enbe gbeojoogöt fep ban $tt crupbt bat Achiiléa Sideriris 

 i)eet:enbe baer is oorfe een rrupbt tJPjanenbloct ghcnoemt/ 

 ban tpoboncue eibers bcfrlneben : Bic bcpbe met ben te? 

 nentooojbigbenSDjafeen-boom tfljmi gcliirHeniffe en Reb- 

 ben. jiöacrbictnae/onOcrbc £>aptn t fullcn mpeen an* 

 bet 3D?ancnbloet enbe oocli ben Dragonal befrhinben. 

 Campher-boom ,-ende fijn Gomme. 4. 



D<C <8ommc/bie bcbensbaeghs Canferhcet/ en b% br 

 on bc f rluiiüero met bekent gcüJ cc ft: ban$ctiu$i0bc 

 eetfte DtiSrr 'alle bc One rlicu bie baet iet ban bertnaent 

 geeft/ als <©ntcias ab ^c^to betupglft. IK en heef tfe hier 

 boojtijbtsghehoubenboo^eenfoojretoahgnDiacnrchBi- 

 tuinen : foo" bat be üJittc «ïanfer foubc Jün 't frjnfte ban 

 bat Bitumen/ bat aen be f f helen of t berfafclen ban be pot; 

 ten/baet fp in gïjcf oöcn ie/ blijft (jangiir n ; enüc be anbtiv 

 baermen tenigljc {joutfienjs bp binbt/tubc graubicr is/on» 

 gbefoöen foubc 3ijn. 3>>anben fclben «Bartiajs fepbt batfe 

 ten «©ommeiSDancenen boom : uiclcficn boom begbe? 

 baenteban ben<©Kernoten-boomfcbi)nt te Jjebben/ met 

 bJitachtigbeblaberen/ban maechfel be ï©ilgl)e-blaberen 

 lieel biel gbelrjtHenbe : ïuienp bloemen oft bjudjten bent 

 nochtans niet nenent en 3nn. <Oen ftruprk oft flam i$ 

 afthbettoiglj/afej Dien ban ben Bucrfien-boom/ fomtnbtp 

 toat bjupncr/tamelijrlten baft/fcer jjoog&enbe greot moj- 

 benbe/m beclefnb-tarncn U)ntenbefnbuptgcfp£eflbt/cnbe 

 iuftigljmn acnfrljoubjcn. rótbefplctenenbeliloben / oft 

 upt 't bhmeufttban bcfen (lam tratnt befc «öonwue / foo 

 bat be berbers oftftucfeen ban ben boom gljrfaegjjt/ befe 

 <5omme fomtijbtstoanhaetgbebrn. ^Pefe tfanfetijs Ijcel 

 ttrit alfferrrft uoojtftomt / cnbe niet boo^ ctnigbe honfte 

 oft ftebinglje/ als 3lbiremia incpnbe. tpan fp ia epgïjents 

 ItirEc tbjeeoerlep ban gedachten, ©e ectfte homt tipt €1)i= ! 

 «a, enbe befe UJojbtm Cfjjiftenboni gcfonben: bc anbrr ijl 

 tod bonbcrtmael ftoftelijciier/ cnbe barrom en too^btfe in 

 befe lanben niet gbebjogbt/ cnbe homt upt Burnco. ;pe 

 eetfte tuojDt in toitbc Isoerltslicns bctrnmelt enbe ber= 

 fcochf; enbeuiofbtbaerombooj ren gfjcmengclt enbe on- 

 fupber bmgh gcf)oubcn: 'ttoeidi ong ijf loofeiy rft iu : vuant 

 baatt bet foo/fp en fouöe nut langb goet binben- 55e anbet 

 is bietberlep : een foojte is felepn ais Qitft-üttit/ oft iaat 

 groote r; enbe bie is meeft befte hoop: bc anbet bj.p ;nn bed 

 oft luttel gbeadjt / nae bat fp groot oft ftlepn 3g'n' al? hp 

 bjeeber betoont : ban men btnbt baet fomtijbts er nirjlje 

 itïcpnc fteenfecnSbp/ofrüJatfcbaBthnghenhoutS (oft een 

 anber 45ommt bie fp Chamderros noemen / De gbebaente 

 banrautoen Amber bebbenbc: ) anöcrs en biojbtfpniet 

 brrbalfrljr: mant be toobe oft f matte placncn/ binnen öatr 

 fomtijts aenfict -fiomen ban be onfupbet fjanbé biefe aen* 

 raeeUeu. SDacrom plegen fp be [clbc 111 een lijnt boeclisbcn 

 te boen /cnbe in unirat mater met S>eeu cnbe jLtmoenfnp 

 tefupbetcn/enbebaernac aftcfpoelcn/cnbc meberomte 

 beoogen. JDen fepbt bat befe foo; te in gljcen uiaefbommcn 

 en bcrgaet/als b'anber:eube bat ren bnpuigOsuen gciiocgij 

 to om b' anbrr beter te maerfteu : cnbe ban ie bat een rjlic- 

 mengjjbe fooitc ban Campljcr/tt meten ban be befte enbe 

 flctl)te fomtcu tfamen bcrfatnelt. 33an aengaenbc be glje= 

 ne btemenlner te lanbe ferijgljen/be beflc is tic mittc/boo^ 

 fcJnjnenbe/fupber/ fteccfe ban reuen; bebJeltBc ineen Jjret 

 bjoobtgljcltcncn/borfjtmojbt /cnbe niet Dmogljenmojbt 

 alsbcanbcrbic onrennis /bic6/bjupnbftfmart/ met 

 ftotHöftens bermengfjt. ,g>püJ0£btin1Lijn-faebt/ ©lop- 

 rtupbt-facbt oftpeprr bcgrabcr,; mant anberjS foube bacc 

 fetacljt bcrbvumien. 



3?e Canfer Homt upt <©oft-3nbien/ te meten bc befte 

 upt J5utnco/23airro0 cnbe js>amatr;>;De anber nft€iitna. 

 5?efe <!5ommc beet m't Urabifrfj Caphor enbe Cafur; b» 

 anbere Capur; öaer nat Caphoura Kütpupa int <6rietlit;;;n't 

 Hatgn Capliura ; in bt Slpoteöen Camfora; in 't 3!>urrffb 

 Camfrr;tn't ƒ ranfrt) Camfre. ^f»e befte foojte ïjcet Caphu- 

 ra de Burneo; be (icrl)tfte Caphura de China. JlJattjjioIiljS 

 noemt ten fooue Caphura Riachina. Jtnirenna fpjeerlit ban 

 een Caphura Afcap: Dan bic en gaet befe Caphura niet aen. 

 5Bceft alle bc oube enbe nieume fcbjiibcrsfeggcnbat tit 

 Canfer oft <55omme ban bcfen boom ftoubt enbebjoogfj 

 is in ben berben graeb : ban om bat fp licht ontftcecst 

 enbe 't bier bat enbe behout/ cnbe bjanbenbc blijft / al iffe 

 in't biater/cnbe ooefe om batfe fcér bicömtilö in m aclbotn* 

 men bergact/bacrom fegghen anbere batfc marm tó. 39aa 

 hoe ()et iö/het blutst bat fp in be ontftcermnghe enbe lees 

 jughtptöcïooghcn/cnbeinüeoerbjatmthcptoftbcrfchou^ 



Befchrijvinghe van de Jbroghen, 



toinge bcp hupt* bijnae fultficn liotitoe betoont alp fnew; 



$>? te fonbcrlinghcn goet tcghen ben faebt-blocbt / cnbe 



tegen bni üiittcn bloet bet bjoumen/met mat pocber ban 



«Jmmet bermcngi)t/enbe met matct ban plompen (ngc^ 



nomen. g>p boet oorh flapen/ met ccniglje fpnfc oft bjanefe 



inglienomen/oftani'tbooiljooft ghcljoubcn t banbeel 



ghcroöcn enbebooj ben ntufc ghehouben / biooght fp be 



herffenen: enbe nermtben baecn uptb'oogcn/iae boet ben 



menftfie Iangl) maerhtn. jaictteinin een ballehen baet 



ban gemaecht/bichmijls gcroben/bebjiit oft beljocbtben 



menfrh ban be peft : enbe fp gfieneeft be beten enbe ftcBen 



ban be nangljen/enbcmtberftact allebcrgbift/ ingljeno= 



men oft opgelepbt. <pc felbe flf>omme ghenerft ben Jjooft* 



f atcr bie ban fcecte bothtigbeben fijnen oojfpjongh heeft: 



boet bc berhittutgtjen enbe ontftchinghen bergacn (fon» 



berlingcn ban bt icticr) bcrfeotlt bc nieren/ enbe ftelpr het 



bloet. i>p berfoct ootli bt berftoceringc enbe bcrljtttinge 



oft ontftefeingtje uan bt monben/ban t milbebice / cnbe 



alle opbtarhtigheben / ficetegcfbJillen enbepiipftcn. <©nj 



ben faebtbloct enbe ben toittcn bloet te ftoppen/ falmcnfe 



jouben op't gemaeht oftanbete frftamclijcfielebcn/opbe 



nieren oft lenbenen/ cetft ontbaen 3Ü"be met flijm ban 



©lopcrupbt-facot oft ©trtupiS/ o(ï fap ban ^arhtfthas 



bt, <®m't bloepen banbenncufe te ftoppen/ fteetfitfem 



be neufgaten niet gebfanbt jaetel-faebti ofthoubtfc acn't 



boojhooft / inct fap ban ^onberbaert. flieu boetfc bfc 



guaemcltjclt bp be ooghfaïücn/ oftanbete bingen biernm 



berepbt tegen bc hectc gebjehen bet oogljen/alsgcfcpbtisi. 



<©p bc lilootfccnis gehoiibtn boet be blcefrhclijthe oft on* 



hupfrltc begeerten bergacn. £>elfs (als bat ILatijnfcfi ge= 



Dirht ïiptmijft / Caftratper nares Camphora odore mares) 



ben reücfe ban Canfer maeriit be manp onbjuthtbaer : 



biant alfmen «ffanfrr op't biet mojpt/ ban Tal bien roorfe 



ben menfep/bic hrm booi ten neus ontfïmgljt /langen tijbt 



onluftiglj iac onbequaem tot beülecfefjlijrljc berfamelm* 



gen maethen. jBcn maeefctbaereen mater ban/ oft men 



mcngljfe met öoofe-luatrr; cnbe bat is fcer hermaan om 



be hupt bes aenfichts fupber enbe fchoon te houben. <®nt 



Camphcr te ontboen / falmcnfe in olie ban Slmanbclen 



boen: enbe ban tffc goebt gljcftrcften opbetanbenbietoee 



boen: anbere boenfe in het mit ban een cp bat hert getoo^s 



ben is enbe iatcufc foo in ecnen htlbet oft op een ftotibe 



plactfr ontiatcn, ■ foobatfeeen mater oft olie geIijtHt,enbe 



bie ghcbjupcaen fp tot bcboo^fepbe gijebjehen. SJJeSJn* 



biacnen boen befe Oommc oock bp hunne fprjfen. 



^Eiaccmojbcn notljbcclebingenban befe «Ciommebers 

 3iett(alsis't gene bat 2S>clluncufisfcIj?ijft/battct een ta>a* 

 ter upt btn <£anfer-boom bloept/bat heet is in ben berben 

 graeb/ als ben boom felbe ) bic ban beu fclben <6arciajs 

 met bede rebenen meberlepbt 51111. 



Wieroock-boom,ende Wieroock. ƒ. 



DCnlöitrootli-boom maft alleen in Straïrien /enbe 

 nrrghens in^nbicu (af is 't bat fonunige feggenbat 

 jjpin ÏLf)r|t-3nbicnoocli te bmbcn iö ) maerbp en is niet 

 ten bollen behent. £>ommtghe norhtanö/al.a" <6arriaö 

 fcljjtjft/fcgQfn bat hp een ftlcpn booniHcn is/ met blabecjs 

 bic ban bcniRafticfi-boomgclijrfi.3?c fclbc maerfeen baet 

 tujee gheflaehten ban. ^cteerftcisTusmontanum,batuï 

 üScrglj TBicrooch-boom/bie ben befttnWierooch bjaeght. 

 ï^et anbet gl)ef!atht maft in be lecgfte oft blatfic bdben/ 

 enbe geeft heel flerhtenffiietooaV bie met anbete ^etften 

 bcrmcngltttoojbtom be ftftepen mebe bc fmeeten enbe 

 bichten/ alfmen Ijier met 't #ech boet. T>an Eobd toont 

 ons cenbicmbt blabtbooj ten IDicroocö-blabt/ bat hp 

 Tutis liropidi folium noemt/bat ie ; Blabt ban beu Blacteu 

 IBietoot e; enbe fepbt bat be gene/ bie bat mebe-ghetyogfit 

 habbcn/hem berfcherben bat ijtt een ê boom te ban ftrupeft 

 ben V nn-boom gjljelijcbenbe. <Dit blabt en gfitiij ciit noch' 

 tans bcJBaftich-booin-blaberen nict/macr tö ban bet on- 

 berfte (teelden tot bonen aen ben top ban be Ëappe bobbel/ 

 al oft jjetban tmee bunnebcllchcns gemacc&tujaer/an 3 

 berbalbe palmc langf) / bt gebaente bebbenbe uan een ga* 

 penbe ^otshapjotn/boben gljcltjefe renen ï?clm ftaenbe/ 

 fulrhö alfmen aen gbcen blabcrc/ njaer teel aen fommige 

 bloemen fict. ©an al is bcfen boom foo oubeftent / btn 

 ^erft/bic baet ban fcomt/is foo bed te bcScnbei ; bie Wie' 

 rooeft gljffjecten mojbt in onfetad ; in 't ^oogbbimtfrö 

 2Bep&rauc(i ; in 't Catijn Tus, a rundendo, ofc oofliThus 

 nachet <J5riec6s tooo^bt ; om bat DcQcpbcaen batgljc? 

 b;upthtenin Dtbcroocéingen/ bit fp ter ecten ban bonne 



&ooen 



