 Ur/bft aia alle boeftrighepet op De tooitcl gefonchen ie I foo fterft 

 tmi om bat hp bertaocn te met bcttiguepDt/gbclych een menftö oft 

 Biet bat in fnn fmout btrfcicht/ ala '£t)cop!)>aftUB fcöiptt. 



Kleync Picea, oft Leeghen Roodcn Dcnnc-boom, in't Hatjin 



Piceapum.ia ban <Iiifms gUcliectcn / ia een footte Die -niramet» 

 meet pooglj op en fttjut / enDc biengtrt noothtn» booit ala «het» 

 noten / ban btelc fcljelffccen tfamen ghehoopt / in ten fichenbt bla> 

 btchen epnbtnbe / bie boot tnphtpbt opcngaenDe notie tjolliglje*" 

 bni enbe laephena bectoonen:tiibc upt yet oppecffe ban Ocfebiucy* 

 ten fpiupttn fomtyte tenighe tachen/ met beele hoiteenDe fiehenoe 

 WaDcrhcna btfet. ftet gahtfebe boomhen geeft fcoitct enDt ooch 

 bletthet blaDctcn ban Den gtjemepnen KooDen 33tnnc-boom. 

 3?alcfcbampiue noemt htm Pinüs nbuia ( Dan bie febynt £!miua 

 boo! ten Ojr.ectjtc mcDefoout ban Den Pyn-boom te IjouDtn / nis 

 tlöera gtlcfepDt iaO anOcre feggljen Dat yctOeopjeclltePitj's ban 

 •Ctjcoptj'iaftii» ia ; De belche ioö tceht niet en loafi ala Dtn |»pn- 

 boom/ tnDt ooch leegyee blyft : enDc Dat 'tyout Daet ban onbe> 

 ciuaem ia om toctchen. iKaet Dt boechen ban ■CöeoplBaffua ?yn 

 op tic fteDe btDoibtn. 



picea humiiis en tó eyttntn boom/maet een Icegu ctupbt/ fnlchB 

 als anOereCamphointa ban JRontpclIieca noemen- 



Chamxpi'.yt lupDt ooch foo beel/ ala ofmen ieegen laeeft-boom 

 Oft Picea humiiis fepot: Dan Dat is het ©clot-<eppicfft ceiipDt. 



Picea Kciionii ie Den naem ban Cc IDilDc JJ|m-baomcn ; miDta 

 bat SeUoniua ( Doel) niet fonDet DbjaUugge / ala Clumis Uu 

 toont ) bc felbe booi De Picea Dec ouDtra gljthouDtn bteft. «SnD» 



fOO IB bt Picea altera Bcllonij flnDetB niet Dan Dt DetDe foojtt ban 

 Den j&pacnfcbcn TOilDen Piiu-boom ; Den toelchen t)iet bojtn ban 

 oha I miDtfgaDttB meet anoctc foojten ban lBilDt i»!jn-boomen/ 

 btftpiebcn ia. 



Ncxh van de krachten . TïenïvoooeniOenne-Doom iBbetbjoo* 

 BbenDttnDe tfamtutccehtnDe ban aetD/ala Den Pyn boom : enDc 

 fiinftattttaoochhjacm» maet en is foo htatbtigh niet als Dat 

 ban Den ï>yn-baflm. 



3n fgn anDtrt Deelen heeft hp notb etnig'ye anbete htaehrtn Die 

 in't >Caputl ban ben tBitten aBennt-boom oft in't Oóboeghfei 

 bate ban bctmatnt tyn. 



©an't hout tooi Den gtoote Tonnen gbcmactbt cnDebetl gije> 

 ïCCDtfcüap tot De yupfcii cnDt ftbtpen. 



a?e fcijoifft toosót ööebeftgut san oeïcntoiiUietaom bun leOet 

 mtOtMbtccpOcn. 



Cmytic-Bócclc Rembcrti JDodonii. 



HET XIV. C A P 1 1 E L. 



Van Hcrft ende Colophonie. 



GheOachc. 



DC Bijrtteföten man l^trft/ bte upt ben boojbefr (jjebcn 

 enbe men- aubctc Dirrgljelijrür boonicn Viloepen oft 

 tvantn / 3ijn bjgbf rijanbc : Jjrt trtfte i? borljt oft mojtts; 

 j)ttanött üatb : tjet brroe bomt alleen ttan be bjuci)ten; 

 enbe is oocb hatb tnbe öiooöIj. 



5 Ghedaente. i, jBo|UJeri/ 1t>eetlien oft ©orfjten 

 ^etfl / ia Uiitacfjtiaö ban berwe/ tuut tjoebt öan reucli/ 

 enbeblocptmeefi urtbelönn-böomen/ronDctïmgben upt 

 belBilbe/ enbe Dat bitfiwnïfi ban felfö/ ïuaerinecfi enbe 

 Dberbloebigijrt boor fmenïcjjen toebotn/ upt be tatlien ens 

 be fttupelien/alB rpgljcrneDcn/geüerft oft ajjDerö geguctft 

 in oibrn/ te tueteu nae bat De gautfr i)c boomen ban bmncit 

 bet enbe bol fauö gJjcbJOfben jijn/ battó / ntófp ineen 

 Tedaueranbert 3tin/ baer bap bojen bjeeber ban gljcfujo^ 

 beu hebben, ©efen l^erft ifi meeftenbcel fupbtr/lilaei; enbe 

 Doojloefttiglj/ alfintn ftein met ncerfngbepDt enbeboo^ 

 fitbttgljepbt bergabctt : Dan ben g(jenen bte onathtrames 

 lijrfe bergabétt UiojDt/ifi fomtijüt? Ijeel otüiipbcr/enbe met 

 beele ftcrfiolifitó/ iiciitlinvs en uoch ftcenuenej euDegrupë 

 bcrincngbt : enbe Defen moet ban gbefoDen oft ghefuioltcn 

 bjoïbencnbc ghtfupbert : tnaecalöDau en bluft üpmet 

 jneetborbt oftbjecraalBÖptebojen toaa/ maet ibojDt 

 bjooglj enbe mojfelbaer oft bjeut bfacni / felfs alfi Ijp göes 

 ftootcn / gfjeüjjtben oft gijefcfjjapt \»/ Dan ff byut J)p ten 

 Uut potbtiT.lBmttl te Dcefcn. 



•©au nttt allten Defeu onfupberenenbe gljeinengöben/ 

 jnatr ooch ben opjer hteu ongtmeughDen V)n\ t/Jjoe luptoec 

 Ijp oorli tö/bJo?Dt göcfoben enbe gucfmolten ; enoe ais hp 

 fitjubt geUioibeniö/ Danishp oocb IjnrD enbe uiojfclbaeiy 

 enbe ban gc|tootcn/gebJ?tbcn enDc tot meel oft fa . ge^ 

 bjoght cuDe felepu ghcfift UiojDeu : maei hp toojDt mceft 

 uictgroote blouteren ober al beruotlit/ euDe £otophonie 

 gt)theeteu: enbe Dtfen uojbt ban <$alcnüB uooj De alDtt- 

 Djooghfttfoojtebau'i|erft gljrhouDen. ©eXe Colophonie 

 ip ootlt roffet enbe uietighet ban Mtt\ae ban renige anbere: 

 ntacr a ifmeufe bj jüft/ ban üsoiD tfe Uit/ fepbt pliniup ui 't 

 jo.tapttel ban fijn 14 borrii. 



1. ©e tbJtcbe foojte ban =^erft / bat fd ben ^atbcn 

 ©joogen oft ©oji en l^erft/bie ober al met ben naem ban 

 ï?ci.ft bthtnt ib/ bomt boo^t tnbe traent oft bloept upt be 

 filoben oft frfjeuren ban be fchojffen/ oft upt be afgefneben 

 tachen / te roeten ban ben öoobcn oft ©itten ©enne- 

 boom. toefen ï^erft Voojbt hatft bjoogf) enbe bo^/in fon» 

 bcrijcpDt aio lip upt ben èooben ©enne -boom bloept; eru 

 Drie fomtiibtoljeel tuit ban bcrbie. 



}. ©e berbe footte ban ^erfriö ootlt ftarbacJjtigFj/maet 

 en bloept niet upt De ftrupthen oft tarlien ban Defe boo=> 

 men; macr Itpbt alleen tufftljtn bt fdjclferni ban be üuicij» 

 ttn oft appelen tnbe ronbom be noothcuo ban be felbe 

 $ ijn-boomen oft ©ennt-boomen. ©ellen ifi jjcbtnsbaeghö 

 nttt bthtnt: ban mm binbt in bt 3uotchcu ten gemengd- 

 De f o 01 te ua 11 l)nft/ baer bcfen ï?erft ooch bp 10: enbebefe 

 bjojbt banfoimmgljebooi IBicroocli berhorljt enbegfje^ 

 b;anbt/hoe toel fp baer fttrbetlban brvfr ijilt: want lp en 

 ib anDcrjs met ban Den 1-?ctft ban tuitten enbe fiooben 

 ©enne-boom/mibtfgabtrö ben ^trft bit tuffcjjtn bc ftljtU 

 fcren ban fjacr bjurhttn ftt)uplt/gljemengt)t. 



^ Phetfe. ©en beften ghefmolten^crjtquambantmts 

 trent be ftabt ban <£ olopljon/ m ftficmenbe voiert barrom 

 Colopljoniegeheeten. ©tn barben ïperfr bmbtmen ootfe 

 in bcrfcljcpbcnlatiDen: ban ben Uutfren plagh ban itfim 

 gftefonben tettiojDtn. 



f Tijdt. 3n be htettttïbtnDeöiaeriSbfeeptofttraerit 

 beftn 't)trft meeft upt Dt boomen : ruantban fietmtnfe tn 

 Tedabtranbtrtn/ etibemftaer brttigbepbt berfinoojen/ 

 tnbe iieel m t>cr ft bergaeu. 



5 Naem. mt ^erft bJOfbt gnmoemt in't <6?iefhfcr) 

 Rhcdnc POrAH ; in't ILatiju Rcfina; m't j^tberbuptftö 

 $crft; in't ï^ooghOnptfch^atti-.in't ^taliaetifth H«i»«;tn't 

 j&paenfcfj Refin». 



1 . ©e errftc foo?rt ban ^erft bie fjirt in't "öjiechfcrj 

 Rhetine bygra p'»™» Cyfa. , bat is Bochten/' ïOctrfttn oft 

 jtóoiutoen #trft / tft> foi»imtg()t Ainotthjitos ACriffv- 

 t&-; te ïï.attbfinonién Peotorrhytos np«TÓpf i/t©- , Datitj 

 op't iatrinfrl) Retina, humida, Refma fponte fliaens,. tube 

 ReCnaPrimiflua: Dan in Cllicien ytctfc CapnseUcjn xmtvoI-' 



amp, 



