m 6 



Den rrfttrp-ftenenbenrugö-gtatb/ enbe langfjcn Herat/ 

 cuDemcrcHclijcHe boeten. 



IfcepDe Defe fooien Dan «Djanenbloct/ te toeten De 

 büsonne enDe De borhte / 31111 matclnrhen gbclielt ban 

 aetbt/ ban ftjjijncn tont bitttjstc hebben. 22epbe bm= 

 Hen ben Itjfbe gtjcnoten ftoppen ben bupthloop: 'tre'.be 

 •boen fp oocK/alpmcnfc op ben bupcn ftrntht / oftmet 

 feliftericn ingiet. ê>v fioppen allerlcp bloetganrlt : belet* 

 ten alle tooti)tialjeöen ban ben Jjoofbe op ccnight leben 

 tefincUen / alsmcu't pocbct op De ferupn ban t hooft 

 ftropt : fp heelcn be berfchetoonDen : iMthetnun het 

 tanbtbleercft aan berrottinghe/ enbe maecfeen be tanoen 

 na|t. Boojts Dienen fp om te ftijilbeteii : toant fpgbe- 

 ben een fclioone toobe bertoe ban baer. 

 ■' Dragonal. Clufius Dcrmaenttian tenen Fruftus Dra- 

 eonahs upt ,f>paegiuen gbefonben / enbe op 't £>paenfch 

 Dwmd gfiehceten/ foo groot als een ïtrieclte/ronDt / met 



Befchrij vinghe van de DrogheiL , 



baïftb f toant Datt en iflermatt tenbcrïrp. ©oojtSaJ 

 io 't raecHC Dat Defeaioë toel fctjnnt een «©omarljtiglj fop 

 te toefen /enbe al toostte met <JBommebtrbalfcl)t/alu 

 gtjefepbt is / men biubt nothtanS gljetn éomrat aen Dit 

 göetoas/ als fommigljefcggbcn: ban boer bjuppt rom* 

 tt,ots een tacpeenbeiilebenüeDorhtighcpt oft ;ctberupt 

 DeblaDercn/ Dte nctghens tot nut oft ghebjupcHelijcK is. 

 ''C gantfthe gljetoas 10 ftoaer tnDc bupl tan reuen/ tnDe 

 bitter ban fmaecb ; enbe boe Dat nacrber bp De toojtcl is/ 

 hot Dat bittertr is : Dan De upterfte blaberen 3rjn als 

 niet bitter, «jominigfie rc&iiben ( fepbt ^liniujS ) Dattet 

 bp^terufalem een Aloë mctalhca feu foflihs gfiebonben 

 too;Dt : maet bat issüMfrft. 



5©efe»loë toojbtinSinDien ooclt gJtbjupcSt om ben 

 buptfete repnigljen / om oogbfafben te mattlten/ enDe 

 oni bltefcj) in De toonDetv te Doen groepen : tot Dien epn- 

 De houbeii fptn hun Hpotefeen een mengtngbe ban aloë" 



Xfn^Sb&^^St^^MMn^ enbe jBprröe/ Mocebar gftenoemt/ Die fp oocfe Deel 

 «^iïï^ , ^.!lSi2^ ï ^SSiVZ^ta« en achten om liunpeerben tegbenefen/enbe om Detooimen 



een umi unim™ »>•"«' > -•• •»■»••— «■ —\ VV —— - — - 



niet Dan een fteenacbtigljt Ueerne nertoont: maer Daer en 

 ftaet gljetn gtjebaente ban eentgb bier op. t©an Dietgbc* 

 Iriifte bjurhtenin b'acrbeghe|tenen/geben blaDcren upt/ 

 langntoojpiglj/ bijnae als ILifclj-blaDeren/ groen / roit- 

 bomrooDcftreep&ens bebüenbe/ fulcliss alö 511» De blaöe= 

 ren Die top bo^cn upt Cluuus befr Ijjeben bebuen. s, o bat 

 het te ghclooben ijs/ bat Den boom Daer jRonarbes ban 

 fujeerfuv ban ben ©janen-boom ban 3Qa be ^ojto fan= 

 to tterfcliilt: al gfitwen fp btpbe roobt enbe nut fap / bat 

 ben naem Sanguis Dracoms met recht boeten magfi. 



«Pinipimchi , «ai» Den fclben JBonarDejjüeftlj^eben / 

 enDeLacPmipinichi gljefjeeten/ ween melcftncljtigtj fap 

 Dat m ï©eft-^nDien meeft allcfius in 't bafïe lanbt ghe- 

 trotl'en toojet ur>t Hlcniit .boomfteniS als appel-boom* 

 Henö/ uji (p pinipinichi noemen : toant aljs fpbe tarnen 

 Daer san fnnben oft quetfen/ Dan bloept Daer een mclcö- 

 arhtirth fap upt / toat DtcfiachtiglJ/ enbe lymarljtigh oft 

 taep; wan De uielcfie Djp oft bier Djuppen lnghenoimu De» 

 buptft toeecu maeeften / enDe met groot ghctoclt alle gal* 

 athtigfie enDe toaterarhtighe obtrbloeDigljeDen upt Den 

 «ifbeiaaöen. g?nu fp bjineften bat meeft met toattonn/ 

 oft nemen 't pocber ban 't felbe ghebjoogljt mtlcli/Dorft 

 heel tocpnigl) tfcffenö /om Dat het foo ghetoelptgh in t 

 toertèenisi. ©anbtt fap Ijecft Dat crgDenö/Datfoo toau* 

 nttriemanDt/DitCatingbenomen Ijecft/baeveemglj fop/ 

 ïlDün oft anberen Djancb nae inneemt/ alle De bracht ban 

 'tfelbe fap opIjouDen / enDe Den buptfe tttjtont Ijarbt 

 tooiDen fal :Dan alsmenbegheertbat Ijet toerrfit/ ban 

 moctmen otto toachten ban baer op te flapcn.©oojt0 foo 

 tébit faptoarm enbe Diooglj in ben Dcrben graeb. Jliaer 

 het iö btftDatmtn enjs Daer ban toarht alöinen De too}* 

 tel ban flüethoacan oft tenigl) auber fathtet Dingljbes 

 homen 6on/ oft &loè. 



« Tanagut,auberiSSabeani, Xabra, oft Camarronum, 

 ban fiautoolfiuiS bermaent / iö een ghctoao metboore 

 bjoofe halmen/Djp botten IjaoQÏj/ binnen hol als 13lier/ 

 rerhtopbjafftnDetarKe(ici!jS Ijtbtimbt/ bic langfjo henen 

 ghebooitfiiu / al oftfe ghcfpleten toacren / banbertot 

 geel groen / bol frherp melclt / hcetcr ban tBolfs-mtlcü. 

 5Dieban«?gppten achteu Dat bctl om beu buptutocccfc 

 temaeenrn. r.. r , 1 > 



n Aloë ( te bojtn ban ©oboncuö oocfi bertöjtben ) 

 fócen Tap ban een crupot/ Dat in 3"bien beel gl)eacljt 

 toozDt / enDe alDact Areaa ijcet/ oft Catccomer; in t Ura* 

 bifrh / 'SurtHff h "iDe ^etfiaenftlj Ccbar [ dualritn La- 

 ber;j tn't i>paenfch AAn; in 't ^ojtugieji ««.«re; in t 

 (©rietHss enDe iLatiiu Aloë , aljS ghcrtpDt 116. £>p toa|t 

 bcclin «Tambapa/ Bengala enDe elDerjï : macr met in 

 SllrranDiicn - altoojbtfeban Daer ghebjoght. ®e bc|te 

 toaft in «>Qcotoja ( enbe toojDt ban Daer heel «fien / 

 fcfriirfun enbe <£?uropen booj gljcfonDcn ) enDe itj Daeront 

 Aloë Socotorina ghe|)ectcn. 33tfe Uloê' oft fap toojDt upt 

 het gantftlje ghttoari ghehaelt / enDe niet upt het inib-- 

 bclfte oft onberlte beel ; enbe ia baer met foo groote me- 

 nigi)tc te binbeti / enbe foo gocben noop / bat Ijet niet 

 ghclooflrjCH en is bat fijfeDaer«crbalfr (jen foitöen toillei ; 

 alïistbat CtiofcojiDcu fepüt Datfemet *©omme enDe 

 2tranabcibalfcbttoo;Dt. 5Tan Die bcrbaircljinghe moet 

 inhetberbocrenghefcfjieben. iBaer fomtiiDtöijSDe cene 

 toat fupberber Dan D'anbct/ enDcDaetom beter. 3?efeid 

 baft cnDebuljt meengljenotcu / enbe nictuooo : Dan De 

 anDer iö boofer enDe onDuhttr. jHaet aengaenDe Dat 

 fommigöe berftötpben geuathten üanHloe pellen/ 6at ig 



tuut jtjpnyt/ "■"""" vw-" •»»•••» - ■"*• 't- «««-i» utci 



arhten om IjunpeerDen tegbenefen/enbe om Detoojmen 

 te boen Herben bie in be toonben groepen. €>alenus gaf 

 Djp fturliSibenjS 2tloüö foo groot als Citers nae'tabont- 

 mael/ om De hooftptjnc te berfoeten. ©anbe 3nDiae* 

 nen nemen Dc&loê booj De maèltrjDt/ enDe eten baer feer 

 goeDe fpijfe nae /Doch leer toepnigb / als ^linms ootfe 

 ftpDt Dat De ïtloé' beter toertht. ©an De ftlbe 3nDiac= 

 nen/ als fp eeniglje D?anc6en oft pillen gljtnomen t)tte 

 ben / Dan bltibenrpgljeinepnlijcltbijf uren langb fonber 

 t'eten/ banenen oft flapen : heeft Den Djanth miDDclcc 

 tiiDt niet gljetojogljt / foo berjtcrclien fp De magbe met 

 ttoee D?agljmcn jBaftirbc/ontDacn in fioofetoater/ftrtjcï 

 ftenDe Den buptlt met €>fien galle / enbe eenen lijnen 

 Doecfi in De felbe <©ffen galle nat gbtmaetut/ Daer op leg* 

 gljenDe/ om Dehracljt ban ben D^antn te bermeerberen/ 

 enbe b« ingbetoant te Detftcrchen. 261s Den buptfe toel 

 toeetBtoo£Dtinbm tijbt ban Die bijf uren/ foo gheben 

 fijfe Djp oneen bceubtr fop/ enbe anDers niet : Daer nae 

 Diintöen fpeen toepnigb aoofentoater; enDe napen toat. 

 <ünnc foo toO^Den De blaDcren ban Dit gljetoas felbe in 

 <8olt-3nbien oocfe beel ghebsupcut als een lichte putga- 

 tit booj De feiiiberen enbe ftoangbert bjoutoen : toant fp 

 fiebtn bjp oneen ban Dcfe blaDcren / Die eerfl gbefeapt 

 oft ftlepn gbcfneben 31111 ; enDe boegben Daer bp ttoee 

 bjagljmen grof fout: als bet btghint te fieben / fijgben 

 fpDat / enDe Doen baet een once ^upcfeer bp ; enbelae- 

 ten DitDenbtelen natbt in be lotbt flaen. g>mojgben$ 

 bjoegb omtrent be fes uren gbcben fp De ferantfee befeit 

 bpnea foo ftoubt te bjtntfeen/ terbieDenDe b«nte Oa- 

 pen: maer latente toat langhS be lianicrtoanbelen / o» 

 bat Dtfen Djancb toat betet toetene. g??p uren Daer nae 

 gbeben fp baer bier oneen hoenDcr fop / met cttelijtlie 

 grepnfeens iföafticfe : ten «re Daer nae mogfjen fp eten/ 

 enbe een licht oft gbetoatert töijnfeen Djincfien. 5Dan 

 fp nemen beel oft luttel ban Defe blabcren nae bat Den 

 hraiicfeen ftercfe oft flap is. 3mmetS befen bjanrfe is 

 baer foo gheinepn enDe foo beelgbeatbt aIsb«ttbf|Kan< 

 ne oft «Taffie •• toant b» toercht fonDer moepte oft te 

 groote ueroertcniffe. <3Ce <©oa ftootenfe be 2ttoë toel 

 hlepn/ enDe met melefe gbemengbt 3ijnDe/ gjebenfete 

 bjincfeen De ghene bie eeenigbe ftoeeringben oft 3eeren in 

 De nieren oft blafe hebben ;oft De gene Die ettetatbtige pifTe 

 nutjt tooien. ©elDogclaerSgbebjupefeen Defe blaDcren 

 oocfe/ om De gbebjofeen beenen ban De bogelen Daer meb* 

 tebeelen. StnDere gnDiaenengbebjupcRenfe om alle göe« 

 ftotllen te tiipeu. fbP en is be inagbe epgbentlijcfi niet 

 goebt/ Dan alleen iniDtsbatft De botöttgbeben uptD*nft/ 

 Die De magbe berlaben. 



Aloë te Avignon ghewaflen. ©en feer gheleetbcn «©ot* 

 to? fjacobus ISontanus/ tecfttot»bignonm eenen bof/ 

 neffens ben muer bau b« naefie bupS aen Deu 3upben/ 

 een «loë gljefien ober De bonDert enbe meer jaeren ghe= 

 facptoft gbeplant3ijnDe / alSbebojgbers ban »bignon 

 nae langb ontboubt nan b u » boo^oubers berrefieren : 

 toiens blaberen in haer bcghinfclbrjuae een palmt bjeebt 

 3iin/ttoatlf oft tien palmen langb : Daer tufjeben is in 

 bet bouDtrtfte iaer nae Datft gbeplant is gtttoeeft/inbe 

 maenDtban IBcpinbrt iaer 1599. eenen (teelupt gb*= 

 fpjoten ( baetfe te toojen nopt gbettien ftetl gefettghen en 

 bab: ) Den toelcfeen in Deu ttjbt ban tojf-en-btejtigb baaen 

 totbettoec-en-bertigb palmen boogö opghiftboten is: 

 upt bet iniDDen ban befen (teel tot fiet fop toe 3ÓnDec 

 omtrent be neBfjt»-<'i" tlI,,nt 'flÖ fijb-tatfetn boojtgbe- 



feomen / 



