«354 



(Tfóeeïty fyittcy^Mnnt-tioQn). 



f Tijdt. gj5eft boomen bejjoubenhun loof oocfc alle bert 

 t&mtet ttooi/ ghelbtb alk De boomen Die top in Dit laetjte 

 25octfe tot nocïj roe bcrch£etaen hebben, ^unbjuchteti 

 toojben oocfi in Oen 1|erf|t rijp : ban (p en ballen niet foo 

 j>ae|t af als bie ban be anbere meDcfoojten ban bit gewag. 



f Naau. ©itgeflatljt taan boomen too^Dtgenoemt in't 

 <5jicc6fcf) Elate E\ar» : toelrlien nat m IjeDensDaegbs m 

 <J>:iecHenIanbt norrj onbeooitien ghetyupcKttoojDt; m't 

 ILatijn Abks;in onfe tacl l©itte tpennc-boom jhi't ^ oogf> 

 Duptfrij 22?ei|Te ©<mnm/ enöeSEcijTM-Oanncnbaum ; m't 

 31taliaenftö ^*<";in't .èpacnfcb Akett. 



i. 3De ecrfte foojten Ijeeten top epgljentlijcB <!5emcpnen 

 TOitten SDenne-boom. 3n ©jancferrirB noemtuienfe 

 Saiffe : ^elloniuji fioubtfe üoo? ben Abies femina, bat is 

 IBitten ©enne-boom TOijfRrn/alstoptaoojfepDthebbet / 

 naebe fceringhe ban Cijeoph?a1tus : enbe ücrfebcrt batfe 

 m't lattjn Sapinus ghehtctcn toojDt. jt5aer nochtans 

 ben naem Sapmus en bcteechenbe bp be oube ILatrmen 

 gfieen btjfonber foojtetaaneer.igftcn boom; ïnaettoasatis 

 berg niet ban bet onDertfe beel ban ben fituprn btka 

 booms/ Diefonberfenoopenofttoecrrn iö/alsbiijcntnict 

 alleen upt fëttnius in't 59. tap.ban ftjn ió.boerft / macr 

 oocb upt üitrmuus int 1 1 . tapitel ban fijn 1 . boerft : ben 

 toelcben baer noel) bp taoeght/bat [jet opper(ie ban ben fel* 

 ben ftruntK / bat hrioopacbtigb,- toetrarljtiglj eube Ijaröt 

 is/ Fuftcnra plagij te fteetcn. 



1. <©e tttteebe oft min gemepne foo jtc taan Witten ïlDen; 

 ne-boom fiouDt ben felben Sellonius taoo?. ben opjerfjten 

 Abies tan be ottDers / enbe boot bt Abies mas oft IBitten 

 «©enne-boom jBanneften Dner 'Stheopljjafius ban fpjeert: 

 enbe noemtieiu't ƒ raufcli Du Sap enbe Sapin. 



^enmojutoen ^terft/Oie upt be frftojfle taan be ionglje 

 TOitte 33enne-boomen bloept / heetmen in't Cnterftfffi 

 Dacryonteselates &mfvw rm \hJ.™\ in't ILatijn Lachryma 

 Abictis , enbe Lachiyma abiegna , bat tg 'SCraen ban ben 

 BSitten ©enne-boom : enbe in 3talien beet tfp ootk £«*>•<- 

 mo : ban in be Hpotenenban 3BuptfchIant noemtnienbem 

 nnalijtKin TerebmthinaVeneca.üat is Bencetfchen Cer* 

 menti jn. «Pnbc fommige jiin tjan gevoelen bat befen taorh= 

 ten ^erfi ban 3Diofco2tbé« Elarades rhetinc h'n.aaS'iK fwrin, 



bat ia o3liearbtigDen$erji/ghf betten is gljetoecft : ban 



Cruydt-Bocck Remberti Dodonaei. 



benopieehtcn <©Iicar|jrtoï>ttt ^erfï/in't 3Lattjn OkofaRe. 

 una, ctibtrrrjjiltncrgljtnpinbanben opjeebtenmomtoen 

 ïjerjt tan be #ijn-boomen/baer top toojen af gbefpjoben 



-jjen^oogljen^erjlbflnbelé ï©itte spennc-boomeri 

 too'bt met recht Rhetine datine p'ht;V» Uar/m j in't ILatijn 

 Abeigna tcQna , bat i» fêetft ban IBittcn ©enne-boom/ 



^'Aetdi'.kracht endc Werckinge. ® e fcïjoifTc ban bê 3©tt= 

 ten ©enne-boom ïss btoogljmaeebenbe/be frbo?(Te ban bert 

 ïdijn-boom nan brachten gjjenoegöfacni gclijcb; te toeten 

 niét foo Ktacütiglj als bie ban be TOilbe ^ijn-boonien. 



UPerreerltbanbcfeboomen/ te toeten biebarbtiö/ijreft 

 be felbe bracljt biemen imben ^ei |i ban bc IMbeiagn- 

 boomen bebmt; enbe is ontterrner ban ben gijenen uit om» 

 trent De fcöciferen tian be #rjn-appelen gebonbentoojbi/ 

 bocij toat frberper enbe to armer ban acrb Dan Den opjerft* 

 ten ^Termentnn: enDe Defen toojDt om fijnen gocDen reutH 

 in ftcbebanï£>ieroocli met anbere toeliiecbenbe bingoën 

 bp be beroocningben gfiebaen enbe berbjanbt. 



® en boebten oft mojutoen ^erft/ Dat ip Den <3rraen ban 

 DenTOitten ©enne-boom/Die fommige/ aljSboojfcpDtijj/ 

 ©eneetfetjen aTermentijn noemen / iö toarmer enDe bjoos 

 ghet ban ben opïccljten 'Scrbmtijn oft ooch ban ben ILojcj 

 ben Ï£er1t/ Datijs <J5Ueinepnen Cermentijn ; om Dteötoille 

 bat bp ooch bitterertö Dan De felbe. ï^p baegbt af/fupberï 

 enbe opent / enbe rcpntgbt alle berouberbe toonben enbe 

 5cengljeben/ maenljeelt enbe gljeneeft alle berfefte toonben 

 enbe quetfuren : enbeljpigfonberlmgljen enbe epgfjents 

 lijcben goebt tegtjen be toonben bant hooft. 



3Pen felben ©enectfcljen Cerbenttjn een ftalf onte oft 

 een loot ftoaer fcffeno ingenomen/ maeebt ben buptb fatljs 

 tclrichen enbe gljciuarbclncaen toeeeft/ enbe tnrift af alle be 

 Dnfui'berljebcu/ bie in be bermen bafï enbe hlebenbe oft al 

 te lahg|) marrenbe jün. <®p ben felbeu tijbt bjrittbp af 

 alle 3anbeaenö oft 'tgrabeel bat in be loopgaté oft aberen 

 enbe boojgangljeu ban be piffe blijft ftcbenbe: enbe boet bet 

 toatcr enbe be pifie tamelncben toel fincnen enbe njfen. 



''atgebfuptb ban befen ©eneetfrben <3Cermentijn is ootK 

 feet nut tcgben be bmppinge oft tiloet taan alle onfupbere 

 bocljtigbcbeu/enbetaanbet faebt/ bit taanbe potben gbes 

 bomen ip; teiLetenalfmenliem ettelrjcbe bagben aebtet 

 een besmojgljenssnucjjteren inneemt. 

 ® an om bem fehetiticfier te gebjuptfer /falmen beft boen/ 

 mibtsi jjeiu ecip met cenige berftoelenbe gebiftilleetbe toa* 

 teren/tjp ban l©egbbjce/'t3p banlLattoutoe/neecfteltjcii 

 upttoaffcijenbe/eermen Ijem in gbeeft/om booj be taerfeoe* 

 lenbc bvacjjt ban be felbe be ftberpigljepbt taan befen Cer* 

 mentnn een totpiugbsben te temmen / enbe fjjn hitte te 

 matighen. 



BIIVOEGHSEL. 



IJBonfc tatl notmtmenbtftntl9itttiii©ennt-boom 8Dtt»«P»* 

 lllifi Ma(t-bcx>m; in «engtielanDt OOCh Malt tree, Dcrlc ofC Fir- 

 re tret ; in ©jantfitjjCK Autt, CJlDt OOCH Du Vctgno , nla ffltllO* 

 ni:i3 tupglir. in googÖDuptftÖlanbt Danncnbaum enOC Ficchten; 

 Ól't iartin Abies Plinij & vulgi , mBe Abies mas Theophraftis 



(icf onterftöif ban btn ©uttn-eoom oft JFobim Der ©uptfcjKn/ 



Oie Abics ferrnna tnBePiceaPhnij &vulgi9«t) in 3talirn OOtlt 



Abezx* ■ öaet Dtji bocStigbm 9«fl ban btn fclbm ooeft Ogli» 

 d'Akxu fttet; in't lattin Oleum abiegnum. 5©an acnsatnOeOat 

 spoboncua D'ettftt ban btft ttoet fooitm nat Be mepningb» 

 ban StllOlliHB booi De Abies femina houbt / tnbt Ut ttotebe 

 toooifit Abies mas , <C!ufiu0 ie ban gtjtboeltn/ flat ben Koobro 



39tnne-b00m Oft Abies Cruciata noOf be OpietbtC Elate airhen, 

 Abies mas oft Abies mafcula ban CbCOpluafhW tt bOUbtn ia : 



cntie boo? bet l©nf hen oft Elate thcleia nan ben ferben 'Cbtopbia* 

 flus boubt bp btfen tegbcntDOOjftigijen ilDttttn t©tnne-boom 

 ban Ijoopb&HPtfcblanDt / Dit bp toat anbtts btfcjjöft ; te tol* 

 ten alOli» : ®t Abies ban ^Hniua Oft Elate thelcia , Dat i« Abies 

 femina ban «■bcopbtaftua(in't 3taliatnfcb tnot ^paenftti Abt- 

 f»5btbtttcn; in't JftanltO Sap enbe Sapin, in't «©offtntntRfeö 



Thannen ; in't ÖOOgbDuptfCt) Thanncnbaum ) ia ttntn ftbOOntn 



feet boonbm boom / met ten glabbeftbojffe/ toitttebanDfeban 

 ben f>tcR-boom / met gheftnipfit tacfetn/ bttoafftn mtt blaoeten 

 Cie plat ?ijn nlffe iongb ?t)n / enbe ttoct fpitftn btbbcn / atn De 

 bobenftt fnBe groen / atn O'onStrftt afcbbcrtoigb / atn otpbe fg* 

 btn ban De tartten bama-Bbttotja gbtbotgbt / foo oat btn ghtb«> 

 lm tach plat enoe in een gheboutot ftbijnt te intfen : maer ala fp 

 ouflt 5ijn / en flatn be blabcren foo nitt ; toant fp tnn barnet / PD* 

 btr enbe Doot botter/botb ooth (lehtnoe. 33e bolloafftn boomen 

 Sbeben atn batr uptcrüe tartten ttpt tltfetn ooifptongb otr bla* 

 beren fonuntta hltpnt bloepftlen/ mtt tnrtttlt ho'.tt catteltena/ 

 bit bate félbtn batr nat ontlnncitfnat ot btoemhtna ntrtoo» 

 ntn : enDe bit bloepfcl blijft Datr fomtijbta arn tot (jet natftt iacr 

 t-e. ©e biutbtm oft apptlen ?ijn Ditfttr Dan Me ban Dtn Rooüm 

 <©tnnt-boom / booj bot oft ftomp / ban bitcDt fcötlftMii btrfa* 



mttil 



